Universitas Gadjah Mada 1 Pelajaran 7

Commentaren

Transcriptie

Universitas Gadjah Mada 1 Pelajaran 7
Pelajaran 7 - 12
PENGANTAR
eks Pelajaran 7. 12 dipilih dari sumber-sumber (atau buku-buku) yang berbeda, yang tertua
erasal dari tahun 1932, yang mutakhir dari tahun 1994. Teks-teks itu sangat beragam, dan
iga berbeda dalam derajat kesukaran. Pelajaran 9 dan 12 menampilkan suatu fragmen dari
iatu dokumen pribadi (surat dan buku harian dari Van der Velde dan Sjahrir). Ada dua teks
pelajaran 8 dan 10) dari buku pegangan: Stapel yang bahasa Belandanya sukar (1940) dan
/ertheim yang sama sukarnya (1978). Akhirnya terdapat dua fragmen dari studi modern: an
der Brug (1994) dan Gaastra (1991) dalam Pelajaran 7 dan 11.
teks-teks berbeda dalam topik, gaya dan derajat kesukaran. Sjahrir memakai gaya yang
tertib an tidak mudah, sementara gaya Stapel konstruksinya bahkan sangat sulit. Para
peneliti moderen Van den Brug dan Gaastra paling mudah dimengerti. Topik-topik yang
berbeda dengan sendirinya menambah kata-kata baru yang muncul dalam teks-teks,
dengan demikian kamus harus selalu digunakan.
sumber ditulis antara tahun 1932 sampai 1994, tetapi hampir semua teks dari edisi yang
menggunakan ejaan baru. Hanya Stapel (Pelajaran 10) diambil dari edisi tahun 1940. Pada
waktu itu berlaku ejaan yang lain.
aan
banyak teks bahasa Belanda lama memakai ejaan yang menyimpang dari ejaan sekarang.
Aelah Perang Dunia II, di tahun 1947 ejaan itu diubah. Bahkan pada tahun 1954 dan juga
ada tahun 1995 terjadi lagi perubahan. Anda tidak perlu mengetahui maksud dari
perubahanperubahan ejaan, akan tetapi anda tetap harus mampu menggui akan kamus
moderen. Oleh sebab itu anda perlu kenal bentuk-bentuk lama.
perubahan terpenting dalam ejaan pada karya Stapel (dan banyak sumber-sumber lain
sebelum 1945) adalah mengenai:
- sch menjadi s
contoh:
heerschende
heersende
Engelsche
Engelse
maandelijksche
maandelijkse
Universitas Gadjah Mada
1
- dua huruf hidup yang sama menjadi saw huruf hidup di dalam suku kata terbuka
contoh:
adviseerend
adviserend
regeering
regering
- kasus yang terlihat pada kata sandang, ajektif dan pronomina tidak lagi terlihat,
contoh:
op den Javaan
op de Javaan
der compagnie
van de compagnie
uit den luitenant-g.
uit de luitenant-g.
het aantal der door D. ingestelde het aantal van de door D. ingestelde
in absoluten zin
in absolute zin
geen dier residentian
geen van die residenties
wien
aan wie
Perbedaan antara ejaan lama dan ejaan baru ini penting apabila anda harus menggunakan
kamus. Perlu diketahui dulu kata dasar mana yang harus dicari dalam kamus. Di samping
itu kasus r atau n mungkin yang paling sukar. Huruf-huruf ini dapat membingungkan.
Selanjutnya ejaan kebanyakan kata tidak diubah.
Di saat membaca teks-teks tua abad ke 17 dan 19, ejaan akan dibahas sekali lagi.
Pemakaian bahasa
Teks-teks seperti karya Stapel tidak hanya menggunakan ejaan lama, tetapi juga gaya
tulisan lama dan ini acap kali lebih rumit. Konstruksi yang paling sukar adalah konstruksi
bertumpuk (Konstruksi Frasa Bergunting).
Kalau kita mengatakan sekarang:
het belastingstelsel, dat op de Javaan toegepast moest worden
(suatu peraturan pajak yang harus diterapkan pada penduduk Jawa)
Stapel mengatakan pada tahun 1940:
het op den Javaan toe te passen belastingstelsel
Satu contoh lagi. Bila kita mengatakan:
Universitas Gadjah Mada
2
het aantal van de prefectures, dat door Daendels was ingesteld
(jumlah keresidenan yang dibentuk oleh Daendels)
Stapel mengatakan:
het aantal der door Daendels ingestelde prefectures
Dalam bahasa Belanda moderen, kita lebih banyak memakai anak kalimat yang dimulai
dengan die atau dat (yang) di mana PV dan partisip berada di bagian belakang. Dalam gaya
Stapel dan rekan sesamanya, konstruksi "bertump'uk" dirasakan sangat cermat.
Bagaimana anda dapat mengenali konstruksi Stapel seperti itu?
Secara normal anda mengharapkan setelah kata sandang (de, het atau een) ada kata
benda, atau sebelum kata benda ada sebuah kata sifat.
het besluithet nieuwe besluit
keputusan
-
keputusan yang baru
Apabila kata sandang diikuti kata lain, maka anda harus perhatikan:
het door de nieuwe regering genomen besluit
(= het besluit, dat door de nieuwe regering genomen is)
(keputusan yang diambil oleh pemerintahan baru)
het in de 19e eeuw gevoerde beleid
(= het beleid, dat in de 19e eeuw gevoerd werd)
(kebijakan yang dilaksanakan pada abad ke 19)
een niet zo goede bespreking
(= een bespreking, die niet zo goed is)
(pembicaraan yang tidak begitu baik)
Oleh sebab itu carilah selalu dahulu kata inti pada bagian akhir kelompok kata seperti itu,
yang hampir selalu sebuah kata benda dan cobalah untuk mengerti bagaimana kelompok
kata itu dibentuk.
Universitas Gadjah Mada
3
Pelajaran 7 De Ongezondheid van Batavia
Oefening 1: Luister naar de tekst en lees deze mee. U hoort de tekst twee keer. De tweede
keer kunt u proberen mee te lezen.
Tekst:
1
Voor 1733 werd Batavia steeds geprezen als een mooie en gezonde stad, maar
ná dat jaar was dat snel voorbij. De stad werd toen berucht vanwege de vele
koortsen en de hoge sterfte, en ze kreeg de naam de meest ongezonde stad van de
wereld te zijn. Historici verschillen van mening over de oorzaak van deze
5
plotselinge ongezondheid, maar zijn unaniem van oordeel dat de stad buitengewoon ongezond was. Deze communis opinio wordt echter nergens met cijfers
onderbouwd. In dit hoofdstuk wordt het verloop van de ongezondheid gereconstrueerd
aan de hand van grotendeels niet eerder gepubliceerde cijfers. Tevens worden
relatieve sterftecijfers berekend van de inwoners van Batavia.
10
Vervolgens wordt afgeleid welke ziekte Batavia na 1733 blijvend ongezond heeft
gemaakt. Ten slate wordt nagegaan in hoeverre de ziekten die door de schepen uit
patria werden aangebracht, de ongezondheid van de stad hebben be invloed.
Cijfers en karakteristieken van de ziekte in Batavia na 1733
De cijfers over de ongezondheid die in het VOC-archief bewaard zijn gebleven,
15
bestaan uit twee categorieen: het aantal compagniedienaren dat jaarlijks of
maandelijks in Batavia is overleden en het aantal Christelijke inwoners dat in de stad is
begraven. De eerste categorie - het aantal overleden dienaren - is niet representatief
voor de ongezondheid van de stad. Wel representatief voor de ongezondheid van de
stad is de tweede categorie cijfers uit het archief:
2
het aantal begrafenissen van de Christelijke inwoners (de Europese burgers,
de mestiezen en de mardijkers). Deze waren immers grotendeels in Batavia
opgegroeid, woonden in de stad en werden bij overlijden op een van de Christelijke
kerkhoven begraven.
(Uit: P.H. van der Brug, Malaria en Malaise. De VOC in Batavia in de achttiende
eeuw. Amsterdam, 1994. Hoofdstuk 2, p.55, over de ongezondheid van Batavia.)
Universitas Gadjah Mada
4
Oefening 2: Zoek de betekenis van de onderstaande woorden en collocaties op in het
woordenboek.
1.
de ongezondheid
2.
de cijfers
3.
geprezen worden
4.
gezond
5.
voorbij
6.
berucht
7.
vanwege
8.
de koortsen
9.
de sterfte
10. van mening verschillen
11. de oorzaak
12. het oordeel
13. onderbouwen
14. het verloop
15. reconstrueren
16. grotendeels
17. niet eerder
18. de sterftecijfers
19. de inwoners
20. blijvend
21. de ziekte
22. in hoeverre
23. uit patria/naar patria
24. aangebracht
25. beInvloeden
26. de compagniedienaren
27. overlijden
28. begraven
29. representatief
30. het aantal
31. de begrafenis
32. de mestiezen
33. de mardijkers
34. opgegroeid
Universitas Gadjah Mada
5
Oefening 3: Grammatica
Let op de volgende zogenaamde Konstruksi Frasa Bergunting. Zie Pelajaran 4, c.
Het Indonesisch kent alleen de constructie als lb.
(1a) met grotendeels niet eerder gepubliceerde cijfers
(1 b) met cijfers die grotendeels niet eerder zijn gepubliceerd
(dengan angka-angka yang sebagian besar belum pernah diterbitkan sebelumnya)
Oefening 4: Naar welk element van de tekst verwijzen de volgende verwijswoorden?
ze
(r.3)
:
.....................................................................................
deze
(r.4)
:
.....................................................................................
de eerste
(r.17)
:
.....................................................................................
de tweede
(r.19)
;
.....................................................................................
Oefening 5: Beantwoord de volgende vragen in het Indonesisch.
1.
Waarom is 1733 een belangrijk jaar als het gaat om de gezondheid in Batavia?
............................................................................................................................
2.
Waarover zijn historici het eens en waarover verschillen zij van mening als het
over de ongezondheid van Batavia gaat?
............................................................................................................................
3.
Welke sterftecijfers zijn beschikbaar?
............................................................................................................................
4.
Welke sterftecijfers zijn representatief?
............................................................................................................................
Oefening 6: Vertalen
Vertaal alinea 1 van de tekst.
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
Universitas Gadjah Mada
6
Oefening 7: Samenvatting geven
Geef een samenvatting van de tekst in 5 zinnen (in het Indonesisch).
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
Oefening 8: Woorden en collocaties leren
de ongezondheid
de sterfte
de cijfers
van mening verschillen
van oordeel zijn
ongepubliceerd
de ziekte
de compagniedienaar
de mardijker
de mesties
Universitas Gadjah Mada
7

Vergelijkbare documenten

Oefening 1

Oefening 1 pelajaran 8 dan 10) dari buku pegangan: Stapel yang bahasa Belandanya sukar (1940) dan /ertheim yang sama sukarnya (1978). Akhirnya terdapat dua fragmen dari studi modern: an der Brug (1994) dan Ga...

Nadere informatie

Universitas Gadjah Mada 1 Pelajaran 1

Universitas Gadjah Mada 1 Pelajaran 1 tertib an tidak mudah, sementara gaya Stapel konstruksinya bahkan sangat sulit. Para peneliti moderen Van den Brug dan Gaastra paling mudah dimengerti. Topik-topik yang berbeda dengan sendirinya me...

Nadere informatie

Universitas Gadjah Mada 1 Pelajaran 6 17 augustus

Universitas Gadjah Mada 1 Pelajaran 6 17 augustus eks Pelajaran 7. 12 dipilih dari sumber-sumber (atau buku-buku) yang berbeda, yang tertua erasal dari tahun 1932, yang mutakhir dari tahun 1994. Teks-teks itu sangat beragam, dan iga berbeda dalam ...

Nadere informatie