ke‚jCe he«ke‚jCe – ogm ejsgsgsgs mebM eesOeve

Commentaren

Transcriptie

ke‚jCe he«ke‚jCe – ogm ejsgsgsgs mebM eesOeve
heÇkeâjCe – ogmejs
mebMeesOeve meeefnlÙeeÛee Dee{eJee
1)
heÇmleeJevee :
mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebÛeer efJeYeeieCeer ieÇeceerCe DeeefCe Menjer DeMee oesve Yeeieeble keâsuesueer Deens. ieÇeceerCe
Yeeieele ieeJeheeleUerJej ieÇecehebÛeeÙele, iešefJekeâeme heeleUerJej hebÛeeÙele meefceleer DeeefCe efpeune heeleUerJej efpeune
heefj<eo lej Menjer Yeeieele veiejhebÛeeÙele, DeewÅeesefiekeâ veiejs, veiej efJekeâeme meefcelÙee, ÚeJeCeer ceb[Us DeeefCe
ceneveiejheeefuekeâe Ùee mebmLeebÛee meceeJesMe neslees. Ùee meJe& mebmLeebceOÙes mLeeefvekeâ ueeskeâebmee"er, mLeeefvekeâ ueeskeâebveer
keâsuesuee keâejYeej Demelees. cnCetve mLeeefvekeâ efnleeÛÙee yeeyeleerle efveCe&Ùe IesGâve OeesjCes "jefJeueer peeleele. mLeeefvekeâ
mJejepÙe mebmLeebÛee keâejYeej pesJe{e Ûeebieuee lesJe{e osMeeÛee keâejYeej Ûeebieuee Ûeeuelees Demes cnšues peeles DeeefCe les
Kejbner Deens. keâejCe ieeJeeÛÙee DeLeJee MenjeÛÙee meesÙeer-iewjmeesÙeerbÛeer keâuhevee ieeJekeâNÙeebvee Jee MenjJeemeerÙeebvee
Ûeebieueer Demeles. cnCetveÛe mLeeefvekeâ keâejYeej pÙee lÙee ieeJeÛÙee Jee MenjeÛÙee ueeskeâebveer efkeâbJee ueeskeâheÇelf eefveOeervb eer
heenCes meesÙeerÛes Demeles. Deeheuee keâejYeej DeeheCe keâjCÙeeÛes efMe#eCe DeeefCe DevegYeJe Ùee mLeeefvekeâ mebmLeeceOetve
efceUle Demelees. je<š^erÙe vesle=lJeeÛeer yeerpe mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeele meehe[leele.1
je<š^euee YeefJe<ÙeeÛee JesOe IesCeejs vesle=lJe DemeeJesÛe ueeieles. DevÙeLee efoMeenerve DeeefCe keâCeenerve
osMeemeceesjerue Skeâ megefveefMÛele OÙesÙe "sJetve lÙeeÛÙee heÇehleermee"er meeceevÙeeleuÙee meeceevÙe ceeCemeebme GÅegkeäle keâjCes,
heÇeslmeeefnle keâjCes ns YeefJe<ÙeJesOeer vesle=lJeeÛes heÇcegKe keâeÙe& nesÙe.2 DeeheuÙee osMeeleerue keâener je<š^erÙe vesle=lJeeuee cetU
heeÙee mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebceOÙesÛe Dee{Ulees. DeeheuÙee osMeele ueeskeâMeenerÛeer heeUscegUs KeesueJej jâpeueer
DemeuÙeecegUs Kes[eshee[er ‘hebÛeeÙele jepe‘ ner keâuhevee ueeskeâebvee mecepet ueeieueer Deens. hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLee
jeyeefJeleevee MeemeveeÛee nslet Goeòe DemeuÙeeÛes Meemeveeceeheâ&le Deueerkeâ[s IesCÙeele DeeuesuÙee cenòJehetCe& efveCe&ÙeeJe®ve
ue#eele Ùesles. Yeejleele heÇeÛeerve keâeUeheemetve mJeeÙeòe ieÇecejepÙes DeefmlelJeele nesleer. Ùee hebÛeeÙeleer vÙeeÙeoeve,
Debleie&le-megjef#elelee, mebj#eCe, meeJe&peefvekeâ keâeces, mJele:Ûeer Je jepÙeeÛeer Jemegueer keâjerle neslÙee. efyeÇšerMe
keâeueKeb[ele lÙeebÛÙee megefJeOesmee"er mLeeefvekeâ mJeMeemeveeÛeer megjâJeele Peeueer. mJeeleb$ÙeheÇehleer veblej YeejleeceOÙes
hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebvee cenòJe osCÙeeÛÙee nslegves efJeefJeOe Ùeespevee keâeÙee&vJeerle PeeuesuÙee Deensle. IešvesÛÙee keâuece
40 ceOÙes mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebÛee efJe<eÙe ceeie&oMe&keâ leòJeeceOÙes meceeefJe<š keâsuesuee Deens.
ieÇeceerCe #es$eeÛÙee meJee&bieerCe efJekeâemeemee"er lemesÛe ieÇeceerCe Yeeieeme je<š^eÛÙee efJekeâemeeleerue cegKÙe heÇJeenele
pees[CÙeemee"er hebÛeeÙeleer jepe heOoleerefMeJeeÙe ogmeje ceeie& veener. ieebOeerpeerbÛÙee efJeÛeejevegmeej mJejepÙeeÛeer
DeeOeejefMeuee ieÇeceerCe mecegoeÙeeleerue, jepekeâerÙe JÙeJemLesceOeerue leLee DeLe&JÙeJemLesceOeerue Yeeieeroejer ÙeeJej DeJeuebyetve
Deens. mJeeleb$Ùeesòej keâeueKeb[ele YeejleeceOÙes hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛee keâsuesuee mJeerkeâej ner ieebOeerpeerÛb Ùee
hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesyeeyele JesUesJesUer JÙekeäle keâsuesuÙee efJeÛeejeceeieerue heÇsjCee nesÙe. ieebOeerpeerbÛes Demes cele nesles
keâer, heÇlÙeskeâ ieeJe Flekeâs mJeÙebhetCe& DemeeJes keâer, meJe& DeeJeMÙekeâ JemlebgÛes Glheeove lesLes keâsues peeF&ue.
ieÇecehebÛeeÙeleerÛÙee keâeÙee&le megmet$elee DeeCeCÙeemee"er leLee mecevJeÙe meeeOeCÙeemee"er efpeune hebÛeeÙele DemeeJeer. leer
keâsJeU DeeosMe osCeejer mebmLee vemetve hetCe&le: ceeie&oMe&keâ, keâeÙe&heÇJeCe Demesue. Ùee JÙeleerefjkeäle ieÇeceerCe mecegoeÙeeletve
efpeune hebÛeeÙeleerÛÙee meomÙeebÛeer efveJe[ keâsueer peeJeer.3
Deueerkeâ[erue keâeUele veeieefjkeâebÛÙee mLeeefvekeâ Meemeveekeâ[tve DemeuesuÙee Dehes#eeceOÙes Jee{ nesleevee efomeles.
keâejCe keâer, MeemeveeÛÙee Deveskeâ cenòJehetCe& Ùeespevee efpeune heefj<eoebkeâ[s Jeie& keâjCÙeele DeeuesuÙee Deensle. lÙeecegUs
efpeune heefj<eoebvee ‘efceveer ceb$eeueÙeeÛes‘ mJe®he heÇehle Peeuesues Deens. osMeeÛÙee efJekeâemeeÛÙee o=<šerves hebÛeeÙeleer
jepÙeeÛes cenòJe DeesUKetve MeemeveeÉeje jepekeâerÙe keâeÙe&JeÇâceele efJeefJeOe ÙeespeveebÛee meceeJesMe nesle Deens. 73 JÙee
Je 74 JÙee Iešvee ogjâmleerÛÙee keâeÙeÅeevJeÙes mLeeefvekeâ Meemeveeme peemle cenòJe efoues iesues Deens. Lees[keäÙeele
(33)
hebÛeeÙeleer jepÙeeÛeer keâuhevee Deelee yejerÛe cetU Oejâ ueeieueer Deens. ueeskeâMeener meòesÛÙee efJekeâsboÇerkeâjCeeÛÙee o=<šerves
ne efveefMÛele Ûeebieuee heÇÙelve Deens.
mebMeesOeve meeefnlÙeeÛee Dee{eJee Ùee heÇkeâjCeele mJeeleb$Ùeesòej keâeueKeb[eleerue mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebÛÙee
mebyebefOele efJeefJeOe meefcelÙee Je DeYÙeemeieš Ùeebveer keâsuesuÙee metÛeveebÛee Je efMeheâejMeerbÛee lemesÛe heÇkeâeefMele ceeefnleer F.
yeeyeerbÛee efJeÛeej keâsuesuee Deens. mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebÛÙee keâeÙe&heOoleeryeeyele Deveskeâ mebMeesOekeâebveer Je
DeYÙeemekeâebveer DeOÙeÙeve keâ®ve Deeheueer celes ceeb[ueer Deensle. mLeeefvekeâ mebmLeebMeer mebyebOeerle ieÇbLe, JesUesJesUer efvecee&Ce
Peeuesues keâeÙeos, Iešveeogjâmleer efJeMes<ele: mJeeleb$Ùeesòej keâeueKeb[eleerue cenòJeeÛÙee yeeyeerbÛÙee DeeOeejs meojerue
heÇkeâjCeele Dee{eJee IesCÙeeÛee heÇÙelve keâsuesuee Deens.
mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeeÛÙee mebyebyebOeerle efJeefJeOe meefcelÙee Je DeYÙeemeieš –
mJeeleb$Ùe heÇehleerveblej 26 peevesJeejer 1950 heemetve mebhetCe& veJeerve jepÙeIešvee Debceueele Deeueer.
jepÙeIešvee ner DeeheuÙee osMeeÛee cenlJehetCe& omleSsJepe Demetve ÙeeceOÙes mebyebOeerle osMe Jee jepÙeeÛÙee
mebÛeeueveemeboYee&le ceeefnleer efouesueer Demeles. YeejleerÙe jepÙeIešvee ner osMeeleerue meJee&sÛÛe meòesMeer mebyebOeerle Demetve
leer jepÙeeÛÙee efveÙeecekeâheCe Deens, pÙee DeeOeejs keâeÙe&keâejer ceb[U, vÙeeÙe ceb[U Je efJeefOeceb[UeÛes keâeÙe& Ûeeueles.
jepÙeIešvee ner lÙee efveÙeceebÛee osKeerue Œeesle Deens pÙee DeeOeejs Meemeve Ûeeuele Demeles.4 YeejleerÙe jepÙeIešvee ner
peieeleerue meJee&le cees"er heÇoerIe&lece efueefKele Iešvee Demetve leerve Je<ee&ÛÙee (2 Je<e& 11 ceefnves 18 efoJeme)
keâeueeJeOeerle leer leÙeej keâjCÙeele Deeueer Deens. mJeeleb$Ùe heÇehleerveblej YeejleeÛÙee pecesÛÙee yeepetves pÙee iees<šerÛb ee
meceeJesMe neslees. lÙeeceOÙes Iešveeefveefce&leer ner Skeâ "Ukeâ yeeye Deens. Ùee IešvesceOeerue efueKeerle lejlegoercb egUs
mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLee efveefce&leerÛÙee heJee&me KeNÙee DeLee&ves megjâJeele Peeueer. keâesCelÙeener keâeÙee&Ûeer megjâJeele nerÛe
lÙee keâeÙee&Ûes cenòJehetCe& Debie Demeles. cenelcee ieebOeerpeerbÛÙee hebÛeeÙeleer jepe keâuhevesme heÇlÙe#eele meekeâej
keâjCÙeemee"er YeejleerÙe jepÙeIešvesÛÙee keâuece 40 vegmeej ieÇecehebÛeeÙeleer mLeeheve keâjCÙeeÛes DeefOekeâej Iešvesves
jepÙe mejkeâejkeâ[s meesheefJeCÙeeÛes cenòJehetCe& keâeÙe& keâsues Deens. YeejleerÙe mebefJeOeeveeleerue Yeeie Ûeej ceOÙes jepÙe
OeesjCeebÛeer efveo&sMekeâ leòJeeceOÙes DevegÛÚso 40 vegmeej jepÙe ns ieÇecehebÛeeÙeleer mebIeefšle keâjCÙeemee"er DeeJeMÙekeâ
GheeÙeÙeespevee keâjerue Je lÙeebvee mJejepÙeeÛes cetueIeškeâ cnCetve keâeÙe& meceLe& keâjCÙeemee"er DeeJeMÙekeâ Demeleerue Demes
DeefOekeâej Je heÇeefOekeâej yeneue keâjerue.5 DeMee heÇkeâejÛes leòJe ieÇecehebÛeeÙeleerÛes mebIešve Ùeeyeeyeleerle Iešvesle veceto
keâsuesues Deens.
jepÙeIešvesleerue lejlegoervegmeej mLeeefvekeâ mJejepÙeebÛee cetU Ieškeâ cnCetve ieÇecehebÛeeÙeleer mLeeheve keâjCÙeeÛee
heÇÙelve veJÙee peesceeves meg® Peeuee. mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLee ne efJe<eÙe jepÙemetefÛele meceeefJe<š keâjCÙeele Deeuee.
Iešvesleerue lejlegoervegmeej meJe& jepÙeebveer efJekeâsboÇerkeâjCeeÛes keâeÙeos keâsues. YeejleeceOÙes 80 škeäkeâs ueeskeâ ieÇeceerCe
Yeeieele jenleele cnCetve Iešveekeâejebveer veeiejer mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebhes#ee ieÇeceerCe mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebvee
DeefOekeâ heÇeOeevÙe efouesues Dee{Ules.
efmeceuee heefj<eo (1954) –
mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebÛÙee efJekeâemeeyeeyele lelkeâeueerve keâsboÇerÙe DeejesiÙeceb$eer ßeerceleer Dece=lee keâewj Ùeebveer
petve 1954 ceOÙes efmeceuee ÙesLes JÙeehekeâ heefj<eo Iesleueer. Ùee heefj<eosmee"er meJe& jepÙeeleerue mLeeefvekeâ Meemeve
efJeYeeieeÛes ceb$eer GheefmLele nesles. cnCetve Ùee heefj<eosme ‘mLeeefvekeâ Meemeve ceb$eer heefj<eo‘ cnšues peeles. Ùee
heefj<eosceOÙes mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeeÛÙee keâeÙee&yeeyele Je jÛeveeyeeyele meefJemlej ÛeÛee& keâsueer iesueer. Ùee heefj<eosle
mLeeefvekeâ MeemeveeÛÙee heÇefleefveOeerbmeesyele efveÙeespeve ceb[UeÛes meomÙe Ùeebveener efvecebef$ele keâsuesues nesles. Ùee heefj<eosÛes
GodIeešve ueeskeâmeYesÛes heefnues meYeeheleer peer.Jner.ceeJeUCekeâj Ùeebveer keâsues.
Ùee heefj<eosme GheefmLele menYeeieer meomÙeebveer Demee efJeÛeej ceeb[uee keâer, mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebJej
keâceerle keâceer yebOeves DemeeJeerle. meojerue heefj<eosleerue keâener menYeeieer meomÙeebÛÙee GheefmLeleerle oesve meefcelÙee
efvecee&Ce keâjCÙeele ÙesGve lÙeebÛÙeekeâ[s ieÇeceerCe Je veeiejer mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebÛee DeYÙeeme keâjCÙeeÛes keâeÙe&
(34)
meesheefJeues. keâsboÇerÙe cebef$eceb[Ueves efJeÛeej efJeefveceÙeeveblej meefceleerÛÙee efMeheâejMeerbvee ceevÙelee efoueer. hebÛeeÙeleeruee
mJeeÙeòe MeemeveeÛeer cegueYetle mebmLee cnCetve keâeÙe& keâjCÙeemee"er ieeJeeleerue meJe& pevelesuee heÇefleefveOeerlJe efceUCÙeeÛeer
JÙeJemLee DemeeJeer, lemesÛe ieeJeeleerue efJekeâemeeÛeer peyeeyeoejer hebÛeeÙeleerJej meesheJeeJeer, hebÛeeÙeleerÛeer efmLeleer
megOeejCÙeemee"er jepÙe mejkeâejkeâ[tve Devegoeve efceUCÙeeÛeer JÙeJemLee DemeeJeer, hebÛeeÙeleerÛÙee keâeÙee&Jej efveÙeb$eCe
"sJeCÙeemee"er DeeefCe lÙeebÛÙee keâeÙee&le mecevJeÙe heÇmLeeefhele keâjCÙeemee"er jepÙe mejkeâej Je hebÛeeÙele meefceleer
ÙeebÛÙeele Skeâ ceOÙemLe mebmLee efvecee&Ce keâjeJeer. Ùee heefj<eosle megÛeefJeCÙeele DeeuesuÙee efJeefJeOe efMeheâejMeervb ee 24
petve 1954 jespeer ceevÙelee efceUeueer. efmeceuee ÙesLeerue mLeeefvekeâ Meemeve ceb$eer heefj<eosle GoddIeeškeâ ueeskeâmeYesÛes
heefnues meYeeheleer. peer.Jner.ceeJeUCekeâj Ùeebveer DeeheuÙee Yee<eCeele efJekeâsboÇerkeâjCeeJej Yej efouee. mLeeefvekeâ
Meemeveeme JÙeehekeâ DeefOekeâej ÅeeJesle DeeefCe lÙeebÛÙeekeâ[s efJeMes<e peyeeyeoeNÙee meesheJeeJÙeele Demes cele JÙekeäle keâsues.6
yeueJeblejeÙe
ejeÙe cesnlee meefceleer (1957) –
ueeskeâebÛee efJekeâeme Ùeespevesle menYeeie DemeuÙeeefMeJeeÙe ieÇeceerCe efJekeâeme meeOeves DeMekeäÙe Deens cnCetve hebe[f le
vesn® ÙeebÛÙee heÇsjCesves yeueJeblejeÙe cesnlee ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer efo. 26 peevesJeejer 1957 meeueer Skeâ meefceleer
mLeeheve keâjCÙeele Deeueer. meefceleerceOÙes ßeer.[er.heer.efmebie, Jner.peer.jeJe DeeefCe "eJetâj hegâueefmebie F. meomÙe nesles.
meecetefnkeâ keâeÙe&JeÇâce Je je<š^erÙe efJemleej Ùeespevee oesvner keâeÙe&JeÇâceeÛÙee cetuÙeceeheveemee"er meojerue meefceleerves
meefJemlej DeYÙeeme keâsuee. cesnlee meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueele ieÇeceerCe mLeeefvekeâ mebmLeebmee"er ef$emlejerÙe
JÙeJemLee megÛeefJeueer. pÙeeceOÙes ieÇeceheeleUerJej ieÇecehebÛeeÙele, leeuegkeâe heeleUerJej hebÛeeÙele meefceleer DeeefCe
efpeuneheeleUerJej efpeune heefj<eo Demesue. mLeeefvekeâ mlejeJej ueeskeâMeenerÛes efJekeâsboÇerkeâjCe DemeeJes Demes megÛeJetve
ef$emlejerÙe JÙeJemLesceOÙes eflevner Ieškeâ SkeâeÛe JesUer megjâ keâjeJesle. mejkeâejves DeMee mebmLeebJej ceeie&oMe&ve,
osKejsKe, efveÙeespeve efveÙeb$eCeeÛes keâeÙe& keâjeJes. Ùee meefceleerves ueeskeâMeenerÛÙee efJekeâsboeÇ rkeâjCeeJej Yej efouee Demetve Ùee
mLeeefvekeâ mebmLeebvee YeefJe<Ùeele yeUkeâšerkeâjCeemee"er jepÙemejkeâejÉeje peemleerle peemle DeefOekeâej ÅeeJesle.
lÙeebÛÙeeJej DeefOekeâ peyeeyeoejer meesheJetve GlhevveeÛeer Deveskeâ meeOeves lÙeebÛÙeekeâ[s megheto& keâjeJeerle lÙeecegUs hebÛeeÙele
mebmLee ieleerceeve nesCÙeeme ceole nesF&ue.
Ùee meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueele efpeune heefj<eo efJe<eÙekeâ efMeheâejMeer keâjleevee Demes mhe<š keâsues nesles
keâer, efpeune heefj<eosme hebÛeeÙele meefceleerheÇceeCes meJe& DeefOekeâej cees"Ùee heÇceeCeeJej ÅeeJesle. efveOeerÛee GheueyOelee
"jefJeCÙeeÛes DeefOekeâej, keâj yemeefJeCÙeeÛes DeefOekeâej, keâce&Ûeejer Jeie& ns meJe& Meemeveebveer efpeune heefj<eoebvee GheueyOe
keâ®ve ÅeeJesle. efpeune heefj<eoebveer hebÛeeÙele meefceleerÛÙee Jeeef<e&keâ Glhevve Je KeÛee&Ûes hejer#eCe keâ®ve jepÙe
mejkeâejkeâ[tve heÇehle nesCeeNÙee efveOeerÛes efJeefJeOe efJekeâeme Keb[ele efJelejCe keâjeJes. efJekeâeme Keb[eÛÙee Ùeespeveele
mecevJeÙe Ie[Jetve DeeCeeJee. efpeune heefj<eosle hebÛeeÙele meefceleerÛes meYeeheleer lemesÛe efpeu¢eeleerue Keemeoej Je
Deeceoej ÙeebÛee meceeJesMe DemeeJee. cesnlee meefceleerÛÙee efMeheâejMeer Yeejle mejkeâej, je<š^erÙe efJekeâeme heefj<eo lemesÛe
je<š^erÙe mLeeefvekeâ heefj<eosves 1958 meeueer mJeerkeâejuÙee. Ùee meefceleerves megÛeefJeuesuÙee mebjÛevesÛes 2 [email protected]äšesyej
1959 meeueer GoddIeešve keâjleevee hebef[le vesn® Ùeebveer hebÛeeÙeleer jepe Demes mebyeesOeve efoues DeeefCe lesJneheemetve mebhetCe&
YeejleYej ner JÙeJemLee ‘hebÛeeÙele jepe‘ cnCetve DeefmlelJeele Deeueer.7
JemeblejeJe veeF&keâ meefceleer (1960) –
1 ces 1960 meeueer mebÙegkeäle ceneje<š^eÛÙee mLeehevesveblej ÙeMeJeblejeJe ÛeJneCe ceneje<š^eÛes heefnues
cegKÙeceb$eer Demeleevee Meemeveeves cesnlee meefceleerÛÙee meefJemlej DeYÙeemeemee"er 27 petve 1960 meeueer lelkeâeueerve
cenmegueceb$eer keâw.JemeblejeJe veeF&keâ ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer Ùee meefceleerÛeer mLeehevee keâsueer. Ùee meefceleerceOeerue
YeieJeblejeJe iee{s, yeeUemeensye osmeeF&, Sce.Deej.Ùeeoer&, [er.[er.mee"s Je Sme.heer.ceesefnles F. meJee&bveer ueeskeâMeener
efJekeâsboÇerkeâjCeeÛÙee o=<šerves meefJemlej DeYÙeeme keâsuee. Meemeveeme lÙeebveer 226 efMeheâejMeer keâsuesuÙee Deensle.
veeF&keâ meefceleerves keâsuesuÙee efMeheâejMeerÛÙee DeeOeejeJej ceneje<š^ mejkeâejves ceneje<š^ efpeune heefj<eo Je
hebÛeeÙele meefceleer DeefOeefveÙece 1961 leÙeej keâjâve ceneje<š^ele hebÛeeÙele JÙeJemLee meg® keâsueer. DeeheuÙee
(35)
DenJeeueele lÙeebveer mhe<š keâsues keâer, mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeevee hegjsmes Je JÙeehekeâ DeefOekeâej ÅeeJesle. lemesÛe
efJeYeeieeleerue DeeÙegkeäleebÛes lÙeebÛÙee #es$eeleerue meJe& mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebJej efveÙeb$eCe DemeeJes. efpeune, leeuegkeâe
Je ieÇece Ùee efJeefJeOe heeleUerJejerue Ùeespevee mLeeefvekeâ mebmLeebkeâ[tve DeefOekeâ heefjCeecekeâejkeâheCes heej hee[uÙee peeGâ
Mekeâleele DeeefCe lÙee yeeyeleerle mLeeefvekeâ GheJeÇâceefMeuelee Je menkeâeÙe& ÙeecegUs Glmhetâle& efJekeâemeemee"er Ûeeuevee
efceUCeeNÙee ÙeespeveebÛee mLeeefvekeâ #es$eele meceeJesMe keâjeJee. mLeeefvekeâ #es$eeleerue meJe& keâeceemee"er efpeune heefj<eo
peyeeyeoej Demesue Demes DenJeeueeceOÙes mhe<š keâsues.
veeF&keâ meefceleerves efpeune heefj<eoebÛÙee yeeyeleerle Demes cnšues Deens keâer, keâjebÛeer Je efyeiej keâjebÛeer DeeefLe&keâ
meeOeves efpeune heefj<eoebvee GheueyOe keâ®ve ÅeeJeerle. ueeskeâebkeâ[s mesme peceerve cenmegueeÛÙee Skeâ jâheÙeeuee Jeerme hewmes
ÙeeheÇceeCes meceeve heeleUerJej DeeCeeJee. meceeveerkeâjCe Devegoeve osCÙeeÛeer heOoleer mJeerkeâejeJeer. Jeie& 1 Je 2 ÛÙee
DeefOekeâeNÙeebÛÙee JesleveeJejerue KeÛe& jepÙe mejkeâejves keâjeJee. cee$e lÙeebÛee heÇJeeme Je owvebefove Yeòee ÙeeyeeyeleÛee
KeÛe& efpeune heefj<eosves keâjeJee. le=leerÙe Je ÛelegLe&ßesCeer keâce&ÛeeNÙeebJejerue nesCeeje 75 škeäkeâs KeÛe& mejkeâejves
keâjeJee. mejkeâejer nceerJej ueeskeâue heâeÙeveevme keâehee&sjsMeveÛÙee mLeehevesÛeer metÛevee keâsueer.
veeF&keâ meefceleerves ceneje<š^emee"er hebÛeeÙele JÙeJemLesÛeer peer jÛevee megÛeefJeueer lÙeehewkeâer efpeune heefj<eosleerue
meYeemeoebÛee celeoej mebIe meeOeejCe 40,000 ueeskeâmebKÙesÛee DemeeJee, Jeieer&Je=âle peeleer peceeleer DeeefCe efŒeÙee
ÙeeceOetve heÇlÙe#e efveJe[Cegkeâerlegve Skeâner meomÙe efveJe[tve ve DeeuÙeeme heÇlÙeskeâ Jeiee&letve Skeâ meomÙe mJeerJe=âle keâjeJee.
hebÛeeÙele meefceleerÛes meYeeheleer efpeune heefj<eosÛes heoefmeOo heoeefOekeâejer meomÙe Demeleerue. efpeu¢eeleerue heeÛe
menkeâejer meomÙeebÛÙee DeOÙe#eebvee menÙeesieer meomÙe Demeleerue. efveJe[tve ÅeeJeÙeeÛÙee meomÙeebÛeer mebKÙee 40 les 60
ÛÙee ojcÙeeve DemeeJeer. oj heeÛe Je<ee&bveer efpeune heefj<eoebÛÙee efveJe[Cegkeâe IesCÙeele ÙeeJÙeele. veeskeâj Yejleermee"er
efveJe[ meefceleer DemeeJeer F. metÛevee keâsuÙee.8
heÇMeemeve megOeej DeeÙeesie (1960) –
meve 1960 meeueer efveÙeespeve DeeÙeesieeves efpeune heÇMeemeve efJe<eÙekeâ yeeyeerbÛee efJeÛeej keâjCÙeemee"er
šer.šer.Je=â<CecceeÛeejer ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer Skeâe DeeÙeesieeÛeer efveÙegkeäleer keâsueer. šer.šer.Je=â<CecceeÛeejer Ùeebveer
efpeune heÇMeemeve efJe<eÙekeâ yeeyeerbÛee meefJemlej DeYÙeeme keâsuee. Deeheuee DenJeeue 17 [email protected]š 1962 meeueer meeoj
keâsuee. ne DenJeeue 1960 ÛÙee keâeUeleerue cnCepes meecetefnkeâ efJekeâeme keâeÙe&JeÇâce meJe&$e Ûeeuet Demeleevee Je
lÙeemee"er ueeskeâMeener leòJeeJejerue hebÛeeÙele jepÙe mebmLee mLeeheve nesle neslÙee lÙee keâeUeleerue Deens. DeeheuÙee
DenJeeueeceOÙes lÙeebveer Demes mhe<š keâsues keâer, heÇlÙeskeâ ieeJeeÛÙee efJekeâemeeÛee DeejeKe[e ner cetueYetle iejpe Deens.
1966 heemetve mekeäleerÛÙee efMe#eCeeÛes les OeesjCe mJeerkeâejues peeCeej Deens. pÙeele JeÙeesceÙee&oe 11 Jejâve 14
heÙe&ble vÙeeJeÙeeÛeer Deens. ueeskeâMeener meòesÛÙee efJekeâsboÇerkeâjCeeÛeer ueeskeâkeâuÙeeCeemee"er ueJekeâjele ueJekeâj
DebceueyepeeJeCeer JneJeÙeeme heeefnpes. Ùee DebceueyepeeJeCeermee"er ef$emlejerÙe jÛevesheÇceeCes cnCepesÛe ieÇeceheeleUerJej
ieÇecehebÛeeÙele, leeuegkeâe heeleUerJej hebÛeeÙele meefceleer lej efpeune heeleUerJej efpeune heefj<eo mLeeheve keâjeJeÙeeme nJeer.
mLeeefvekeâ heeleUerJejerue peyeeyeoejer hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebkeâ[s meesheefJeueer peeJeer. efJekeâeme keâeÙee&le menkeâejer
mebmLeeÛÙee menYeeieeJej lemesÛe keâce&ÛeeNÙeebÛÙee heÇefMe#eCeeJej Yej osCÙeele ÙeeJee.
Je=â<CecceeÛeejer DeeÙeesieeves DeeheuÙee DenJeeueele Demes cnšues Deens keâer, efJekeâeme ieš ne efveÙeespeveeÛee
Ieškeâ ceevetve lÙee mlejeJej ieÇeceefJekeâeme DeejeKe[s, ieeJeeÛes Mesleer Glheeove, cetueYetle Je efkeâceeve iejpee hetCe&
keâjCÙeemee"er efveÙeespeve DemeeJes. GheueyOe ceveg<ÙeyeU, meeOevemeecegieÇer Je cegKÙele: efmebÛeve Je ce=omebOeejCe JÙeJemLesÛee
hegjshetj Jeehej keâmee keâjlee ÙesF&ue Ùeekeâ[s ue#e osCÙeeme megÛeefJeues. ueneve Meslekeâjer, ogye&ue Ieškeâ Je mekeäleerÛes
efMe#eCe ÙeebÛee efJekeâeme ÙeeJej Yej osCÙeele ÙeeJee. ÙeeceOÙes heÇecegKÙeeves ueeskeâmenYeeie DeefOekeâ cenòJehetCe& ceeveuee
peeJee Demes meefceleerves megÛeefJeues Deens.9
(36)
ceneje<š^ efpeune heefj<eo Je hebÛeeÙele meefceleer DeefOeefveÙece (1961) –
JemeblejeJe veeF&keâ meefceleerves Yeejle mejkeâejuee Deeheuee DenJeeue 226 efMeheâejMeerbmen meeoj keâsuee. Ùee
efMeheâejMeerbÛÙee DeeOeejeJej ceneje<š^ mejkeâejves 1961 meeueer ceneje<š^ efpeune heefj<eo Je hebÛeeÙele meefceleer
DeefOeefveÙece mebcele keâsuee. Ùee DeefOeefveÙeceeme 5 ceeÛe& 1962 jespeer je<š^heleerkeâ[tve mebceleer efceUeuÙeeveblej 1 ces
1962 heemetve ceneje<š^ele hebÛeeÙeleer jepe heOoleer DeefmlelJeele Deeueer. Ùee DeefOeefveÙeceeceOÙes SJetâCe De"je
heÇkeâjCeebÛee meceeJesMe Deens. ceneje<š^eleerue efpeune heefj<eoebmee"er Je hebÛeeÙele meefceleermee"er meOÙee DeefmlelJeele
DemeuesuÙee efveÙeceebÛee Je keâeÙe&heOoleerÛee lÙeeceOÙes meefJemlej GuuesKe Deens.
Ùee DeefOeefveÙeceeceOÙes efpeune heefj<eoebÛee heÇejbYe, mebef#ehle veeJe, JÙeeKÙee, heÇMeemekeâerÙe #es$eeceOÙes
efpeu¢eeÛeer jÛevee, ieeJeÛeer jÛevee, efpeune heefj<eosÛeer jÛevee, jepÙe efveJe[Cetkeâ DeeÙeesie, heefj<eo meomÙeebÛeer
efveJe[Cegkeâeryeeyele DeeJeMÙekeâ ceeefnleer, lemesÛe efveJe[Cetkeâ efJeJeeoeyeeyele ceeefnleer, heefj<eo meomÙeebÛee jepeerveecee,
DeOÙe#e Je GheeOÙe#eebÛeer efveJe[Cetkeâ Je keâeÙe& Ùeeyeeyele efJeJesÛeve Deens.
Ùee DeefOeefveÙeceeceOÙes hebÛeeÙele meefceleerÛeer jÛevee, efveJe[Cetkeâ heOole, meYeeheleer, GhemeYeeheleer ÙeebÛes
DeefOekeâej Je keâeÙee&bÛee GuuesKe Deens. cegKÙe keâeÙe&keâejer DeefOekeâeNÙeebÛes DeefOekeâej Je keâeÙee&Ûee GuuesKe Deens.
efpeune heefj<eoebÛÙee efJeYeeieheÇcegKeebÛes DeefOekeâej Je keâeÙe&, lemesÛe efpeune heefj<eoe, hebÛeeÙele meefcelÙeebÛes DeefOekeâej Je
keâle&JÙeebÛÙee keâeceeyeeyele, yeebOekeâece DeeefCe efJekeâeme heefjÙeespevee yeeyele GuuesKe Deens. efpeune heefj<eosÛeer ceeueceòee
efpeune efveOeer, uesKes Je lÙeebÛee iees<eJeeje, efpeune heefj<eosÛeer Jeeef<e&keâ Deboepehe$ekeâs keâOeer leÙeej keâjeJeerle Ùee
yeeyeleerle ceeie&oMe&ve Deens. efpeune heefj<eosuee keâj Je Ghekeâj yemeefJeCÙeeÛee DeefOekeâej efouesuee Deens. keâener
yeeyeleerle efJeefMe<š efJe<eÙeele efpeune heefj<eosuee Megukeâ Jemetue keâjCÙeeÛeer DeefOeefveÙeceele lejleto Deens. efpeune
heefj<eoebvee Meemeveekeâ[tve efceUCeejs efJeòeerÙe meeneÙÙeeyeeyele lejleto Demetve ÙeeceOÙes Jeve cenmegueeleerue 5 škeäkeâs
Devegoeve efJeefveefo&<" Devegoeves, meheÇÙeespeve leLee DeemLeehevee Devegoeves, hebÛeJeeef<e&keâ Ùeespeveebleie&le Devegoeves, ieš
Devegoeves F. Ûee meceeJesMe Deens. DeefOeefveÙeceele mJeÛÚlee efJe<eÙekeâ Je Flej DeefOekeâej efJe<eÙekeâ lejlegoer, keâce&Ûeejer
Jeiee&mebyebOeerle lejlegoer efpeune heefj<eoebÛÙee efveÙeb$eCeeyeeyeleerle lejlegoer, efveÙece, efJeefveceÙe DeeefCe GheefJeOeeryeeyele
lejlegoer Deensle. DeefOeefveÙeceeleerue MesJešÛÙee heÇkeâjCeeceOÙes mebkeâerCe& yeeyeerbÛee GuuesKe Deens.10
DeefOeefveÙece 1961 ceOeerue cenòJeeÛes yeoue –
yeouelÙee heefjefmLeleerle efpeune heefj<eoebvee DeefOekeâ keâeÙe&#ecelesves keâeÙe& keâjCÙeemee"er DeefOeefveÙeceele efJeòeerÙe
yeeyeerbÛÙee meboYee&le keâener yeoue keâjCÙeele Deeues. hebÛeeÙeleer jepe mebmLee efJeòeerÙeo=<šÙee cepeyetle JneJeer Ùeekeâefjlee
heg{erue DevegJetâue yeoue keâsuesues Deensle.
1)
efpeu¢eeleerue peceerve cenmetueeJejerue oj Skeâ jâheÙeeceeieerue GhekeâjebÛeer keâceeue ceÙee&oe 150 hewMeeJe®ve
200 hewMeeheÙe&ble Jee{efJeCÙeeÛeer lejleto Debceueele Deeueer. meojerue Jee{erÛeer jkeäkeâce hebÛeeÙele meefceleeruee
efceUCÙeeÛeer lejleto keâjCÙeele Deeueer.
2)
efpeune heefj<eosuee efceUCeeNÙee 2 škeäkeâs Jeve cenmetue DevegoeveeÛes heÇceeCe Jee{Jetve 5 škeäkeâs keâjCÙeele
Deeues.
3)
efpeune heefj<eoebvee peceerve cenmetue Je meceeCeerkeâjCe Devegoeve osCÙeeÛeer JÙeJemLee yebo keâ®ve lÙeeSsJepeer ns
Devegoeve ieÇecehebÛeeÙeleerbvee osCÙeeÛeer lejleto Debceueele Deeueer.
4)
peceerve cenmetue GhekeâjeÛÙee oj Skeâ jâheÙeeceeies efkeâceeve 20 hewMeehes#ee DeefOekeâ Jee{ efpeune heefj<eo
efkeâbJee hebÛeeÙele meefceleerves keâsuÙeeme mLeeefvekeâ Ghekeâj meehes#e Devegoeve Meemeveeves efveOee&efjle keâsuesuÙee
heÇceeCeele meoj mebmLeebvee osCÙeeÛeer lejleto Debceueele Deeueer.11
5)
hetJeer&ÛÙee mLeeefvekeâ mebmLeebÛÙee efJekeâeme keâeceemen yeebOeerue mJe®heeÛÙee Ùeespevee Je keâeces Ùeemee"er Devegoeve
osGâve 100 škeäkeâs KeÛee&Ûeer lejleto keâsueer.
(37)
6)
mebhetCe& heÇMeemekeâerÙe DeemLeehevee (efpeune heefj<eosÛeer mJele:Ûeer DeemLeehevee Oe®ve) heÇJeeme Yeòee, Deekeâefmcekeâ
KeÛe& Ùee yeeyeerbmee"er efpeune heefj<eoebvee 100 škeäkeâs Devegoeve osCÙeeÛeer lejleto keâsueer.
meeefokeâ Deueer meefceleer DenJeeue
DenJeeue (1962) –
2 [email protected]äšesyej 1959 meeueer jepemLeeveele hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛeer megjâJeele keâsuÙeeveblej jepemLeeve
mejkeâejves hebÛeeÙeleer jepe DeYÙeeme heLekeâeÛeer efveÙegkeäleer veesJnsbyej 1962 ceOÙes keâsueer. efÛeveer DeeJeÇâceCeeÛÙee
keâejCeeves DeYÙeeme heLekeâ Deeheues keâeÙe& keâ® Mekeâues veener. ces 1963 ceOÙes jepÙe mejkeâejves meeefokeâ Deueer
ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer DeYÙeeme heLekeâeÛeer hegvej&Ûevee keâjâve Deeheues keâeÙe& meg® keâjCÙeeÛes DeeosMe efoues.
meeefokeâ Deueer meefceleerves hebÛeeÙeleer jepe mebmLesÛes hejmhej mebyebOe, nmleeblejerle ÙeespeveebÛeer DebceueyepeeJeCeer,
meeceeefpekeâ megOeejCee keâeÙe&JeÇâceeÛeer Ghes#ee, meceepeeleerue keâceJegâJele Jeiee&Jej efJekeâeme keâeÙe&JeÇâceeÛee heÇYeeJe, efJekeâeme
keâeÙee&le pevelesÛeer DeeJe[ F. yeeyeleerle DeYÙeeme keâ®ve 13 yew"keâebceOetve oesve heÇMveeJeueer leÙeej keâ®ve hebÛeeÙeleer
jepe JÙeJemLesÛÙee DebceueyepeeJeCeerMeer mebyebOeerle JÙekeäleerbvee osCÙeele Deeueer Deens. DeYÙeeme heLekeâeves jepemLeeve Je
keâener jepÙeebÛee heÇJeeme keâ®ve hebÛeeÙeleer jepeMeer mebyebOeerle DeeJe[ DemeCeeNÙeebMeer Yesš IesGâve meefJemlej
DeYÙeemeeceOetve yejerÛeMeer ceeefnleer efceUefJeueer. Deeheuee DenJeeue meefceleerves jepÙe mejkeâejuee 1964 ceOÙes meeoj
keâsuee. pÙeeceOÙes 21 DeOÙeeÙe DeeefCe 46 heefjefMe<šs nesleer. DeYÙeeme heLekeâeÛÙee celes hebÛeeÙeleer jepeves efveefMÛele
®heele Skeâ DebMeeheÙe&ble ÙeMe heÇehle keâsues Deens DeeefCe ueeskeâebÛÙee DeeMee, Dehes#eebvee hetCe& keâsues Deens.
Ùee meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueele hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebmee"er jepÙemlejeJej hebÛeeÙeleer jepe meuueeieej
heefj<eo, SkeâmebIeerÙe mebmLeebvee heÇecegKÙeeves mJeeÙeòe MeemeveeÛÙee mJejâheele DeesUKeues peeJes DeeefCe efveJe[Cetkeâ heÇeJf eÇâÙee
keâceer KeÛee&Ûeer DemeeJeÙeeme heeefnpes, Demes cele ceeb[uesues Deens. hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebÛee keâeÙe&keâeue leerve Je<ee&SJs epeer
Jee{Jetve heeÛe Je<ee&Ûee keâjeJee, Ùee efMeheâejMeerÛeer 1971 uee jepÙe mejkeâejves DebceueyepeeJeCeer keâsueer Deens. Ùee
meefceleerÛes Demes cele nesles keâer, efpeune heefj<eosuee efpeune mlejeJej peemleerle peemle DeefOekeâej mebhevve mebmLesÛes ®he
osCes ÙeesiÙe nesCeej veener. keâejCe Ùee Keeueerue mlejeJej mebmLesÛÙee efJekeâemeele heg{s Ûeeuetve De[ÛeCe efvecee&Ce nesFu& e.
keâeÙe&JegâMeuelesÛÙee o=<šerves efpeune heefj<eosuee keâener keâeÙe&s meesheJeeJeerle. meefceleerves hebÛeeÙeleer jepeÛÙee eflevner
mlejeJejerue mebmLesÉejs keâj ueeJeCÙeeÛee DeefOekeâej ÅeeJee pÙeecegUs keâener mecemÙee megšt Mekeâleerue.12
mebLeevece meefceleer
eleer (1962) –
keâsboÇ mejkeâejves 1962 meeueer keâs.mebLeevece ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer Skeâ meefceleer efveÙegkeäle keâsueer nesleer.
mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebÛÙee efJeòeerÙe meeOeveebÛee DeYÙeeme keâjâve mLeeefvekeâ mebmLee efJeòeerÙeo=<šÙee cepeyetle
keâjCÙeemee"er ÙeesiÙe efMeheâejMeer meojerue meefceleerves megÛeJeeJÙeele DeMee nsletves ner meefceleer mLeeheve keâjCÙeele Deeueer.
hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebvee ueeskeâleebef$ekeâ efJekeâsboÇerkeâjCeeletve efJekeâemeeÛÙee o=<šerves heefjhetCe& yeveefJeCÙeemee"er cesnlee
meefceleerÛÙee efMeheâejMeerbvee DeefOekeâ efveefMÛele mJe®he heÇehle keâ®ve efoues.
Ùee meefceleerves keâsboÇ mejkeâejÛÙee metÛevesheÇceeCes meefJemlej DeYÙeeme keâ®ve Deeheuee DenJeeue efo. 31 peguew
1966 jespeer Meemeveeme meeoj keâsuee. Ùee meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueeceOÙes Demes megÛeefJeues keâer Iejhešdšd er,
JÙeJemeeÙe keâj DeeefCe Jeenvekeâj Ùee yeeyeerbmee"er ieÇecehebÛeeÙeleerves keâj DeekeâejCeer keâjeJeer. ieÇecehebÛeeÙeleer Je hebÛeeÙele
meefceleerkeâefjlee keâceerle keâceer oj[esF& Skeâ jâheÙee Devegoeve ÅeeJes. Ùee meefceleerves Demes megÛeefJeues keâer, efpeune
heefj<eoskeâ[tve hebÛeeÙele meefceleeruee nmleeblejerle keâjeJeÙeeÛee efveOeer Ùeekeâefjlee efJeefMe<š leòJe DemeeJes DeeefCe efpeune
heefj<eosuee Glhevve efceUefJeCÙeeÛeer meeOeves ueJeefÛekeâ DemeCes iejpesÛes Deens. hebÛeeÙeleerÛee keâeueeJeOeer heeÛe Je<e&
DemeeJee. 1,000 les 1,500 ueeskeâmebKÙee DemeCeeNÙee ieeJeele ieÇecehebÛeeÙeleerÛeer mLeehevee keâjCÙeele ÙeeJeer. Ùee
JÙeleerefjkeäle DevegmetefÛele peeleer peceeleermee"er lemesÛe ceefnueebmee"er heÇefleefveOeerlJe hebÛeeÙeleer JÙeJemLesceOÙes DemeeJes.
hebÛeeÙeleerÛÙee efveJe[CegkeâerÛeer peyeeyeoejer heÇosMeeleerue efveJe[Cetkeâ DeefOekeâejer ÙeebÛÙeeJej DemeeJeer. leKleceue pewve
meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueele mebLeevece meefceleerÛÙee efveJe[Cegkeâer meboYee&leerue efMeheâejMeerbÛeer DebceueyepeeJeCeer
keâjCÙeeÛeer efMeheâejme keâsueer nesleer.13
(38)
keâs.JÙebkeâšjceCe (1965) –
keâs.JÙebkeâšjceCe Ùeebveer DeeheuÙee ueeskeâue heâeÙeveevme Fve heme&heskeäšerJe Ùee iebbÇLeele mLeeefvekeâ mJejepÙe
mebmLeebvee mLeeefvekeâ efJeòe hegjJe"ÙeeceOÙes ÙesCeeNÙee mecemÙeebÛee meefJemlej DeYÙeeme keâsuee.
lÙeebÛÙee celes mLeeefvekeâ efJeòe hegjJe"ÙeeÛeer mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLee meceesjerue cenòJeeÛeer mecemÙee cnCepes
DeeheuÙeekeâ[s GheueyOe DemeuesuÙee GlhevveeÛÙee ŒeesleebÛÙee DeeOeejs DeeheuÙee keâle&JÙeebÛeer lebleesleble Kee$eer veeieefjkeâebvee
keâ®ve ÅeeJeer ueeieles. Ùee yeeyeer keâjerle DemeleeveeÛe je<š^erÙe DeieÇJeÇâceebvee heÇeOeevÙe ÅeeJes ueeieles. lÙeeÛe yejesyej
ogmeNÙee yeepetuee mLeeefvekeâ heg{ekeâejeÛes meeOeve cnCetvener keâeÙe&s hetCe& keâjeJeer ueeieleele.14
Skeâe meeOeveeuee SkeâeÛe JesUer Deveskeâ heÇkeâejÛeer keâeces DemeuÙeeves mLeeefvekeâ efJeòe hegjJe"ÙeeceOÙes De[ÛeCeer
efvecee&Ce nesCÙeeme megjâJeele nesles. lesJne keâs.JÙekeâbšjeceCe Ùeebveer Skeâe yeeyeerJejÛe ue#e keâsbefoÇle keâjCÙeeÛeer iejpe
DeeheuÙee DeYÙeemeele heÇefleheeove keâsueer Deens.
leKleceue pewve DeYÙeemeieš (1966) –
keâsboÇerÙe heÇMeemeve megOeejCee DeeÙeesieeves ceOÙeheÇosMeeÛes YetlehetJe& cegKÙeceb$eer ßeer.leKleceue pewve ÙeebÛÙee
DeOÙe#elesKeeueer 17 peguew 1966 meeueer Skeâe DeYÙeeme heLekeâeÛeer efveÙegkeäleer keâsueer nesleer. DeYÙeeme heLekeâele heeÛe
meomÙe nesles. heÇMeemeve megOeej DeeÙeesieeÛes Skeâ GhemeefÛeJe Deej.Sve.ÛeesheÇe ns DeOÙe#e heLekeâeÛes meomÙe meefÛeJe
nesles. DeYÙeeme heLekeâekeâ[s meesheefJeuesuÙee efJe<eÙeele hebÛeeÙele jepÙeemebyebOeerÛeener efJe<eÙe meceeefJe<š neslee. DeYÙeeme
heLekeâeves meJe& jepÙeele keâeÙe&keâejer ieš vesceuesues nesles. efJeMes<ele: ceneje<š^ Je iegpejele jepÙeele hebÛeeÙele jepe
JÙeJemLesMeer mebyebOeerle Ùeb$eCesÛeer ÛeÛee& keâsueer. DeYÙeeme heLekeâeves hebÛeeÙeleer jepÙeeyeeyele Deveskeâ efMeheâejMeer keâsuesuÙee
Deensle. lÙeele hebÛeeÙeleer jepÙeeÛes heÇMeemeve, lÙeebÛeer jÛevee, keâeÙe& Je efJeòe JÙeJemLee F. Ûee meceeJesMe Deens. pewve
meefceleerves Deeheuee DenJeeue 28 heâsyeÇgJeejer 1967 jespeer meeoj keâsuee. heÇMeemeve DeeÙeesieeves lelkeâeueerve DeOÙe#e
ceeveveerÙe ßeer.ceesjejpeer osmeeF& Ùeebvee meeoj keâsuee. leKleceue pewve Ùeebveer DeeheuÙee DenJeeueele DeMeer efMeheâejme
keâsueer keâer, hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLee ef$emlejerÙe DemeeJeer. lÙeele efpeune mlejeJejerue cnCepes efpeune heefj<eo
cenlJeeÛeer DemeeJeer. efpeu¢eeÛee efJekeâeme DeejeKe[e leÙeej keâjCÙeeÛeer Je lÙeebÛeer DebceueyepeeJeCeer keâjCÙeeÛeer
peyeeyeoejer efpeune heefj<eosJej DemeeJeer. jepÙe mejkeâejkeâ[erue efveOeerÛes Jeešhe efpeune heefj<eosceeheâ&le keâjCÙeele
ÙeeJes.
hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebmee"er mJeleb$e ueeskeâue hebâ[ [email protected][šÛeer MeeKee DemeeJeer. ÙeeefMeJeeÙe Debleie&le uesKee
hejer#eCeeÛeer JÙeJemLee efJeòe DeefOekeâeNÙeeceeheâ&le jenerue. hejheâ[email protected]&vme [email protected][eršÛeer heOole mJeerkeâejuÙeeme leer GheÙegkeäle
"jsue. meJe&meeOeejCe osKejsKe Je efveÙeb$eCe ÙeeKesjerpe DevÙe meJe& efJekeâeme efJe<eÙekeâ keâeceeletve efpeune DeefOekeâejer
Ùeebvee cegkeäle keâjCÙeeÛeer efMeheâejme keâsueer nesleer.
efpeune heefj<eosÛÙee keâjele Iejhešddšer, JÙeJemeeÙekeâj, Jeenvekeâj mekeäleerÛes DemeeJesle. efpeune heefj<eo Je
hebÛeeÙele meefcelÙeebveer keâj yemeJeeJee Je lÙeeleerue keâener Yeeie ieÇecehebÛeeÙeleervee ÅeeJee. heeCeerhegjJe"e, peueefve:meejCe,
heLeefoJes ÙeeJejerue heâer mekeäleerÛeer DemeeJeer. peceerve cenmegue Je Ghekeâj hetCe&le: hebÛeeÙelejepe mebmLeebvee ÅeeJesle.
cegoÇebkeâ MegukeâeJejerue GlhevveeÛee meceeve Yeeie hebÛeeÙele meefceleer Je ieÇecehebÛeeÙeleerme ÅeeJee. hebÛeeÙelejepe mebmLeebkeâ[erue
SJetâCe ceeieCeer efJeÛeejele IesJetve Lekeâyeekeâer JeieUlee 75 škeäkeâs Jemegueer lÙee efJeòeerÙe Je<ee&le keâsuÙeeme JemegueerÛÙee 15
škeäkeâs jkeäkeâce Devegjâhe Devegoeve cnCetve ÅeeJes. heÇeslmeenvekeâejkeâ DevegoeveeÛeer lejleto DemeeJeer. heÇeLeefcekeâ Je
ceeOÙeefcekeâ efMe#eCeeÛee KeÛe& Meemeveeves keâjeJee. hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebvee jepÙeekeâ[tve ÅeeJeÙeeÛÙee DeemLeehevee
DevegoeveeÛeer ceneje<š^eleerue heOole DeeoMe& DemeuÙeeves leer Flej jepÙeebveer meg® keâjeJeer.
Ùee DeYÙeeme ieševes hebÛeeÙeleer jepÙe heâeÙeveevme keâehee&sjsMeve mLeehevesmee"er metÛevee keâsueer. ceOÙeJeleer& efJeòe
DeeÙeesieeÛÙee Oeleer&Jej mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebmee"er efJeòe DeeÙeesie DemeeJee. cnCepesÛe ne DeeÙeesie ieÇeceerCe Je
Menjer meJe& mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebmee"er DemeeJee. hebÛeeÙeleer jepe mebmLee Debleie&le efveOeerÛes Jeešhe keâjCÙeemee"er
efJeòe DeeÙeesie DemeeJee. lemesÛe mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLee mebÛeeueveeueÙe ner Ùeb$eCee megmeppe DemeeJeer. ner Ùeb$eCee
(39)
lep%e cnCetve mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLeebvee keâjJemegueer, veiej meJe&s#eCe, ceeueceòee meJe&s#eCe, ieefueÛÚ Jemleer megOeej
Ùeespevee, heeCeerhegjJe"e ÙeespeveebÛes meJe&s#eCe Je jÛevee Ùeemee"er ceole keâ® Mekeâsue.15
yeesbieerjJeej hegveefJe&ueeskeâve meefceleer (1970) –
ceneje<š^ jepÙeeleerue hebÛeeÙelejepe JÙeJemLesÛÙee meJee&bieerCe DeYÙeemeemee"er 26 peevesJeejer 1970 jespeer
Skeâ meefceleer mLeeheve keâjCÙeeÛes "juÙeevegmeej efo.2 SefheÇue 1970 jespeer Sue.Sve.yeesbieerjJeej ÙeebÛÙee
DeOÙe#elesKeeueer 11 meomÙeebÛeer meefceleer efpeune heefj<eo Je hebÛeeÙele meefceleer DeefOeefveÙeceebÛeer DebceueyepeeJeCeer Je
efpeune heefj<eosÛes keâeÙe& ÙeebÛes ceguÙeceeheve keâjCÙeemee"er efveÙegkeäle keâsueer. Ùee meefceleerves ceneje<š^eleerue hebÛeeÙeleer
jepe JÙeJemLesÛee DeYÙeeme keâ®ve efo.15 mehšsbyej 1971 jespeer ceneje<š^ Meemeveeuee DenJeeueele 202 efMeheâejMeer
meeoj keâsuÙee. pÙeeceOÙes DebceueyepeeJeCeerleerue oes<e efveo&sefMele keâ®ve heÇMeemeve Je efJeòeefJe<eÙekeâ cenòJeeÛÙee metÛevee
keâsuÙee.
DeeheuÙee DenJeeueele lÙeebveer hebÛeeÙeleer jepe mebmLeskeâ[tve keâener keâeÙe&#es$es JeieUlee Dehesef#ele heÇceeCeele lÙee
ÙeMemJeer keâeceefiejer keâ® MekeâuÙee veenerle, lÙeeÛes keâejCe mhe<š keâjleevee efveÙebef$ele efJeòeerÙe JÙeJemLeeceOeerue
De[ÛeCeer ns cegKÙe keâejCe Deens. jepÙeMeemeveeves jepÙe efpeune heefj<eoe, hebÛeeÙele meefcelÙee Ùee eflevner #es$eeleerue
megmhe<š Ùeeoer yeveJeeJeer DeeefCe Ùeeoeruee hegjkeâ DeMeer efJeòeerÙe JÙeJemLee leÙeej keâjeJeer.
Ùee meefceleerves efpeune heefj<eo efJe<eÙekeâ keâener cenòJehetCe& efMeheâejMeer keâsuesuÙee Deensle. hebÛeeÙeleer jepe
JÙeJemLee yeUkeâš keâjCÙeemee"er efpeune heefj<eoe Je hebÛeeÙele meefcelÙeebvee DeefmlelJeeleerue DeefOekeâejehes#ee peemleerÛÙee
DeefOekeâejeÛeer efMeheâejme keâsueer. ieÇeceefJekeâeme efJeYeeieeves Skeâ efJekeâeme mesJee mebJeie& mLeeheve keâjeJee. pÙeeceOÙes
efpeune heefj<eosleerue efveÙeespeve DeefOekeâejer, heÇMeemekeâerÙe DeefOekeâejer, GhecegKÙe keâeÙe&keâejer DeefOekeâejer F. Jeie&-1
DeefOekeâeNÙeebÛee meceeJesMe DemeeJee. MesleerJejerue keâjJemegueerÛÙee heÇceeCeele efpeune heefj<eosuee osCÙeele ÙeeJee. pÙee
heÇceeCeele efpeune heefj<eo DeeheuÙee #es$eele keâjJee{ keâjerue lÙee heÇceeCeele heÇeslmeenveelcekeâ Devegoeves osCÙeele ÙeeJeerle.
efMe#eCe ne efJe<eÙe hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebvee Gòeceefjleerves neleeUlee ÙeeJee DeMeer JÙeJemLee keâjeJeer. ieÇeceerCe
heeCeerhegjJe"ÙeeÛÙee yeeyeleerle DeefOekeâ efveOeerÛeer meesÙe keâjâve ieÇeceerCe jmles megOeejCÙeemee"er Meemeveeves efJeMes<e heÇÙelve
keâjeJesle. Jeve cenmetue Devegoeveele 2 les 5 škeäkeâs Jee{ keâjeJeer. efpeune heefj<eoskeâ[s Demeuesuee menkeâej efJe<eÙe
keâe{tve lees jepÙe mejkeâejkeâ[s Jeie& keâjeJee.
Ùee meefceleerves DeMeer efMeheâejme keâsueer keâer, peceerve cenmetue keâjeÛeer cenòece ceÙee&oe pÙee efpeu¢eele peceerve
oj[esF& 2 jâheÙeehes#ee keâceer Demesue lesLes 150 hewMeeJejâve 250 hewmes efkeâbJee 350 hewmes keâjeJee. efpeune
heefj<eoebvee efceUCeeNÙee cenmetue Je mekeâjCe Devegoeveeletve 50 škeäkeâs jkeäkeâce DevegmetefÛele peeleer, peceeleer, Yetefcenerve
cepetj, Úesšs Meslekeâjer, Flej ogye&ue IeškeâebÛÙee keâuÙeeCeemee"er KeÛe& keâjeJeer. Spevmeer Ùeespeveemee"er Jejkeâ[ KeÛe&
cnCetve 3 škeäkeâs jkeäkeâce efpeune heefj<eoebvee osCÙeele ÙeeJee.16
JÙeeme meefceleer DenJeeue (1971) –
8 veesJnsbyej 1971 jespeer jepÙemejkeâejves DeeosMeeÉejs efiejerOeejerueeue JÙeeme ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer
hebÛeeÙeleer jepeJej GÛÛemlejerÙe 11 meomÙeebÛeer meefceleer vesceueer iesueer. ces 1972 heÙe&ble meefceleer keâener efJeMes<e keâeÙe&
keâjâ Mekeâueer veener. Ùee meefceleerves efveefMÛele keâsuesuÙee efJe<eÙeeceOÙes hebÛeeÙeleer jepe mebmLee Je lÙeebÛÙee Deehemeeleerue
mebyebOeeÛee DeYÙeeme DeeefLe&keâ Je heÇMeemekeâerÙe yeeyeerbÛee DeYÙeeme, pevelesÛes menkeâeÙe& Je lÙeebÛeer Ùee mebmLeebceOeerue
Yetefcekeâe, meceepekeâuÙeeCe keâeÙe&JeÇâce F. yeeyeerbÛee meefJemlej DeYÙeeme keâjCes. lemesÛe jepemLeeve DeeefCe Flej
jepÙeebÛÙee DevegYeJeeJej ns megÛeefJeCes keâer, ef$emlejerÙe JÙeJemLee Ûeeuet "sJeeJeer keâeÙe ? lemesÛe hebÛeeÙeleer jepe mebmLesuee
heÇYeeJeer DeeefCe meefJeÇâÙe yeveefJeCÙeeÛee "jeJe osCes F. yeeyeermebyebOeer DeYÙeeme keâjCÙeemee"er meojerue meefceleer vesceueer
nesleer.
Ùee GÛÛemlejerÙe meefceleerves DeYÙeemeeÛÙee yeeyeleerle Skeâ nbieeceer DenJeeue 28 [email protected]äšesyej 1972 ceOÙes
mejkeâejuee meeoj keâsuee. Ùee DenJeeueele lÙeebveer Demes cnšues keâer, hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebÛÙee efveJe[Cegkeâe IesleuÙee
(40)
vemeuÙeeves pevelesÛeer Ùee mebmLesyeeyele DeemLee mebheles cnCetve jÛeveelcekeâ yeoueemee"er Ùee mebmLeebÛÙee efveJe[Cegkeâe
efJeveeefJeuebye IesCÙeele ÙeeJÙeele. Ùee meefceleerves Deeheuee cegKÙe DenJeeue mejkeâejuee 28 petve 1973 uee meeoj
keâsuee. Ùee DenJeeueele Demes cele JÙekeäle keâsues keâer, heÇpeeleebef$ekeâ efJekeâsboÇerkeâjCeeuee efceße ÙeMe heÇehle Peeues Deens.
JesUsJej efveJe[Cegkeâe ve PeeuÙeeves DeeefLe&keâ lejleto keâceer DeeefCe Flej keâejCeebveer Ùee mebmLeebvee heÇYeeJenerve yeveefJeues
Deens.
Ùee meefceleerves DenJeeueele Demee GuuesKe keâsuee Deens keâer, ceneje<š^ efJeYeeie hebÛeeÙeleer jepe yeeyeleerle
ÙeMemJeer jeefnuee Deens. jepemLeeveceOÙes efpeune heefj<eoebkeâ[s cenlJeeÛeer keâeÙe& meesheJeeJeer. hebÛeeÙele meefcelÙee
efpeune heefj<eosÛÙee mš[email protected]â DeefYekeâjCe yevegve jeefnuÙee heeefnpesle. eflevner mlejeJej keâeÙe&keâeue 5 Je<ee&bÛee "sJeCÙeele
ÙeeJee.
Ùee meefceleerves efpeune heefj<eosuee efpeJeble mebmLee ceeveuÙeecegUs efveÙeespeve DeeefCe keâeÙe&heeefuekeâsÉeje peemleerle
peemle heÇMeemekeâerÙe DeefOekeâej, meeceevÙe DeeefCe efJeMes<e keâce&Ûeejer, DeeefLe&keâ DeefOekeâej F. DeefOekeâej osCÙeeÛeer
peesjoej efMeheâejme keâsueer. Lees[keäÙeele ner meefceleer ceneje<š^ heÇejâheeÛÙee ÙeMeeves DeefOekeâ heÇYeeefJele Peeueer Deens
DeeefCe peJeUpeJeU ceneje<š^ heÇejâhe jepemLeeveves mJeerkeâejCÙeeÛee heÇÙelve keâsuee Deens.17
DeMeeskeâ cesnlee meefceleer (1977) –
pevelee jepeJešerle keâsboÇ mejkeâejves 12 ef[mesbyej 1977 ceOÙes DeMeeskeâ cesnlee ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer Skeâ
meefceleer efveÙegkeäle keâsueer nesleer. Ùee meefceleerÛÙee efveÙegkeäleerÛee GoddosMe cnCepes Yeejleeleerue hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛee
DeYÙeeme keâ®ve DeefmlelJeele Demeuesueer hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLee DeefOekeâ yeUkeâš keâjCÙeemee"er GheeÙe megÛeJeeJesle.
Ùee meefceleerle SJetâCe 13 meomÙeebÛee meceeJesMe neslee. cesnlee meefceleerves efJe<eÙeeÛÙee Deveg<ebieeves 1200 heÇMveeJeuÙee
leÙeej keâjâve jepÙemlejeJej efJeefJeOe yew"keâe IesGâve, ÛeÛee& Je heefjmebJeeo lemesÛe 1500 JÙekeäleerbMeer heÇlÙe#e ÛeÛee&
keâ®ve Deeheuee DenJeeue 21 [email protected]š 1978 ceOÙes lelkeâeueerve hebleheÇOeeve ßeer.ceesjejpeer osmeeF& ÙeebÛÙeekeâ[s meeoj
keâsuee.
DeMeeskeâ cesnlee meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueele Demes veceto keâsues keâer, heÇlÙeskeâ jepÙeeleerue hebÛeeÙeleer jepe
JÙeJemLee lesLeerue heefjefmLeleerheÇceeCes JesieJesieUer Demet Mekeâles. hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebvee efJekeâeme keâeÙee&le menYeeieer
keâ®ve IesCÙeemee"er jepÙe Meemeveeves peemleerle peemle DeefOekeâej DeeefCe heÇceeCeyeOo efveOeer efoues heeefnpesle. efpeune
heefj<eosves jepÙe MeemeveeÛÙee efJekeâeme keâeÙe&JeÇâceeÛes efpeune mlejeJej efpeu¢eehegjles efveÙeespeve keâjeJes Je ceb[U
hebÛeeÙeleerves lÙeebÛeer DebceueyepeeJeCeer keâjeJeer. jepÙeMeemeveeÛÙee Deboepehe$ekeâele hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebvee efJeMes<e
efveOeer osCÙeeÛeer lejleto DemeeJeer. hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebveer yemeefJeuesuÙee keâjebÛeer Jemegueer keâjeJeer.
cesnlee meefceleerves peceerve cenmetue, lÙeeJejerue Ghekeâj, heeCeerhešddšerJejerue Ghekeâj, cegoÇebkeâ MegukeâeJejerue
DeefOeYeej, keâjceCegkeâ keâj F. mebhetCe&heCes hebÛeeÙeleer jepe mebmLeevee ÅeeJes Je ceb[U hebÛeeÙeleeruee lÙeeleerue keâener
heÇefleMele efnmmee ÅeeJee. lÙee DenJeeueele ieÇecehebÛeeÙeleer SsJepeer ceb[U hebÛeeÙeleerÛeer efMeheâejme keâsueer Deens. 15 les
17 npeej ueeskeâmebKÙesmee"er ceb[U hebÛeeÙeleer DemeCes DeeJeMÙekeâ Deens. efpeune heefj<eo Je ceb[U hebÛeeÙeleer Ùee oesve
mlejeJej keâejYeej ÛeeueJeeJee. DeeefoJeemeer efJeYeeieele keâceer ueeskeâmebKÙesmee"er ceb[U hebÛeeÙele oslee ÙesFu& e.
hebÛeeÙelejepe mebmLesuee keâj yemeefJeCÙeeÛes DeefOekeâej DemeeJesle. megceejs heeÛe Je<ee&ÛÙee keâeueeJeOeerle peceerve cenmetue
mebhetCe&heCes hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLeskeâ[s Jeie& keâjeJee. hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebvee efJekeâeme keâeÙee&le menYeeieer keâ®ve
IesCÙeemee"er jepÙe Meemeveeves Deeheues peemleerle peemle DeefOekeâej DeeefCe heÇceeCeyeOo efveOeer lÙeebvee ÅeeJesle lemesÛe
Mesleer, MesleerMeer mebueive #es$es, DeejesiÙe, efMe#eCe, oUCeJeUCe, ieÇeceerCe GÅeesie, heCeve DeeefCe ceeieemeJeieerÙ& eebÛes
keâuÙeeCe ner keâeces hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebkeâ[s meesheJeeJeerle.18 DeMee efJeefJeOe efMeheâejMeer cesnlee meefceleerves Meemeveeme
keâsuÙee Deensle.
(41)
yeeyegjeJe keâeUs meefceleer (1980) –
hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesle megOeejCee Ie[Jetve DeeCeCÙeemee"er 19 [email protected]äšesyej 1980 jespeer yeeyegjeJe keâeUs
ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer Skeâ meefceleer mLeeheve keâjCÙeele Deeueer nesleer. ceneje<š^eleerue efpeune heefj<eoebÛes DeOÙe#e Je
cegKÙe keâeÙe&keâejer DeefOekeâejer ÙeebÛeer Skeâ yew"keâ Meemeveeves yeesueeJetve ieÇeceefJekeâeme ceb$ÙeeÛÙee DeOÙe#elesKeeueer
cebef$eceb[UeÛeer Skeâ Ghemeefceleer vesceueer. Ùee meefceleerÛes keâeÙe& keâenermes ceÙee&efole mJe®heeÛes nesles. [email protected]äšesyej 1980
ceOÙes efpeune heefj<eoebÛes DeOÙe#e Je cegKÙe keâeÙe&keâejer DeefOekeâejer ÙeebÛÙee heefj<eosle pes cegodos Je heÇMve GheefmLele Peeues
nesles lÙeebÛee efJeÛeej meefceleerves keâsuee neslee. yeeyegjeJe keâeUs Ghemeefceleerves DeeheuÙee DenJeeueele keâener megOeejCee
megÛeefJeuesuÙee Deensle. ieÇecehebÛeeÙeleeruee oj[esF& efceUCeejs meceeveerkeâjCe Devegoeve jâheÙeeSsJepeer oesve jâheÙes
megÛeefJeues.
Skeâeeflcekeâ ieÇeceerCe efJekeâeme keâeÙe&JeÇâce efpeune heefj<eoekeâ[s DeefYekeâjCe Ùeespevee cnCetve Jeie& keâjeJee ÙeeÛe
heOoleerves DeekeâeMeJeeCeer mebÛe Je ieÇeceerCe heÇmeejCe efJeYeeiener efpeune heefj<eoskeâ[s Jeie& keâjeJee Demes megÛeefJeues.
keâeUs meefceleerves Demes cnšues keâer, ieÇecemesJekeâekeâ[s oesvehes#ee DeefOekeâ ieÇecehebÛeeÙeleer Demet veÙesle. lemesÛe
je<š^erÙe ceuesefjÙee efvecet&ueve, je<š^erÙe Jegâ<"jesie efveJeejCe, #eÙejesie efveÙeb$eCe ns keâeÙe&JeÇâce DeefYekeâjCe lelJeeJej
efpeune heefj<eoskeâ[s meesheefJeCÙeele ÙeeJesle.19
heÇeÛeeÙe& heer.yeer.heešerue meefceleer
eleer (1984) –
ceneje<š^ Meemeveeves 18 petve 1984 meeueer hebÛeeÙeleer jepe mebmLeeÛes hegveefJe&ueeskeâve keâjCÙeemee"er heÇeÛeeÙe&
heer.yeer.heešerue ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer Skeâ meefceleer efveÙegkeäle keâsueer. Ùee meefceleerceOÙes efJeefJeOe #es$eeleerue 10 lep%e
JÙekeäleerbÛee meceeJesMe neslee. Ùee meefceleerÛes ‘hebÛeeÙele jepÙe efpeune efveÙeespeve Je ieÇeceerCe mJejepÙe cetuÙeceeheve
meefceleer‘ Demes veeJe Demeues lejer heer.yeer.heešerue meefceleer Ùee veeJeeves heefjefÛele Deens. heer.yeer.heešerue meefceleerves Deeheuee
DenJeeue petve 1986 ceOÙes jepÙe mejkeâejuee meeoj keâsuee. meefceleerves hebÛeeÙele jepÙeeÛeer cegU keâuhevee JeemleJeele
ÙesCÙeeceOeerue De[ÛeCeer otj keâjCes DeeefCe lÙee JeemleJeele DeeCeleevee pÙee keâesCelÙee mecemÙee GYÙee jenleele lÙee
mees[efJeCÙeemee"er keâesCeleer GheeÙeÙeespevee keâjeJeer ÙeeefJe<eÙeer DeYÙeemehetCe& Je GoddyeesOekeâ DeJeenue meeoj keâsuee.
heÇeÛeeÙe& heer.yeer.heešerue meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueeceOÙes hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebÛes leerve mlej DevegJeÇâces
efpeune heefj<eo, hebÛeeÙele meefceleer Je ieÇecehebÛeeÙele metÛeJetve lÙeebÛes heÇMeemeve, heÇMeemekeâerÙe JÙeJemLee, DeefOekeâej
efJeefJeOe meefcelÙee Je lÙeebÛes mebÛeeueve Ùeeyeeyele meefJemlej efJeJesÛeve keâsues Deens. efpeune heefj<eosÛÙee efJeòeerÙe
JÙeJemLesmeboYee&le Ùee meefceleerves keâener cenòJehetCe& efMeheâejMeer keâsuesuÙee Deensle. pÙeeceOÙes efpeune heefj<eoebveer
efveJe[keâ keâj mekeäleerÛes keâ®ve keâjeÉejs Glhevve Jee{JeeJes. heeCeerhešddšer, peefceveer Je FceejleerJejerue Keeme keâj
mebheòeerOeejkeâekeâ[tve ieesUe keâsuee peelees lees mekeäleerÛee DemeeJee. jepÙe Meemeveeves heÇlÙeskeâ keâjeÛes efkeâceeve Je keâceeue
oj "jJetve ÅeeJesle, keâjJemegueeruee cenòJehetCe& mLeeve efoues peeJes. peceerve cenmegueeÛee oj jâheÙeeceeies 250
hewMeeheÙe&ble Jee{erJe GhekeâjeÛeer metÛevee keâjCÙeeÛee DeefOekeâej efpeune heefj<eosme DeefOeefveÙeceeÉejs osCÙeele ÙeeJee.
efpeune heefj<eosÛee Spevmeer cnCetve jepÙe mejkeâejves GheÙeesie keâ® veÙes. DeefYekeâjCe DeekeâejeÛÙee osÙe jkeâceebÛeer
Lekeâyeekeâer Skeâe Je<ee&hes#ee peemle keâeU "sJet veÙes. Jeve cenmetue Devegoeve 5 škeäkeäÙeebJe®ve 10 škeäkeäÙeeheÙe&lb e
Jee{JeeJee. meheÇÙeespeve DevegoeveeÛeer cegole Jee{Jetve ÅeeJeer.
Ùee meefceleerves Demesner megÛeefJeues keâer, efpeune heefj<eosme keâsJeU Deeheues mJele:Ûes DeieÇJeÇâce ue#eele IesGâve keâener
ceÙee&efole jkeäkeâce KeÛe& keâjCÙeeÛee DeefOekeâej DemeeJee. efpeune mlejeJejerue efveÙeespeve DeeefCe mebmLeeletve efJeòe
hegjJe"e Ùee oesvnerceOÙes MekeäÙelees megmet$elee DeeCeeJeer. hebÛeeÙele jepÙe mebmLeebvee Yeeb[Jeueer iebgleJeCetkeâ keâjCÙeemee"er
ueeieCeejer Yeeb[Jeueer efJeòeerÙe meeOeves hegjefJeCÙeemee"er ‘mLeeefvekeâ jepÙe efJeòeerÙe ceneceb[U‘ mLeeheve keâjeJes.
nmleeblejCeeÛÙee efMeheâejMeermee"er efJeòe DeeÙeesieeÛeer DeeJeMÙekeâlee Ùee meefceleerves megÛeefJeueer. efpeune efveÙeespeve
DeLe&hetCe& keâjCÙeeÛÙee o=ef<škeâesveeletve jepÙe meefceleerle efpeune DeLe&mebkeâuhe ner mebkeâuhevee Debceueele DeeCeCÙeeyeeyele
keâsuesuÙee efMeheâejMeer leheemetve mJeerkeâejeJÙeele Demes megÛeefJeues.20
(42)
heÇeÛeeÙe& heer.yeer.heešerue meefceleerves hebÛeeÙelejepe mebmLee Ùee mJeeÙeòe, mJeÙebhetCe& JneJÙeele cnCetve Deveskeâ
cenòJehetCe& efMeheâejMeer keâsuesuÙee Deensle. lÙeeleerue keâener cenòJeeÛÙee efMeheâejMeer ueeiet keâjCÙeeÛee cenòJehetCe& efveCe&Ùe
jepÙe Meemeveeves Deueerkeâ[s Iesleuee Deens. Lees[keäÙeele heÇeÛeeÙe& heer.yeer. heešerue meefceleerves hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛes
JÙeJemLeerle cetuÙeceeheve keâsuÙeeÛes Dee{Ules.
peer.Jner.keâs.jeJe meefceleer (1985) –
ieÇeceerCe efJekeâeme Je oeefjoÇÙe efvece&tueveeÛÙee keâeÙe&JeÇâceemee"er meOÙeeÛÙee heÇMeemekeâerÙe Ùeb$eCesÛee DeYÙeeme
keâ®ve ner Ùeb$eCee efveÙeespeveyeOo, Skeâmet$e Je heefjCeecekeâejkeâ keâMeer "jsue Ùeeyeeyele metÛevee keâjCÙeemee"er efveÙeespeve
DeeÙeesieeves peer.Jner.keâs.jeJe ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer 25 ceeÛe& 1985 jespeer Skeâ meefceleer efveÙegkeäle keâsueer. Ùee
meefceleerves osMeeleerue efvejefvejeUÙee jepÙeebÛee Je lesLeerue DeYÙeemekeâebveer keâsuesuÙee keâeceebÛee Dee{eJee Iesleuee. DenJeeue
leÙeej keâjCÙeeÛÙee GoddosMeeves Ùee meefceleerves Skeâe heefjmebJeeoemeesyeleÛe meele yew"keâe IesleuÙee neslÙee. efo.24
ef[mesbyej 1985 meeueer 40 efMeheâejMeermen Meemeveekeâ[s DenJeeue meeoj keâsuee.
jeJe meefceleerÛÙee celes ieÇeceerCe efJekeâeme Je oeefjoÇÙe efveceg&ueveeÛÙee keâeÙe&JeÇâceemee"er hebÛeeÙelejepe mebmLee Ùee
keâsboÇerYetle DemeeJÙeele. meefceleerves Demes cele JÙekeäle keâsues keâer, efpeune ne efveÙeespeveeÛee Je meJe& keâeÙe&JeÇâceeÛÙee
DebceueyepeeJeCeerÛee Ieškeâ DemeeJee, efpeune heefj<eo nerÛe meJe& heÇcegKe JÙeJemLeeheveeÛeer Je keâeÙe&JeÇâceeÛeer neleeUCeer
keâjCeejer cegKÙe mebmLee DemeeJeer. efpeune heefj<eo DeOÙe#e ne heÇlÙe#e Lesš efveJe[Cegkeâerves efveJee&efÛele Peeuesuee
DemeeJee. efpeune mlejeJej efJekeâeme heÇMeemeve cenòJeeÛes ceeveeJes DeeefCe lÙeekeâ[s DeeJeMÙekeâ les DeefOekeâej Je
peyeeyeoejer meesheJetve efpeu¢eemee"er ‘efpeuneefJekeâeme DeeÙegkeäle‘ ns heo vescetve lÙeeÉejs meJe& efJeYeeieebMeer mecevJeÙe
meeOeeJee Ùee heoeÛee opee& efpeuneefOekeâeNÙeebhes#ee ßes<" ßesCeerÛee DemeeJee. efpeune Deboepehe$ekeâeÛes lelJe ceevÙe keâjâve
les Debceueele DeeCeeJes. Ùeemee"er efpeunemlejeJej cegKÙe uesKee Je efJeòe DeefOekeâejer ne GÛÛe ßesCeerÛee DeefOekeâejer
DemeeJee.
jeJe meefceleerves Demes cele JÙekeäle keâsues keâer, hebÛeeÙeleer jepe mebmLee ner ceOÙeJeleer& mebmLee "jefJeCÙeele ÙeeJeer
Je efleuee hegjsmes keâeÙe&#ece keâjCÙeele ÙeeJes.21
efmebIeJeer meefceleer (1986) –
hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛÙee keâeÙee&Ûeer meceer#ee keâjCÙeemee"er lemesÛe lÙeeceOÙes megOeejCÙeemee"er DeeJeMÙekeâ
metÛevee Je ceeie&oMe&veemee"er [[email protected]#ceerceue efmebIeJeer ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer 1986 ceOÙes ieÇeceerCe efJekeâeme
ceb$eeueÙeeves Skeâ meefceleer efveÙegkeäle keâsueer nesleer.
efmebIeJeer meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueeceOÙes Deveskeâ megOeejCee hebÛeeÙele jepe JÙeJemLesmee"er megÛeefJeuÙee
Deensle. DeeheuÙee DenJeeueele lÙeebveer ieÇecemeYeebvee hegvejâppeerJeerle keâjCÙeeÛeer efMeheâejme keâsueer Deens. Ùee meefceleerves
Demes efveoMe&veeme DeeCetve efoues Deens keâer, DeMeeskeâ cesnlee meefceleer leLee DevÙe meefceleerbÛÙee efMeheâejMeer cee$e
keâeieoeshe$eerÛe jeefnuÙee Deensle. iegpejele, ceneje<š^, he.yebieeue, DeebOeÇ heÇosMe Je keâvee&škeâ F. keâener jepÙeebvee
JeieUlee Flej DevÙe jepÙeebceOÙes hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebÛÙee efveJe[Cegkeâe efveÙeefcele IesleuÙee iesuesuÙee veenerle.
ieÇeceerCe efJekeâemeeÛÙee JÙeehekeâ o=<šerkeâesveeletve hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLee jepeerJe ieebOeer mejkeâejÛÙeeJeleerves
efpeuneefOekeâeNÙeebÛÙee keâeÙe&MeeUsle lemesÛe hebÛeeÙelejepe mebcesueveeceOÙes ieÇeceerCe efJekeâeme DeeefCe efJekeâsob eÇ rkeâjCeeÛes
DeeÙeespeveeJej JÙeehekeâ heÇceeCeele ÛeÛee& Ie[Jetve DeeCeueer. lÙee ÛeÛe&sÛee efve<keâ<e& Demee jeefnuee keâer,
efJekeâsboÇerkeâjCeemee"er hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛes meMekeäleerkeâjCe keâjCes DeeJeMÙekeâ Deens.
hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebvee mebJewOeeefvekeâ opee& osCÙeeÛÙee GoddosMeeves 64 Jeer Iešveeogjâmleer efJeOesÙekeâ mebmeosle
meJee&bmeceesj ceeb[ues iesues hejbleg jepekeâerÙe keâejCeecegUs mebmeosle les efJeOesÙekeâ heeefjle Peeues veener.22
Legbieve meefceleer (1988) –
jepemLeeveceOeerue hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛee meJee&bieerCe DeYÙeeme keâjCes efJeMes<ele: efpeune efveÙeespeveeyeeyele
ceeie&oMe&keâ metÛevee keâjCes DeeefCe heÇMeemekeâerÙe JÙeJemLesyeeyele DeYÙeeme keâjCÙeemee"er jepemLeeve Meemeveeves 1988
(43)
ceOÙes mebmeoerÙe meuueeieej meefceleerÛeer Skeâ Ghemeefceleer heer.keâs.Legbieve ÙeebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer efveÙegkeäle keâsueer nesleer.
Ùee meefceleerves efpeune efveÙeespeveeyeeyele Je heÇMeemekeâerÙe JÙeJemLesmeboYee&le jepemLeeveceOeerue hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛee
DeYÙeeme keâ®ve Deeheuee DenJeeue Meemeveeme meeoj keâsuee.
Heer.keâs.Legbieve meefceleerves DeeheuÙee DenJeeueele efpeune efveÙeespeveemeboYee&le Je heÇMeemekeâerÙe JÙeJemLesyeeyele
keâener cenòJehetCe& efMeheâejMeer keâsuÙee. hebÛeeÙeleer jepe mebmLesÛÙee efveJe[Cegkeâe oj heeÛe Je<ee&bveer megevf eefMÛele
keâjCÙeemee"er mebJewOeeefvekeâ ceevÙelee osCÙeele ÙeeJeer.
Hejbleg 1988 ceOÙes meekeâeefjÙee DeeÙeesieeves (pees osMeeleerue keâsboÇ Je jepÙe Ùeeleerue mebyebOe efveefMÛele
keâjCÙeemee"er mLeeheve keâsuee neslee.) hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesme mebJewOeeefvekeâ opee& osCÙeemee"er Legbieve meefceleerves
keâsuesuÙee efMeheâejMeerbÛes meceLe&ve keâsues veener. hejbleg veblejÛÙee keâeueKeb[ele Legbieve meefceleerÛÙee efMeheâejMeer Debceueele
DeeCeuesuÙee Deensle.23
73 Jeer Iešveeogjâmleer (1993) –
mJeeleb$Ùeesòej keâeUele jepÙeIešvesle Deveskeâ ogjâmlÙee keâjCÙeele DeeuesuÙee Deensle. hejbleg 1993 meeueer
73 Jeer Iešveeogjâmleer hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛÙee o=<šerves efJeMes<e cenòJeeÛeer Deens. heer.Jner.vejefmebnjeJe mejkeâejves
ieÇeceerCe Yeeieele meòesÛes efJekeâsboÇerkeâjCe keâjCÙeemee"er hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesuee Iešveelcekeâ opee& osCÙeemee"er 22
ef[mesbyej 1992 meeueer ueeskeâmeYesle hebÛeeÙeleer jepe efJeOesÙekeâ ceeb[ues. ueeskeâmeYesÛÙee mebceleerveblej 23 ef[mebys ej
1992 meeueer jepÙemeYesves Ùee efJeOesÙekeâeme ceevÙelee efoueer. 20 SefheÇue 1993 meeueer je<š^heleerÛÙee mebceleerveblej
hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesme Iešveelcekeâ opee& efceUeuee Je 24 SefheÇue 1993 heemetve lees keâeÙee&vJeerle Peeuee. 73
JÙee Iešvee ogjâmleervJeÙes mebefJeOeeveele veJeerve veJeJee Yeeie meceeefJe<š keâsuee Demetve DevegÛÚso 243 ceOÙes 243(S)
heemetve les 243(Dees) heÙe&bleÛes veJeerve DevegÛÚsoner DebleYet&le keâsues Deensle. lÙeeme 11 Jeer DevegmetÛeer pees[ueer Deens.
DevegÛÚso 243 vegmeej hebÛeeÙele ner mLeeefvekeâ MeemeveeÛeer mebmLee cnCetve Ieesef<ele Peeuesueer Deens. hebÛeeÙele jepe
mebmLeebvee mLeeefvekeâ Meemeve cnCetve keâeÙe& keâjCÙeemee"er DeeJeMÙekeâ Demeuesueer meòee Je DeefOemeòee meesheefJeCÙeeÛeer
peyeeyeoejer DevegÛÚso 243 vegmeej jepÙeebÛÙee efJeefOeceb[UeJej meesheefJeCÙeele Deeueer Deens. meojerue Iešveeogjâmleerves
11 JÙee DevegmetefÛele hebÛeeÙeleerkeâ[s nmleeblejerle keâsuesuÙee 89 yeeyeerbÛeer Ùeeoer efouesueer Deens. pÙeeceOÙes Je=â<eer, heeCeer
JÙeJemLeeheve, meeceeefpekeâ JeveerkeâjCe, DevveheÇefJeÇâÙee, oeefjoÇÙe efveceg&ueve keâeÙe&JeÇâce, heÇeLeefcekeâ Je ogÙÙece MeeUebmen
efMe#eCe, jâiCeeueÙes, Jegâštbye keâuÙeeCe, efŒeÙee Je yeeueefJekeâeme, meeJe&peefvekeâ efJelejCe JÙeJemLee F. yeeyeerbÛee meceeJesMe
neslees.
73 JÙee Iešvee ogjâmleerves hebÛeeÙele jepe mebmLeebÛeer ef$emlejerÙe jÛevee ceevÙe keâ®ve Iešvee ogjâmleer
Debceueele DeeuÙeeheemetve Je<e&YejeÛÙee Deele DeeefCe lÙeeveblej oj heeÛe Je<ee&bveer jepÙemejkeâej jepÙe efJeòe DeeÙeesieebÛeer
vesceCetkeâ keâjerue DeeefCe lÙeeÉejs hebÛeeÙeleerceOeerue efJeòeerÙe JÙeJemLeeheveeÛee Dee{eJee Iesleuee peeF&ue. hebÛeeÙeleer
jepÙeeÛÙee efveÙeefcele efveJe[Cegkeâe efvehe#e Je vÙeeÙeer heOoleerves IesCÙeemee"er jepÙe efveJe[Cetkeâ DeeÙeesieeÛeer mLeehevee
keâjCÙeele Deeueer. hebÛeeÙeleer jepe mebmLeeble meceepeeleerue meJe& Ieškeâebvee heÇefleefveOeerlJe heÇehle nesCÙeemee"er
Deej#eCeeÛeer lejleto keâjCÙeele Deeueer. pÙeeceOÙes DevegmetefÛele peeleer, DevegmetefÛele peceeleer, ceefnuee DeeefCe
veeiejerkeâebÛÙee ceeieemeJeieer&Ùe heÇJeiee&bÛÙee ueeskeâebÛee meceeJesMe keâsuee peelees. hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesleerue eflevner
mlejeJej efŒeÙeebmee"er 1/3 peeiee jeKeerJe "sJeuÙeecegUs hebÛeeÙeleer jepÙeele efŒeÙeebÛee menYeeie jepekeâerÙe, efveCe&Ùe
heÇefJeÇâÙesle Jee{uee ner Iešvee DeYeglehetJe&, JeÇâebleerkeâejkeâ cnCeeJeer ueeiesue.
73 JÙee Iešvee ogjâmleercegUs ce=leheÇeÙe: hebÛeeÙeleerbvee peerJeve heÇoeve keâsues Deens. mebJewOeeefvekeâ opee&
efceUeuÙeeves hebÛeeÙeleer jepe mebmLeebÛes DeefmlelJe megjef#ele Peeues Deens. Ùee DeefOeefveÙeceeÛeer meJee&le cees"er GheueyOeer ner
Deens keâer, hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesceOÙes Skeâjâhelee ÙesF&ue Je efveJe[Cegkeâe JesUsJej nesleerue. 73 JÙee Iešvee
ogjâmleerves hebÛeeÙeleermee"er keâsJeU heÇMeemekeâerÙe DeefOekeâej heÇehle Peeues Demes veener lej efJeòeerÙe mebmeeOeveebÛeer efveefMÛelelee
heÇehle Peeuesueer Deens. lÙeecegUs ieÇeceerCe efJekeâemeemee"er ceole heÇehle nesGâ Mekeâsue. mLeeefvekeâ mecegoeÙeebÛee jepekeâerÙe
(44)
menYeeie Jee{tve efJekeâeme heÇefJeÇâÙesle ueeskeâebÛee heg{ekeâej Jee{tve KeNÙee DeLee&ves jepekeâerÙe meòee efceUeJeÙeeme megjâJeele
Peeuesueer Deens.24
ceOÙeheÇ
ceOÙeheÇosMe hebÛeeÙele jepe DeefOeefveÙece 1993 (1994)
ceOÙeheÇosMe ns Yeejleeleerue Demes SkeâcesJe jepÙe Deens keâer, pesLes 73 JÙee Iešveeogjâmleerveblej meJe&heÇLece
ef$emlejerÙe hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLee meg® keâjCÙeele Deeueer. efJeOeevemeYesÉejs 30 ef[mebsyej 1993 jespeer ‘ceOÙeheÇosMe
hebÛeeÙeleer jepe DeefOeefveÙece 1993‘ cebpetj keâ®ve 25 peevesJeejer 1994 heemetve keâeÙee&vJeerle keâsuee Deens. Ùee
DeefOeefveÙeceeÉejs ceOÙeheÇosMeeleerue ieÇecehebÛeeÙele peveheo hebÛeeÙele leLee efpeune hebÛeeÙele ceOeerue (efpeune heefj<eo)
meomÙeebÛeer mejU efveJe[ ieÇeceerCe celeoejebceOetve keâjCÙeeÛeer JÙeJemLee keâsueer Deens. Ùee efveJe[CegkeâerÛeer peyeeyeoejer
ceOÙeheÇosMe jepÙe efveJe[Cetkeâ DeeÙeesieeÉejs efveefce&le ‘ceOÙeheÇosMe hebÛeeÙeleer jepe DeefOeefveÙece 1993‘ keâ[s meesheefJeueer
Deens. Ùee hebÛeeÙele efveJe[Cetkeâ DeeÙeesieeÉejs DevegmetefÛele peeleer, DevegmetefÛele peceeleer ceeieemeJeieerÙ& e DeeefCe
ceefnueebmee"er Deej#eCeeÛeer JÙeJemLee keâsueer Deens. Ùeevegmeej ceOÙeheÇosMeele 1994 DeeefCe 1999 ceOÙes hebÛeeÙeleer
jepe mebmLeebÛÙee efveJe[Cegkeâe heej hee[uÙee Deensle. ieÇeceerCe mJejepÙeeÛes mJehve meekeâej keâjCÙeemee"er Ùee
DeefOeefveÙeceecegUs hebÛeeÙeleer jepeÛÙee ef$emlejerÙe JÙeJemLeskeâ[s GòejoeÙeerlJe meesheefJeues Deens.
ceOÙeheÇosMe hebÛeeÙeleer jepe DeefOeefveÙeceeceOÙes efpeune hebÛeeÙeleerÛÙee cegKÙe heÇMeemekeâerÙe DeefOekeâejele keâener
efJeefMe<š keâeÙee&bÛee DeeefCe DeefOekeâejebÛee meceeJesMe keâsuee Deens. lÙeeceOÙes keâeÙeÅeeÉejs efpeune hebÛeeÙeleerkeâ[s
meesheefJeuesuÙee ÙeespeveebÛeer DebceueyepeeJeCeer keâjCes, keâsboÇ Je jepÙeebÉeje efveo&sefMele keâsuesuÙee ÙeespeveebÛeer DebceueyepeeJeCeer
keâjCes, efpeu¢eeleerue cenòJehetCe& heefjÙeespeveebÛÙee keâeÙee&Ûeer heenCeer keâ®ve osKejsKe "sJeCes, efpeu¢eeleerue meeceeefpekeâ
vÙeeÙe DeeefCe DeeefLe&keâ efJekeâemeemeer mebyebOeerle yeeyeerbMeer mecevJeÙe meeOetve lÙeeJej osKejsKe keâjCes, hebÛeeÙeleer jepe
JÙeJemLesmee"er le=leerÙe DeeefCe ÛelegLe& ßesCeerleerue keâce&Ûeejer Jeiee&Ûeer efveÙegkeäleer keâjCes, lemesÛe efveÙegkeäle keâce&Ûeejer
Jeiee&mee"er heÇMeemekeâerÙe keâeÙe&JeÇâceebÛess DeeÙeespeve keâjCes, mLeeÙeer meefceleer Je Flej meefcelÙeebÛes ie"ve, lÙeebÛÙee keâeÙee&Jb ej
osKejsKe "sJeCes F. efJeefJeOe DeefOekeâej efpeune hebÛeeÙeleerbvee efoues iesues.
Ùee DeefOeefveÙeceecegUs ieÇeceerCe efJekeâemeele pevelesÛee menYeeie Jee{tve ueeskeâebceOÙes peeie®keâlee efvecee&Ce Peeueer
Deens. ceOÙeheÇosMeeleerue jerJee efpeu¢eeleerue 815 ieÇecehebÛeeÙeleerhewkeâer 273 ieÇecehebÛeeÙeleerceOÙes mejhebÛe heo
ceefnueebmee"er Deejef#ele keâsues nesles. 1999 ceOÙes PeeuesuÙee efveJe[Cegkeâerle efjJee efpeu¢eele 37 DevegmeteÛf ele peeleer,
42 DevegmetefÛele peceeleer Je 125 meeceevÙe Jeiee&leerue ceefnuee mejhebÛe heoeJej keâeÙe&jle Deensle.25
ef$emlejerÙe JÙeJemLesveblej hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛes keâeÙe& leLee keâle&JÙeeÛÙee DebceueyepeeJeCeermee"er heÇlÙeskeâ
efpeune hebÛeeÙele Je peveheo hebÛeeÙeleceOÙes meeceevÙe heÇMeemeve, Je=â<eer, oUCeJeUCe, efMe#eCe, menkeâej, GÅeesie,
ceefnuee Je yeeueefJekeâeme F. meele lemesÛe ieÇecehebÛeeÙeleerceOÙes leerve mLeeÙeer meefcelÙeebÛeer efveefce&leer keâjCÙeele Deeuesueer
Deens. jepÙe efJeòe DeeÙeesieeÉejs hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesÛeer DeeefLe&keâ efmLeleer cepeyetle keâjCÙeemee"er
jepÙeMeemeveeÛÙee jepemJeeleerue keâener efveOeer hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesmee"er JeehejCÙeeÛeer lejleto keâsuesueer Dee{Ules.
[[email protected]š (2002) –
[[email protected]š Ùeebveer veesJnsbyej 2002 ceOÙes hebÛeeÙeleer jepe JÙeJemLesceOeerue efpeune heefj<eosMeer mebyebOeerle
mebMeesOeve keâeÙe& DeLe&MeeŒe efJeYeeie, efMeJeepeer efJeÅeeheer", keâesunehetj Debleie&le hetCe& keâsues Deens. lÙeebveer
’’Financial Management of Zilla Parishadas : A Comparative Study of
Sangli and Aurangabad Zilla Parishadas’’ Ùee efMe<e&keâebleie&le 1988-89 les 1997-98 Ùee
keâeueeJeOeermee"er mebMeesOeve keâsues Deens. mebMeesOeveeceOÙes lÙeebveer meebieueer Je Deewjbieeyeeo Ùee oesvner efpeune heefj<eoebveer
Je=â<eer efJekeâeme, meeJe&peefvekeâ yeebOekeâece, heMegmebJeOe&ve, efMe#eCe, meceepe keâuÙeeCe Ùee yeeyeerJej keâmee Je efkeâleer KeÛe&
keâsuee ÙeeÛes legueveelcekeâ efJeMues<eCe keâsues Deens. lÙeebÛÙee Demes efveoMe&veeme Deeues keâer, ceneje<š^ efpeune heefj<eo Je
(45)
hebÛeeÙele meefceleer DeefOeefveÙece, 1961 vegmeej efpeune heefj<eoebvee cees"Ÿee heÇceeCeeJej Devegoeve heÇehle nesle Demeles lÙee
leguevesle efpeune heefj<eoebvee mJele:Ûeer GlhevveeÛeer meeOeves DelÙeble Dehegjer he[leele.
lÙeebveer keâsuesuÙee DeYÙeemeevegmeej oesvner efpeune heefj<eoebÛÙee DeYÙeeme keâeueKeb[ele heÇMeemekeâerÙe KeÛee&le
cees"er Jee{ PeeuÙeeÛes efometve Ùesles. lÙeeÛes keâejCe osleevee les Demes cnCeleele keâer, veJeerve Jesleve ßesCeercegUs DeefOekeâejer
Je keâce&ÛeeNÙeebÛÙee Jesleveele cees"er Jee{ PeeuÙeeves lemesÛe keâce&ÛeeNÙeebÛeer Jee{leer ueeskeâmebKÙee lÙeebvee efceUCeejer Jeeef<e&keâ
JesleveJee{, ceneieeF& Yeòee F. keâejCeecegUs heÇMeemekeâerÙe KeÛee&le Jee{ nesles. efJeMes<ele: meeceeefpekeâ megj#ee ÙeespeveeJej
nesCeeje Jee{erJe KeÛe& ÙeecegUs heÇMeemekeâerÙe KeÛee&le Jee{ nesle Deens. efJeMues<eCe keâeUele meebieueer efpeune heefj<eosleerue
efMe#eCe KeÛe& 244.38 škeäkeâs Jee{uee lej Deewjbieeyeeo efpeune heefj<eosleerue KeÛe& 317.46 škeäkeâs Jee{uee.
meeJe&peefvekeâ DeejesiÙe Je peueefve:mmeejCe Ùee yeeyeerJejerue KeÛee&le meebieueer efpeune heefj<eosÛÙee KeÛee&le 354.00
škeäkeâs lej Deewjbieeyeeo efpeune heefj<eosÛÙee KeÛee&le 314 škeäkeâs Jee{ Peeuesueer Dee{Ules.
[[email protected]šÛÙee celes, ’’Deewjbieeyeeo efpeune heefj<eoshes#ee meebieueer efpeune heefj<eosle efJeòeerÙe JÙeJemLeeheve
legueveelcekeâo=<šÙee ope&soej DemeuÙeeÛes Dee{Utve Deeues Deens.’’ DeeheuÙee efMeheâejMeerbceOÙes lÙeebveer hebÛeeÙeleer jepe
mebmLee KeNÙee DeLee&ves mJejepÙe mebmLee cnCetve keâeÙe& keâjleevee efomele veenerle lej lÙee jepÙe mejkeâejÛÙee
‘DeefYekeâlee&‘ (Agent) cnCetve keâeÙe& keâjleevee efomeleele. [[email protected]š Ùeebveer 1858 Ûee ‘[email protected] efJnuespe hebÛeeÙele
[email protected]äš DeeefCe 1961 Ûee ceneje<š^ efpeune heefj<eo Je hebÛeeÙele meefceleer DeefOeefveÙece‘ ÙeebÛes Skeâ$eerkeâjCe keâ®ve
mJeleb$e ‘ceneje<š^ hebÛeeÙeleer jepe DeefOeefveÙece‘ mebcele keâjCÙeeÛeer efMeheâejme keâsueer.26
[[email protected] keâoce (2003) –
[[email protected] keâoce Ùeebveer ‘peeuevee efpeune heefj<eosÛÙee Glhevve Je KeÛee&Ûee DeYÙeeme‘ Ùee efMe<e&keâebleie&le
Deeheuee heerSÛed.[er. Ûee DeLe&MeeŒe efJe<eÙeeceOeerue heÇyebOe ces 2003 ceOÙes [[email protected] Deebyes[keâj ceje"Jee[e
efJeÅeeheer", Deewjbieeyeeo ÙesLes meeoj keâsuesuee Deens. lÙeebveer 1981 les 2000 Ùee keâeueeJeOeerleerue peeuevee efpeune
heefj<eosleerue Glhevve Je KeÛee&Ûee DeYÙeeme keâsuee Deens.
efpeune heefj<eosÛÙee SJetâCe GlhevveeceOÙes heÇecegKÙeeves efpeune heefj<eosÛeer mJele:Ûeer GlhevveeÛeer meeOeves DeeefCe
MeemekeâerÙe Devegoeves F. Ûee meceeJesMe neslees. lÙeebvee Demes Dee{Utve Deeues keâer, peeuevee efpeune mLeehevesheemetve 20
Je<ee&ÛÙee keâeueKeb[ele efpeune heefj<eoebÛÙee SJetâCe GlhevveeceOÙes cees"er Jee{ Peeuesueer Deens. 1981-82 Ùee
Je<ee&leerue SJetâCe Glhevve 986.81 ue#e jâheÙes nesles. les 2000-2001 ceOÙes 23380.07 ue#e jâheÙes Peeues.
1981-82 ÛÙee leguevesle 2000-01 ceOeerue 20 Je<ee&leerue ner Jee{ 2536 škeäkeâs (25 heš) Deens. peeuevee
efpeune heefj<eosÛÙee SJetâCe KeÛee&le 20 Je<ee&le cees"er Jee{ Peeuesueer efometve Ùesles. 1981-82 ceOÙes Skeâboj KeÛe&
889.18 ueeKe jâheÙes neslee lees 2000-01 ceOÙes 22413.50 ueeKe Peeuee. Skeâboj KeÛee&le 20 Je<ee&le
2420 škeäkeâs (24 heš) Jee{ Peeueer. Lees[keäÙeele, mebMeesOeve keâeUeceOÙes Skeâboj Glhevve Je Skeâboj KeÛe& oesnesle
Jee{ Peeuesueer Dee{Ules. oesnebsÛee Skeâef$ele DeYÙeeme keâsuÙeeme Demes efveoMe&veeme Ùesles keâer, 1981-82 les 200001 Ùee Je<ee&ÛÙee keâeueKeb[ele legueveelcekeâ o=<šÙee Glhevveeleerue Jee{ (25 heš) KeÛee&leerue Jee{erhes#ee (24 heš)
peemle Deens.
[[email protected]âoce Ùeebveer DeeheuÙee heÇyebOeeleerue efve<keâ<ee&ceOÙes Demes veceto keâsues Deens keâer, YeejleeceOÙes mJeeleb$Ùeesòej
keâeUele hebÛeeÙeleer jepe mebmLee heÇYeeJeerheCes keâeÙe&jle DemeuÙee lejer Yeejleele lÙee Fefleneme keâeUeheemetve lÙee
DeefmlelJeele DemeuÙeeÛes GuuesKe Dee{Uleele. peeuevee efpeune heefj<eosuee efceUCeeNÙee MeemekeâerÙe Devegoeveele
meelelÙeeves Jee{ Peeueer Deens. ceneje<š^ efpeune heefj<eo Je hebÛeeÙele meefceleer DeefOeefveÙece 1961 vegmeej 198182 ceOÙes efceUCeejs MeemekeâerÙe Devegoeve 450.40 ueeKe jâheÙes Demetve les 1999-2000 ceOÙes 12356.43
ueeKe jâheÙes nesles. lÙeebveer efMeheâejme keâjleevee Demes cnšues keâer, efpeune heefj<eosÛeer mJele:ÛÙee GlhevveeÛeer meeOeves
DelÙeble Dehegjer DemeuÙeecegUs lÙeebvee DeeefLe&keâo=<šÙee mJeeJeuebyeer keâjCÙeemee"er keâener mLeeefvekeâ heeleUerJej keâj
(46)
DeekeâejCÙeeÛeer cegYee osCÙeele ÙeeJeer. efJeMes<ele: DeheÇlÙe#e keâj DeekeâejCÙeeÛÙee meboYee&leerue DeefOekeâej osCÙeele
ÙeeJesle. efpeune heefj<eosves keâener JÙeeheejer leòJeeJej veheâe efceUJetve osCeejs GheJeÇâce ÛeeueJeeJesle. efpeune heefj<eosÛee
DeLe&mebkeâuhe ueeskeâeefYecegKe nesCÙeemee"er efpeune heefj<eo keâeÙe&#es$eeleerue lep%eebÛes ceeie&oMe&ve Je meuuee IesCÙeele ÙeeJee.
ceneje<š^eleerue meJe& efpeune heefj<eoebveer Skeâ$e ÙesJetve ceneje<š^ mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLee efJeòeerÙe ceneceb[U mLeeheve
keâjeJes. pÙeeÉejs efpeune heefj<eoebÛeer efJeòe hegjJe"ÙeeÛeer iejpe hetCe& nesF&ue. efpeune heefj<eoebleerue cegKÙeuesKee Je
efJeòe DeefOekeâejer ÙeebÛes DeefOekeâej Jee{JeeJesle lÙeecegUs efJeòeerÙe heÇMeemeve DeefOekeâ ieefleceeve nesF&ue.27
[[email protected]âwueeme "esbyejs Ùeebveer ceje"Jee[Ÿeeleerue efpeune heefj<eoebÛÙee KeÛe& heÇJe=òeerÛee DeYÙeeme keâsuee. ÙeeÛee
DeYÙeeme lÙeebveer efpeune heefj<eoebceOeerue DeYÙeeme keâeueKeb[eleerue cenmegueer KeÛe& Yeeb[Jeueer KeÛe& Je efJeòe heÇ<s eCeebleie&le
KeÛe& heÇJe=òeerÛes efJeMues<eCe keâsues. ceje"Jee[Ùeeleerue efpeune heefj<eoebÛÙee KeÛe& jÛevesleerue efJeefJeOe yeeyeerÛb es SJetâCe
KeÛee&Meer DemeuesuÙee heÇceeCeeMeer leguevee keâsueer Deens. lÙeebveer Deeheuee heÇyebOe [[email protected] Deebyes[keâj ceje"Jee[e
efJeÅeeheer"euee meeoj keâsuee.28
[[email protected][ueerkeâ keâesueles Ùeebveer ’’hebÛeeÙelejepe ceOeerue ceefnueebÛee menYeeie’’ Ùee efJe<eÙeeJej mebMeesOeve keâ®ve
heÇyebOe [[email protected] Deebyes[keâj ceje"Jee[e efJeÅeeheer"euee meeoj keâsuee. lÙeele lÙeebveer ceefnueebÛÙee menYeeieeÛes
efJeMues<eCe keâsues Deens.29
[[email protected] he[gU Je [[email protected] yeÛÚs Ùeebveer hebÛeeÙelejepe JÙeJemLesceOeerue ceefnueebÛÙee jepekeâerÙe
menYeeieeÛes efJeMues<eCe keâ®ve cenòJehetCe& efMeheâejmeer keâsuÙee lemesÛe [[email protected] yeÛÚs Ùeebveer ceje"Jee[Ÿeeleerue
efpeune heefj<eoebÛÙee efMe#eCe Je heÇMeemeveeJejerue KeÛee&Ûes efJeMues<eCe keâ®ve heÇyebOe [[email protected] Deebyes[keâj
ceje"Jee[e efJeÅeeheer"euee meeoj keâsuee.30
ceneje<š^ efJekeâeme heefj<eo (2004)
(2004) –
ceneje<š^ jepÙeeleerue meJe& efpeune heefj<eoebÛÙee efJekeâemekeâeceeÛee Dee{eJee IesGâve Deeieeceer OeesjCe
DeeKeCÙeemee"er jepÙe mejkeâejleheâ&s 30 Je 31 peevesJeejer 2004 uee Deewjbieeyeeosle jepÙeJÙeeheer efJekeâeme heefj<eo
ceneje<š^eÛÙee ieÇeceefJekeâeme ceb$eer leLee heeCeerhegjJe"e Je mJeÛÚlee ceb$ÙeeÛÙee DeOÙe#elesKeeueer IesCÙeele Deeueer nesleer.
meojerue heefj<eosmee"er ieÇeceefJekeâeme jepÙeceb$eer, heeCeerhegjJe"e jepÙeceb$eer, ceneje<š^eceOeerue 33 efpeune
heefj<eoeceOeerue cegKÙe keâeÙe&keâejer DeefOekeâejer, Deefleefjkeäle cegKÙe keâeÙe&keâejer DeefOekeâejer, efpeune heefj<eo DeOÙe#e,
GheeOÙe#e, meJe& efJeYeeieeleerue heÇOeeve meefÛeJe, GhemeefÛeJe, efJeYeeieerÙe DeeÙegkeäle, GheeÙegkeäle (efJekeâeme Je DeemLeehevee)
GhecegKÙe keâeÙe&keâejer DeefOekeâejer (hebÛeeÙele), Yetpeue meJe&s#ekeâ, heeCeerhegjJe"e efJeYeeieeÛes keâeÙe&keâejer DeefYeÙebles,
YetJew%eeefvekeâ Je ieÇeceefJekeâeme heeCeerhegjJe"e Je mJeÛÚlee efJeYeeieeÛes heÇOeevemeefÛeJe F. men SJetâCe 275 heoeefOekeâejer Je
DeefOekeâejer GheefmLele nesles.
oesve efoJemeerÙe efJekeâeme heefj<eosceOÙes ieÇeceefJekeâeme heeCeerhegjJe"e Je mJeÛÚlee efJeYeeie, ÙeMeJeble ieÇecemece=Ooer
Ùeespevee, megJeCe& peÙebleer ieÇecemJeÙebjespeieej Ùeespevee, 11 JÙee efJeòe DeeÙeesieeÛÙee Ùeespevee, heÇOeeveceb$eer ieÇeceme[keâ
Ùeespevee, efpeune heefj<eo DeefOekeâejer Je keâce&Ûeejer efjkeäle heos, meble iee[iesyeeyee mJeÛÚlee DeefYeÙeeve, efvece&ue ieÇece
Ùeespevee, mJepeueOeeje Ùeespevee, efMeJekeâeueerve heeCeerhegjJe"e Ùeespevee Je peerJeve heÇeefOekeâjCe nmleeblejCe Ùeespevee F.
yeeyeerbÛee Dee{eJee IesCÙeele Deeuee.
DeeheuÙee DeOÙe#eerÙe Yee<eCeele ceneje<š^eÛÙee ieÇeceefJekeâeme ceb$Ùeebveer Demes heÇefleheeove keâsues keâer, JesieJesieUÙee
keâjebÛÙee ceeOÙeceeletve efpeune heefj<eoskeâ[s pecee nesCeeNÙee efveOeerhewkeâer 75 škeäkeâs efpeune mlejeJej (ieÇecehebÛeeÙele,
hebÛeeÙele meefceleer Je efpeune heefj<eo) KeÛe& keâjCÙeeÛee DeefOekeâej efpeune heefj<eosme osCÙeeyeeyele jepÙemejkeâej efJeÛeej
keâjerle Deens. efpeune heefj<eo mlejeJej keâece keâjleevee DeOÙe#e, GheeOÙe#e DeeefCe cegKÙe keâeÙe&keâejer DeefOekeâejer
ÙeebÛÙeele mecevJeÙe, SkeâJeekeäÙelee DemeeJeer. ieÇeceerCe Yeeieeleerue pevelesuee jepÙe mejkeâejÛÙee ÙeespeveebÛee ueeYe
efceUJetve ÅeeJee. efvece&ue ieÇece hegjmkeâej ÙeespevesDebleie&le neieCeoejercegkeäle ieeJe ner Ùeespevee heÇlÙeskeâ ieeJeele jeyeefJeueer
(47)
iesueer heeefnpes. jepÙeele 1000 hes#ee keâceer ueeskeâmebKÙee Demeuesueer 12,000 ieeJes Demetve lesLes ner Ùeespevee
jeyeefJeuÙeeme keâsboÇ mejkeâejkeâ[tve heÇlÙeskeâer 2 ueeKe jâheÙes ÙeeheÇceeCes 240 keâesšer jâheÙes ieÇecehebÛeeÙeleerbvee efceUleerue.
Ùee heefj<eosle efpeune heefj<eoebÛÙee heoeefOekeâeNÙeebvee mLewÙe& osCÙeemee"er Je lÙeebvee Ûeebieues keâece keâjlee ÙeeJes
cnCetve jepÙeeleerue efpeune heefj<eoebvee ‘he#eeblejyeboer keâeÙeoe‘ ueeiet keâjCÙeeÛee efveCe&Ùe IesCÙeele Deeuee. efpeune
heefj<eo meomÙeebÛÙee heÇJeemeYelÙeele 520 jâheÙeebÛeer Jee{ lemesÛe hebÛeeÙele meefceleerÛÙee meomÙeebvee 500 jâheÙes
heÇJeemeYeòee veJÙeevesÛe megjâ keâjCÙeeÛee efveCe&Ùe Iesleuee iesuee. ‘yeebOee-Jeeheje-nmleeblejCe keâje‘ Ùee leòJeeJej efpeune
heefj<eo Je hebÛeeÙele meefcelÙeebvee yeebOekeâeceeÛeer hejJeeveieer, ieesheveerÙe DenJeeue efpeuneefOekeâejer Je Deefleefjkeäle cegKÙe
keâeÙe&keâejer DeefOekeâeNÙeebvee yeneue keâjCes, cenmetue KeelÙeeleheâ&s efpeuneefOekeâejer Je lenmeerue keâeÙee&ueÙeele jeyeefJeCÙeele
ÙesCeejer ‘meslet megefJeOee‘ heÇkeâuheeÛÙee Oeleer&Jej efpeune heefj<eoe, hebÛeeÙele meefcelÙee Je ieÇecehebÛeeÙeleerÛÙee cegKÙeeueÙeeÛÙee
ef"keâeCeer ieÇeceMekeäleer keâsboÇ meg® keâjCes F. cenòJehetCe& efveCe&Ùe IesCÙeele Deeues. ieÇeceefJekeâeme ceb$eeueÙe JesUesJesUer
efpeune heefj<eoebvee metÛevee, ceeie&oMe&ve keâ®ve Ùeespevee hetCe& keâjCÙeeyeeyele ue#e osF&ue F. efveCe&Ùe jepÙeJÙeeheer
heefj<eosle IesCÙeele Deeues.31
DeMeeskeâJeggâceej Pee –
[[email protected] Ùeebveer ’’Women in Panchayati Raj Institution’’ Ùee ieÇbLeeceOÙes ceefnuee Deej#eCe,
Ùee yeeyele efJeJesÛeve keâsues Deens.32
jepeerJe ieebOeer heâeGâb[sMeve Ùee mebmLesves ’’New Issues in Panchayati Raj’’ ne iebÇLe mebheeefole keâsuee Ùeele hebÛeeÙelejepeÛeer
Yetefcekeâe, ceefnueebÛÙee hees<eCeceeveemee"er, mee#ejleemee"er GheeÙeÙeespevee meebefieleuÙee Deens.33
[[email protected] ieesNns 1995 –
Ùeebveer 73 JÙee Iešveeogjâmleerveblej ceefnueebÛee menYeeieeyeeyele Dee{eJee IesCÙeele Deeuee.
mebMeesOeve ‘m$eer DeeOeej‘ keâsboÇeÛÙee ceeie&oMe&veeKeeueer hetCe& keâsues.34
(48)
lÙeebveer ns
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)
9)
10)
11)
12)
13)
14)
15)
16)
17)
18)
19)
20)
21)
22)
23)
24)
25)
meboYe& metÛeer
’’pevemebhekeâ& DeeefCe mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLee’’, meewoeiej peeOeJe, heÇkeâeMekeâ, cenemebÛeeuekeâ, YeejleerÙe
mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLee, cegbyeF& (2002), heeve JeÇâ.68, 69.
’’Yeejle 2020 : veJÙee menŒekeâeÛee YeefJe<ÙeJesOe’’, [[email protected] keâueece (DevegJeeo- DeYeÙe
meoeJele&s Je JeeÙe.Sme.jepeve), jepenbme heÇkeâeMeve, hegCes (2003), heeve JeÇâ.24.
’’Yeejle ces ueeskeâleebef$ekeâ efJekeâsboÇerkeâjCe Deewj veJehebÛeeÙeleer jepe’’, [[email protected]âceejer megjeCee, jepe heefyueefMebie
neGâme, peÙehetj (2000), heeve JeÇâ.3, 30.
’’Yeejle keâs heÛeeme Je<e&’’, Yeeie-1, mebheeokeâ- DeeÛeeÙe& YeeueÛeboÇ, heesFvšj heefyuekeâsMevme, peÙehetj
(1988), heeve JeÇâ.17.
’’YeejleeÛes mebefJeOeeve’’, mebÛeeuekeâ, Meemeve Je cegoÇCe uesKevemeeceieÇer, ceneje<š^ jepÙe ÙeebÛÙeeÉejs Yeejle
mejkeâejÛÙee Jeleerves heÇkeâeefMele (2002), heeve JeÇâ.17.
’’mLeeefvekeâ mJejepÙe mebmLee’’, heÇe.ieesefJebbo ÙeceueJee[, keâuhevee heÇkeâeMeve, veebos[ (2001), heeve JeÇâ.50,
51.
’’efjheesš& [email protected]â oer keâefcešer [email protected] hebÛeeÙele jepe FbefmššÙegMeve’’, ieJn&bcesbš [email protected]â Fbef[Ùee, vÙeg efouueer
(1987).
’’hebÛeeÙeleer jepe cetuÙeceeheve meefceleerÛee DenJeeue’’, ieÇeceefJekeâeme efJeYeeie, MeemekeâerÙe cegoÇCeeueÙe, keâesunehetj
(1986).
’’hebÛeeÙele jepe Je efpeune efveÙeespeve’’ mebheeokeâ, heÇe.jleveueeue meesveeieÇe, heÇe.efJepeÙe heevemes, ÙeMeJeblejeJe
ÛeJneCe heÇefle<"eCe, cegbyeF& (1988) heeve JeÇâ.12.
’’ceneje<š^ efpeune heefj<eo Je hebÛeeÙele meefceleer DeefOeefveÙece 1961’’, MeemekeâerÙe ceOÙeJeleer& cegoÇCeeueÙe,
cegbyeF& (2001).
’’peeuevee efpeune heefj<eosÛÙee Glhevve-KeÛee&Ûee DeYÙeeme’’, heÇe.[[email protected] keâoce, DeheÇkeâeefMele heerSÛe.[er.
heÇyebOe ([[email protected] Deebyes[keâj ceje"Jee[e efJeÅeeheer", Deewjbieeyeeo) (2003), heeve JeÇâ.47, 48.
’’hebÛeeÙeleer jepÙe’’, heÇe.Jee.ye.heešerue, efJeÅeeheÇkeâeMeve, veeiehetj (1999), heeve JeÇâ.98-100.
’’efjheesš& [email protected]â oer heâmš& ceneje<š^ heâeÙeveevme keâefceMeve’’, mšsš heâeÙeveevme keâefceMeve, ieJn&cesšb [email protected]â
ceneje<š^ (1997), heeve JeÇâ.10.
’’ueeskeâue heâeÙeveevme Fve heme&heskeäšerJe’’, keâs.JÙebkeâšjceCe, DeeMee heefyueefMebie neGâme, [email protected] (1965).
’’hebÛeeÙele jepe Je efpeune efveÙeespeve’’ mebheeokeâ, heÇe.jleveueeue meesveeieÇe, heÇe.efJepeÙe heevemes, ÙeMeJeblejeJe
ÛeJneCe heÇefle<"eCe, cegbyeF& (1988) heeve JeÇâ.12, 13.
’’efjheesš& [email protected]â oer heâmš& ceneje<š^ heâeÙeveevme keâefceMeve’’, ieJn&cesbš [email protected]â heâmš& ceneje<š^ (1997), heeve
JeÇâ.10.
’’hebÛeeÙele jepÙe’’, heÇe.Jee.ye.heešerue, efJeÅee heÇkeâeMeve, veeiehetj (1999), heeve JeÇâ.98-100-102.
’’efjheesš& [email protected]â oer heâmš& ceneje<š^ heâeÙeveevme keâefceMeve’’, mšsš heâeÙeveevme keâefceMeve, ieJn&cesšb [email protected]â
ceneje<š^ (1997), heeve JeÇâ.10.
’’hebÛeeÙele jepe Je efpeune efveÙeespeve’’ mebheeokeâ, heÇe.jleveueeue meesveeieÇe, heÇe.efJepeÙe heevemes, ÙeMeJeblejeJe
ÛeJneCe heÇefle<"eCe, cegbyeF& (1988) heeve JeÇâ.12.
’’hebÛeeÙeleer jepÙe Je efpeune efveÙeespeve DeeefCe ieÇeceerCe efJekeâeme-heefjmebJeeo’’, mebheeokeâ heÇeÛeeÙe&
heer.yeer.heešerue, ÙeMeJeblejeJe ÛeJneCe heÇefle<"eCe, cegbyeF& (1989), heeve JeÇâ.263-328.
’’le$ewJe’’ heeve JeÇâ.229-233.
’’hebÛeeÙele jepe SJeb ieÇeceerCe efJekeâeme’’, mebheeokeâ [[email protected]ßeerveeLe Mecee&, [[email protected] Jegâceej efmebn, DeeefolÙe
heefyueMeme& yeervee, (ce.heÇ.) (2000), heeve JeÇâ.18, 19.
’’Yeejle ces ueeskeâleebef$ekeâ efJekeâsboÇerkeâjCe Deewj veJehebÛeeÙeleer jepe’’, [[email protected]âceejer megjeCee, jepe heefyueefMebie
neGâme, peÙehetj (2000), heeve JeÇâ.70.
’’hebÛeeÙele jepe SJeb ieÇeceerCe efJekeâeme’’, mebheeokeâ [[email protected]ßeerveeLe Mecee&, [[email protected] Jegâceej efmebn, DeeefolÙe
heefyueMeme& yeervee, (ce.heÇ.) (2000), heeve JeÇâ.19, 21.
’’le$ewJe’’ heeve JeÇâ.34-37.
(49)
26)
27)
28)
29)
30)
31)
32)
33)
’’heâeÙeveeefvmeÙeue [email protected]š [email protected]â efpeune heefj<eo : S keâbhesefjšerJe mš[er [email protected]â meebieueer [email protected][ Deewjib eeyeeo
efpeune heefj<eo’’, ßeer.yeer.heer.Yewjš, DeheÇkeâeefMele heerSÛe.[er. heÇyebOe, efMeJeepeer efJeÅeeheer", keâesunehetj,
(2002).
’’peeuevee efpeune heefj<eosÛÙee Glhevve Je KeÛee&Ûee DeYÙeeme’’, heÇe.efJeMJeeme keâoce, DeheÇkeâeefMele heerSÛe.[er.
heÇyebOe ([[email protected] Deebyes[keâj ceje"Jee[e efJeÅeeheer", Deewjbieeyeeo) (2003).
’’ceje"Jee[Ÿeeleerue efpeune heefj<eoebÛÙee KeÛe& heÇJe=òeerÛee DeYÙeeme’’ : heÇe.[[email protected]âwueeme "esbyejs ÙeebÛee mebMeesOeve
heÇyebOe ([[email protected] Deebyes[keâj ceje"Jee[e efJeÅeeheer", Deewjbieeyeeo).
’’Deewjbieeyeeo efpeu¢eeleerue ’’hebÛeeÙelejepe ceOeerue ceefnueebÛee menYeeie’’ [[email protected][ueerkeâ keâesueles ÙeebÛee mebMeesOeve
heÇyebOe ([[email protected] Deebyes[keâj ceje"Jee[e efJeÅeeheer", Deewjbieeyeeo).
hebÛeeÙelejepe JÙeJemLesceOeerue ceefnueebÛÙee jepekeâerÙe menYeeieeÛes efJeMues<eCe Je ceje"Jee[Ÿeeleerue efpeune
heefj<eoebÛÙee efMe#eCe Je heÇMeemeveeJejerue KeÛee&Ûes efJeMues<eCe DevegJeÇâces [[email protected] he[gU Je [[email protected] yeÛÚs
ÙeebÛee mebMeesOeve heÇyebOe ([[email protected] Deebyes[keâj ceje"Jee[e efJeÅeeheer", Deewjbieeyeeo).
’’owefvekeâ mekeâeU’’, ’’owefvekeâ ueeskeâcele’’, efo.31 peevesJeejer 2003 Je 1 heâsyeÇÇgJeejer 2004, (Deewjib eeyeeo
Menj DeeJe=òeer).
Dr.Ashok Kumar, 2004, ‘Women in Panchayatiraj Institutions’, Institute
for sustainable development of Lucknow – New Delhi.
Dr.Gohe Nilam 1995 – Women in decision making a study of women in
Grampanchayat Shree Addhar Kendra, Pune.
(50)

Vergelijkbare documenten

Gefö <šs - Shodhganga

Gefö <šs - Shodhganga hebÛeeÙeleer jepÙeeÛeer keâuhevee Deelee yejerÛe cetU Oejâ ueeieueer Deens. ueeskeâMeener meòesÛÙee efJekeâsboÇerkeâjCeeÛÙee o=<šerves ne efveefMÛele Ûeebieuee heÇÙelve Deens. mebMeesOeve meeefnlÙ...

Nadere informatie

Anival Report 2008-09 - Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada

Anival Report 2008-09 - Dr. Babasaheb Ambedkar Marathwada mebyebefOele efJeefJeOe meefcelÙee Je DeYÙeemeieš Ùeebveer keâsuesuÙee metÛeveebÛee Je efMeheâejMeerbÛee lemesÛe heÇkeâeefMele ceeefnleer F. yeeyeerbÛee efJeÛeej keâsuesuee Deens. mLeeefvekeâ mJeje...

Nadere informatie

Fruit Research Station Himayat Bag, Aurangabad

Fruit Research Station Himayat Bag, Aurangabad mLeeefvekeâ mebmLeebvee YeefJe<Ùeele yeUkeâšerkeâjCeemee"er jepÙemejkeâejÉeje peemleerle peemle DeefOekeâej ÅeeJesle. lÙeebÛÙeeJej DeefOekeâ peyeeyeoejer meesheJetve GlhevveeÛeer Deveskeâ meeOeves ...

Nadere informatie