verlaine Celnummer 252

Commentaren

Transcriptie

verlaine Celnummer 252
tentoonstelling
Bam mons
17.10.2015 > 24.01.2016
verlaine
Celnummer 252
Dichterlijke
onrust
Pedagogisch dossier - leerlingen
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
2
LEGENDE
Documenten in de tentoonstelling
3
Tentoonstelling
Verlaine
Dit dossier laat je toe het leven en werk van dichter
Verlaine te ontdekken. Zowel op papier als in de
tentoonstelling.
Veel plezier!
Paul Verlaine, tekening van Gabriel Randon de Saint-Amand (aka Jehan Rictus),
1895, Koninklijke Bibliotheek van België.
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
4
ZOEK DE
DICHTER?
Le ciel est, par-dessus le toit,
Si bleu, si calme !
Un arbre, par-dessus le toit,
Berce sa palme.
Dame souris trotte
Noire dans le gris du soir,
Dame souris trotte
Grise dans le noir.
La cloche, dans le ciel qu'on voit,
Doucement tinte.
Un oiseau sur l'arbre qu'on voit
Chante sa plainte.
On sonne la cloche,
Dormez les bons prisonniers !
On sonne la cloche :
Faut que vous dormiez.
Mon Dieu, mon Dieu, la vie est là
Simple et tranquille.
Cette paisible rumeur-là
Vient de la ville.
Pas de mauvais rêve,
Ne pensez qu’à vos amours.
Pas de mauvais rêve :
Les belles toujours !
Qu'as-tu fait, ô toi que voilà
Pleurant sans cesse,
Dis, qu'as-tu fait, toi que voilà,
De ta jeunesse ?
Le grand clair de lune !
On ronfle ferme à côté.
Le grand clair de lune
En réalité !
Un grand sommeil noir
Tombe sur ma vie :
Dormez, tout espoir,
Dormez, toute envie !
Je ne vois plus rien,
Je perds la mémoire
Du mal et du bien…
O la triste histoire !
Je suis un berceau
Qu’une main balance
Au creux d’un caveau* :
Silence, silence !
Un nuage passe,
Il fait noir comme en un four,
Un nuage passe.
Tiens le petit jour !
Dame souris trotte,
Rose dans les rayons bleus.
Dame souris trotte :
Debout les paresseux !
La cour se fleurit de souci
Comme le front
De tous ceux-ci
Qui vont en rond
En flageolant sur leur fémur
Débilité
Le long du mur
Fou de clarté.
Tournez, Samsons sans Dalila*,
Sans Philistin*,
Tournez bien la
Meule au destin.
Vaincu risible de la loi,
Mouds tour à tour
Ton cœur, ta foi
Et ton amour !
Ils vont ! et leurs pauvres souliers
Font un bruit sec,
Humiliés,
La pipe au bec.
Pas un mot ou bien le cachot
Pas un soupir,
Il fait si chaud
Qu’on croit mourir.
J’en suis de ce cirque effaré,
Soumis d’ailleurs
Et préparé
A tous malheurs.
Et pourquoi si j’ai contristé*
Ton vœu têtu, Société,
Me choierais-tu ?
Allons, frères, bons vieux voleurs,
Doux vagabonds,
Filous en fleurs,
Mes chers, mes bons,
Fumons philosophiquement,
Promenons-nous Paisiblement :
Rien faire est doux.
5
GA VOOR ELK GEDICHT VOLGENDE ZAKEN NA:
1.Hoe zou je de algemene sfeer van elk gedicht omschrijven?
Kan je er een kleur op plakken?
Kleur de gedichten en schrijf de sfeer onderaan elk gedicht.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Op welk moment van de dag speelt het gedicht zich af?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Welke zintuigen worden aangesproken in de gedichten?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.Kan je voor elk gedicht de positie van de dichter tekenen en de elementen/dingen die
zich rondom/bij hem bevinden?
3.Waar bevindt de dichter zich? En waaruit kan je dit afleiden?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SCHRIJF, TEKEN, MAAK HIER JE NOTA’S
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
CEL NR. 252
Bekijk onderstaande tekening goed.
Doet deze afbeelding je aan een gedicht van de vorige pagina denken?
Welk?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
We zien hier de ‘wandeling’ van de gedetineerden in de gevangenis van Petonville, Groot-Brittannië.
Eind 19de eeuw waren België en Groot-Brittannië pioniers op het vlak van het gevangeniswezen.

6
7
J’ai naguère habité le meilleur des
châteaux
Dans le plus fin pays d’eau vive et
de coteaux
Quatre tours s’élevaient sur le front
d’autant d’ailes
Et j’ai longtemps, longtemps habité
l’une d’elles
Fragment uit een brief van Verlaine
aan Edmond Lepelletier, 1875
In deze periode werden in België gevangenissen gebouwd op basis van de nieuwe ideeën van Edouard
Ducpétiaux, inspecteur-generaal der gevangenissen in België.
De gevangenissen van Bergen en Sint-Gillis zijn opgebouwd uit lange gangen in een stervorm met
individuele cellen. Die lange gangen zorgen voor een optimale bewaking. De gevangenen verblijven in
totaal isolement, zowel in hun cel als in de kapel, zoals je kan zien op de afbeelding linksboven. Ook in de
gevangeniswagens waarmee de gedetineerden vervoerd werden, was er geen mogelijkheid tot contact
met de buitenwereld.
Wanneer gevangenen op de binnenplaats of in de gangen van de gevangenis kwamen, droegen ze een
soort bivakmuts om hun gezicht te verbergen.
Paul Verlaine, een Franse dichter, verbleef 18 maanden in de gevangenis, eerst in Brussel en daarna in
Bergen. Hij schreef er veel gedichten en brieven, maar werkte er ook aan een uitgave van teksten die
hij al eerder had geschreven. Hij schreef niet alleen, maar had ook veel tijd om na te denken: over het
leven dat hij tot dan had geleefd, over de dingen waar hij spijt van had… Na een openbaring werd hij
een fervente katholiek, bande hij alle alcohol en brak hij met zijn minnaar Arthur Rimbaud.
Binnenkant van de gevangenis in Sint-Gillis, 1887
De gevangenis van Bergen © Mons 2015
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
8
DE ZAAK
BRUSSEL
Wat heeft Verlaine mispeuterd om in de gevangenis terecht te komen?
Aan jou om dit te onderzoeken. Hieronder vind je enkele fragmenten uit het ‘dossier Verlaine’ met verklaringen van de betrokken partijen.
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
En mer. Mon ami, Je ne sais si tu seras encore à
Londres quand ceci t’arrivera. Je tiens pourtant à te
dire que tu dois, au fond, comprendre, enfin, qu’il
me fallait absolument partir, que cette vie violente
et toute de scènes sans motif que ta fantaisie ne
pouvait m’aller foutre plus! Seulement, comme je
t’aimais immensément (Honni soit qui mal y pense)
Je tiens aussi à te confirmer que si—d’ici à 3 jours
je ne suis pas r’avec ma femme, dans des conditions parfaites je me brûle la gueule […]
Veux-tu que je t’embrasse en crevant ? […]
Fragment uit een brief van P. Verlaine aan
A. Rimbaud, verstuurd op 3 juli 1873
Depuis un an, j’habite Londres avec le sieur
Verlaine […]; il y a quatre jours il m’a quitté pour
venir à Bruxelles et m’a envoyé un télégramme
pour venir le rejoindre, je suis arrivé depuis deux
jours et suis allé me loger avec lui et sa mère rue
des brasseur n°1 ; je manifestais toujours le désir
de retourner à Paris, il me répondait : oui, pars et tu
verras ; ce matin il est allé acheter un revolver au
passage des galeries St Hubert, qu’il m’a montré à
son retour vers midi ; nous sommes allés ensuite
à la maison des brasseurs grand place où nous
avons continué à causer de mon départ, rentré au
logement vers deux heures il a fermé la porte à
clef, s’est assis devant, puis armant son revolver, il
en a tiré deux coups en disant: tiens, je t’apprendrai à vouloir partir; ces coups de feu ont été tirés
à trois mètres de distance, le premier m’a blessé au
poignet gauche, le second ne m’a pas atteint, sa
mère était présente et m’a porté les premiers soins ;
je me suis rendu ensuite à l’hopital Saint Jean, où
l’on m’a pansé, j’étais accompagné de Verlaine et
sa mère, le pansement fini, nous sommes revenus
tous trois à la maison, Verlaine me disait toujours
de ne pas le quitter et de rester avec lui, mais
je n’ai pas voulu consentir et suis parti vers sept
heures du soir, accompagné de Verlaine et de
sa mère; arrivé aux environs de la place Rouppe
Verlaine m’a devancé de quelques pas puis il est
revenu vers moi, je l’ai vu mettre sa main en poche
pour y saisir son revolver, j’ai fait demi-tour et suis
revenu sur mes pas, j’ai rencontré l’agent de police
à qui j’ai fait part de ce qui m’était arrivé et qui a
invité Verlaine à le suivre au bureau de police.
Fragment uit de verklaring van
A. Rimbaud, 10 juli 1873
9
Naast Verlaine zelf, waren er nog 3 personen betrokken bij deze zaak.
Hieronder vind je hun portretten. Wie waren ze en wat was hun relatie met Verlaine?
Paul Verlaine
(1844-1981)
Elisa Dehée
(1809-1886)
Zijn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Mathilde Mauté
(1853-1914)
Zijn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Welke plaatsen worden er genoemd in de documenten?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.......................................
(1854-1891)
Zijn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
Gebruik de documenten van de vorige pagina om ‘de zaak Brussel’ te reconstrueren.
Noteer hieronder bij de juiste data de locaties en de gebeurtenissen.
1873 .............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
3 juni .............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
8 juli .............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
10 juli,
voormiddag
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
10 juli,
rond de
middag
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
10 juli,
rond
14:00 uur
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
10 juli,
rond
17:00 uur
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
10
11
De rechter veroordeelde Verlaine tot 2 jaar gevangenisstraf.
Vind je dit een lichte of een zware straf voor de gepleegde feiten?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
9
10
11
9. Koninginnegalerij, Brussel. Uit de collectie postkaarten van het fonds Belfius,
Kononklijke Academie van Belgïe, Brussel. Hoofdstedelijk Gewest
11. Grote Markt, Brussel. Uit de collectie postkaarten van het fonds Belfius,
Kononklijke Academie van Belgïe, Regio Brussel-Hoofdstad.
10. Rouppeplein, Brussel
Uit de collectie postkaarten van het fonds Belfius, Kononklijke Academie van
Belgïe, Regio Brussel-Hoofdstad.
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
12
verlaine
en rimbaud
De rechter veroordeelde Verlaine tot de maximumstraf.
Een belangrijk element bij de strafbepaling was zijn
relatie met Arthur Rimbaud. Tussen de documenten
en papieren van Rimbaud werd onder meer een zeer
suggestief gedicht teruggevonden van Verlaine aan
Rimbaud.
Dit heeft er zijn straf niet bepaald lichter op gemaakt, integendeel.
Dit bewijst ook het document op de volgende pagina. Je vindt er een fragment terug uit de verklaring van
Verlaine. Dit is een van de documenten uit ‘de zaak Brussel’ die de rechter gebruikte en las om de zaak te
beoordelen. De in het rood onderstreepte passages/woorden zijn aantekeningen van de rechter.
Lees het fragment en los volgend kruiswoordraadsel op:
1
2
4
5
3
OPLOSSING KRUISWOORDRAADSEL
Horizontaal
4. Wat verstuurt Verlaine naar Rimbaud?
5. Wat kocht hij de St Hubertusgalerij?
Verticaal
1. Hoeveel dagen is Verlaine al in Brussel?
2. Waarmee dreigt hij bij zijn vrouw?
3. Waar woonde hij voor hij naar Brussel kwam?
Wat was dus de doorslaggevende factor om Verlaine de maximustraf
te geven?
Woordenschat:
Endéans = Binnen een bepaalde tijd
La cervelle = De hersenen
Céder à = Zich overgeven aan
13
Fragment uit de verklaring van Paul Verlaine aan de politie:
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
WIE WAS
VERLAINE?
De personaliteit van Verlaine heeft mee zijn
strafmaat bepaald.
Maar wie was Verlaine nu eigenlijk?
Dit is een karikatuur van Verlaine.
Je ziet hem afgebeeld met verschillende elementen die verwijzen naar zijn levensstijl of
karakter. Duid 4 elementen aan in de tekening.
Waarnaar verwijzen ze volgens jou:
•
•
•
•
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
15
<
Fragment uit L’Indépendance belge
10.01.1896 (KBR JB 555)
Dit artikel uit de krant l’Indépendance belge van 10 januari 1896 geeft een overzicht van
de carrière van Verlaine. Duid in het artikel enkele kernwoorden aan in het artikel die je
een beeld geven van de dichter.
Als je Verlaine in vier woorden zou moeten beschrijven, welke zou je dan kiezen? Noteer ze
hier:
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Verlaine schreef ook onder een zelfgekozen pseudoniem: Pauvre Lelian. Is dit gezien zijn
levenswijze een goed gekozen naam?
Om aan dit pseudoniem te komen, maakte hij een anagram van zijn naam. Hij gebruikte
dus de letters van PAUL VERLAINE om tot PAUVRE LELIAN te komen. Probeer het even uit
met je eigen naam. Vind je een leuk anagram?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
16
VERLAINE EN
DE MODERNISTEN
In 1873 ging Verlaine voor 18 maanden de gevangenis
in, eerst in Brussel en daarna in Bergen. Twintig jaar
later keerde hij terug naar België. Hij wordt er door
vooraanstaande Belgische schrijvers uitgenodigd om
een conferentie te geven.
Van een marginaal individu groeide Verlaine op het einde van zijn leven uit tot een
geroemd dichter. In 1894 werd hij uitgeroepen tot Prince des poètes. Na zijn dood in 1896
nam zijn populariteit alleen maar toe.
Hieronder een betoog van de Belgische schrijver Emile Verhaeren. Hij behoort samen
met onder andere Maurice Maeterlinck en Georges Rodenbach tot de stroming van de
Belgische symbolisten. Over Verlaine hield hij in 1893 volgend betoog in het Maison du
Peuple te Brussel:
« Poussé par son génie, Paul Verlaine a modifié et
révolutionné la forme prosodique* de son temps,
profondément ; il a détruit le prestige de la rime*
et lui a enlevé son rôle de reine du vers, ce qui
est capital; il a eu le pressentiment de l’évolution
actuelle par l’introduction, dans l’art, de la musique
verbale et surtout par l’essai du rythme qui constitue pour les nouveaux venus l’essence* même de
leur poétique ; enfin – et voilà pourquoi tous ces
jeunes gens l’aiment tant – il a été celui qui a rendu
l’école moderne possible. Aujourd’hui, on va bien
au-delà de la limite où il s’est arrêté, car le chemin
est long, on pourrait même dire qu’il est infini.
Mais c’est Paul Verlaine qui nous l’a indiqué, et qui,
de ses propres mains, a soulevé la barrière qui en
barrait l’entrée. »
Fragment uit een lezing van Emile
Verhaeren in het Maison du Peuple
te Brussel, 1893
« Il ne sera jamais
possible de
parler du Vers
sans en venir à
Verlaine. »
Stéphane Mallarmé
17
Duid in het fragment de twee elementen aan die Verlaine als vernieuwende elementen
aanbrengt in de poëzie:
•
•
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Modernisme is een complex begrip en wordt in
verschillende betekenissen gebruikt om zowel
naar een stijl als een periode te verwijzen.
Wanneer we het hier hebben over de modernisten, dan spreken we over enkele Franse
dichters zoals Stéphane Mallarmé, Charles
Baudelaire, Arthur Rimbaud en Paul Verlaine. Hun
dichtkunst heeft iets gemeen, namelijk dat ze
breken met de poëzie zoals die tot dan toe gangbaar was. Ook enkele Belgische dichters zoals
Rodenbach, Verhaeren en Maeterlinck behoren
tot deze stroming. Ze worden ook de symbolisten genoemd. Symbolisten gaan abstract te
werk en voor dichters betekent dat dat ze de
taal als uitgangspunt zullen nemen en dus gaan
experimenteren. Ze houden zich niet langer aan
de regeltjes van de dichtkunst zoals die daarvoor
werden toegepast.
Deze dichters zoeken vernieuwing in de poëzie
door net de discussie aan te gaan met de
poëtische traditie. Ze gaan in hun gedichten niet
meer de werkelijkheid getrouw afbeelden. Hun
gedichten zijn autonoom en staan los van de
werkelijkheid. Ze voegen nieuwe elementen toe
aan hun gedichten, de taal schept een eigen
wereld en wordt autonoom.
In plaats van natuurbeelden kiest Verlaine stadsbeelden die hij als spiegel voor zijn
‘binnenwereld’ gebruikt. Een goed voorbeeld daarvan is volgend gedicht.
Duid de woorden aan die naar de stad verwijzen:
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Le ciel est, par-dessus le toit,
Si bleu, si calme!
Un arbre, par-dessus le toit,
Berce sa palme.
La cloche, dans le ciel qu’on voit,
Doucement tinte.
Un oiseau sur l’arbre qu’on voit
Chante sa plainte.
Mon Dieu, mon Dieu, la vie est là
Simple et tranquille.
Cette paisible rumeur-là
Vient de la ville.
Qu’as tu fait ô toi que voilà
Pleurant sans cesse,
Dis, qu’as-tu fait, toi que voilà,
De ta jeunesse?
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
POèTES
MAUDITS
En wat zijn de gelijkenissen tussen de prent links (Rimbaud) en de man rechts op de foto?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Hieronder een artikel over deze zanger.
18
19
Ook in het artikel staan verschillende elementen die verwijzen naar de vaak gebruikte thema’s bij de poètes maudits. Waarover hebben ze het in dit artikel?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Ken je nog andere artiesten die ook in dit plaatje passen?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Verlaine bracht in 1884 een bloemlezing uit met
de titel Les poètes maudits met werk van onder
meer Charles Baudelaire, Stéphane Mallarmé,
Pauvre Lelian en Arthur Rimbaud.
In het werk van deze ‘gedoemde dichters’ zijn
dit vaak voorkomende thema’s: een ongezonde levenswijze, drank en drugs, misdaad, een
zondig leven, ziekte, decadentie en perversie. Ze
leven in een tweestrijd tussen de maatschappij
waaraan ze vaak ten onder gaan en hun vrijheid
als dichter.
Ook na de publicatie van ‘Les poètes maudits’
stelden andere, latere dichters zich voor onder
deze benaming ,zodat we mogen spreken van
literaire stroming. Vandaag wordt deze term nog
steeds gebruikt.
Deze stijlfiguren komen aan bod in onderstaande tekstfragmenten. Zoek enkele voorbeelden ervan en onderstreep ze in de overeenstemmende kleur:
Oxymoron (rood) twee woorden die elkaar tegenspreken worden samen gebruikt
Assonantie (blauw) klinkerrijm, herhaling van de klank van de klinkers midden in woorden
Alliteratie (geel) letterrijm, gelijkheid van beginmedeklinkers van beklemtoonde lettergrepen
Metafoor (groen) beeldspraak gebaseerd op een vergelijking, waarin een woord in een
niet-letterlijke betekenis wordt gebruikt (bv. Een tsunami van voorschriften).
1. EXTRAIT DE ARIETTE I
Ô le frêle et frais murmure
Cela gazouille et susurre,
Cela ressemble au cri doux
Que l’herbe agitée expire.
3. EXTRAIT DE VIII DANS
ROMANCES SANS PAROLES
Le ciel est de cuivre
Sans lueur aucune.
On croirait voir vivre
Et mourir la lune.
5. CHANSON D’AUTOMNE
7. EXTRAIT DE ARIETTE III
Et je m’en vais
au vent mauvais
qui m’emporte
Deça, delà,
pareil à la
feuille morte
Il pleure dans mon cœur
Comme il pleut sur la ville
Quelle est cette langueur
Qui pénètre mon cœur ?
2. EXTRAIT DE SAGESSE
Ecoutez la chanson bien
douce
Qui ne pleure que pour
vous plaire,
Elle est discrète, elle est
légère:
Un frisson d’eau sur de la
mousse
4. EXTRAIT DE ADIEU
Toujours la bonté des
caresses sincères,
En dépit de tout et quoi
qu’il y parût,
Toujours la pudeur des
hontes nécessaires
Dans l’argent brutal et les
stupeurs du rut ;
6. LA BONNE CHANSON,
XVI
L’omnibus, ouragan de
ferraille et de boues,
Qui grince mal assis entre
ses quatre roues
Mons 2015
PEDAGOGISCH DOSSIER
kom maar
dichter !
Probeer het zelf!
Maak de dichter in jezelf wakker en ga zelf aan de slag met poëtische gedachten. Je hoeft
het helemaal niet ver te zoeken. Begin gewoon bij dagelijkse dingen, dingen die je leuk vindt,
mensen die je leuk vindt of net niet.
Denk aan deze mensen, dingen, zoek verbanden, roep beelden op,… en kruip in je pen.
Maak een sprekende tekst, met of zonder rijm en probeer woorden uit te kiezen waarbij de
lezer zich kan inleven in wat je voelt of wilt weergeven. Zet het op papier, dat mag op alle
mogelijke wijzes (met de hand geschreven, getypt, in kleur, met tekeningen, collages…).
En waarom niet deelnemen aan de poëziewedstrijd ‘Kom maar Dichter?’ Stuur je gedicht,
per post, op naar de Koninklijke Bibliotheek en maak kans op een leuke prijs!
MEER INFO OP:
WWW.KBR.BE
WWW.KOMMAARDICHTER.WORDPRESS.COM
20
21
FONDATION MONS 2015
106 Rue de Nimy
7000 Mons (Belgique)
www.mons2015.eu
Éditeur responsable : Yves Vasseur