Kwadrant 2009-11 november

Commentaren

Transcriptie

Kwadrant 2009-11 november
www.kwa.nl
N
NEN-E
16001
matie
r infor n
e
e
m
r
e
Voo
wa.nl
[email protected] wa.nl
k
@
bo
In dit nummer o.a.
Ondersteuning Technische Dienst BN International . . . . . .
Midreth pakt exoot grondig aan. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Managementsysteem m.b.v. Make bij Theo Pouw Groep. . . .
Wat kost!!!. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Column . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
11E JA ARGANG NO. 2 NOVEMBER 2009
2
2
3
3
3
De Omgevingsvergunning (SPECIAL) . . . . . . . . . . . . . 4/5
Bijhouden Wet- en Regelgeving. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
EU-GHS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
Begeleiding bij e-mjv 2008 en EEP 2009-2012. . . . . . . . . . 6
Wijziging regelgeving aardgas. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
De Koudetechnicus in productiebedrijven. . . . . . . . . . . . .
Energiebewustwording Thuis & op het Werk. . . . . . . . . . . .
Duurzaam energie opslaan in de bodem . . . . . . . . . . . . . .
Uitbreiding Graaddagen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Energiebesef op de Drinktec te München. . . . . . . . . . . . . .
6
6
7
7
7
De Arbeidsinspectie gaat koelinstallaties inspecteren . . . .
Continu verbeteren. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
”So-Watt” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Even voorstellen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7
8
8
8
> arbo
Schoner afvalwater
door nieuwe zuivering
> bodem
> energie
> geluid
Meer productie is ook meer afvalwater. Hoe beter gezuiverd dat
> kwaliteit
water naar het riool gaat, hoe milieuvriendelijker en hoe lager de
> lucht
zuiveringsheffing. Dat is precies waar Verstegen Spices&Sauces in
> milieu
Rotterdam naar streeft. KWA ondersteunde Verstegen bij de aanschaf
> veiligheid
van een waterzuivering, die de vuillast met de helft vermindert.
Pindasauzen, barbecuesauzen, piri-pirisaus, knoflooksaus: het is maar een kleine
opsomming uit het ruime assortiment
aan sauzen en marinades van Verstegen
Spices&Sauces, waarmee steeds meer
huishoudens in Nederland hun maal­
tijden verrijken. Bij de productie van deze
culinaire sauzen komen vetten vrij. De
af­gelopen tien jaar is de sauzenproductie
fors gestegen. In combinatie met een
verouderd systeem van vetafscheiding
steeg de hoeveelheid vethoudend afval­
water dat op het riool geloosd wordt.
Daarmee werd ook de verontreinigingsheffing die het Hoogheemraadschap van
Delfland oplegt met het jaar hoger.
“Daarbij kwamen nog de kosten voor het
tweewekelijks leeg laten zuigen van de
vetputten door een verwerkingsbedrijf. Het
lozen van onopgelost vet op het openbaar
riool vonden wij ook uit milieuoogpunt
ongewenst. Genoeg aanleiding dus voor
preventieve maatregelen,” aldus Henk
Wevers, bij Verstegen belast met tech­
nische- en milieuzaken. Verstegen vroeg
KWA mee te denken over een geheel nieuwe
afvalwaterbehandeling.
Technische expertise
Henk Wevers: “Als adviseur komt KWA al
vele jaren bij ons over de vloer. We vertrouwen op hun technische expertise. Recent
heeft KWA ons nog met succes begeleid
bij de aanvraag van een revisievergunning
Wet milieubeheer, waar we weer jaren mee
verder kunnen.”
In verschillende deelstappen werd door
KWA-adviseur Hans van Velzen en Henk
Wevers toegewerkt naar de best bestaande
techniek voor de behandeling van het afvalwater van Verstegen.
“De startfase,” legt Henk Wevers uit,
“bestond onder meer uit een pilot, oftewel een kleine installatie in een soort
container. Van het afvalwater dat daarin
behandeld werd, maakten we regelmatig
analyses. De pilot was achteraf een slimme
vondst. Je weet dan dat investeringen
die je moet doen ook effectief het afval­
probleem verminderen en op welke termijn
de kosten worden terugverdiend. ”
De pilot maakte duidelijk dat met een
standaardsysteem voor vetafscheiding het
afvalwater niet schoner te krijgen was.
Henk Wevers: “Er kwam nog veel vet vrij.
We moesten dus een extra stap voor vetafscheiding inbouwen. Bij het filteren van
het water moesten we ook voorkomen dat
de filters zouden verstoppen. Zo kwamen we
uit op een fysisch-chemische zuivering op
basis van flotatie. Bij een bedrijf dat haring
verwerkt, ook een proces waarbij veel vet in
het water vrijkomt, had ik gezien dat zuivering met flotatie goed functioneerde.”
Luchtbelletjes
Bij flotatie worden luchtbelletjes in het
afvalwater geblazen. Hierdoor komen de
vetdeeltjes naar boven drijven. Om het
floteren te versterken, worden chemischeofwel flocculatiemiddelen zoals ijzer­
chloride en polymeer toegevoegd. Daarmee
worden kleinere deeltjes omgevormd tot
grotere vetdeeltjes. Vet wordt in de eerste
stap van water gescheiden. Een schraper
aan de bovenzijde van de afscheidingsunit
schraapt de drijflaag aan vet af. Dit wordt
continu afgevoerd naar een tank. Die hoeft
nu bij Verstegen veel minder vaak geleegd
te worden dan vroeger.
Wevers: “Bij de fysisch-chemische stap, als
de middelen zijn toegevoegd, wordt vast en
> water
Verstegen Spices&Sauzen in Rotterdam bestaat ruim honderd
jaar en heeft 300 werknemers. Het bedrijf maakt 4.000 artikelen
‘gereed product’, die voornamelijk in de Benelux en in Engeland
worden verkocht. Voor milieuzorg is Verstegen gecertificeerd
conform ISO 14001.
gesuspendeerd vet uit het water gehaald.
Dit wordt afgeschraapt en opgevangen in
een buffertank.”
KWA en Henk Wevers bogen zich ook over
de aanvraag en de beoordeling van offertes
door leveranciers van installaties. De
keuze viel op een installatie van K-Pack
uit Leusden, die turn-key opleverde. De
installatie werd afgelopen zomer officieel
in gebruik genomen.
Grote besparing
“De reductie aan vuillast van het water
dat nu naar de riolering gaat, ligt op 50
procent,” constateert Wevers tevreden.
“Dat is uiteraard een grote besparing op
de lozingskosten. Voor de zuivering zelf
moesten we een apart gebouwtje bij de
fabriek neerzetten. Maar veel ruimte was
daar niet voor nodig, omdat in de hoogte
is gebouwd.”
Henk Wevers zegt terug te blikken op
een ‘perfecte samenwerking’ met KWA en
K-Pack. “En het leuke voor mezelf is dat ik
wel uit de procesindustrie afkomstig ben,
maar niets van afvalwater wist. Door die
proef ben ik er spelenderwijs ingerold. Ik
heb geleerd van het effect van ijzerchloride
en polymeren op afvalwater en weet nu met
welke dosering aan chemische middelen het
beste resultaat te bereiken is.”
Hans van Velzen
033 – 422 13 60, [email protected]
Ondersteuning
Technische Dienst
BN International
BN International B.V. heeft KWA gevraagd de activiteiten van
de technische dienst (TD) te structureren, gericht op efficiency,
effectiviteit, naleven van wet- en regelgeving en borging van de
BN International (www.bnint.nl) is een toonaangevend bedrijf op het gebied van vinyl
(technische) continuïteit.
Het praktische resultaat moet een (eenvoudig) onderhoudsmanagementsysteem
zijn, met beheersplannen per machine
en gebouw. De kennis van het (huidige)
TD-personeel wordt vastgelegd en een
aantal van hun werkwijzen aangepast,
inclusief de hierbij behorende competenties.
Dit laatste is heel belangrijk, zeker gezien
de relatief hoge gemiddelde leeftijd van
het personeel. De beheersplannen worden
opgezet op basis van de methodiek Risk
bekledingsmaterialen.
Based Inspection (RBI), zoals vastgelegd in
de NEN 2767 Conditiemeting van gebouwen
en installaties.
Deze methodiek bepaalt de risico's van de
verschillende installatieonderdelen en richt
zich op het 'waarborgen' van de mechanische integriteit en beschikbaarheid.
Het risico wordt gekwantificeerd als het
product van kans en consequentie: Risico
= Kans op Falen x Consequentie van falen.
De RBI is een instrument om een kosten­
effectief inspectie- en onderhoudsprogramma
op te stellen en vast te leggen in beheersplannen per installatie en gebouw. Deze
beheersplannen bevatten onderwerpen als
onderhoudsconcept, taken en frequenties,
documentatie, budgettering, middelen­beheer
en prestaties.
De TD-activiteiten worden hiermee afgestemd op de feitelijke noodzaak voor
inspectie en onderhoud.
Bij de inventarisatie, risicoanalyse en het
opstellen van de beheersplannen maakt
KWA gebruik van het softwareprogramma
Make. Dit verzorgt een effectieve aansturing
en borging van de taken en maatregelen
vanuit de beheersplannen (management- en
beheersinstrument).
Jan van Pelt
033 – 422 13 81, [email protected]
In die tijd, met minder strenge eisen en
normen op gebied van bodembescherming,
zijn er ook andere (meer voorkomende)
verontreinigingen, zoals zware metalen,
polycyclische aromatische koolwaterstoffen en minerale olie, in de bodem terecht
ge­komen. De aanwezigheid van furazolidone
en daarmee de aanvullende maatregelen en
eisen van de overheid op met name het
gebied van veiligheid, geeft de sanering
een bijzonder karakter.
Saneren in crisistijd
Midreth pakt exoot
grondig aan
Ondanks de financiële crisis, die in volle hevigheid aan de gang was,
gaf Bouwbedrijf Midreth (het zusterbedrijf van Memid Investments)
in juni 2009 het startsein voor een omvangrijke en bijzondere
sanering op het voormalige bedrijfsterrein van Orphahell in Mijdrecht.
Het werk bestaat uit de chemische reiniging van gebouwen, de asbestsanering in
en de sloop van gebouwen, gevolgd door
sanering van de bodem op de locatie. Na
afronding van de saneringsacties vindt
verdere ontwikkeling van de locatie plaats
tot bedrijfsterrein (bedrijfsgebouwen/
kantoorunits).
Vanaf 1959 was Orphahell B.V. (een dochter­
bedrijf van Teva Pharmaceuticals Europe
B.V.) op het terrein in Mijdrecht gevestigd.
Orphahell produceerde er farmaceutische
producten en halffabricaten en richtte zich
hierbij vooral op de productie van het diergeneesmiddel furazolidone. Midden jaren
negentig is de productie afgebouwd en zijn
de productiemiddelen ontmanteld.
De productiegebouwen én de bodem bleken
in het verleden verontreinigd geraakt door
de exotische en milieugevaarlijke stof.
K WA Bedr ijfsadv iseurs Kwadr ant NO.2, 2009/pag.2
In 2007 heeft Memid Investments de
locatie inclusief de (bodem)verontreinigingen overgenomen. KWA was al lange
tijd werkzaam voor Orphahell B.V. met
verscheidene onderzoeken naar de bodemkwaliteit en kleine deelsaneringen op de
locatie. Memid Investments besloot na de
verkrijging van de locatie in 2007 gebruik
te blijven maken van de expertise van KWA.
Voordat de schop daadwerkelijk de grond in
ging is een heel traject doorlopen. Zo stelde
KWA plannen voor de reiniging, sloop en
sanering op, vroeg beschikkingen en vergunningen aan en is, met succes, een forse
subsidie voor de bodemsanering verkregen.
En wat in deze lastige tijden niet onbelangrijk is: de financiële risico´s voor Midreth zijn
beperkt door slim aan te besteden.
De reinigings-, sloop- en saneringswerk­
zaamheden zijn afgekocht door de
aannemer. Hij draagt het risico en wordt
daarmee uitgedaagd pragmatisch met de
verschillende saneringsaspecten om te
gaan. Voor het toezicht op naleving van
de uitgangspunten en randvoorwaarden
van de plannen en natuurlijk de wet- en
regelgeving, voert KWA - namens Midreth
- de milieukundige begeleiding. Volgens
de planning wordt de sanering in 2010 afgerond. Daarna start het bouwrijp maken
en de ontwikkeling van het terrein tot een
hoogwaardig bedrijfsterrein.
Marcel Hilwig
033 – 422 13 22, [email protected]
Legionella: herziene editie AI-32
Onlangs is de herziene tweede druk van
het Arbo-Informatieblad-32 Legionella
in industriële watersystemen uitgegeven
bij Sdu Uitgevers.
De editie is aangepast naar de actuele weten regelgeving en gaat concreet in op de
bestrijding van de bacterie en hoe u een
beheersplan kunt inpassen in uw managementbeleid. Verder behandelt AI-32 de
diverse koelsystemen, de beheersing van
Legionella in deze systemen, het onderhoud
en de inbedrijfstelling van koelsystemen.
Nieuw in de herziene uitgave is de
behandeling van monstername- en analyse­
technieken en de consequenties van
alternatieve conditioneringstechnieken.
Rob Schoon
033 – 422 13 59, [email protected]
Managementsysteem
m.b.v. Make bij Theo Pouw Groep
KWA ondersteunt Theo Pouw Groep (Utrecht, Eemshaven, Weert en Lelystad) bij de opzet en
implementatie van een KAM-managementsysteem. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het KWA
De wereld draait door – met of zonder
webbased softwareprogramma Make. Make zorgt voor effectieve ondersteuning, borging en
crisis. Gaat er iets fundamenteels
aansturing van de bedrijfsprocessen.
Make is voor de vier locaties van Theo
Pouw Groep gevuld met alle processen en
aspecten en de proces- en aspecteigenaren,
zijnde circa 30 sleutelpersonen in de Theo
Pouw-organisatie.
De aspecten zijn getoetst aan criteria op
het gebied van wet- en regelgeving en
operationele beheersing.
Alle relevante milieuvergunningvoorschriften
en overige verplichtingen zijn vertaald naar
concrete taken en toegewezen aan taak­
eigenaren (de sleutelpersonen).
Door toetsing is er inzicht en overzicht van
afwijkingen en verbeterpunten. Vervolgens
worden deze gecorrigeerd en uitgevoerd
met behulp van in Make vastgelegde maatregelen en taken.
De sleutelpersonen zijn actief betrokken
geweest bij de opzet van het Make-systeem,
waardoor sprake is van een bottom-up
werkwijze in plaats van de gebruikelijke
top-down benadering (kenmerken Make:
lean, werkvloer/uitvoering, ‘in de lijn’).
Door voorlichting en training van de
sleutelpersonen is/wordt Make geïmplementeerd in de organisatie.
De KAM-manager bij Theo Pouw heeft met
Make een praktisch en efficiënt instrument
in handen voor coördinatie en sturing van
wijzigen, of vallen we na een korte
tijd van bezinning terug in het oude
patroon?
Hoe kopen we ons dagelijks brood
eigenlijk? Ik kom uit de tijd dat de
bakker, de melkboer en de groenteboer
langs de deur kwamen om verse
producten af te leveren. Elke dag vers
brood is iets wat ik mijn kinderen niet
meer kan uitleggen. Ja, vers brood
koop je op vakantie in Frankrijk. Thuis
koop ik alleen op zaterdagochtend
De activiteiten van Theo Pouw Groep (www.theopouw.nl) omvatten o.a. het leveren van
vers brood, al het andere komt uit
primaire en secundaire bouwstoffen, betonmortel, het innemen, bewerken en reinigen van
de vriezer. En melk, dat koop je
grond, het verwerken van bouw- en slooppuin, tot het verhuren van kranen, shovels en
trucks, vanzelfsprekend met deskundig personeel.
één of hooguit twee keer per week,
want de 'zuivelaar' maakte de melk
zijn managementtaken. De sleutelpersonen
binnen Theo Pouw Groep hebben in Make
een totaaloverzicht van hun taken (to-dolist). Zij registeren de uitvoering en maken
inzichtelijk of de verplichtingen worden
nageleefd (compliance).
Momenteel worden in Make de rapportages
en prestatie-indicatoren aangepast aan de
gewenste managementinformatie (dashboard) voor het MT van Theo Pouw Groep.
langdurig houdbaar. Alles is gericht
op gemak; lekker volle koelkast en
vriezer. Ik hoef niet meer elke dag
Jan van Pelt
033 – 422 13 81, [email protected]
naar de winkel, ik kan die 30 minuten
blijkbaar niet missen.
Jan-Carel Nieuwland
033 – 422 13 92, [email protected]
Op zich is er daar niets mis mee,
alleen verliezen we het beeld van wat
Wat kost!!!
een pak melk eigenlijk kost. Staat
er op het pak soms x1 cent voor
Warm water voor reiniging van gekoelde productieruimten
Veel bedrijven maken productieapparatuur
en -ruimten schoon met koud of warm
water. Op het gebruik van een kuubje meer
of minder wordt niet echt gelet, want 'water
kost toch bijna niets', zeker bij gebruik van
bronwater. Dit is echter een misrekening!
Column
Bewust water en dus kosten besparen
Uit dit voorbeeld blijkt dat het besparen
van water, door bijvoorbeeld regelmatiger
gebruik van 'stoffer en blik', goed is voor
het energieverbruik en het milieu, maar
zeker ook financieel zeer aantrekkelijk is.
de boer, x2 cent voor de verwerker,
Het besparen van 1 m3 water levert in de
praktijk een (veel) hogere besparing op dan
alleen de inkoopprijs.
x3 cent voor de verpakker, x4 cent
voor de distributeur en x5 cent voor de
grootgrutter? Nee dus! Zelfs de prijs
is onzichtbaar gemaakt achter een
Paul ten Have
033 – 422 13 39, [email protected]
streepjescode. Blijkbaar vinden we de
houdbaarheid, calorieën, vetgehalte,
Uitgebreide berekeningen geven veel
hogere totale kosten dan alleen de inkoopkosten. Denk hierbij aan drukverhogen/
verwarmen/zuiveren van het water en daar
bovenop nog de eventuele opwarming en
vochtinbreng in de gekoelde ruimte die de
koelinstallatie moet opvangen.
Een rekenvoorbeeld van een productie­
bedrijf met gekoelde productieruimten
(10°C), waar dagelijks wordt schoongemaakt. Zie het overzicht hiernaast.
Inkoop bron-/leidingwater
Elektraverbruik hogedrukunit (1m3/h)
Lozing water (riool- en zuiveringkosten)
Water verwarmen (tot 65°C met CV-ketel)
Warmte-inbreng schoonmaakwater wegkoelen (COP=3,5)
(exclusief droogkosten door koeling)
Totale kosten
Kostprijs (€ / m3)
0,50-1,50
0,20
1,00-3,00
2,00
1,00 - 2,00
4,70-8,70
Gehanteerde uitgangspunten
gas 0,30 €/m3; elektra 0,10 €/kWh; Temp. leidingwater 10°C; Temp. gekoelde ruimte 10°C
vitaminen, etc. belangrijker.
Wordt het tijd voor transparantere
informatie of een ´binnenlands fair
trade’ merk? Misschien ook een idee
voor het tarief van onze adviseur?
Voor meer informatie hierover kunt u
me bellen!
Ruud van Kolfschooten
033 – 422 13 43, [email protected]
K WA Bedr ijfsadv iseurs Kwadr ant NO.2, 2009/pag.3
De Omgevingsvergunning
In het kader van de doelstelling minder regels en minder lasten met
Projectorganisatie onder de Wabo
behoud van milieubescherming, werkt VROM aan het vereenvoudigen
van het vergunningenstelsel. Dit resulteerde in 2005 in het voorstel
Bevoegd gezag
voor de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), ook wel
de Omgevingsvergunning genoemd.
Hierin zijn meer dan 25 vergunningstelsels
samengevoegd, waaronder de milieu-,
bouw-, kap-, sloop- en gebruiksvergunning.
Status invoering
Omgevingsvergunning
Het in werking treden van de Wabo stond
in eerste instantie gepland op 1 januari
2008. Na diverse keren uitgesteld te zijn
is onlangs bekend geworden dat ook de
laatste invoeringsdatum van 1 januari
2010 niet wordt gehaald: de Wabo wordt
op zijn vroegst 3 maanden na plaatsing in
het Staatsblad ingevoerd. Daarmee bent
u vanaf ongeveer 1 juli 2010 verplicht uw
aanvraag digitaal via het Omgevingsloket
in te dienen.
Momenteel is de overheid achter de
schermen druk bezig met onder andere het
digitale loket (Omgevingsloket Online),
waar bedrijven en burgers hun aanvragen
moeten gaan indienen. Eind september
is door VROM-minister Cramer bekend
gemaakt dat het ICT-systeem pas eind dit
jaar gereed zal zijn en dat de behandeling
van de Invoeringswet Wabo in de Eerste
Kamer nu nog in volle gang is. Let wel, ook
uw ICT-systeem moet ingericht worden om
via het Loket te kunnen communiceren en
vergunningen aan te vragen.
De Wabo gaat uit van één (digitaal)
aanvraagformulier, één bevoegd gezag
en één geïntegreerde bezwaar- en
beroepsprocedure.
KWA houdt de ontwikkelingen rond deze
wet voor u in de gaten en informeert u
graag over de voortgang van de invoering,
maar ook over de wijzigingen die deze met
zich meebrengen voor het indienen van
nieuwe aanvragen.
Testmiddag
De werking van het Omgevingsloket (versie
juni 2009) is op 9 september jl. getest door
KWA met een aantal bedrijven. In groepjes
zijn een aantal casussen uitgewerkt. Uit de
resultaten kwam naar voren dat het Loket
beter dient aan te sluiten bij de behoeften
van de aanvragers. Deels doordat onderwerpen niet voldoende diep worden
opgevraagd (denk aan IPPC-inrichtingen),
deels doordat onderwerpen onvoldoende
aan bod komen (energie en lucht).
De bevindingen van deze testdag zijn door
René Braaksma in de expertgroep Milieu
ingebracht, zodat de ontwerpers deze
ervaringen mee kunnen nemen in het
ontwerp van de nieuwe versie.
Terugblik op een succesvolle cursusdag
Wabo, what’s in it for me?
De eerste Wabo-cursusdag van KWA werd op
29 september jl. gegeven in het Media Plaza
in Utrecht. Samen met Bessels Architecten
verwelkomde ons Wabo-team veertig vooruitstrevende bedrijven. Enthousiasme,
E-Loket
nieuwsgierigheid en een interactieve sfeer
karakteriseerden de dag. De Wabo is een
hot item onder bedrijven. Centraal stond
de vraag: “What’s in it for me?”, maar ook
vragen als “Hoe verandert de komst van de
Vergunning aanvrager
Expertgroep Milieu
Sinds het eerste wetsvoorstel in 2005 heeft
KWA nauw contact met het projectteam
Omgevingsvergunning van het ministerie van VROM. Vanwege onze praktische
milieu­kennis is KWA wederom gevraagd om
de belangen van bedrijven te vertegen­
woordigen in de milieuwerkgroep. Sinds
2008 neemt René Braaksma, uit het Waboteam van KWA, deel aan de expertgroep
Milieu en volgt - samen met bijna 20
andere expertgroepen - de invoering van de
Omgevingsvergunning (en dan vooral het
digitale Omgevingsloket Online).
Wabo onze werkwijze?” en “Wat gaat dit
voor ons betekenen?”. De vertragingen en
onduidelijkheden die de aanvraag van een
Omgevingsvergunning met zich meebrengt,
waren herkenbaar voor ieder.
Wabo: goed nieuws!
De Wabo betekent één aanvraag, één
loket, één bevoegd gezag, één procedure,
één beroep en één handhaving. Kortom,
één duidelijk punt waar u (bijna) alles
kunt regelen voor vergunningaanvragen.
De overheid voert de Wabo in om haar
dienstverlening te verbeteren, procedures
te verkorten en tegenstrijdige regels tegen
te gaan. En het voor u allemaal zo makkelijk
en duidelijk mogelijk te maken. Positief
nieuws dus!
Hoe raakt de Wabo u?
Concreet komt het erop neer dat u straks bij
één duidelijk ‘aanspreekpunt’ alles regelt:
het Omgevingsloket Online. Waar u voorheen met veel specialisten van het bevoegd
gezag te maken had, gaat u nu alles
K WA Bedr ijfsadv iseurs Kwadr ant NO.2, 2009/pag.4
E-Loket
In de expertgroep Milieu is KWA de enige
partij die, onafhankelijk van de overheid, de belangen van het bedrijfsleven
behartigt. Over de voortgang vindt regelmatig afstemming plaats met andere
vertegenwoordigers van het bedrijfsleven,
zoals werkgeversorganisatie VNO-NCW en
branche­organisaties. Niet alleen KWA heeft
naar aanleiding van de recente beoordeling van het Omgevingsloket Online (versie
juni 2009) een groot aantal opmerkingen
ingebracht; door één bevoegd gezag werden
meer dan 450 tekortkomingen en aanvullingen geuit.
regelen via dit centrale Loket. Het doel is
mooi, maar vraagt ook flexibiliteit van ú.
Procedurele, organisatorische en technische
processen moeten immers volledig anders
worden ingericht. Tijdens de cursusdag
bleek duidelijk dat velen van u twijfelen of
“het wel zo mooi en effectief is als de overheid voorstelt?”. Ook kwam naar voren dat
men bang is dat het Omgevingsloket benauwend werkt en dat door de standaardisatie
de flexibiliteit verdwijnt. Uit de zaal
werd zelfs gesuggereerd dat deze
methode weer een stap terug lijkt
te zijn naar de Hinderwet.
Het samenvoegen en vereenvoudigen van termijnen kent
voordelen, maar zeker ook
nadelen. Voordeel is dat u
bij uw aanvraag kunt spelen
met de termijnen tussen
de verschillende Waboonderdelen. Nadeel is dat
de bescherming van omwonenden (consumenten én
Dag van de Wabo
Wabo op www.kwa.nl
KWA heeft haar website uitgebreid en
uiteraard is ook het onderwerp Omgevings­
vergunning daarin meegenomen: u vindt
er alle informatie over de Wabo. Tijdens
de Wabo-cursus bleek dat de bedrijven
behoefte hebben om te kunnen discussiëren
over dit onderwerp. Ons Wabo-team gaat
na of een platform Omgevingsvergunning
in die behoefte kan voorzien. Op dit digitale platform kunnen bedrijven in besloten
kring, zonder dat het bevoegd gezag hierin
kan meelezen, discussies openen en vragen
stellen. Op dit moment kunt u zich met
vragen richten tot ons Wabo-team.
Op 12 november 2009 vindt voor de derde
keer de Dag van de Wabo plaats in 'Hart
van Holland' in Nijkerk. Tijdens deze dag
krijgt u de laatste informatie die nood­
zakelijk is voor een vloeiende overgang
naar een nieuwe manier van werken. Dit
jaar verschuift de aandacht geleidelijk
meer van overheden naar aanvragers. Voor
KWA reden om dit jaar mede als sponsor
van de Dag van de Wabo op te treden.
In een toenemend aantal workshops is
deze keer aandacht voor onderwerpen
die bedrijven raken binnen de vlakken
bouwen en milieu. In totaal zijn er 31 workshops, waar in 60 minuten een onderwerp
wordt uitgediept.
MAKEclear goedkoper en praktischer
dan concurrenten!
Bijhouden Wet- en Regelgeving
Op de hoogte blijven van de wijzigingen
in de milieu- en arbowetgeving is voor
bedrijven essentieel, maar kost veel tijd.
Wij hebben voor u de eigenschappen van
MAKEclear vergeleken met die van andere
aanbieders.
KWA Bedrijfsadviseurs biedt met de dienst
MAKEclear een actueel overzicht van de
wijzigingen in de wet- en regelgeving aan
en een vertaling naar uw bedrijfsspecifieke
situatie.
Wilt u ook profiteren van de voordelen van
het MAKEclear-abonnement van KWA? Vraag
dan nu een proefabonnement aan!
Service
Wijzigingen U bent natuurlijk van harte welkom op de
stand van KWA om de laatste versie van
het Omgevingsloket Online live te testen
en kennis te maken met de leden van het
Wabo-team van KWA.
Bedrijfsspecifiek filter
Publicatie wetsteksten
Jurisprudentie Praktisch (optioneel) Koppelverkoop
Aantal gebruikers
Kosten abonnement
Martin van der Slik
033 – 422 13 87, [email protected]
Monique Soeters-Hensgens
033 – 422 13 77, [email protected]
Linda Gentner
033 – 422 13 72, [email protected]
Jorick van Gemert
033 – 422 13 91, [email protected]
bedrijven) tegen aanvragen geconcentreerd
kan worden tot slechts één proceduregang. Daarbij wordt het publiceren van
een aanvraag in lokale kranten beknopter.
De reikwijdte hiervan is nu nog niet in te
schatten.
Ons advies aan u
Ook organisatorisch betekent de Wabo
voor u een wijziging. Voorheen diende u
de verschillende aanvragen op het gebied
van bouwen, milieu en andere onderwerpen
afzonderlijk en vanuit verschillende
afdelingen van uw
bedrijf in. Nu, onder
de Wabo, moet u een
integrale aanvraag
indienen, die u
dwingt om de coördinatie tussen de
onderwerpen vanuit
een projectmanagementbenadering aan te
pakken.
“Zorg ervoor dat u uw zaken goed regelt
en goed beheerst en weet wat u wilt
aanvragen. Verantwoordelijkheid ligt bij
uzelf en niet bij de ambtenaar!”, aldus
H. Bessels, directeur en oprichter van
Bessels Architecten. Jorick van Gemert, lid
van het Wabo-team van KWA, voegt hieraan
toe: “Ga hier actief mee aan de slag. Hoe
eerder u alle ins en outs kent, hoe sneller u van de voordelen van de Wabo kunt
profiteren!”
Wij realiseren ons, net als u, dat de invoering niet zonder slag of stoot zal gaan,
maar we staan er wel positief in! Hebt u
vragen of kunnen wij u ergens mee helpen?
Neemt u gerust contact op met het Waboteam van KWA.
Bent u geïnteresseerd in de cursus
Omgevingsvergunning? De eerstvolgende
cursusdag vindt plaats op 9 februari 2010
in de Eenhoorn te Amersfoort. Aanmelden
kan bij Linda Gentner, [email protected]
eenmalig € 800,-
✔ Overige adviesbureaus
✔
✘
✔
✔
via extern advies eenmalig € 1.200 - € 2.500
✔ ✔
✘
i.c.m. abonnement uitgever
✔ ✘
Rapportage wijzigingen
René Braaksma
033 – 422 13 76, [email protected]
✔
✔ Uitgeverijen
Wabo-team
van KWA
MAKEclear van KWA
Linda Gentner
033 – 422 13 72, [email protected]
vertaald in begrijpelijke taal
✔ ✘
i.c.m. abonnement uitgever
✘
✔
via extern advies
vertaald in begrijpelijke taal
✘
vertaling bedrijfsspecifieke via extern advies acties op uitvoeringsniveau ✔ ✔
vertaling bedrijfsspecifieke
acties op uitvoeringsniveau
✔ n.v.t.
n.v.t.
✔ ✘
i.c.m. abonnement uitgever
✘
✘
onbeperkt
vanaf 1 gebruiker
onbekend/ Vanaf 1 gebruiker
Milieuwetgeving € 2.300
Milieuwetgeving € 1.100
Milieuwetgeving
€ 3.000 en € 6.000
arbowetgeving
€ 1.900
arbowetgeving
€ 545
arbowetgeving
€ 3.000 en € 6.000
EU-GHS
In 2010 wordt de nieuwe Europese verordening EU-GHS (Globally Harmonised
System) - het labelen van (chemische)
stoffen en mengsels - van kracht.
De indeling en etikettering van chemische
stoffen en mengsels verandert, door andere
criteria voor de indeling (classificatie)
van stoffen en mengsels, op basis van hun
gevaareigenschappen. De huidige oranje
pictogrammen en de R- en S-zinnen (beter
bekend als Wms-etikettering) verdwijnen.
In plaats daarvan komen nieuwe pictogrammen (een wit vierkant met een rode rand,
staand op de punt), H-zinnen, EUH-zinnen,
P-zinnen en signaalwoorden ('gevaar' en
'waarschuwing').
Door invoering van de EU-GHS moeten leveranciers van chemische stoffen en mengsels
deze opnieuw - volgens de nieuwe eisen indelen, etiketteren en verpakken.
Bedrijven die stoffen op de markt brengen,
hebben daarvoor tot uiterlijk 1 december
2010 de tijd. Voor mengsels loopt de
termijn tot 1 juni 2015. De bepalingen van
EU-GHS treden dus geleidelijk in werking.
Louis van Deutekom
033 – 422 13 79, [email protected]
K WA Bedr ijfsadv iseurs Kwadr ant NO.2, 2009/pag.5
Begeleiding bij e-mjv 2008 en
EEP 2009-2012
Sinds begin 2009 begeleidde KWA vele bedrijven en branches bij het
invullen van de MJA-monitoringcijfers over 2008 en het opstellen van
de Energie-EfficiencyPlannen (EEP’s) 2009-2012.
Ruim 400 bedrijfsrapportages MJA-moni­
toring 2008, 14 brancherapportages
MJA-monitoring 2008 en ruim 80 EEP’s
2009-2012 waren het resultaat.
format van SenterNovem, stelden zij hun
EEP op. KWA toetste alle concept-EEP’s, vóór
verzending naar SenterNovem.
Enkele resultaten
MJA-monitoring 2008
MJA-monitoring 2008
Tijdens diverse gezamenlijke invulsessies,
telefonisch, per e-mail of 1 op 1 - voor
bijzondere omstandigheden of grote vraagstukken - werden bedrijven begeleid bij het
invullen en afronden van hun elektronische
milieujaarverslagen (e-mjv’s).
Nagenoeg alle bedrijven dienden hun
MJA-monitoringcijfers in, de meeste hiervan
vóór de hiertoe gestelde deadline. Hiermee
voldeed bijna 98% van de bedrijven aan de
monitoringsplicht.
EEP’s 2009-2012
EEP’s 2009-2012
Individuele bedrijfsbezoeken en gezamenlijke workshops vormden de begeleiding
van de EEP´s. De bedrijven zijn ingewijd in
de methodieken om energieverdelingen op
te zetten, energiebesparingsmaatregelen
te formuleren en deze rekenkundig uit te
werken. Met door KWA samengestelde software, waarmee automatisch een rapport
wordt gegenereerd dat voldoet aan het
Het gemiddelde energiebesparings­
percentage op basis van zekere maatregelen
van al ingediende EEP’s bedraagt 7,8%.
Dit ligt, nog exclusief het potentieel van
voorwaardelijke maatregelen, al bijna op de
MJA-streefwaarde van 8% per 4 jaar.
KWA-opleiding:
De Koudetechnicus in
productiebedrijven
Koelinstallaties en warmtepompen staan
garant voor 30% tot 70% van de elektriciteitsrekening. Grote besparingen
zijn vaak mogelijk, maar daarvoor moet
je de installatie en zijn werking kunnen
beoordelen.
Om de relevante aspecten van koelinstallaties te begrijpen en te overzien heeft KWA
een cursus ontwikkeld. Deze eendaagse
cursus is geschikt voor projectleiders,
project-engineers, operators en tech­nische
dienstfunctionarissen. De cursusleider
speelt in op de situatie van de deelnemende
bedrijven.
Onderwerpen die behandeld worden:
Martin van de Pol
033 – 422 13 34, [email protected]
Resultaten EEP-besparings% 2009-2012
(zekere maatregelen)
18%
• U
itvoeringsvormen van koel­
installaties en warmtepompen,
koudemiddelen
Het koudemiddel R22 wordt de komende
jaren uitgefaseerd. Welke alternatieven
komen in aanmerking?
•Beoordeling van de werking van de
koelinstallatie, opties voor energiebesparing
De veiligheidsaspecten bij het werken
met ammoniak in de praktijk worden
belicht. Wie mag zich binnen het bedrijf
de competente operator voor de koeling
noemen?
•Warmtepompen en alternatieve
koelmethoden
Warmtelevering door koelinstallaties
aan de condensorzijde (de warmtepompfunctie op 85°C) is in de toekomst niet
meer weg te denken.
• Veilig werken en wetgeving
Voor cursusdata, -kosten, aanmelden
en verdere gegevens verwijzen wij naar
onze website www.kwa.nl.
Fons Pennartz
033 – 422 13 33, [email protected]
Energiebewustwording
Thuis & op het Werk
16%
14%
12%
10%
8%
6%
4%
2%
0%
Branche A
Branche B
Branche C
Branche D
Branche E
Branche F
Wijziging regelgeving
transportkosten en
meetvoorwaarden aardgas
Met ingang van 1 juli 2009 vindt de
doorrekening van transportkosten voor
grootverbruikers op het regionale net
voor wat betreft de exit-tarieven van
het landelijk net, plaats op basis van de
technische capaciteit van de aansluiting.
Voor 1 juli was de gecontracteerde capaciteit bepalend.
Een grote discrepantie tussen de technische
capaciteit van de aansluiting en de gecontracteerde capaciteit leidt tot een toename
van de transportkosten. Verlaging van de
technische capaciteit van de aansluiting,
door het verlagen van de capaciteit van de
meting, is dan aan te raden.
De wijziging van de meetvoorwaarden aard­gas bepaalt dat de meetinrichting van grootverbruikers geschikt moet zijn voor het per
uur verzenden van de meetdata. Dit zogenaamde stuursignaal gas is verplicht vanaf
een gasverbruik van 1 miljoen m3 op jaarbasis.
Jan van Eijk
033 – 422 13 35, [email protected]
K WA Bedr ijfsadv iseurs Kwadr ant NO.2, 2009/pag.6
Een deel van ons energiegebruik is afhankelijk van onze eigen zorgvuldigheid.
Brandt het licht in verlaten ruimtes?
Staan apparaten onnodig ingeschakeld
of stand by? Blijven deuren van koel­
ruimtes te lang open? Door hier bewuster
mee om te gaan worden energieverliezen
gereduceerd: een gemiddeld huishouden
bespaart al gauw 5 tot 15% energie en
in een bedrijf is het reductiepotentieel
1 tot 5%.
een medewerker die thuis zuinig met energie omgaat, zal dat ook op het werk doen.
De medewerkers worden op een positieve
manier bewogen tot gedragsverandering.
Omdat de mens een gewoontedier is
- bewuster omgaan met energie gaat
niet vanzelf - heeft KWA de campagne
'Energiebewustwording Thuis & op het Werk'
ontwikkeld. Elke medewerker krijgt een
energiebesparingbox voor thuis. Immers,
Bouke Bruinsma
033 – 422 13 38, [email protected]
Voor een korte introductiefilm typt u
Energiebewustwording
in op youtube.com.
Deze campagne is binnen KWA gestart
en erg enthousiast ontvangen. Hebt u
interesse in de campagne? Wilt u ook uw
medewerkers bewust maken van hun energiegebruik thuis en in uw bedrijf? Neemt u
gerust contact met ons op.
Rianne Liebregts
033 – 422 13 36, [email protected]
Energieopslag in de bodem, ofwel
koude-/warmte opslag (KWO), is al jaren
sterk groeiend. Het duurzame karakter
en besparingen van 40-80% op het gasen elektriciteitsverbruik zijn de redenen
voor de utiliteits- en glastuinbouw.
Maar ook binnen de industrie nemen de
toepassingsmogelijkheden toe, mede door
verdere ontwikkeling van bijvoorbeeld de
warmtepomp.
De meeste KWO-systemen zijn vergunning­
plichtig, aanvragen moeten worden
ingediend bij de provincie. Gezien de
doorlooptijd van een vergunning, 7 tot 9
maanden, moet dit op tijd te gebeuren.
Bij KWO wordt warmte en/of koude tijdelijk
in de bodem opgeslagen. In de zomer zorgt
het opgepompte koude water voor koeling,
terwijl het warme grondwater in de winter
zorgt voor verwarming. Om vervuiling van
het grondwater te voorkomen zijn het
grondwater- en gebouwcircuit gescheiden
door een warmtewisselaar.
Een haalbaarheidstudie geeft inzicht in de
mogelijkheden voor KWO. De ligging van
de locatie, de geschiktheid van de bodem, de
grootte van de warmte- en koudevraag,
de technische en financiële haalbaarheid en
eventueel aanwezige verontreinigingen in
de nabije omgeving zijn hierbij bepalend.
Het ontwerp van het ondergrondse systeem
is afhankelijk van de warmte- en koudevraag. De geohydroloog kijkt naar de
ondergrondse mogelijkheden, welk type
systeem en hoeveel bronnen het meest
gunstig is. De monobronsystemen, met het
warme en koude grondwater boven elkaar in
één bron, zijn vooral geschikt voor kleinere
capaciteiten. De doubletsystemen hebben
één of meerdere paren van bronnen die op
afstand van elkaar liggen en zijn geschikt
voor alle capaciteiten. Eén van de voorwaarden voor KWO is dat in een jaar een
thermische balans wordt verkregen.
De volgende stap is de effectenstudie, als
belangrijk onderdeel van de vergunningaanvraag in het kader van de Grondwaterwet.
Een rekenmodel geeft inzicht in de effecten van het ondergrondse systeem op het
grondwater, zoals het grondwaterpeil, de
grondwatertemperatuur en de grond. Ook
eventuele veranderingen van de grondwaterkwaliteit en ecologie vormen een
onderdeel van de effectenstudie.
Een aandachtspunt is de lozing van vrijkomend grondwater bij de aanleg en het
onderhoud van bronnen. Tijdig overleg
met gemeente en/of waterschap voorkomt
mogelijke vertraging van het project.
Met de verkregen vergunningen start de
realisatie van het ondergrondse deel. De
bronnen moeten geboord worden door een
vakkundig boorbedrijf; de kans op toekomstige verontreinigingen van de bodem moet
zo klein mogelijk zijn, als invulling van de
zorgplicht in de Wet bodembescherming.
Een operationeel KWO-systeem vergt een
gedegen beheer om goed functioneren
van de bron(nen) en de thermische balans
tussen het gebruikte koude en warme grondwater te behouden. Regelmatig spuien van
de bronnen is nodig om de kans op vervuiling
van de filters en op putverstopping te
beperken.
KWA adviseert u in:
• Haalbaarheidsstudie
•Vergunningaanvraag (Grondwaterwet en
lozing)
• Begeleiding bij ontwerp en realisatie
• Begeleiding bij beheer en monitoring
• Evaluatie/second opinion
Harald ten Brinke
033 – 422 13 24, [email protected]
Marette Zwamborn
033 – 422 13 62, [email protected]
Uitbreiding Graaddagen
De graaddagen staan al meer dan 6 jaar op onze website
Energiebesef
op de Drinktec
te München
© Messe München Gmbh.
Duurzaam energie
opslaan in de bodem
Duurzaamheid en innovatie zijn de
kernwaarden om zich in positieve zin
te onderscheiden in moeilijke tijden.
In EU-verband stelt men nu eisen
aan energie-efficiency voor tal van
consumenten­apparaten: het Ecodesign.
KWA ziet daarmee mogelijkheden voor
veelgebruikte energie-intensieve kapitaalgoederen (pasteurs, reinigingsinstallaties,
drogers, transportlijnen, koelinstallaties).
De leveranciers of fabrikanten bepalen
immers in grote mate het energieverbruik
van de industriële bedrijven.
Bij een bezoek aan de Drinktec te München
door onze adviseurs hebben wij dit nader
onderzocht. Drinktec is de grootste beurs
in Europa voor toeleveranciers van de
bier- en frisdrankindustrie. Met circa 1.500
exposanten en 60.000 bezoekers is het een
Fons Pennartz
033 – 422 13 33, [email protected]
(steekproefgewijs) worden bezocht. De
specifieke gebruikersgroepen hierbij zijn:
• Detailhandel (met name supermarkten)
• Opslag van fruit (koelcellen) bij fruit­
telers en veilingen
• V leeswarenketen (slagerijen en
slachterijen)
• IJs- (en sneeuw)banen (ook mobiele)
In 2007 is al een project uitgevoerd, waarbij
is geconstateerd dat in de periode 20022007 veel koelinstallaties zijn gebouwd die
niet voldoen. Bovendien bleken eigenaren
of beheerders van de installaties niet of
niet voldoende op de hoogte van de wettelijke verplichtingen.
Er worden ten minste 130 inspecties
uitgevoerd, waarbij zowel gebruikers
als installateurs van koelinstallaties
De folder 'Koelinstallaties, wat u moet
weten als gebruiker' is op te vragen bij
de Arbeidsinspectie. Mevrouw A.J.H.M.
Martens (projectleider Arbeidsinspectie)
of de heer P. Terstall (Landelijk Project
Secretaris) is contactpersoon voor dit
project (tel. 0800 – 270 000).
Fons Pennartz
033 – 422 13 33, [email protected]
Hiermee krijgt u beter vergelijkbare energieverbruiken over een gewenste periode.
Naast de graaddagen zijn de buitentemperatuur en relatieve vochtigheid beschikbaar
en gerangschikt per maand, week of dag.
Fons Heuven
033 – 422 13 37, [email protected]
Op basis van deze gegevens is een analyse
mogelijk van het energieverbruik, inclusief
verrekening van de weersomstandigheden.
Ruud van Kolfschooten
033 – 422 13 43, [email protected]
Van oktober 2009 tot februari 2010
gaat de Arbeidsinspectie de veiligheid van koelinstallaties controleren.
Koelinstallaties die gebouwd zijn ná
29 mei 2002 moeten voldoen aan de
Europese Richtlijn voor Drukapparatuur,
voor Nederland opgenomen in het
Warenwetbesluit Drukapparatuur.
34 weerstations (voorheen ‘slechts’ 10).
dit jaar zijn de beschikbare graaddagen uitgebreid naar
Of ze ook aan energiezuinige uitvoeringen
werken? Een aantal exposanten probeerde
zich inderdaad te onderscheiden met energiebesparende ontwerpen, maar meestal
betrof het alleen productie-efficiency.
Spreek daarom zelf uw toeleverancier aan
op energiezuinige apparatuur. Zonder uw
vraag wordt aan de ontwikkeling daarvan
nog onvoldoende invulling gegeven.
De Arbeidsinspectie gaat
veiligheid van koelinstallaties
wederom inspecteren
Op uw verzoek kan KWA Bedrijfsadviseurs
een nog nauwkeurigere analyse uitvoeren,
waarbij meer gedetailleerde weersinformatie, zoals zon, wind en regen, worden
meegerekend.
www.kwa.nl en worden veelvuldig geraadpleegd. Sinds augustus
beurs waar je met gemak een dag kunt doorbrengen. Opvallend was dat de exposanten
niet op een eurootje hadden bespaard, maar
volledig uitpakten met draaiende vullijnen,
flessenblaaslijnen, etc.
K WA Bedr ijfsadv iseurs Kwadr ant NO.2, 2009/pag.7
”So-Watt”
Keukenboiler of CV-ketel?
Wat is gunstiger voor de afwas: een keukenboiler of warm water van
de CV-ketel gebruiken?
Ir. Wim Rutten, Suresh People in Company,
toonde de technieken van continu verbeteren. Met korte filmpjes en schematische sheets maakte hij vergelijkingen
tussen verschillende methoden en hun
werking: Lean, 6 Sigma, TPM.
Energieprijzen base load (elektriciteit)
100
100
70
65
65
60
60
55
55
50
50
45
45
40
40
0-1
27
8-0
24
624
-0
4-0
Cal-13
24
2-0
24
Cal-10
’09
75
70
’09
80
75
’09
80
’09
85
’09
90
85
’08
95
90
0-
Er volgde een discussieronde: Wat is mijn
rol in het continu verbeterproces? Welke
knelpunten komen we tegen en hoe gaan
we daarmee om? De resultaten uit de
discussies werden gepresenteerd en becommentarieerd door de inleiders.
€
95
’08
Erik Bleichrodt van Evonik Carbon Black
Nederland B.V. en bestuurder van de Kam
contactgroep sloot het presentatiedeel
af. Met het opzoeken van grenzen van
mensen in sociale systemen: ontwikkelen
en ontplooien van competenties, omgaan
met weerstanden, hindernissen en successen, geeft hij binnen zijn organisatie vorm
aan continu verbeteren. Als QESH coördinator/MT-lid zit hij in de driver seat van
veranderingsprocessen.
€/MWh
-1
De deelnemers aan de Kam contactdag op
13 oktober jl. hebben, ieder met hun eigen
achtergrond (branche - functie), weer
ervaren hoe belangrijk een netwerkclub
is in deze tijd. Door luisteren en actieve
deelname in discussies hebben zij nieuwe
gezichtspunten meegenomen om in hun
eigen organisatie aan de slag te gaan. Prof.
dr. Ing. Teun Hardjono liet de deelnemers
kennis maken met de 4 paradigma’s van
kwaliteitsmanagement: Control, Continu
verbeteren, Innovatie en Zoeken naar
de essentie. De samenhang en tegenstrijdigheid van deze paradigma’s werd
geïllustreerd en duidelijk gemaakt.
Kosten CV huis
Energie boiler[GJ/jaar]
Energie CV App [GJ/jaar]
Energie CV huis[GJ/jaar]
24
In een tijd die gestuurd wordt door
de economische crisis zijn efficiency en
effectiviteit van groot belang.
Kosten CV App.
Fons Heuven
033 – 422 13 37, [email protected]
2-
Continu verbeteren
Kosten boiler
Bouke Bruinsma 033 – 422 13 38, [email protected]
-1
Wat betreft energiegebruik – en kosten – is
een CV-ketel echter aanzienlijk voor­deliger.
Het rendement van de energiecentrale
drukt niet alleen het boilerrendement, het
boilertje zelf verliest vooral veel warmte.
Gebruik je namelijk een jaar lang geen water
uit het boilertje, verbruikt het toch 150 kWh
(= 33 euro). Dat komt overeen met een lamp
van 17 Watt die altijd aanstaat, maar helaas
geeft zo’n boiler geen licht.
24
Qua watergebruik wint het boilertje glansrijk; praktisch meteen warm water. Voordat
het water warm is vanaf de CV-ketel, gaat
in het So-Watt-onderzoek 2 tot 3 liter water
verloren.
Legenda
© KWA 2009
Bron: ENDEX
Even voorstellen
Patrick Bacon
033 - 422 13 25, [email protected]
Adviseur watermanagement:
• geohydrologie
• koude-/warmteopslagsystemen
VU Amsterdam
De vaste rubriek Bijblijven!, de borrel
en het diner sloten de dag af. “Het was
een prima bijeenkomst!” noteerde een
deelnemer.
De volgende KAM contactdag is op dinsdag
30 maart 2010 bij Heineken.
Erik van den Brink
033 - 422 13 65, [email protected]
Adviseur KAM
• opgeleid Hogere Veiligheidskundige
• arbo- en veiligheidsadvisering
Vorige werkgever: ECCO Tannery Holland B.V.
Linda Gentner
033 – 422 13 72, [email protected]
Vertrokken
Jeroen Kemper, adviseur
Kijk voor onze openstaande vacatures op www.kwa.nl.
Colofon
KWAdrant is een uitgave van KWA bedrijfsadviseurs B.V.
Eindredactie:
Redactie:
Ruud van Kolfschooten
G erard Jousma, Rob Schoon,
Marga Steenbeek
Ontwerp & Productie: Connexion B.V. - Amersfoort
Druk:
K lomp Grafische
Communicatie - Amersfoort
Fotografie:
C onnexion B.V., relaties en
eigen medewerkers
KWA Bedrijfsadviseurs B.V.
Regentesselaan 2
Postbus 1526, 3800 BM Amersfoort
Telefoon: 033 - 422 13 08
E-mail: [email protected]
www.kwa.nl
Overname artikelen met bronvermelding toegestaan.

Vergelijkbare documenten