NITSANIM BLOKCURSUS MACEDONISCH Woensdagavonden van

Commentaren

Transcriptie

NITSANIM BLOKCURSUS MACEDONISCH Woensdagavonden van
NITSANI M BL OKCUR SU S MACED ONI SCH
Woensdagavonden van Januari t/m Maart 2016
Januari
Februari
JAAP LEEGWATER
Пиринска Македония
(Pirinska Makedonia)
DICK VAN DER ZWAN
Μακεδονία του Αιγαίου
(Aegeaska Makedonia)
Maart
PAUL MULDERS
Вардарска Македонија
(Vardarska Makedonia)
Achtergrond informatie bij de blokcursus Macedonisch
Door volkenkundigen en volksdansers wordt Macedonie (h)erkent als één
etnografische gebied. Staatskundig en politiek gezien echter, ligt Macedonie in drie
landen: voormalig Joegoslavie, Griekenland en Bulgarije. In de blokcursus Macedonisch
worden de dansen aangeboden in hun etnografische context, stijl en geschiedenis.
Zowel de grote overeenkomsten als de regionale verschillen binnen het hele
etnografische Macedonie komen daarbij aan bod.
Blok Cursus Macedonisch – pagina 2/2
Ter afsluiting zullen alle 3 de dansleiders op de Paasinstuif van 26 maart 2016
aanwezig zijn om met alle aanwezigen een aantal Macedonische dansen van de cursus
te herhalen. Hoewel de cursus ook per onderdeel kan worden gevolgd is het voor een
"optimale Macedonische beleving” aan te raden om de hele cursus te volgen.
De staatskundige kaart van de Balkan heeft de laatste eeuwen veel politieke
veranderingen gekend. Zo maakte een bepaald land/province eerst deel uit van een
bepaald rijk of land, en dan weer van een ander. De grenzen van het Ottomaanse rijk,
Joegoslavie, Griekenland en Bulgarije zijn meerdere malen verschoven. Daardoor is er
in veel gebieden, zoals ook in Macedonie, een discrepatie ontstaan tussen de etnischeen staatkundige grenzen.
Dit verklaart de vele politieke spanningen, conflicten en oorlogen die zich op het
Balkan schiereiland hebben afgspeeld in de laatste milennia. Ook hedentendage is
Macedonie nog steeds een “kwestie” van politieke (menings)verschillen en territoriale
aanspraken tussen zowel Griekenland en Bulgarije en wat dan nu heet de
onafhankelijke republiek van Macedonie.
Volksdansers, etnografen en toeristen ervaren en weten dit al lang: in heel het
etnografisch Macedonië (regionale accent verschillen en invloeden daargelaten)
spreekt men voor een groot deel dezelfde taal (het Macedonisch) , eet men dezelfde
gerechten (Salades, Kófte, Mousaká etc.), drinkt men dezelfde dranken (Kafé Türk,
Kafé Elenikó, Rakija en Slivovic), speelt men op dezelfde authentieke muziek
instrumenten (zurna, klarinet, tambura, tapan, tarabuka), en danst men veelal
dezelfde soort dansen (Širto, Makedonsko, Beranče, Poustséno etc.).
Het verbaast dan ook velen dat er ondanks die grote culturele verwantschappen en
overeenkomsten juist in dit gebied zoveel oorlogen zijn geweest. Zelfs nu vandaag de
dag zijn er nog verhitte discussies welk land bijvoorbeeld de Šopska Salata (sla,
komkommer, tomaten en feta kaas) of de Turkse koffie heeft uitgevonden en derhalve
mag claimen als hun nationale trots: Croatië, Servië, Macedonië, Griekenland,
Bulgarije of Turkije. Hetzelfde kan men zeggen over waar bepaalde dansen en liedjes
zijn ontstaan en welke land dat als hun nationale erfgoed mag claimen. Een recent
voorbeeld is het liedje Üsküdar. De VPRO en de Engelse BBC hebben er enkele jaren
geleden een documentaire aan gewijd Ze interviewden mensen in verschillende
Balkan landen (inclusief Turkije) waar Üsküdar (naam van het Aziatische stadsdeel van
Istanbul) wordt uitgevoerd. De discussie was hier en daar zo verhit, dat men zelfs
bereid was een oorlog te voeren om hun nationale rechten op dat lied te bevestigen.
Het trieste van dit alles is, dat deze conflicten zijn onstaan door het door elkaar heen
lopen van etnische- en staatskundige grenzen, of te wel etnische overeenkomsten
enerzijds en nationalisme en politieke verschillen anderzijds. In de cursus willen wij
juist de overeenkomsten en verbintenissen in Macedonia en de Balkan illustreren.
Mede namens Dick van der Zwan en Paul Mulders, groeten en tot ziens op de cursus,
Jaap Leegwater