J/M - Theatergroep PlayBack

Commentaren

Transcriptie

J/M - Theatergroep PlayBack
Praten over geld
‘Staan dure
kleren leuker?’
Kinderen en jongeren hebben meer geld te besteden dan ooit.
Toch vindt tweederde het moeilijk om met geld om te gaan.
Maar daar kun je ze als ouder bij helpen
Tekst Ditty Eimers Fotografie joss de groot
‘K
ijk, ik ben natuurlijk gewoon verwend.
Dure kleren, spullen, dat soort dingen.
Vakanties, wintersport. We kregen altijd alles. Maar alleen als we er ook bij werkten.
Dus echt verwend zijn we niet (...). Wat ik niet
snap, is dat ze mijn hele leven alles betalen en
dan gaan ze ineens heel principieel lopen doen.
Zo van: “Je bent nu 17 en je moet op eigen
­benen leren staan, dus we draaien nu de geldkraan dicht.” Precies op het moment dat ik eens
een keer in de shit zit.’
Bovenstaand fragment komt uit de theatervoorstelling Crisis, een interactieve voorstelling over
jongeren en geld. Al meer dan een jaar trekt
theatergroep PlayBack ermee langs middelbare
scholen. Tijdens de voorstelling onderzoekt
PlayBack samen met de jongeren de grenzen én
mogelijkheden van geld. Ook zijn er speciale
voorstellingen voor ouders. ‘Op die manier halen we het onderwerp uit de taboesfeer,’ vertelt
58
artistiek leider Kim Zonneveld. Want dat een
goed gesprek over geld not done is voor jongeren én hun ouders, wordt iedere keer opnieuw
bevestigd. ‘Er wordt een hoop gekissebist over
de hoogte van het zakgeld, maar veel verder
gaan de gesprekken vaak niet,’ zegt Zonneveld.
Ouders moeten het onderwerp bij de lurven
grijpen, vindt ze. En ze kunnen daar niet vroeg
genoeg mee beginnen. ‘Wie wil nou dat zijn
kind straks de mist in gaat, omdat het niet
­geleerd heeft om financiële keuzes te maken?
Aan de hand van haar ervaringen tijdens de
voorstelling geeft Kim acht tips om kinderen te
begeleiden naar financiële zelfstandigheid. De
tips zijn primair gericht op tieners, maar net zo
goed van toepassing op jongere kinderen.
februari 2013
jm2 praten over geld.indd 58
10-01-13 12:14
J/M geld
special
Faize (15, 3 vmbo-t)
Jeans (Diesel, € 250,-), riem (Gucci,
€ 220,-), t-shirt (Ralph Lauren, € 80,-),
vest (H&M, € 30,-), sneakers (D&G,
€ 250,-)
‘Ik wil het allernieuwste van echte designers
als Armani, Gucci, Dolce & Gabbana, Ralph
Lauren, Replay en Diesel. Ik koop niet in de
uitverkoop. Kleding is superbelangrijk, alles
moet bij elkaar passen. Al mijn vrienden
dragen merkkleding, we inspireren elkaar.
Nu spaar ik voor bruine Gucci sneakers van
€ 295,-. Ik heb al € 150,-. Op schoenen ben
ik heel zuinig, ik bewaar ze in de doos en
stof de doos zelfs af. Ik heb acht paar
­designers-schoenen.
Kleed- of zakgeld krijg ik niet. Als ik iets wil,
spaar ik en mijn moeder en zus leggen er
geld bij. Ik geef minstens € 150,- per maand
aan kleding uit.’
Tekst en styling Sascha Meyer
Fotografie Joss de Groot
februari 2013 59
jm2 praten over geld.indd 59
10-01-13 12:14
J/M geld
special
Inez (14, 3 havo)
JEANS (Maison Scotch,
€ 90,-), KANTEN TOP
(gekocht op Bali, € 10,-),
JASJE (H&M, € 29,95,-),
KRALEN KRAAGJE
(Primark, € 5,-), LAARSJES
(Sacha, € 100,-).
Met de baljurk met lichtjes won
Inez een prijs (kunstproject) en
mocht ze op de Amsterdamse
Fashionweek Bastiaan van
Schaik de hand schudden.
‘Ik voeg iets van mezelf toe aan
kleding om een ander effect te
krijgen. Niet speciaal om een
statement te maken. Pimpen
vind ik een stom woord. Dit is
mijn circusdirecteuren-outfit.
Op de zijkant van deze broek
heb ik een gouden bies
gestikt, en het kralen kraagje
heb ik versierd met knopen die
ik van mijn oma heb gekregen.
Ik hou van accessoires. Ik zit op
naailes met twee oudere
dames omdat ik graag dingen
verknip en vermaak. Mijn
voorbeeld is Lady Gaga.
Meestal shop ik met mijn
moeder of vriendinnen. Wibra
en C&A ga ik niet in. Ik ben
bang dat die kleding uit elkaar
valt. Ik ga naar H&M en Zara.
Hollistar, het zusje van Abercrombie & Fitch, vind ik ook
mooi. Per maand ben ik ongeveer € 40,- aan kleding kwijt.’
TEKST EN STYLING SASCHA MEYER
FOTOGRAFIE JOSS DE GROOT
60
FEBRUARI 2013
jm2 praten over geld.indd 60
10-01-13 12:14
6
Huishoudboekje van Karin
& Edouard
1. EEN GOEDE FINANCIËLE
OPVOEDING IS MEER DAN
ZAKGELD GEVEN
Kim Zonneveld: ‘De financiële verleidingen zijn
veel groter dan vroeger. Er is zoveel aanbod van
spullen voor kinderen en jongeren. Ze zien
speciaal op hen gerichte reclame op straat, in de
supermarkt, op hun favoriete websites, in de
games die ze spelen, op tv. Hoe zeg je nee tegen
al die verleidingen? Daar zitten jongeren echt
mee, merken we tijdens onze voorstellingen. Dat
betekent dat je veel meer moet doen dan je kind
zak- en kleedgeld geven.’
2. MAAK JE KIND BEWUST
VAN GROEPSDRUK
‘Waarom wil je dochter per se peperdure Uggs?
Omdat ze cool en hip zijn natuurlijk. Ze gaat
toch niet op die slome zwarte schoenen lopen?
Of is het omdat al haar vriendinnen Uggs hebben? Zeker voor pubers is het belangrijk om
erbij te horen. Maar wij merken dat ze zich nauwelijks bewust zijn van de invloed van de groep
op hun aankopen. “Kijk eens naar je vriendinnen, jullie hebben allemaal dezelfde schoenen,”
zeggen we vaak. Dan zie je ze denken:
misschien laat ik me toch beïnvloeden. Door
zonder te oordelen over groepsdruk te praten,
help je ze nadenken over onbewuste motieven
achter de financiële keuzes die ze maken.’
3. IS DUURDER ALTIJD
MOOIER OF LEUKER?
‘Tijdens onze voorstelling zie je de normen
verschuiven. Wij vragen: “Wat kost het wat je
aan hebt?” Het ene meisje heeft een outfit van
350 euro, terwijl haar buurvrouw voor 35 euro
klaar was. Staan die dure kleren altijd leuker?
Soms tref je hele creatieve kinderen die van een
topje bij de H&M een prachtig shirt hebben
gemaakt. Daar is iedereen van onder de indruk.
Er was ook een keer een jongen die zijn eigen
tandartsrekening moest betalen. Hij had dat
nooit durven vertellen, maar zijn klasgenoten
vonden hem megacool. Dat is wat we willen
laten zien: geld is niet het enige wat telt.
Creativiteit en zelfvertrouwen kunnen ook
Karin (47, commercieel medewerkster) en Eduard
Bloemhard (47, facilitair manager) hebben 1 zoon:
Timo (14, 3 vwo)
Netto maandinkomen:
€ 4420,00
Vaste netto maandlasten:
€ 1170,-
✽
✽
✽
✽
✽
✽
✽
✽
✽
✽
✽
✽
✽
Schoolgeld/ouderbijdrage
Ouderbijdrage
Schoolspullen
Voeding en drank
Kleding en schoenen
Zakgeld
Kleedgeld
Mobiele telefoon
Sport/hobby
(Openbaar) vervoer
Vakanties
Sparen
Overige kosten
(Cadeaus, toiletartikelen, uitgaan,
abonnementen)
€ 16,50
€ 33,€ 16,50
€ 220,€ 30,€ 22,€ 70,€ 20,€ 25,€ 0,€ 167,€ 50,€ 77,50
Totaal netto kosten per maand
voor Timo
€ 747,50,-
TEKST SASJA JANSEN
statusverhogend zijn. Net als opkomen voor je
vrienden. Jongeren staan daar echt wel voor
open, als je maar doorvraagt. Ik denk dat
ouders dat ook moeten doen.’
4. LAAT JE NIET LEIDEN
DOOR DE ANGST DAT JE
KIND ONGELUKKIG WORDT
‘Financiële opvoeding stelt ouders voor dilemma’s. Houd je je poot stijf als je zoon dolgraag
die nieuwe game wil, omdat zijn vrienden anders niet meer langskomen? Geef je hem vijf
euro mee voor de lunch “want iedereen in mijn
klas krijgt dat?” Trek je maar weer de portemonnee voor een waanzinnig kamp, omdat het
zo goed is voor zijn ontwikkeling? Iedere ouder
FEBRUARI 2013 61
jm2 praten over geld.indd 61
10-01-13 12:14
J/M geld
special
is als de dood dat zijn kind buiten de groep valt.
Vraag je af of je de aannames van je kind niet al
te makkelijk overneemt. Wordt je zoon ongelukkig als hij niet in merkkleding loopt? Of is dat je
eigen angst? Is het echt zo erg als hij een keer
boos of verdrietig is omdat hij niet krijgt wat hij
wil, of wil je dat je kind later goed met geld kan
omgaan?’
5. Op is op
‘Als mijn geld op is, leen ik bij mijn ouders,
­vertellen veel kinderen. Als we dat aan ouders
voorleggen, reageren die met: “Ja , maar dan
moeten ze het wel terugbetalen, hoor!” O ja?
Dat prikken we graag door. Want van die kinderen horen we juist dat ouders heel makkelijk
doen over dat terugbetalen. Ze dringen een paar
keer aan. Daarna zijn ze het vergeten. Dat
maakt dat hun kroost denkt: ach, geld is niet
­belangrijk. Diep in hun hart willen ze liever dat
hun ouders grenzen stellen. Zodat ze leren van
een vast bedrag rond te komen. “Ik zou het niet
erg vinden als ik een bedrag kreeg waarmee ik
echt een maand moet doen, anders leer ik het
nooit’’ horen we regelmatig.’
‘Voor de meeste
kinderen is geld is een
abstract begrip. Dat
moet je hebben en er
vooral niet over zeuren’
6. Wees geen kuddedier
‘De bedragen die jongeren te besteden hebben,
verschillen enorm. Sommigen moeten van 40
euro alles betalen, terwijl anderen 100 euro zakgeld én 100 euro kleedgeld krijgen. En in elke
klas zit wel iemand wiens ouders alles betalen.
Natuurlijk is iedereen daar stinkend jaloers op.
Maar hoeveel ze ook krijgen, ze vinden het altijd te weinig. Laat je niet gek maken door alle
bedragen die rondzingen. Denk zelf na wat je
62
wilt uitgeven en leg je kind uit waarom hij het
daarmee moet doen.’
7. V
raag hoeveel ze later
denken te verdienen
‘Als we op een mbo-school vragen wat een kapper per maand verdient, krijgen we bedragen
van vier-, vijfduizend euro te horen. Als we vertellen dat het hooguit 1600 euro is, schrikken ze
zich rot. Voor de meeste kinderen - jong en oud
- is geld een abstract begrip. Onderling praten
ze er niet over: geld moet je hebben, daar moet
je vooral niet over zeuren. Thuis is het vaak ook
geen gespreksonderwerp. De meeste kinderen
weten niet wat hun ouders verdienen en welke
afwegingen ze maken bij grote aankopen. Meer
openheid daarover kan helpen om hun onrealistische kijk bij te stellen. Ze mogen best weten
dat het geld niet uit de lucht valt. ’
8. Grijp financiële
­opvoedmomenten aan
‘Of je nu heel streng bent met geld of heel
­soepel: het gaat erom dat je de financiële opvoedmomenten niet laat liggen. Heeft je kind
het spaargeld voor een gitaar toch aan snoep
uitgegeven? Je kunt hem zijn aankoop terug
­laten brengen. Of afspreken dat hij een deel van
zijn zakgeld bijpast. Maar eigenlijk is het niet zo
belangrijk wat je precies doet. Het gaat erom
dat je steeds opnieuw het gesprek aangaat: hoe
kan het dat je zakgeld ineens op is? Wat vind je
nou echt belangrijk om te kopen? Durf je ook
wel eens nee te zeggen als al je vrienden naar
de snackbar gaan? Dat kost tijd en is vermoeiend, maar het helpt je kind wel om ook in
financieel opzicht volwassen te worden.’
Wil je ‘Crisis’ of een ouderavond over geld naar
de middelbare school van jouw kind halen? Kijk
dan op www.tgplayback.nl voor meer informatie.
Meer info
* www.nibud.nl/omgaan-met-geld/
kinderen-en-geld
* http://service.nibud.nl/opvoedtest
* www.nibud.nl/scholieren
* www.jmouders.nl/geld
februari 2013
jm2 praten over geld.indd 62
10-01-13 12:14