Hersteloperatie: arts - De Nederlandse Stomavereniging

Commentaren

Transcriptie

Hersteloperatie: arts - De Nederlandse Stomavereniging
Alexander Engel, chirurg Zaans Medisch Centrum de Heel:
Als iemand een stoma krijgt, hoeft
dat lang niet altijd een permanent
stoma te zijn. Bij veel mensen
wordt met een hersteloperatie de
stoma opgeheven. Alexander
Engel, chirurg in het Zaans
Medisch Centrum de Heel, vertelt
wie daarvoor in aanmerking
komen en wat er bij zo’n
hersteloperatie allemaal komt
kijken.
‘CONDITIE GEEFT
DE DOORSLAG’
Ook kan een stoma als tijdelijke
ken van de darmaansluiting die bij
overbrugging worden aangelegd.
het opheffen van de stoma moest
Bijvoorbeeld om ervoor te zorgen
worden gemaakt. Doordat ontlas-
dat de operatie en de genezing
ting in de buik lekt kan buikvlies-
van de patiënt zo probleemloos
ontsteking ontstaan. In sommige
mogelijk verlopen. Of de stoma
gevallen moet de patiënt weer een
vervolgens bij deze mensen kan
operatie ondergaan waarbij in
‘Of er een hersteloperatie kan
worden opgeheven, hangt volledig
principe opnieuw een tijdelijk sto-
plaatsvinden hangt af van een aan-
af van hun algemene toestand.
ma aangelegd wordt. Verder spe-
tal factoren’, begint Alexander
Wanneer zich na de eerste opera-
len andere complicaties zoals long-
Engel zijn uiteenzetting, ‘Soms
tie geen (nieuwe) hart- en longpro-
ontsteking, trombose en hartklach-
wordt een stoma om medische
blemen voordoen, kan bij hen in
ten een rol. Daarom is het zaak,
redenen permanent geplaatst.
principe een poging worden
vindt de chirurg, de patiënt goed
Daarentegen komt het ook voor
gedaan die tijdelijke overbrugging
voor te lichten en voor te bereiden
dat een stoma slechts een tijdelijke
op te heffen; hart- en longproble-
op zowel het aanleggen als het
functie heeft. Tussen beide kan dus
men kunnen het risico van een
opheffen van een tijdelijk stoma.
een duidelijk onderscheid worden
tweede operatie namelijk sterk
‘Je moet met hen alle voor- en
gemaakt. Zo kan je bij een dicht bij
vergroten.’
nadelen van de ingreep bespreken.’
de anus gelegen endeldarmkanker
Alhoewel het opheffen van een
kiezen we bijvoorbeeld voor een
stoma in de regel een kleinere ope-
Bescherming
permanent stoma. Dat doen we
ratie is dan het plaatsen ervan, zijn
Hoe belangrijk het is met de
ook als iemand een slechte algehe-
er toch complicaties mogelijk. Een
patiënt tot een afgewogen besluit
le conditie heeft.
belangrijke complicatie is het lek-
te komen, maakt Alexander Engel
duidelijk aan de hand van het volgende voorbeeld.
‘Patiënten die een endeldarmoperatie voor kanker moeten ondergaan, worden tegenwoordig na
een 5-daagse bestralingskuur
geopereerd. Wanneer de tumor
zich laag in de endeldarm bevindt,
volgt verwijdering van gehele
endeldarm en maken we een nieuwe aansluiting. We weten dat deze
nieuwe endeldarm in het begin
weinig flexibel is en nog nauwelijks een reservoirfunctie heeft. Een
aantal ziekenhuizen kiest daarom
voor het creëren van een nieuw
reservoir, de zogenaamde J-pouch.
Wanneer we deze aansluiting
beschermen met een tijdelijk stoma - dit kan zowel een stoma op
de einde van de dunne darm zijn
Alexander Engel
32 VOORUITGANG
JUNI 2003
(loop-ileostoma) als op de dikke
darm (dubbelloops colostoma) - is
ben we net een studie afgerond
het onduidelijk hoe de continentie
waaruit blijkt dat het bij ongeveer
zal zijn van de patiënt na het
90 procent van de mensen moge-
opheffen ervan. Vaak krijgt hij
lijk was de Hartman-procedure op
moeilijkheden met het ophouden
te heffen.‘
van de ontlasting en moet hij tot
overmaat van ramp vaak naar de
Slechte conditie
toilet. In de regel verbetert deze
‘Overigens hebben we bij een klein
situatie binnen zes maanden.’
aantal patiënten afgezien van een
operatie’, vervolgt hij. ‘Die groep
Hartman-procedure
was in een te slechte algehele con-
Een ander specifiek probleem
ditie. In de toekomst zal duidelijk
vormt de groep patiënten die
moeten worden bij welke patiën-
acuut opgenomen wordt met
ten je - hun algehele conditie in
complicaties van uitstulpingen
ogenschouw nemend - primair
(divertikels) van de dikke darm.
moet kiezen voor een permanent
Deze komen steeds meer voor
stoma, zelfs al zou het technisch
naarmate mensen ouder worden.
mogelijk zijn een darmaansluiting
Ze bevinden zich vaak aan de lin-
te maken. Verder moet nader
kerzijde van de dikke darm. Een
onderzoek uitwijzen welke patiënt
veel voorkomende en gevaarlijke
bij een acute operatie (bijvoor-
complicatie is dat deze divertikels
beeld voor een gecompliceerde
perforeren en ontsteken. Hierdoor
divertikelziekte), direct een dar-
kan een buikvliesontsteking ont-
maansluiting kan krijgen. En welke
staan. ‘In dat geval is een acute
patiënten een Hartman-procedure
operatie noodzakelijk’, aldus
moeten ondergaan gevolgd door
Alexander Engel. ‘Zeker wanneer
een tweede operatie om de Hart-
er pus of ontlasting in de buik aan-
man op te heffen. Tenslotte is het
wezig is, kiezen de meeste chirur-
zaak in de toekomst te proberen
gen voor de Hartman-procedure.
de complicaties die gepaard gaan
Hierbij verwijderen we het zieke
met chirurgie aan de dikke darm,
darmdeel. Het deel van de darm
tot een minimum terug te bren-
dat naar de anus loopt, sluiten we
gen. Al met al gaat het erom om
af en laten we in de buikholte zak-
de juiste operatie op de juiste tijd
ken. Dat wordt dus eigenlijk niet
bij de individuele, zo optimaal
meer gebruikt. Het aanvoerende
mogelijk voorbereide, patiënt te
darmdeel dat van de dunne darm
verrichten.’
afkomt en waardoor het voedsel
wordt verteerd, leiden we door de
buikwand naar buiten als eindstan-
Marianne Schenderling
dig stoma. Bij mensen met alleen
een plaatselijk ontsteking kan de
chirurg volstaan met een directe
aansluiting, maar ook hier is de
algemene conditie van de patiënt
op het moment van de operatie de
doorslaggevende factor.’
De Hartman-procedure wordt veel
toegepast in Nederland. Onduidelijk is nog bij welke patiënten deze
zeker opgeheven kan worden, bij
wie niet en wat de risico’s zijn.
Engel: ‘In ziekenhuis De Heel heb-
VOORUITGANG JUNI 2003 33

Vergelijkbare documenten