Jaarverslag Stichting Leweza 2009

Commentaren

Transcriptie

Jaarverslag Stichting Leweza 2009
Jaarverslag Stichting Leweza 2009
In het jaar 2009 is vooral gewerkt aan de consolidatie van onze eerste echte Leerwerkplaats in
Zuid-Afrika die in 2008 samen met Noluthando Training Industries (NTI) is opgezet. Ook
hebben we de eerste opgeleide Zuid-Afrikaanse docenten aan het werk gezien. Het was
werkelijk een plezier om te zien hoe zij met hun nieuwe rol omgingen. En hoe zij hun
cursisten hebben kunnen inspireren om het diploma te behalen: in bijna alle gevallen het
allereerste diploma in hun leven! En dat is de eerste opstap naar een learnership of een baan.
Graag wil ik hier, namens het bestuur, alle vrijwilligers, vrienden van Leweza en sponsoren
bedanken die ons werk mogelijk maken.
Hieronder vindt u het jaarverslag 2009 van de stichting Leweza. We laten u kort kennis
maken met Leweza. Daarna schetsen we de politiek-maatschappelijk context van Zuid Afrika,
zodat u Leweza daarbinnen kunt plaatsen. Vervolgens beschrijven we de ontwikkelingen
rondom de opzet van de eerste Leerwerkplaats 2009. Voor de financiën verwijzen we u graag
naar de jaarrekening, ook op deze website.
Bart Huydts
Voorzitter
Resultaat 2009
Goed draaiende Leerwerkplaats in Crossroads en goede samenwerking met NTI
2 opgeleide Zuid-Afrikaanse docenten
54 opgeleide cursisten, 50% aan het werk
Agreement Noluthando Trainings Industries (NTI)
Start vertaalwerk Nederlandse methode Centra Valkopleiding
Uitbreiding van Zuid Afrikaanse netwerk
Kennismaking met Leweza (Leer Werkplaatsen Zuid Afrika)
Het doel van de stichting Leweza is ongeschoolde, werkloze jongeren en jong volwassenen
uit de townships in Zuid-Afrika in staat te stellen om via een korte vakscholing en
arbeidstoeleiding duurzaam aan werk te komen. Daarmee kunnen ze de stap maken van een
afhankelijke positie naar een zelfstandig bestaan en in hun eigen levensonderhoud en dat van
hun directe familie voorzien. Het gaat dus om “tweede kans onderwijs” voor mensen die
onvoldoende scholing en scholingsmogelijkheden via het reguliere onderwijs hebben gehad.
De leeftijdsgroep is op basis van ervaringsgegevens bij Zenzele en Noluthando 18-40 jaar,
waarbij het accent ligt op jongeren. We noemen de korte vakscholing Leerwerkplaats en
werken volgens de methodiek van de Centra Vakopleiding, die gekenmerkt wordt door veel
praktijkoefeningen.
De Stichting Leweza werkt samen met Zuid-Afrikaanse NGO’s/NPO’s (Non Governmental
Organizations en Not for Profit Organisations) en zet vooral in op het delen van, voor de
Zuid-Afrikaanse situatie, bruikbare kennis en expertise. We sturen erop dat de partners in
Zuid-Afrika eigenaar zijn van de projecten en dat zij werken aan het regelen van vaste
financiering vanuit Zuid-Afrika.
1
Plaatselijk worden o.a. docenten opgeleid en wordt het management op allerlei wijzen
ondersteund. We doen dat zo dat onze inbreng na verloop van tijd niet meer nodig is.
Dat wil zeggen: Leweza zet projecten op, samen met en lokale partner, om vervolgens haar
kennis en ervaring middels uitgezonden Nederlandse praktijkdocenten over te dragen aan die
lokale partner. Om daarna de financiering geleidelijk aan af te bouwen.
Daarmee proberen we bij te dragen aan capaciteitsopbouw in Zuid-Afrika.
Politiek-maatschappelijke context Zuid Afrika
Begin negentiger jaren werd de apartheid in Zuid-Afrika afgeschaft. Onder leiding van Nelson
Mandela begon een nieuwe periode in de Zuid-Afrikaanse geschiedenis, een democratisch
Zuid-Afrika voor alle Zuid-Afrikanen, met gelijke rechten en kansen voor iedereen, ongeacht
ras, sexe of religieuze overtuiging. Die uitgangspunten werden vastgelegd in een grondwet die
als een van de modernste ter wereld bekend staat. Door de verzoeningsgezinde aanpak van de
grote verandering leek zich een wonder te gaan voltrekken. Een fantastische droom!
Kenmerkend voor vandaag is dat Zuid-Afrika een ontwikkeld land is qua sociaal economische
structuur, met enerzijds een welvarende (vaak nog witte) bovenlaag en een nieuwe,
opkomende kleurrijke middle class en anderzijds een brede bevolkingslaag die leeft in bittere
armoede in de townships en de zgn. “rural areas”. (Van de zwarte bevolking van ruim 43
miljoen leeft ruim 20 miljoen onder de armoedegrens; IS, nr. 3 april 2009) Een zeer grote
groep mensen blijft te lang verstoken van deelname aan de welvaart. Er dreigt een nieuwe
scheiding op basis van welvaart en armoede. Dit zorgt voor stijgende onrust, die nog wordt
versterkt door de grote aantallen vluchtelingen vanuit de andere Afrikaanse landen die “de
banen inpikken” van de Zuid-Afrikanen. Geloven in de droom wordt steeds moeilijker.
Een van de grote problemen is de enorme werkloosheid, vaak het gevolg van het gebrek aan
opleiding. Hoewel de regering streeft naar een onderwijssysteem met gelijke kansen voor
iedereen en er een formeel onderwijssysteem bestaat, is de feitelijke situatie in het onderwijs
voor kinderen en jongeren uit de townships dramatisch; veel te volle klassen, te weinig goed
opgeleide docenten en gebrek aan lesmaterialen leiden tot slecht geschoolde jongeren, met
nauwelijks kansen op vervolgonderwijs. Het beroepsonderwijs begint met zo’n
50 FET colleges (een soort ROC’s) die goed van de grond te komen, maar zijn volstrekt nog
onvoldoende toegankelijk voor jongeren uit de townships en de rural areas. Daardoor hebben
veel mensen niet de kans gehad om een vak te leren en daarmee een goede baan te veroveren,
terwijl er anderzijds voldoende werkgelegenheid is voor vaklieden. Ook is er geen traditie om
via een vakopleiding hoger op te komen, omdat veel beroepen onder de apartheid niet
toegankelijk waren.
Leweza richt zich, samen met Zuid-Afrikaanse partners, vooral op deze jongeren en jong
volwassen werkloze mensen in de townships die in het reguliere onderwijs geen kans hebben
gehad en probeert hen een perspectief te bieden via korte scholing en arbeidstoeleiding. In
Zuid-Afrika betekent een goede baan voor één persoon een beter leven voor zeven mensen.
Voor deze jongeren organiseert Leweza Leerwerkplaatsen in Zuid-Afrika samen met de Zuid
Afrikaanse partners Reach en Noluthando Trainings Industries.
Met zijn expertise in compacte vakopleidingen als 2e kans onderwijs en in toeleiding naar de
arbeidsmarkt wil Leweza de helpende hand bieden aan Zuid-Afrikaanse instituties om de
impasse van werkloosheid en armoede te doorbreken. Het is misschien slechts een druppel op
een gloeiende plaat, maar het kan ook het mosterdzaadje zijn dat uitgroeit tot een stevige
boom.
Wat eraan vooraf ging
2
Eind 2007 is de eerste projectmanager, Karin Zijlstra van Leweza naar Kaapstad vertrokken
om kwartier te maken voor de komst van de eerste praktijkdocent uit Nederland, Henk
Hamster. Het doel van Leweza is om de methodiek van het Centrum Vakopleiding (nu ROC)
te introduceren en aan te laten sluiten bij een bestaande lasopleiding in de Township
Khayelitsha. Henk Hamster is aan het werk gegaan bij de community based organisatie
Zenzele. Deze organiseerde al enkele vakopleidingen, waaronder een lascursus, verzorgd door
een nog onervaren ex-cursist. Door in de praktijk met de onervaren ex-cursist aan het werk te
gaan heeft Henk een flinke kwaliteitsimpuls kunnen geven aan de bestaande cursus. Samen
hebben ze 15 cursisten opgeleid en heeft de docent een train de trainer programma voor de
Zuid Afrikaanse collega verzorgd zodat deze zelfstandig verder kan.
Samenwerking met Noluthando Trainings Industries (NTI)
In de tweede helft van 2008 gaat onze projectmanager, Karin Zijlstra, een samenwerking aan
met Noluthando Trainings Industries (NTI) in de grote township Khayelitsha. Vanuit hun
ervaring om vakopleidingen te organiseren voor doven hebben zij ook vakopleidingen
opgezet voor werklozen in de Townships. NTI bood al opleidingen voor metselen, timmeren,
naaien en computeradministratie in Khayelitsha. De lascursus, die tot dan toe alleen na
schooltijden werd georganiseerd, ging net met een fulltime programma van start op een
nieuwe locatie in Crossroads. NTI kan daarbij de inbreng van Leweza heel goed gebruiken.
Op advies van Leweza wordt er een voortraject basismetaal georganiseerd. Werkgevers
verwachten namelijk van kandidaat lassers dat zij tekening kunnen lezen, kunnen meten en
aftekenen en dat zij basiskennis en basisvaardigheden hebben om met metaal te werken. Dit
voortraject duurt 6 weken en is gebaseerd op concrete praktijk-oefeningen (afkomstig van het
Centrum Vakopleiding in Nederland).
Een tweede uitgezonden Leweza-praktijkdocent, Theo Stielstra, heeft dit voortraject
geïmplementeerd en laten aansluiten op de lascursus. Via partner REACH wordt de ZuidAfrikaanse “aspirant” docent Clive Fortuin bij het project betrokken. Hij heeft ruime praktijk
ervaring als “boilermaker” en bezit de nodige diploma’s op dit vakgebied. Clive Fortuin is
door Theo Stielstra verder opgeleid in het lesgeven, de praktijkoefeningen en de methodiek
van het Centrum Vakopleiding. Al doende zijn er eind 2008 ook 15 cursisten in de
basismetaal opgeleid, zodat zij in 2009 konden doorstromen naar de lasopleiding.
Tijdens de opleiding van docent en cursisten is ook het praktijklokaal voor de basismetaal
geëquipeerd met zelf gemaakte werktafels en lasboxen en zijn er door Leweza lasapparaten en
metaalmachines aangeschaft en geïnstalleerd.
Eind 2008 wordt door NTI aangegeven dat zij zeer enthousiast zijn over de samenwerking
met Leweza en deze graag voor willen voortzetten in 2009. In hun jaarverslag over 2008/2009
staat de volgende passage:“Leweza are sharing their expertise and resources thus making
sure that the collaboration concept brings the best results to our Welding Academy. This
partnership has already shown a positive impact in enhancing the training and staff
development in Crossroads.”
De eerste gezamenlijke Leerwerkplaats
Begin 2009 draait er een gezamenlijke Leerwerkplaats van NTI en Leweza in Crossroads met
een door Leweza ingericht praktijklokaal voor de basismetaal en een door NTI ingericht
praktijklokaal voor de lasopleiding met elk 12 cursusplaatsen.
Clive Fortuin wordt op kosten van Leweza op de payrol van NTI geplaatst en behoort
integraal tot het team van NTI. Noluthando heeft zelf een docent lassen en een assistent in
Crossroads.
3
In het kader van de samenwerking heeft Leweza in februari het bestuurslid Martin Siers
uitgezonden. De Martin Siers heeft veel management ervaring en zijn taak wordt het om
allerlei organisatorische zaken te regelen, het netwerk met bedrijven en andere partners op te
zetten en nieuwe investeringen in de gezamenlijke equipment af te spreken. Hij wordt
vergezeld door zijn vrouw, Ida Siers. Zij is een deskundige op het terrein van
kwaliteitsmanagement, curriculumontwikkeling en vertaling van het lesmateriaal uit het
Nederlands in het Engels.
Beiden worden door NTI ingeschakeld bij de selectie van een nieuw hoofd opleidingen, die de
dagelijkse leiding krijgt over de docenten en de uitvoering van de cursussen. Samen met dit
nieuwe hoofd bij NTI, Graham de Bruyn, wordt de werving en selectie van nieuwe cursisten
geprofessionaliseerd door de inzet van een assessment procedure. Graham is hiertoe
geaccrediteerd, zodat er in het tweede kwartaal direct mee kon worden begonnen.
Door Leweza wordt ook aangedrongen op de werving van een junior docent om minder
kwetsbaar te zijn in het team docenten en om de doelstelling van teach the teacher waar te
maken. Op kosten van Leweza is op 1 juli 2009 Appolinaire Samba in dienst van NTI
gekomen als junior docent basismetaal en lassen. Hij was een cursist bij de gezamenlijke
lasopleiding met Zenzele. Hij heeft daarna ruim een jaar praktijk ervaring opgedaan als lasser
bij diverse bedrijven. Hij had vaak te kennen gegeven dat hij graag praktijkdocent zou willen
worden. Appolinaire heeft zich het lesgeven zo snel eigen gemaakt, dat hij eind 2009 reeds
een eigen praktijklokaal krijgt in Crossroads.
In 2009 zijn er in Crossroads 54 cursisten volledig opgeleid en gecertificeerd voor basismetaal
en lassen. Door het ontbreken van een cursisten volgsysteem is er onduidelijkheid over het
vinden van werk als men eenmaal de cursus verlaten heeft. Door onze eigen contacten weten
we vrij zeker dat minstens de helft van hen werk gevonden heeft als lasser. Beter inzicht in
het vervolg en actief betrokken blijven bij de bemiddeling wordt een van de aandachtspunten
in de volgende jaren.
Met het management van NTI is een agreement voor de samenwerking nader ingevuld en is
een investeringsplan gemaakt voor een optimale inrichting van het laslokaal. Leweza
investeert ZAR 30.000 (ca € 3000) met de toezegging dat NTI een gelijk bedrag gaat
investeren.
Verder zijn er door NTI en Leweza contacten gelegd met andere scholingsinstituten, zoals
met de FET False Bay College, Learn to Earn en Bergzicht, Businessplace Philippi
(eigen ondernemerschap), Zuid Afrikaanse Kamer van Koophandel, het Sustainability
Instituut en met diverse bedrijven. Doel: samenwerken en plaatsingskansen voor de cursisten
creëren.
Eind 2009 bezoeken Diet Grosheide en Ton Reijers van het Leweza bestuur het project in
Crossroads en NTI in Khayelitsha. NTI blijft erg enthousiast over de samenwerking en de
kwaliteitsimpuls die dat oplevert. De agreement voor de samenwerking in 2009 wordt
getekend en er worden afspraken gemaakt over het vervolg van de samenwerking in 2010.
Tot slot worden er ook weer enkele bedrijven bezocht, waar cursisten geplaatst zijn. De
werkgevers zijn erg tevreden over de cursisten en noemen nog enkele lasvaardigheden die ook
gewenst zijn.
4
Ook de contacten met REACH, onze partner van het eerste uur, worden bij deze
werkbezoeken onderhouden en de wens wordt duidelijk uitgesproken om in 2010 een
gezamenlijk project te starten in de township Kuilsrivier, de vestigingsplaats van REACH.
Publiciteit
Leweza heeft een website waarop informatie over het project wordt gepubliceerd. Het up to
date houden van de website vormt een probleem waar we komend jaar een oplossing voor
zoeken.
Bestuurslid Martin Siers heeft een eigen website bijgehouden tijdens zijn verblijf in ZA, met
een link naar de Leweza website en andersom. Daarop waren veel interessante en leuke
wederwaardigheden te lezen over het project en hun verblijf. Een goede manier om een
bredere kring te informeren.
www.leweza.nl
www.martinenida.nl
Een interview met Martin Siers is gepubliceerd in het Dagblad van het Noorden d.d. 30 juli
2009.
Sponsoring en financiën
In 2008 heeft een flinke fondswerving plaats gevonden van o.a. 20.000 euro van de stichting
Adessium en eveneens 20.000 euro van de stichting IMPULSIS. Deze bedragen zijn vooral in
2009 tot besteding gekomen. Nu wij daadwerkelijk een Leerwerkplaats in Zuid-Afrika
hebben, zijn we ook voortvarend verder gegaan met de werving van sponsorgelden. Allereerst
hebben de stichtingen Voeten in de Aarde en Winters van de Speulhofgroep hun sponsorring
gecontinueerd. Van Mirra Sportevents kregen wij i.v.m. de aanstaande WK voetbal 2500 euro
en een toezegging voor 2010. Tevens heeft Leweza bijna 6000 euro aan giften bij
particulieren opgehaald. De vrienden van Leweza hebben hieraan een goede bijdrage
geleverd.
Graag verwijzen we u verder naar de jaarrekening op deze website.
Het bestuur 2009
Het bestuur van Leweza heeft 7 leden. Het bestuur heeft in 2009 6 x keer vergaderd.
Daarnaast zijn bestuursleden en vrijwilligers in wisselende samenstelling in werkgroepjes aan
de slag geweest. Belangrijkste onderwerpen: de voortgang van het project in Zuid-Afrika,
fondsenwerving, financiën, de eigen organisatie structuur, bestuurlijke aansprakelijkheid.
Daarnaast bestaat er een kring van belangstellenden: de vrienden van Leweza.
De bestuursleden ontvangen geen vergoeding voor hun bestuurswerk. Als bestuursleden naar
Zuid-Afrika gaan, gebeurt dat op eigen kosten.
Het bestuur van Stichting Leweza bestaat per 31 december 2009 uit de volgende personen:
Naam
Bart Huydts
Functie in bestuur
voorzitter
Rob Krober
Jos Brinkhuis
Aranka Goijert
Diet Grosheide
Ton Reijers
Martin Siers
secretaris
Penningmeester
lid
lid
lid
lid
Achtergrond
Directeur Art Business Centre van Artez
Hogeschool en zelfstandig ondernemer
Manager zorg
Belastingadviseur
Lid 1e kamer
Adviseur/coach UWV Academie
Sr. Adviseur MD bij UWV
Adviseur Arbeidsmarkt en
5
Scholing
Vrijwilligers
Praktijkdocenten : Henk Hamster
Theo Stielstra
Kars Lensen
Vertalers:
Ida Siers
Jacqueline Smook
Ivan Coates
6

Vergelijkbare documenten

Jaarverslag Stichting Leweza 2010

Jaarverslag Stichting Leweza 2010 om kwartier te maken voor de komst van de eerste praktijkdocent uit Nederland, Henk Hamster. Het doel van Leweza is om de methodiek van het Centrum Vakopleiding (nu ROC) te introduceren en aan te l...

Nadere informatie

Geschiedenis Leweza

Geschiedenis Leweza om kwartier te maken voor de komst van de eerste praktijkdocent uit Nederland, Henk Hamster. Het doel van Leweza is om de methodiek van het Centrum Vakopleiding (nu ROC) te introduceren en aan te l...

Nadere informatie