Opinie: investeren of besparen?

Commentaren

Transcriptie

Opinie: investeren of besparen?
ENGINEERINGnet.BE
column
«Als we er ook in slagen om te knippen
in onze vraag naar energiediensten en
als ook de vermeden schadekosten van
klimaatopwarming in rekening worden
gebracht, blijken sommige scenario’s een
netto positief effect tot 10 miljard euro
per jaar te genereren vanaf 2040», stelt
Nys. «Dat is een nettobaat van ongeveer
1,5% van het Belgische bruto binnenlands
product in 2050.»
Voordelen voor de
maatschappij
Maar een versnelde overschakeling zal
ook voordelen hebben, blijkt uit de studie.
Zo zou België niet meer afhankelijk zijn
van de import van fossiele brandstoffen
en wordt de economie dus automatisch
minder gevoelig voor prijsschommelingen
van olie, gas en kolen. Nys: «In alle scenario’s wordt het aandeel geïmporteerde
energie gehalveerd. Het laagste peil wordt
bereikt in het PV-scenario (zie kadertekst)
en bedraagt nog slechts 15% (t.o.v. 83% in
het referentiescenario). In 2050 bestaat dat
aandeel enkel nog uit ingevoerde biomassa
en elektriciteit.
Waar is actie nodig?
Welke maatregelen kunnen België en onze
drie gewesten treffen om de transitie naar
hernieuwbare energie te realiseren? Nys:
«Een duidelijk en eenduidig beleidskader
voor hernieuwbare energie vormt de basis
voor verdere acties. Dat beleid zou doelstellingen en duidelijke administratieve procedures moeten vastleggen om hernieuwbare
energie te produceren.»
«Wat energie-efficiëntie betreft, zou België
vooral bestaande gebouwen sneller moeten
renoveren. Er is ook een slim netwerk
nodig dat de centrale en decentrale opwekking van energie kan combineren en dat
vraag en aanbod van energie op elkaar kan
afstemmen.»
«De promotie van het gebruik van elektriciteit, waterstof of biomassa in zowel
industriële processen als voertuigen, en het
gebruik van warmtepompen in gebouwen
kunnen de transformatie van onze samenleving in gang zetten. Hiervoor is echter
nog heel wat onderzoek en ontwikkeling
nodig, bijvoorbeeld in het domein van
geothermische energie, waterstof en opslag
van energie.» Zoals gezegd, de weg is nog
lang... << (Bert Belmans) (foto's: Elia,
WEG, Bridgestone)
Opinie: investeren of besparen?
Hoe ver voel je
de ontploffing van
een stoomketel?
«Wel, dat hangt er vanaf in welk land
hij ontploft, België of Nederland.» Dat
klinkt erg onwetenschappelijk, maar
toch zal elke energie-ingenieur het
met me eens zijn...
door Eddy Poncelet, Encon
W
e hebben het over de stoomketel
die vorig jaar in de centrale van
Electrabel in het Nederlandse
Nijmegen ontplofte. De impact van de
ontploffing zelf bleef beperkt. Eenzelfde
defecte ketel zou in ons land voor heel
wat meer problemen kunnen zorgen. Niet
bij het personeel van de centrale of in de
onmiddellijke omgeving. Maar in ons
elektriciteitsnet.
Toen de centrale weg viel gebeurde er
niets. Niet op het elektriciteitsnet en niet
op de beurs. Dat laatste bewijst dat de
analisten met kennis van zaken en gezond
verstand hebben gereageerd (wat op de
beurs overigens niet altijd het geval is).
Nederland heeft de laatste jaren fors
geïnvesteerd in nieuwe STEG-centrales.
Dat zijn gasgestookte centrales die turbines
op stoom en gas combineren, waardoor
het rendement hoger ligt dan bij gewone
gascentrales. De laatste 2 jaar is er voor
maar liefst 3045 MW aan nieuwe centrales
bijgekomen (dit is ongeveer een vijfde van
het volledige vermogen waarover wij in ons
land beschikken).
Analisten konden juist inschatten dat de
uitval alleen al hierdoor geen probleem
zou veroorzaken op het Nederlandse net.
En er werd niet even hevig speculerend
gereageerd zoals dat bij het minste gerucht
wel vaak het geval is voor de prijzen van
ruwe olie.
Als die ketel in ons land
ontploft
Als die ketel in België zou ontploffen,
zou de rest van het verhaal wellicht wel
heel anders kunnen lopen. Tussen 2010
en nu is er in ons land geen enkele MW
bijgekomen aan basiscentrales bijgekomen
(de productie van zon en windenergie is
wel gestegen, maar deze energievormen
zijn weersafhankelijk en kunnen daarom
de nood aan basisbeschikbaarheid niet
invullen). Erger nog, ondertussen zijn er 2
kerncentrales, samen goed voor 2.000 MW,
buiten dienst.
Het totaal opgesteld vermogen in België
bedraagt ongeveer 16.000 MW. Voorlopig
dus 14.000 MW. Op 14 december 2010
om 18u vroegen alle gezinnen en bedrijven
in ons land samen 14.200 MW… Als we
dan nog rekening houden met het feit dat
er altijd wel minstens één centrale stil ligt
voor onderhoud, dan hebben we dus een
tekort.
Niet altijd een probleem
Eddy Poncelet
Dat tekort hoeft overigens ook niet altijd
een probleem te zijn. Bij een tekort halen
we elektriciteit uit het buitenland. In ons
geval is de Nederland of Frankrijk. Frankrijk heeft vaak elektriciteit op overschot.
Maar niet als het erg koud is. Omdat heel
ENGINEERINGNET MAGAZINE - mei 2013 11
ENGINEERINGNET.BE
column
wat gezinnen in Frankrijk op elektriciteit
verwarmen, hebben onze zuiderburen tijdens een strenge winter geen stroom voor
ons beschikbaar. Blijft over: Nederland.
Nederland kan wel stroom leveren. Alleen
krijgen we die slechts zeer beperkt ingevoerd omdat de hoogspanningsverbindingen met onze noorderburen maximaal
1.400 MW kan vervoeren. Ons land zit
bijgevolg in een erg kwetsbare positie als
het op onze energievoorziening aankomt.
Gaat het licht dan vroeg of
laat uit?
De discussie woedde, door het sluiten van
twee kerncentrales, in alle hevigheid. Intussen weten we dat het licht niet is uitgegaan.
Maar het technisch eerlijke antwoord op de
vraag was en is overigens nog steeds: ja, de
kans dat we uitval kregen, was zeer reëel.
Wat moeten we dan doen om zulke
scenario's in de toekomst te vermijden?
Centrales bijbouwen. In ieder geval. Als
we ervoor kiezen om kernenergie af te
bouwen, zullen we zelfs zeer fors moeten
bijbouwen. Maar tussen de beslissing om
er een centrale te bouwen en de eerste kWh
geproduceerde elektriciteit liggen minstens
5 tot 10 jaar. Hopen dat we de komende 10
jaar geen strenge winters krijgen en dat er
nergens een stoomketel ontploft is duidelijk
niet de verstandigste optie.
Als we het aanbod niet (snel) kunnen
verhogen, dan blijft er maar één optie over:
de vraag laten dalen. En dat kan. Eenvoudiger dan men zou denken. En zonder
comfortverlies. In de industrie en ook bij
de huishoudens ligt een enorme potentieel
aan energiebesparingen (lees: gaat er nu
veel elektriciteit nodeloos verloren). Nu
moeten we inzetten op energiebesparing
en slimme technieken.
Technieken zoals 'demand response'
waarbij de productie niet langer de vraag
van de verbruikers volgt, maar waarbij
men via allerlei technieken het verbruik
kan afstemmen op het aanbod. Gezinnen
en (vooral) bedrijven verbruiken meer
op het ogenblik dat er meer elektriciteit
beschikbaar is en minder als die schaars is.
De nieuwe energiebeleidsmaatregelen
van Minister Freya Vandenbossche en de
regering Peeters, die energiebesparende
maatregelen in bedrijven willen stimuleren, waren een eerste belangrijke stap in
12
ENGINEERINGNET MAGAZINE - mei 2013
Eddy Poncelet: «Als we kernenergie willen afbouwen, zullen we zeer fors
centrales moeten bijbouwen. Maar tussen de beslissing om te bouwen en de
eerste kWh geproduceerd liggen minstens 5 tot 10 jaar. Hopelijk krijgen we de
komende 10 jaar dus géén strenge winters...» (foto: Engineeringnet)
die richting. Maar er zullen er nog meer
moeten volgen.
Vier concrete maatregelen
Wij zien vier concrete maatregelen die
daarbij kunnen helpen. Er is eerst en vooral
nood aan een duidelijk sensibiliseringsprogramma waarbij ondernemers vertrouwd
geraken met de mogelijkheden van echte
energiebesparing op bedrijfsniveau. Nu
kent de ondernemer alleen de tips voor
het huishouden, en heeft hij dus ook ten
onrecht het gevoel dat hij echt bespaart als
hij een paar kleine ad hoc inspanningen
levert.
Stimuleren om te besparen
Daarnaast moeten we onderzoeken op
welke manier we ondernemingen kunnen
stimuleren om sneller en verder te gaan
in hun besparingen. Een systeem waarbij
onderneming die verder gaan dan gemiddeld zullen worden beloond, en de achterblijvers financieel zullen worden bestraft
moeten we zeker overwegen. Opnieuw
belonen? Een uitgespaarde kWh kost de
maatschappij ook in dat geval veel minder
dan een extra kWh uit een nieuwe centrale.
Een belangrijke, en wellicht zelfs snel te
realiseren actie richt zich op de leningen.
We moeten een systeem opzetten waarbij
banken, bijvoorbeeld via een waarborgsysteem, sneller geneigd zijn om bedrijven
leningen toe te staan voor investeringen
in energiebesparing en demand response
management.
Op dit ogenblik, tenslotte, richten de
initiatieven van de Vlaamse regering zich
vooral op de grote verbruikers (een energiefactuur van meer dan ongeveer 1 mio
euro op jaarbasis). Ook kleinere bedrijven
kunnen belangrijke besparingen realiseren
en mogen we niet vergeten. <<
Dit opiniestuk werd geschreven
door Eddy Poncelet. Eddy is sales
manager bij Encon en was daarvoor
meer dan 15 jaar actief bij een
distributienetbeheerder en een
energieleverancier. <<