Onmogelijke liefde voor nazi in Frans boerendorp

Commentaren

Transcriptie

Onmogelijke liefde voor nazi in Frans boerendorp
Algemeen Dagblad, 26 maart 2015
Saul Dibb
SUITE FRANÇAISE drama
Onmogelijke liefde voor
nazi in Frans boerendorp
Regie: Saul Dibb.
Hoofdrollen: Michelle Williams,
Matthias Schoenaerts en Kristin
Scott Thomas.
De voorgeschiedenis
van Suite FranQuise
is bijna net zo dramatisch als het verhaal. over een onmogelijke liefde in oorlogstijd. Uitgangspunt is het boek dat
de Frans-Joodse
schrijfster Irene Némirovsky schreef
aan het begin van de
Tweede Wereldoorlog. In 1942 werd zij
gedeporteerd en
stierf zij in Auschwitz. Haar oudste
dochter ontdekte het
manuscript dat
daarna werd gepubliceerd en diverse
prestigieuze literaire
prijzen won. In Nederland is het verschenen onder de
titel Storm in Juni.
De film van Saul
Dibb toont vooral
hoe de Franse bevolking reageerde op de
Duitse bezetters. Hij
• Is liefde fout als je hart sneller gaat
kloppen voor een nazi? FOTO STEFFAN HILL
zoomt in op een plattelandsdorp waar
Duitse soldaten worden ingekwartierd bij
de plaatselijke bevolking. Het leidt tot
veel irritatie, zeker in
het huis van madame Angellier (Kristin
Scott Thomas) en
haar schoondochter
Lucile (Michelle Williams), wier echtgenoot in een Duits gevangenkamp zit.
Wanneer een Duitse
officier (een knappe
rol van Matthias
Schoenaerts) bij
deze twee vrouwen
onderdak krijgt, is de
spanning snel te
snijden. Het feit dat
deze nazi een aardige, gecultiveerde
man is - hij componeert zelfs de suite
waarnaar de film is
genoemd - maakt
aanvankelijk weinig
uit. Totdat de liefde
ontluikt en er levensbepalende keuzes
gemaakt moeten
worden. Vooral door
de sterke rolbezetting weet Suite
Française te overtuigen. De valkuilen van
goedkoop sentiment
worden bekwaam
omzeild. Alleen het
einde, dat niet in het
boek voorkomt, is
nogal vergezocht.
A.Z.
De Telegraaf, 26 maart 2015
Saul Dibb
'SUITE FRANÇAISE'
Kasteelroman
in oorlogstijd
GENRE: drama, oorlog
REGIE: Saul Dibb
MET: Michelle Williams,
Matthias Schoenaerts,
Kristin Scott Thomas
oms is het verhaal
achter een film
interessanter dan
de film zelf. In1942
werd de Parijse Jodin
Irène Némirovsky gedeporteerd en in Auschwitz vermoord. Haar
ondergedoken dochter
Denise Epstein overleefde de oorlog en vond
jaren later in de tas van
haar moeder het manuscript van een oorlogskroniek. Ze liet de eerste twee voltooide
hoofdstukken uitgeven
als Suite Française en
het boek werd een internationale bestseller.
Regisseur Saul Dibb
verfilmde het unieke
document van Némirovsky waarin alles
draait om Lucile Angellier (Michelle Williams).
Terwij haar man aan
het front vecht, krijgen
zij en haar schoonmoeder (Kristin Scott Thomas) thuis de Duitse
luitenant Von Falk (Matthias Schoenaerts)
gestationeerd. Hoe
meedogenloos het naziregime ook is, toch
S
voelt Lucile zich sterk
aangetrokken tot de
knappe en ontwikkelde
officier.
De cast en vormgeving van Suite Française
mogen dan indrukwekkend zijn, toch kijkt de
film weg als een kasteelroman in oorlogstijd.
Michelle Williams overtuigt als Française in
een duivelse spagaat.
Haar liefde voor de
vijand is oprecht, maar
haar vaderland verraden? Dat nooit! Genoeg
materiaal voor een
romance vol tragiek,
maar helaas kleurt Dibb
(The duchess) te netjes,
te braaf en bijna lieflijk
binnen de lijntjes van
het romantische oorlogsdrama. Te veel
volgens het boekje (letterlijk), nergens een
rafelrandje. Natuurlijk
is Suite Française een
belangrijk document,
omdat het boek én de
film volgens Denise
Epstein tonen dat de
nazi's Irène Némirovsky
nooit helemaal hebben
kunnen uitroeien. Niettemin had haar literaire
nalatenschap een gepassioneerdere en geraffineerdere film verdiend.
Eric le Duc
Terwijl haar echtgenoot aan het front is, begint Lucile
(Michelle Williams, I.) steeds meer te voelen voor een
Duitse officier (Matthias Schoenaerts).
BN De Stem, 26 maart 2015
Saul Dibb
Verboden liefde
in oorlogstijd
door Tisha Eetgerink
Frankrijk, 1940. De bewoners van
een dorpje, op een paar uur rijden van Parijs, zitten in de kerk
als de Duitsers komen. De preek
wordt verstoord door het geluid
van tanks op het dorpsplein. Een
shot van tientallen synchroon bewegende laarzen aan het begin
vertelt eigenlijk al genoeg: dit is
geen opzienbarende film.
Suite franmise is gebaseerd op het
boek van Irène Némirovsky. Het
ruwe manuscript werd ontdekt
door haar kinderen, bijna 60 jaar
nadat zij werd afgevoerd naar
Auschwitz. Het werd alsnog uitgegeven en mede dankzij de bijzondere context direct een bestseller.
Waarom dit, toch zeker niet bij
iedereen bekende verhaal, nauwelijks wordt gebruikt bij de verfilming is een raadsel. Slechts bij
de aftiteling komt een plichtmatige tekst over de auteur voorbij.
Dat had qua constructie een stuk
spannender gekund.
De Duitsers worden ingekwartierd bij de bewoners. Die zitten
daar uiteraard niet op te wachten. Madame Angellier, degene
met het mooiste huis van het
dorp, doet er alles aan om te zorgen dat officier Bruno von Falk
zich niet welkom voelt. Hij zal
niet aan dezelfde tafel zitten als
haar zoon, die in Duitsland in
een krijgsgevangenkamp zit. Van
haar schoondochter Lucile verwacht ze eenzelfde vijandige afstandelijkheid, maar die heeft er
meer moeite mee. De nazi blijkt
namelijk niet alleen een vrolijke
hond te hebben en uiterst beleefd te zijn, hij kan ook uitstekend piano spelen. Als Madame
boodschappen doet, vult een onbekende melodie het huis. Der
Bruno blijkt namelijk eigenlijk
componist, slechts door de oorlog in SS-bretels gedwongen. Tja
en dan leidt een gevoelig gesprek
hier en een kusje daar al snel tot
seks op het eetkamerdressoir.
Dat de film geen klapper is, ligt
aan de knullige keuzes van de
filmmakers. En wie heeft de bouquetreeksdialogen goedgekeurd?
Zo blijft Suite fran(wise een mooi
aangeklede maar onnodig vlakke
boekverfilming over de verboden
liefde tussen een Frans meisje en
een Duitse officier.
Film: Suite fransaise
Regie: Saul Dibb
Met: Michelle Williams, Matthias
Schoenaerts
Te zien in Breda (Chassé Cinema, Pathé)
Saul Dibb
Trouw, 26 maart 2015
Onmogelijke liefdes ten tijde
van de Tweede Wereldoorlog
PHOENIX EN
SUITE FRANÇAISE
Phoenix
Regie: Christian Petzold. Met Nina Hoss en Ronald
Zehrfeld.
*****
Suite Française
Regie: Saul Dibb. Met Michelle Williams en Matthias
Schoenaerts.
***r
Liefde in tijden van oorlog, het is zo oud als 'Gone with the Wind'. Wie herinnert zich niet hoe
Scarlett O'Hara en Rhea Butler elkaar in de armen vielen tegen de achtergrond van de Amerikaanse Burgeroorlog. De twee liefdesvertellingen die deze week de bioscoop aandoen, 'Phoenix' en 'Suite Française', spelen tijdens de Tweede Wereldoorlog, en kiezen beide het vrouwelijke perspectief
Het voordeel is dat je het eens over iets anders
kunt hebben dan bommen en granaten alleen.
Het verlies van identiteit bijvoorbeeld, en het
wegkijken van de Duitsers na de oorlog, zoals in
'Phoenix' van Christian Petzold, een van de interessantste Duitse regisseurs van dit moment.
In 'Phoenix' keert de Duits-Joodse nachtclubzangeres en kampoverlevende Nelly (gespeeld
door Petzolds muze Nina Hoss) kort na het einde van de oorlog in 1945 terug naar Berlijn.
Op de puinhopen van de stad gaat ze op zoek
naar haar man, Johnny, die haar mogelijk heeft
verraden, maar van wie ze nog steeds houdt. Ze
komt hem al snel op het spoor, maar omdat
haar gezicht is verminkt, en ze inmiddels plastische chirurgie heeft ondergaan, herkent hij
haar niet. Wel ziet hij een gelijkenis, en vraagt
hij haar zijn vrouw te spelen, om zo de familieerfenis te kunnen innen.
Petzold vraagt je mee te gaan in deze Hitchcockiaanse thriller-opzet, die veel wegheeft van
`Vertigo', waarin een man zijn grote liefde ook
nabouwde zonder te 'zien' dat ze al voor hem
stond.
'Phoenix' gaat ook over zien, over kijken en
vooraf wegkijken, als een psychologisch verschijnsel, en doet dat in een uitgebeende stijl
waarin het melodrama niet wordt gepresenteerd maar gethematiseerd.
Petzold creërt zo ook een lijntje naar Fassbinder, en de manier waarop hij als een van de weinigen de Duitse naoorlogse generatie gestalte
gaf, of een oorlogsrelatie, zoals in 'Wi Marleen',
over de liefde tussen een Duits zangeresje gevierd door de nazi's en een Joodse componist.
In 'Suite Française' bloeit een vergelijkbare relatie op tussen de Franse Lucille wier man krijgsgevangen is genomen (Michelle Williams) en de
Duitse officier Bruno von Falk (gespeeld door de
Vlaamse hunk Matthias Schoenaerts) die niet alleen knap en gevoelig is maar ook heel muzikaal.
De film is gebaseerd op de bestseller van Irène
Némirovsky die in Auschwitz stierf, maar een
manuscript achterliet dat door haar dochters
werd bewaard en bewerkt en in 2004 in romanvorm uitgegeven. Het verhaal is gesitueerd in
het fictieve Bussy, een klein stadje nabij Parijs
dat in 1940 overspoeld wordt met gevluchte Parijzenaren en nazi's. Interessant is hoe de rijken
in het stadje tijdens de bezetting profiteren van
de armen, en hoe er clandestiene relaties met
de vijand worden aangegaan. Ook de liefde tussen Lucille en haar officier is taboe, uitgespeeld
in een ouderwets melodrama dat anders dan •
'Phoenix' enigszins gebukt gaat onder zijn
winstoogmerk: iedereen spreekt in bezet Frankrijk keurig Engels.
BELINDA VAN DE GRAAF
Verboden liefde in 'Suite Française'.
NRC Handelsblad, 26 maart 2015
Recensie
Drama
Suite Française
Regie: Saul Dibb. Met: Michelle Williams, Kristin Scott Thomas, Matthias Schoenaerts. In: 42 bioscopen
• • •
Emotie tussen
de lijntjes
aargebeurd en toch
niet helemaal. Dat is
Suite Française, een
film naar een boek
van de Russisch-Joodse schrijfster
Irène Némirovsky, geschreven tijdens haar onderduik in Frankrijk,
voordat ze in Auschwitz zou worden vermoord. En jaren later in een
kast teruggevonden.
Zit op zich ook een goede film in.
De Tweede Wereldoorlog en de Holocaust waren nog niet tot in al hun
verschrikkingen tot ieders bewustzijn doorgedrongen. Dus Némirovsky kon nog fantaseren over een romance tussen een 'goede' Duitse officier (Matthias Schoenaerts) en de
schoondochter (Michelle Williams)
van een kille grootgrondbezitster
in het Noord-Franse Bussy, gevoed
_ door hun wederzijdse liefde voor
muziek. Escapisme pur sang. .
W
Saul Dibb
Dat dat liefdesverhaaltje regisseur Saul Dibb (The Duchess) heeft
aangesproken is begrijpelijk. Met
de Tweede Wereldoorlog zijn filmmakers nog niet klaar, maar er is
een zekere behoefte om verhalen
terug te brengen tot een of andere
menselijke maat. Bijvoorbeeld
door ons zonder reserves mee te
nemen naar een onschuldig moment, een soort tijdsvacuüm, waarin de toeschouwer wordt gevraagd
even zijn kennis van de wereldgeschiedenis te vergeten. `Suspension of disbelief ', je ongeloofuitstellen, heet dat in filmtermen. Dan
dreigt romantisering, dat de oorlog
zelfals decor naar de achtergrond
verdwijnt. Suite Frawaise balanceert en blijft steeds net aan de veilige kant, met als gevolg dat de constructie van de film er soms doorheen schemert. Alle vakjes zijn keurig afgevinkt, alle vragen omtrent
collaboratie en compassie, verraad
en vertrouwen, neofeodalisme en
fascisme komen aan bod.
De plot vertoont wat gelijkenissen met Le corbeau (1943), een controversiële Franse film waarin een
anonieme briefschrijver roddels
verspreidt over zijn buren. Het is interessant om te zien dat een dergelijk motiefook in Suite Frawaise opduikt: op zulke momenten toont de
film de menselijke soort weer op
z'n allerkleinst. Dat neemt niet weg
dat de film zijn emotionerende momenten kent. De suspension ofdisbelief werkt omdat de menselijke
natuur nu eenmaal ook een grote
behoefte aan troost kent.
NRC Handelsblad, 26 maart 2015
Saul Dibb
Interview Matthias Schoenaerts
De Belgische acteur Matthias Schoenaerts (37),
nu in 'Suite Française', brak door in Hollywood
niet Rundskop'. „Alsof je na jaren KVC Westerlo
opeens bij Barcelona in de spits moet staan"
miwrig
Kristin Scott Thomas als Madame Angellier, de schoonmoeder van Lucille en een kille grootgrondbezitster in het Noord-Franse Bussy.
NRC Handelsblad, 26 maart 2015
Saul Dibb
Van gewond beest
tot romantische held
Door Sabeth Snijders
M
annen van weinig woorden, met veel testosteron en af en toe een
agressieprobleem, dat
zijn de rollen waar acteur Matthias Schoenaerts (37) mee opvalt. De Belg brak in 2011
internationaal door met het Oscargenomineerde Rundskop. Hierin speelde hij een
aan steroïden verslaafde veeboer in het
Vlaamse achterland. In de jaren die volgden zette hij overtuigend getormenteerde
macho's neer in zowel Europese arthouseals Hollywoodproducties. Het vette Limburgse accent uit Rundskop verruilde hij
zonder problemen voor Engels, Frans, of
recentelijk Duits.
Wanneer hij in zijn thuisstad Antwerpen
interviews geeft over zijn meest recente
film Suite Française, lijkt Schoenaerts het
tegendeel van de figuren die hij speelt. De
acteur verduidelijkt vrolijk zijn beginnende carrière in Hollywood vla voetbalmetaforen - ,,alsje graag voetbalt, is het fijn om
in de Champions League te spelen"- en
vraagt hem tegen te houden als hij „te veel
begint te filosoferen".
Suite Française is gebaseerd op de romans van Irène Némirovsky, een Frans
schrijfster van Russisch-Joodse afkomst.
Némirovsky begon tijdens de Tweede We-
reldoorlog aan een eigentijdse romancyclus waarin de Franse Lucile Angellier
(Michelle Williams) en de Duitse officier
Bruno von Falk (Schoenaerts) - die bij haar
in huis wordt geplaatst - verliefd worden.
Dit levert Angellier hoon op van de lokale
bevolking en maakt het voor Von Falk
moeilijker opdrachten van zijn leidinggevenden uit te voeren. Némirovsky kon de
boeken nooit afwerken omdat ze in 1942
werd gedeporteerd naar Auschwitz. Haar
dochters gaven de romans uit in 2004.
'Suite Française' en ook uw volgende
film, Tar from the Madding Crowd', zijn
romantische kostuumdrama's. Is dit een
nieuwe stap in uw carrière?
„Als ik een scenario lees, vraag ik mij af:
raakt het mij? En als het mij raakt: vind ik
dit een zinvol verhaal om de wereld in te
sturen? Ik kijk nooit naar filmrollen in termen van genres. Het genre is het werk van
de regisseur. Ik moet een personage op papier bezielen en zo rijk mogelijk maken.
„Ik vind het ook jammer dat we leven in
een tijd waarin liefde een zwakke bijklank
heeft. Het is zo gemakkelijk om cynisch en
haatdragend te worden. Liefdevol blijven ik heb het hier niet over de zeemzoete versie van liefde - daar moet je krachtig voor
zijn. Kijk naar Mandela, hij zat 28 jaar in de
isoleercel maar bleef liefdevolle taal spreken. Zulke voorbeelden zijn nodig."
Eerder had u een voorkeur voor wat The
Guardian omschreef als `wounded animals': getroebleerde beesten van mannen. Voor `Rundskop' trainde u zich een
jaar te pletter om een opgepompte en
opgefokte veeboer te spelen, in 'De rouille et d'os' (2012) speelde u een impulsieve straatvechter, in 'The Drop' (2014)
een intimiderende psychopaat.
„Ik heb een tijd die rol opgezocht, waarom
weet ik niet. Ik houd simpelweg van personages die onder een rots liggen en waar
niemand naar omkijkt. Ik haal graag die
rots weg en toon de mensen: 'kijk wat hier
ligt'. Ook Bruno von Falk heeft een enorme complexiteit en tegenstrijdigheid; er is
het conflict tussen wat hij verondersteld
wordt te doen en wat hij voelt."
Denkt u dat in een film als 'Suite Française' de complexiteit van zo'n personage tot zijn rechtkomt?
„Helemaal tot zijn recht weet ik niet, maar
je voelt dat die man verscheurd is. Als je
een scenario leest, dan ga je als acteur in je
hoofd dingen uitdiepen en uitvergroten.
Het is moeilijk om in te schatten of dat zich
zal vertalen. Daar kun je pas over oordelen
als je de film later bekijkt."
Vreesde u nooit dat u enkel nog gevraagd zou worden om impulsieve testosteronbommen te spelen?
NRC Handelsblad, 26 maart 2015
„Nee, de rollen die ik heb gespeeld vallen
misschien binnen eenzelfde archetype,
maar als je alle karakters en contexten
naast elkaar legt, moet je een ongelofelijk
ongevoelige kijker zijn om te zeggen dat ze
iets met elkaar te maken hebben."
Hoe begint u eigenlijk aan zo'n rol?
„Ook dat weet ik niet. Ik ben een intuïtief
iemand. Let op: ik ben geen idioot, ik lees
veel en ben heel geïnteresseerd. Maar ik
wil dingen niet intellectualiseren of verantwoorden. Wie heeft daar wat aan? Belangrijkste is dat wat je doet bezield is, een
stroomstoot teweegbrengt. Hoe je tot die
bezieling komt, dat zal me worst wezen.
Weet u, ons denken is de grootste stoorzender. Alles over-psychoanalyseren, dat
is een ziekte van deze tijd."
Schoenáert, zoon van de bekende Belgische theateracteur Julien Schoenaerts, begon jong met acteren. Op zijn 15de speelde
hij mee in het Oscargenomineerde Daens.
Vervolgens bleef het even stil, maar na een
acteeropleiding aan het Conservatorium
van Antwerpen volgden talrijke rollen in
het Vlaamse theater, tv-series en films.
Bent u kieskeuriger omdat u al dertiger
was toen u naar Hollywood vertrok?
„Misschien. Gelukkig overkomt dit me allemaal niet op mijn vijfentwintigste. Wie
weet was ik een rasidioot geworden. Hoeveel mensen komen daar niet te jong aan,
verdienen te veel en beginnen een leven te
leiden dat hen in de vernieling helpt?"
Toen u na Rundskop' naar Hollywood
trok, kreeg u rollen als Batman' of als
Robocop' aangeboden. U weigerde.
„Ik ben niet a priori tegen dat soort films.
Het aanbod om Robocop te spelen kwam
voor mij gewoon te vroeg. Ik wilde rustig
inlopen, het is alsofje na jaren bij KVC
Ik hou van
personages
die onder een
rots liggen,
waar
niemand naar
omkijkt
Saul Dibb
Westerlo (Belgische voetbalclub) opeens
bij Barcelona in de spits moet staan. Ik
dacht: laat mij eerst in het reserve-elftal
een paar goals maken en dan meespelen."
En Batman'?
„Op dat project stond voor mij in grote letters 'niet doen' geschreven. Er bestaat die
geweldige Batman-trilogie van Christopher Nolan, hoe kun je daar iets aan toevoegen? Je moet ne kastaar zijn om daar straffere cinema tegenover te zetten. Had ik
het aanvaard, dan zat ik bovendien vast
aan de twee vervolgfilms. Stel dat ik mij na
twee weken opnames ongelukkig had gevoeld, dan moest ik nog drie jaar.
„Dat wil niet zeggen dat ik de volgende
keer zo'n project - maar dan één film en
gemaakt door een ongelofelijke cineast zou weigeren. Figuren als The joker of Bane in de The Dark Night zijn toprollen! Eerlijk gezegd vind ik in alle Batmanfilms Batman het saaiste personage, én je acteert
de helft van de tijd met een masker op."
Hebt u een carrièreplan?
„Er is een aantal regisseurs met wie ik
graag zou werken, maar mijn filosofie is
om niet te veel te anticiperen. Ik probeer
me altijd zoveel mogelijk te focussen op
waar ik op dat moment mee bezig ben,
met mijn volledige hart, lichaam en ziel.
En die filosofie heeft tot nu toe gewerkt."
U krijgt inderdaad grotere rollen aangeboden, lonkt een grote Hollywoodlead?
„Hoofdrollen binnenhalen is het laatste
waar ik mee bezig ben. Dat meen ik. Er
zijn mensen die wachten op dé grote
hoofdrol. Dan denk ik: 'jongen toch'. Ik
heb nu een rol aangeboden gekregen in
een prachtig verhaal van Tom Hooper (The
King's Speech). Ik zoek verhalen die ik wil
verdedigen. Als ik daar een rol van een dag
in heb, dan is dat maar zo."
De Volkskrant, 26 maart 2015
Saul Dibb
INTERVIEW EN RECENSIE SUITE FRANÇAISE
Matthias Schoenaerts als Bruno von Falk met Michelle Williams als Lucile Angellier in Suite Française.
Doe mij
zo'n nazi
Hij mag dan hoge
zwarte laarzen dragen
en een hakenkruis op
zijn pet, daarmee weel
je heus nog niet wie
Bruno von Falk écht is
Acteur Matthias
Schoenaerts, die in
sneltreinvaart
internationaal carrière
maakt dankzij
ambigue rollen, weet
het nu wel.
Door Floortje Smit
De Volkskrant, 26 maart 2015
Iet was slikken voor
Matthias Schoenaerts,
tijdens zijn eerste doorpassessie voor Suite
Française. Stond hij daar
voor de spiegel, keek een Oberleutnant
in vol ornaat hem aan. Hoge zwarte
laarzen, adelaar met hakenkruis op
de borst en pet.
'Jezus', dacht hij.
Dus maakte hij een foto van zichzelf. Drie dagen lang bekeek hij zichzelf in dat kostuum, om aan het beeld
te wennen. 'Ik was me er uiterst van
bewust van dat ik een duivelssymbool ging spelen.'
De rol van nazi, wil de 37-jarige
Schoenaerts maar zeggen, is niet iets
wat hij licht opneemt. Zijn Vlaamse
familie heeft de oorlog meegemaakt,
je weet maar nooit of het bij een familielid nog gevoelig ligt. 'Ik had het er
moeilijk mee', vertelt Schoenaerts grijze capuchontrui onder zwart jasje•
-tijdens een interview in Parijs.
In Suite Française speelt hij eigenlijk
de clichématige 'goede nazi', die in
bijna elke Tweede Wereldoorlogfilm
opduikt om te onderstrepen dat Duitsers ook maar gewone mensen zijn.
Het type militair-tegen-wil-en-dank,
dat zijn handen niet vuilmaakt terwijl zijn collega's elk gevoel voor moraal verloren lijken te hebben.
Schoenaerts personage, Bruno von
Falk, is een hoge nazi-officier die met
het leger Frankrijk intrekt, vlak na de
bezetting. Wie een slaapplaats ter beschikking heeft, wordt gedwongen
een Duitse soldaat onderdak te bieden; Von Falk belandt bij Lucile
(Michelle Williams) en haar ijzige
schoonmoeder (Kristin Scott Thomas). Daar blijkt de ariër met de vierkante kaaklijn, blond haar en blauwe
ogen eigenlijk een zachtaardige, eenzame componist. Hij en Lucile
groeien ondanks hun vijandschap en
wantrouwen langzaam naar elkaar
toe. 'Hun passie voor muziek verbindt
Saul Dibb
ze. Voor mij gaat deze film om een verboden, maar ook pure liefde.'
Opmerkelijk aan Suite Française is
dat het de verfilming is van een boek
dat werd geschreven tijdens de oorlog, nota bene door een Joodse onderduikster. Irène Némirovsky stierf in
1942 in Auschwitz, maar haar manuscript werd in 1997 door haar dochters ontdekt en gepubliceerd. Het
werd een bestseller. Het was dankzij
haar boek dat Schoenaerts de rol aannam, vertelt hij. 'Het was de liefdevolle blik waarmee lrène naar Bruno
keek, die me heeft bevrijd. Als zij, onder die omstandigheden, nog steeds
de menselijkheid en zachtaardigheid
in die mens kan zien, mag ik dat ook.'
Zijn sterke reactie op het kostuum
zette hem aan het denken. De kijker,
zo redeneerde hij, zou ook moeite
hebben met zo'n man in naziuniform. 'Van nature wil je zo'n man
niet vertrouwen, trek je zijn zachtaardigheid voortdurend in twijfel. Die
dynamiek vind ik interessant. Na de
doorpas realiseerde ik me: dat pak
vertelt het hele naziverhaal al. Het is
aan mij zijn ziel gestalte te geven.'
Schoenaerts maakte van een potentieel braaf personage een broeierige,
complexe man. 'Ik heb er wakker van
gelegen. Lukt het mij? Vind ik alle
nuances? Maar dat het me beangstigt,
is meteen een reden om zo'n rol te
doen. Angst brengt adrenaline voort.
En als iets dan lukt, heb ik echt een
stap vooruitgezet, voor mezelf en ook
artistiek. Dan heb ik op alle niveaus
iets overwonnen.'
Het vinden van alle nuances, zijn
subtiele spel - het is precies waar
Schoenaerts om wordt geroemd. De
zoon van de legendarische Vlaamse
acteur Julien Schoenaerts (1925-2006)
maakte een eerste onvergetelijke indruk in de film Rundskop (2011).
Daarin speelt hij een bonk spieren -27
kilo trainde hij erbij - die van Schoenaerts tegelijkertijd iets gevaarlijks
en iets kwetsbaars krijgt. In De Rouille
et d'Os, die in 2012 in de competitie
van Cannes was opgenomen, speelt
hij weer zo'n beest van een man die
veel liever is dan hij eruitziet.
Het is geen toeval, vertelt hij, dat hij
in Suite Française opnieuw een personage is met een pantser dat mensen
in eerste instantie afstoot. 'Ik houd
van dat soort rollen, omdat het in het
echte leven ook zo is. Er is vaak een
verschil tussen wat mensen uitstralen en hoe ze werkelijk zijn. Dat contrast opzoeken, is wat acteren boeiend maakt.'
In zijn beste rollen is Schoenaerts
gevaarlijk en aantrekkelijk, hard en
zacht tegelijkertijd. Het zijn die contrasten waardoor je zo graag naar
hem blijft kijken. Inmiddels is de
Vlaming internationaal een veelgevraagd acteur. De komende tijd
kun je haast niet meer om hem heen:
naast Suite Fraqaise speelt hij onder
andere een hoofdrol in prestigeprojecten als Farfrom the Madding
Crowd (Thomas Vinterberg), The
Danish Girl (Torn Hooper) en de
nieuwe HBO-serie Lewis and Clark. In
andere films speelde hij met Ralph
Fiennes, Kate Winslet en James
Gandolfini.
Zijn broeierige intensiteit doet
denken aan acteurs als (wijlen) Heath
Ledger en Michael Fassbender, mannen die zich net als hij onderdompelen in een rol en zich er soms in lijken
te verliezen. 'Het allerbelangrijkste',
zegt Schoenaerts, 'is dat er tussen 'actie' en 'cut' iets gebeurt wat echt is.
Dat is het moment waarop het moet
gebeuren. Er is niets anders. Niets.'
Normaal gesproken heeft hij zichzelf goed in de hand, vertelt hij, maar
bij sommige rollen moet hij wel oppassen. 'In Close Protection, een Franse
film die in mei of juni zal uitkomen,
speel ik een elitesoldaat die in Afghanistan een posttraumatisch stresssyndroom heeft opgelopen. Met zo'n
personage dat de kluts kwijt is, dat
geen vat heeft op zijn agressie -dan
vertoef je als acteur op een duistere
plek. Het was een gevarenzone. Ik heb
er veel van geleerd, vooral dat ik nooit
meer op dat punt wil belanden.'
Saul Dibb
De Volkskrant, 26 maart 2015
Matthias Schoenaerts is als Duitse officier precies voldoende
hautain in zijn mimiek.
Suite Française
Drama
**
Regie Saul Dibb
Met Michelle
Williams, Matthias
Schoenaerts,
Kristin Scott
Thomas.
107 min.,
in 42 zalen.
Meer dan een gezapig eninternationale bestseller.
naïef sprookje wordt de filmDe kennis van het tragische lot
niet,
van de auteur verleent de romantiek in Suite Française, die in de
De voorgeschiedenis hangt over film nogal soaperig uitpakt, iets
Suite Française. Gedurende de wrangs. De voor de boekverfiloorlogsjaren werkte de Joodse ming gestrikte Brit Saul Dibb
schrijfster Irène Némirovsky aan (van het kostuumdrama The
een roman over de liefde tussen Duchess) is een middelmatig reeen Française en de bij haar inge- gisseur, maar omringt zich met
kwartierde Duitse officier. In uitstekende stilisten en be1942 werd Némirovsky afge- kwame acteurs, wat scheelt.
voerd naar Auschwitz, waar zeBussy heet het plaatsje waar
omkwam. Pas zestig jaar later romantiek en oorlogsellende
ontdekten haar dochters het zich mengen, zodra Duitse soldamanuscript dat, eenmaal gepu- ten er bezit nemen van het
bliceerd in 2004, uitgroeide tot Franse platteland.
De frêle en deftige Lucile
(Michelle Williams) en haar giftige schoonmoeder (Kristin Scott
Thomas) krijgen een hoffelijke
mof te logeren, waar het armste
gezin uit het dorp, wordt opgescheept met een eersteklas
nazischoft. Dat inkwartieren
maakt iets los: oude verwijten
spelen op bij de dorpelingen, die
stapels brieven sturen naar de
Duitse officier die over het welzijn gaat- het halve dorp zou heimelijk Jood of communist zijn.
Williams is gracieus als vrouw
die aarzelt over haar gevoelens,
maar Dibb walst over haar fijne
spel heen met de uitleggerige
voice-over. Het object van haar
liefde is geen knuffelnazi, daartoe is de soort dan toch te formeel, maar Matthias Schoenaerts geraakt dicht in de buurt
van de ideale Duitse soldaat. Zo'n
man die liever muziekstukken
componeert en wiens gevoelens
opspelen bij het liquideren. De
Vlaming is precies voldoende
hautain in zijn mimiek; helemaal herrenvolk. Maar ook met
fraaie acteurs wordt Suite
Française niet meer dan een
gezapig en naïef WOII-sprookje.
Bor Beekman