Otterbode december 2002 - Stichting Otterstation Nederland

Commentaren

Transcriptie

Otterbode december 2002 - Stichting Otterstation Nederland
K
E
R
S
T
2
0
0
2
Voor een gezellig avondje uit gaat u naar:
Bar/Bistro Maran
In onze gezellige bistro kunt u van heerlijke
WIJ LATEN U
NIET ZWEMMEN
De natuur heeft veel te bieden. Dat ervaart u in Aqualutra maar ook in uw eigen omgeving kunt u er dagelijks van genieten. AOC Friesland verzorgt opleidingen met de natuur
als basis. Opleidingen op VMBO- en MBO- niveau. Korte en lange cursussen voor
beroep en hobby. AOC Friesland laat u niet zwemmen.
Voor informatie:
vlees/vis gerechten genieten onder het genot
de mogelijkheid tot steengrillen op de speciale
www.aocfriesland.nl
tel: 058 - 284 65 25
ALG0281
van onze eigen huiswijn. Tevens bestaat ook
“Wikinger steen”. Uniek in Terkaple en
omgeving. Ook voor partijen
tot 80 personen staan wij graag klaar
Skutmakkerspôle 8,
8542 AJ Terkaple
Tel. (0566) 68 93 67
Tot ziens bij Bar/Bistro Maran
openingstijden:
ma t/m za 9.00 - 12.00 /16.00 - 18.00
zon- en feestdagen 16.00 - 18.00
Wijde Burgstraat 13
8601 CC Sneek
Telefoon 0515 - 42 19 27
Folgersterloane 92,
9222 LK Drachtstercompagnie,
0512-341785
www.dierenpension-enjoy.nl
Praktijk voor kleine huisdieren en paarden
Dierenarts Maaike Feenstra
“De Hege Stjelp”
Onderhoudsbedrijf
ROORDA
B. Veenstra
Kofje drinke yn Boukje’s
molken kelder
• logies met ontbijt
• ook voor groepen
Jupiterweg 22 8938 AD
Leeuwarden
Telefoon (058) - 213 62 56
Fax (058) - 212 57 43
Spreekuren: ma. t/m vrij.
8.30-9.30 uur en 17.00-19.00 uur
Zaterdags 13.00-14.00
en volgens afspraak
(24 uur bereikbaar)
M. van Coehoornweg 17,
9251 LV Burgum
Tel.: (0511) 46 16 31 / (06) 54 91 18 20
H. en A. de Vries
Tel. 0514 - 541079
Fax 0514 - 541069
Hendrik 06 22802787
Alfred 06 50602304
Telefoon (058) 288 49 19
Nijlânsdyk 70, 8931 GM Leeuwarden
KOM
de Natuurwinkel
ONTDEKKEN
De natuurwinkel is een landelijke winkelorganisatie. U koopt hier uitsluitend producten die
afkomstig zijn van de biologische en biologisch-dynamische landbouw. U herkent deze producten aan het1 -keurmerk of het demeter -logo. Deze keurmerken garanderen dat onze
producten volgens milieuvriendelijke methodes worden geteeld. Dus zonder chemische
bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Tijdens de productie worden er geen chemische en en
synthetische kleur-, geur- en smaakstoffen toegevoegd. Daarnaast zijn onze producten gegarandeerd vrij van genetische manipulatie. Wat u koopt, is dus eerlijk en gezond. De trend van
dit moment
Natuurwinkel Leeuwarden
Amelandsstraat 20 a+b 8911 KA Leeuwarden
Telefoon 058 - 2138099
NATUUR WINKEL www.denatuurwinkel.com
De natuurlijke kijk op uw dagelijkse boodschappen
Herenweg 28, 8536 TN Oosterzee, Privé 0514 - 541759
de otterbar
Kafee
Kafetaria
Pizza’s
Pasta’s
Tel. 0517 - 53 18 74
Postbus 1
9968 ZG Pieterburen
Tel.: 0595 - 52 83 00
Fax: 0595 - 52 83 18
http://www.wadlopen.com
De Otterbode
3
REDACTIONEEL
Hoe nu verder?
Als een donderslag bij heldere hemel is het natuur- en milieubeleid in Nederland veranderd. De eens zo goede plannen en
intenties lijken langzamerhand allen op de schop te gaan.
Nederland stond in Europa op een onbetwistbare nummer 1
plaats met betrekking tot herstel van het milieu en de natuur,
maar daar is nu verandering in gekomen. Er is een nieuwe
politieke wind gaan waaien, die zeer kwalijk is voor dieren,
Het bewegingspatroon van de otters kreeg vanaf eind september,
zoals zich dat al in begin september liet
aanzien, een meer voorspelbaar patroon,
waarbij elke otter een bepaald deel van
de Weerribben voor zich opeiste.
Het wel en wee
van de uitgezette
otters
5
planten en uiteindelijk ook onszelf, inwoners van Nederland.
De Stichting Otterstation Nederland (SON) is geen politieke
organisatie, maar vindt dat er in dit verband nu toch wel een
kritische noot gekraakt moet gaan worden! Samen met wetenschappers en onze collega natuur- en milieuorganisaties trekken we aan de bel bij alle politieke stromingen in Den Haag.
De inzet daarvan is dat de klus waarmee we begonnen zijn om
Otterpark
opnieuw
verkocht
Zeldzame vogels.
van Nederland weer een gezond leefmilieu voor plant, dier en
mens te maken, afgemaakt moet worden!! Een gezond milieu,
onlosmakelijk gekoppeld aan een herstelde natuur, is een
basale levensvoorwaarde voor ons allen.
Het begon zo goed in 1986 toen Fred Baerselmans en Frans
Vera met hun plannen kwamen voor een Ecologische
7
Hoofdstructuur. De SON is daar toen voortvarend mee aan de
slag gegaan en heeft op concrete wijze plannen gemaakt voor
de uitvoering van hun beleidsvoornemen. De oudere donateurs onder u weten nog wel dat wij regelmatig het nieuws
Sporen in de sneeuw
haalden met voorstellen voor de onderlinge verbinding van
waterrijke gebieden, met andere woorden het realiseren van
een natte ecologische infrastructuur. In opdracht van
Rijkswaterstaat hebben wij toen bijvoorbeeld invulling kunnen
geven
aan
een
basisnota
van
de
3e
Nota
Waterhuishouding. Zo hebben we ook bijdragen geleverd aan
het Natuurbeleidsplan en het "vreemde stoffen beleid". Jaren
later hebben wij kunnen constateren dat dat niet alleen
papieren werk was, maar dat veel daarvan tot daadwerkelijke
uitvoering is gekomen.
De kroon op al dat werk is de herintroductie van de otter die
in juli van dit jaar is begonnen.
VOOR- EN
TEGENSPOED
Die herintroductie kan op de langere termijn alleen maar slagen als het ingezette natuurbeleid doorgezet wordt. Dat
houdt o.a. in dat de Ecologische Hoofdstructuur binnen de
daarvoor gestelde termijn afgebouwd moet gaan worden! Ook
9, 11
aandacht voor de natuur daar buiten moet op de politieke
agenda blijven staan.
Waar gaan we anders straks met elkaar in de toekomst naar
toe? Wordt Nederland dan toch nog een grote asfalt- en beton
woestijn? Laten we het gebeuren dat de nieuwe kansen voor
de natuur om zeep geholpen worden? Laten we nog meer sorten planten en dieren uitsterven? Geven we de otters die nu
net uitgezet zijn een faire kans of maken we de come back
van deze soort onmogelijk?? Wat zullen onze kinderen straks
zeggen van de politieke keuze die wij opnieuw in januari
moeten gaan maken?
Aan u de keuze! Eis van uw partij dat natuur en milieu weer
hoog genoteerd gaan worden op de politieke agenda. Ik kan
mij nog een van onze slogans herinneren uit de tijd dat er
alweer een gifgolf door de Rijn vloeide:"Biologisch dood, is
ook economisch dood!!" Ga dus stemmen en doe dat kritisch!
Wij hopen dat u dat in het belang van natuur en milieu zult
doen. Alleen daarmee stemt u ook in uw eigen, duurzame
belang!
Addy de Jongh,
directeur Stichting Otterstation Nederland
Colofon
Het doel van Stichting Otterstation Nederland en Otterpark Leeuwarden is het behoud en herstel van
het Nederlandse zoetwatermilieu. De terugkeer van een otterpopulatie wordt gezien als de kroon op
het werk.
Donaties: u wordt donateur door minimaal € 15,88 te storten op girorekening 3412176 van Stichting
Otterstation Nederland, onder vermelding van 'donatie 2002'.
Otterbode is het vier maal per jaar verschijnende blad van Stichting Otterstation Nederland
en Otterpark Leeuwarden. Dit is nummer 4 van 2002.
Adres:
Otterpark Leeuwarden • De Groene Ster 2, 8926 XE Leeuwarden
Tel. (0511) 431 214, Fax. (0511) 431 260
http://www.otterparkleeuwarden.nl.nl
e-mail: [email protected]
Eindredactie: Addy de Jongh
Een uitgave van:
Uitgeverij Smallingerland BV • Zonnedauw 4, 9202 PA Drachten
Telefoon 0512 - 54 17 07, Fax 0512 - 540 106
e-mail: [email protected]comm.nl
Acquisitie: uitgeverij Smallingerland BV
STAAT GARANT VOOR:
Strak en verzorgd tegelwerk.
Inclusief kit afwerking.
HET ADRES VOOR:
Patroon vloeren en diagonale vloeren.
Waterdicht tegelwerk badkamers.
Ds. Biesmastrjitte 7, 9289 JT Drogeham
Tel.: (0512) 33 18 23
Fax: (0512) 33 16 74
Mob.: 06 - 53 50 88 71
Dierenpension “het Bildt”
T. en H. v.d. Molen
Tel./Fax: 0518-402797
Nieuwe Oosterstraat 2a 8911 KN Leeuwarden
058 - 212 63 35 / 06 - 504 868 74
Voor al uw handgeknoopte rollades salades en gourmetschalen
Openingstijden: 09.30-11.30
15.30-17.30
Zondags gesloten
Enting kennelhoest verplicht
JACHTSCHILDERSBEDRIJF
RICK VAN AALDEREN V.O.F.
Voor totaal onderhoud
en nieuwbouw!
Voor meer informatie:
Telefoon (0515) 41 99 90
Mobiel: 06 - 533 343 49
Altijd gezelligheid in
Café ‘t Jacshtfjild
en
Kom e
langs!
Boelenslaan
Bij: Siebe en Froukje
Te l e fo o n ( 0 5 1 2 ) 3 6 1 2 6 0
Boeketten • Keamerplanten • Túnplanten
Kado artikels • Boatersguod
Spesjale opdrachten
Loonbedrijf W Leystra Loonbedrijf
De blomstikken wurde oanpast oan
jo eigen winsken
Burgum
Tel.: 0511-462321 Mobiel: 06-27000580
- Jarenlange ervaring in het
ontwerpen, aanleggen en
onderhouden van onderhoudsarme tuinen
Mininkraanverhuur en straatwerkzaamheden
- Exclusieve sierbestrating
Provincialeweg 1 - 9865 AA Opende
Tel. 0594-658960 Fax 0594-658929
Mobiel 06 53832200
- U kunt ook bij ons terecht
voor een vrijblijvende
offerte
Poeliersbedrijf BAKKER BV
Voor horeca - instellingen - slagerijen
KLAAS KLUS
Kollumerzwaag
Tel. 0511 - 44 29 51
Fax 0511 - 44 24 14
Zwaagwesteinde
Tel. 0511 - 44 53 25
Uw vakman voor onderhoud en reparatie
0512 - 341919
Boelenslaan
De Otterbode
5
Het wel en wee van de uitgezette otters
Het bewegingspatroon van de otters
kreeg vanaf eind september, zoals zich
dat al in begin september liet aanzien,
een meer voorspelbaar patroon, waarbij
elke otter een bepaald deel van de
Weerribben voor zich opeiste. De leefgebieden van de drie vrouwtjes zijn min of
meer van elkaar gescheiden. Ze bezetten
elk een andere hoek van het gebied. Er
resteert in het centrum-zuidgedeelte nog
een gebied dat door geen van de dames
wordt benut. Het Tsjechische vrouwtje
onderneemt nu en dan een uitstapje naar
het Giethoorns Meer in de Wieden.
Van de mannetjes beheerst het grootste
Zweedse dier het gehele centrale deel van
de Weerribben en heeft de grootste actieradius. Een groot deel van zijn tijd wordt
besteed aan het bezoeken van de vrouwtjes. Hij kan daarbij op een avond in sneltreinvaart het gebied doorlopen om alle
drie de vrouwen met een bezoek te vereren. De andere Zweedse man deelt min of
meer zijn leefgebied met dat van één van
de Russische vrouwen, maar wel in het
waterrijkste deel van de Weerribben.
De Tsjechische man bewoonde een klein
gebied in een druk door recreanten
gebruikt deel van de Weerribben. In oktober verhuisde dit dier naar de Rottige
Meenthe. Hier vertoonde hij al een minder actief gedrag en half oktober stierf
hij, vermoedelijk als gevolg van een aandoening aan de galgangen. Verliezen van
deze aard zijn niet uit te sluiten.
Het bewegingspatroon veranderde in
feite niet bij de uitzetting van de tweed
groep otters in de tweede helft van oktober en begin november. Rond 20 november werden door de otters van het eerste
uur nog steeds dezelfde gebieden ingenomen. Er was wel duidelijk een reactie op
de nieuwkomers. Op de uitzetplek bleven
de nestkisten enige dagen staan en elke
dag werden hier verse spraints aangetroffen van de otters van het eerste uur (de
meest recent uitgezette dieren werden
niet meer op deze plek gepeild).
Op zondag 10 november werd om 16.40
uur de grote Zweedse man op de Hogeweg
door een auto aangereden. Het gebeurt
wel vaker dat de otters overdag actief
zijn, meestal gedurende somber weer. Het
dier lijkt deze crash goed te hebben overleefd. Afwachten wat er verder gaat
gebeuren.
Een nieuwe groep otters arriveert
Op respectievelijk 28 oktober en 3
november zijn in groepen van vier acht
otters afkomstig uit Letland en WitRusland binnen het gebied van de
Weerribben op twee verschillende plaatsen vrijgelaten.
Het bewegingspatroon van de nieuwelingen verschilde in beginsel niet van dat
van de dieren van de eerste uitzet: langzaam en intensief een aantal plaatsen
verkennen. Alleen verwijderden de dieren
zich daarbij al snel van de uitzetplek, vermoedelijk als gevolg van de activiteiten
van de reeds aanwezige otters. Ze werden
alle aangetroffen aan de randen van de
Weerribben in gebieden die niet door de
andere dieren werden bezet. Een vrouwtje
vertrok al na drie dagen uit de
Weerribben, terwijl een aantal andere
otters dit wat later deed.
Op dit moment zijn de drie uitgezette
mannen nog actief in de Weerribben. Zij
hebben daarbij een kleine actieradius, elk
apart, juist in het gebied dat niet of nauwelijks door de andere dieren werd
gebruikt. Van de uitgezette vrouwtjes is
nog één dier in de Weerribben te vinden
en wel geheel aan de noordwestelijke
buitenkant.
Een tweede vrouwtje zwerft in de
Noordoostpolder in de omgeving van het
Kuinderbos. Een derde vrouw is naar
Friesland getogen en houdt zich op rond
de petgaten van Wester- en Oosterschar
(tussen Tjeukemeer en Heerenveen). De
vierde dame verblijft in de Rottige
Meenthe en de vijfde vrouw werd voor het
laatst gepeild bij Dwarsgracht in de
Wieden. Zij is echter de laatste week hier
niet meer aangetroffen.
Kortom een ware uittocht, vermoedelijk
onder invloed van de reeds aanwezige
dieren. Tot nu toe legden ze daarbij geen
grote afstanden af en zeker niet per
nacht. Deze dieren zijn nu nog volop in
beweging en het is afwachten waar ze
uiteindelijk zich zullen vestigen.
Het wordt spannend als Koning Winter
gaat regeren. Otters houden geen winterslaap. Als het water bevroren is, moeten
zij op zoek gaan naar open water. De terreinbeheerders houden er daarom rekening mee om op bepaalde plaatsen in het
uitzetgebied kunstmatig open water te
creeren. Hiermee worden de otters een
klein handje geholpen en wordt voorkomen dat zij de uitzetgebieden verlaten.
Voor de Wit-Russische en Letse otters is
er niets nieuws onder de zon. Zij zijn al
gewend aan barre winterse omstandigheden.
Naar berichtgeving op website herintroductie otter (www.terugkeer-otter.nl)
Otterpark opnieuw verkocht
Zoals u weet heeft de Stichting
Otterstation Nederland in 2001
Otterpark AQUALUTRA verkocht aan
de Libéma groep. Dit bedrijf had bij de
overname van het Otterpark van de
gemeente Leeuwarden de belofte
gekregen dat er heel wat subsidies op
het kleed zouden gaan komen voor
een ombouw van het Otterpark naar
dierenpark Friesland. Die subsidies
kwamen er uiteindelijk niet. Ook niet
toen Libéma dreigde het Otterpark te
zullen gaan sluiten of te gaan verkopen.
Toen wij ons in 1992 in Leeuwarden
vestigden, werd ons ook alle medewerking toegezegd. In het prille begin
rond de bouw van het Otterpark
kwam de gemeente die afspraak wel
na, maar daarna toen wij de hulp het
hardst nodig hadden, liet men ons in
de kou staan.
Dat is nu ook Libema overkomen. U
vraagt zich nu wellicht af of susbsidies
wel nodig zijn voor instellingen als die
van ons en dierentuinen. Het blijkt zo
te zijn dat zelfs de grootste dierentuinen zonder subsidie niet zelfstandig
kunnen overleven. Ze kunnen zich zelf
meestal wel net bedruipen als het
gaat om personeelskosten en verzorging van de dieren, maar er blijft geen
geld over voor nieuwe investeringen.
Deze nieuwe investeringen echter zijn
van groot belang om voldoende
bezoekers te blijven ontvangen.
Toen wij het Otterpark exploiteerden
hadden wij qua bezoekersaantallen
niet te klagen. In een jaar tijd werden
we de grootste attractie van
Leeuwarden met 65.000 – 70.000
bezoekers. Een dergelijk aantal heeft
het grote attractieconcern Libema met
het Otterpark nooit kunnen behalen,
ook al investeerden zij meer in de
marketing dan wij ooit konden doen.
Zij kwamen niet verder dan 38.000
bezoekers per jaar. Voor ons was ech-
ter het probleem dat wij door een mislukte aanbesteding (annex aan de
besproken problemen door de parlementaire commissie bouwfraude) een
te moelijke financiele start hebben
gehad. 7 Jaar lang is dat ons blijven
achtervolgen. Toen opnieuw provincie
en gemeente ons weigerden te helpen
dat oude probleem op te lossen, was
voor ons de maat vol en werd het
Otterpark verkocht.
De geschiedenis herhaalt zich.
Libema heeft het Otterpark onlangs
verkocht aan de Zodiac Groep, een
bedrijf dat reeds 2 dierentuinen
exploiteert: 1) de Wissel in Epe en 2)
Zooparc Overloon in Overloon. Zij willen nu van het Otterpark een
Aquapark Friesland gaan maken met
daarin allerlei dieren van uit de gehele
wereld die min of meer gebonden zijn
aan zoet of zout water. De Zodiac
Groep heeft aangegeven deze
ombouw zelf te zullen financieren. Wij
wensen hen veel succes met de realisatie van de nieuwe plannen! Wij
nemen daarmee definitief afscheid
van het Otterpark in Leeuwarden.
Voor ons zelf als Stichting Otterstation
Nederland ligt er nu een nieuwe uitdaging. Al in 1999 gaven wij aan een filiaal te willen beginnen in NWOverijssel in de buurt van het herintroductie gebied. De plaatselijke gemente was heel erg enthousiast over dit
idee. Binnenkort staat het voornemen
om een nieuw Otterpark te beginnen
opnieuw op de agenda van onze
bestuursvergadering. Wij zijn dan ook
heel benieuwd naar uw mening over
de realisatie van een nieuw Otterpark
in Overijssel! U kunt uw reactie sturen
aan Stichting Otterstation Nederland
p/a Grote Kerkstraat 65, 8911 EB
Leeuwarden of per e-mail naar
[email protected]
Addy de Jongh
Meubelstoffeerderij
Galjoenweg 96
8862 XV Harlingen
Tel. 0517 - 41 41 44
HET BEUKERTJE
¥ Tevens boot- en caravankussens
¥ Geen voorrijdkosten ¥ gratis prijsopgaven
¥ Gratis haal- en brengservice
RIJBEWIJS IN 2-4-8 WEKEN
KOMPAKT RIJOPLEIDING
32 uurslessen, inklusief volledig
praktijkexamen en examengarantie € 1.375,-. Tevens start/basispakket - Studenten/Jongerenpakket. Losse rijlessen uiteraard ook mogelijk. Bel dus vrijblijvend voor inlichtingen:
AUTO- EN MOTORRIJSCHOOL
ROB VAN HARDEVELD
0513-414643 / 06-54221066 KIJK OP www.robvanhardeveld.nl
Voor een avond gezelligheid en sfeer
Cafetaria - Bar
Tarantella
Hoofdstraat 27 - Koudum
Telefoon 0514 - 52 16 86
Watersportbedrijf
Ottenhome • Heeg
★ Industrieel Machineonderhoud ★ RVS Leidingsystemen
★ RVS Constructies ★ RVS Trappen ★ RVS Ballustrades
De Draai 10, 9076 PD St. Annaparochie Tel. 0518 491754
Postbus 19, 9076 ZN St Annaparochie Fax 0518 491015
Polyvalken en fox kajuitzeiljachten
De Draei 3, Heeg, tel. 0515-442898
[email protected]
www.ottenhomeheeg.nl
De
allergrootste brommobiel: AIXAM 500.4
Leveringsprogramma:
Voor inlichtingen of documentatie
Tel. (0513) 67 15 42
Sierhekwerk
Gaashekwerk
Spijlenhekwerk
Tennisbaanafrastering
Sportveldafrastering
Draaipoorten
Railpoorten
Vrijdragende schuifpoorten
Electrische aandrijvingen
Slagbomen
Laat u eens lekker verwennen bij:
Beauty & thermen
Wolk wolk sauna
Woudfennen 10 8503 BA JOURE, tel. 0513-415200
E-mail: [email protected]
Internet: www.sauna-beauty-thermen.nl
Drogisterij - Reformhuis
Gigantische koffer- en beenruimte. Maar nog steeds:
Géén rijbewijs nodig
Tevens ruime keus in tweedehands brommobielen.
Tot 500 km gratis brandstof
De enige
speciaalzaak
in Friesland
Hoofdweg 47 - 9104 BB Damwoude
Tel.: 0511-421537 - Fax 0511-421607
• Sanitair- en keukenmontage
• Timmer- en metselwerk
• Lijm- en tegelwerk
Johan de Vries v.o.f
Uw adres voor:
Natuurgeneesmiddelen, Homeopathie, voedingssupplementen
Reformvoeding en verzorgingsartikelen.
Tevens praktijkadres voor iriscopie
2e Oosterkade 25-27, 8603 CK Sneek
Telefoon (0515) 41 21 06, fax (0515) 42 41 74
Tjeukemeerstraat 29, Lemmer
Telefoon 0514 - 560645
Fax 0514 - 560917
Mobiel 06 - 22216678
De Otterbode
7
Zeldzame vogels.
Ik zie ze wel eens vliegen, en met mij nog
een paar. En dan bedoelen we de vele
vogelsoorten die er in ons park leven of
langskomen.
Vooral de toevallige ontmoetingen met de
zeldzamere vogels zijn natuurlijk het
mooiste. De winter biedt meestal veel
mogelijkheden om eens kennis te maken
met bijzondere vogelsoorten. Door honger en kou verdreven zijn ze hier op zoek
naar voedsel en beschutting.
Zo vliegt er al enige tijd een IJsvogel
door het park., en laatst zijn er zelfs drie
gezien. Heel af en toe is hij goed te
bekijken en soms laat hij zijn stem horen.
En zo was er ook nog kort een
Drieteenmeeuw, normaal een kustvogel.,
te bewonderen. En een paartje
Goudvinken blijft ook een mooie verschijning. Of als er 's morgens ineens twaalf
Ooievaars extra in het perk staan, sta je
toch wel even te knipperen met de ogen.
Maar zo zag ik laatst een vogel die men
niet gauw tegen komt. In een flits ging er
iets
voorbij
en
dacht
een
Fazantenvrouwtje, maar nee, zie daar die
lange snavel en lange poten. Een
Roerdomp, die van tussen het riet het
Er zijn weer otters in het noorden
van Nederland. De meeste van de
uitgezette otters hebben een
eigen plekje veroverd in de
Weerribben en de Wieden in NWOverijssel. De vroeg ingevallen
winter zal het er voor de dieren
niet makkelijker op maken. Een
groot voordeel van de winter is dat
als het gesneeuwd heeft, de gangen van de otters goed zijn na te
gaan. Zij laten hun pootafdrukken
in de sneeuw achter (zie foto’s).
Hieraan is veel te zien. Hoe zij
gelopen hebben, soms glijden zij
voorwaarts, en ook of zij een andere otter ontmoet hebben.
Otters hebben wat wij verschillende gangen noemen. Dat zijn de
stap, de draf en de sprongengalop.
Soms zijn er overgangsvormen tussen deze drie gangen te zien. Bij
de sprongengalop kan de afstand
tussen de groepen prenten (=pootafdrukken) wel 90 cm bedragen!
De foto’s bij dit artikel zijn gemakt bij het Snekermeer in de zestiger jaren van de vorige eeuw door
de heer Dam senior. Wij danken
hem hierbij voor het ter beschikking stellen van deze fraaie opnames. Een zelfde beeld kunnen we
nu weer aantreffen in de uitzetgebieden! Wij verzoeken u echter
niet zelf op zoek te gaan naar
ottersporen. Slechts een select
gezelschap van onderzoekers zal
zich daarmee bezig houden. Dat is
belangrijk om enerzijds de dieren
met rust te laten en anderzijds de
sporen zo lang mogelijk in tact te
laten voor nader onderzoek.
pad overstak en in een andere rietkraag
verdween. Met verbazing sta ik daar te
kijken, en weg is 'ie weer. Wauw, dat was
gaaf.
Gelukkig voor mij, misschien niet
voor de Roerdomp, bleef het niet
bij die ene keer. En zo had ik
nog een tweede ontmoeting
met de Roerdomp, ergens
achter in een petgat. Hij
stond tussen het riet en
kon niet zo snel weg,
uiteindelijk toch wel, en
zag zo hoe hij rustig en gedrongen wegvloog, met zijn kop tussen de schouders
dus. Helaas zonder lawaai te maken.
Als het koud is komen ze graag in stukjes
riet bi.; meren en rivieren, het is dus een
echte moerasvogel, helaas zeldzaam in
Nederland. Ze broeden het liefst in grote
rietvelden met veel overjarig riet. Ook
neemt hij bij alarm een paalhouding aan.
In combinatie met zijn bruin en zwart
gekleurde verenkleed is 'ie zowat onzichtbaar.
Vooral als het rustig is maakt men kans
op zulke ontmoetingen, en vooral de petgaten zijn een mooi oord voor verschei-
de ne
vogels,
laatst
zwommen er nog drie
paartjes Kuifeenden.
Een goede
collega van
mij,
Peter,
weet zowat alles
van vogels, en hij is ook vrijwilliger bij
het SOVON. Bij twijfel is hij altijd te radplegen en
Zo langzaam aan
ontdek je steeds
meer nieuwe
vogels,
leer
je weer
wat bij over degene die je
al kende, en ik hoop dat dit nog
lang zo mag doorgaan.
Wie weet, als de vogels wat meewerken,
en ik niet loop te dagdromen (sorry baas)
komen er wel meer verhalen van mijn
belevenissen bij.
Boven mij een strak blauwe lucht, een
fris briesje door de haren en een aangenaam zonnetje.
In de verte het geluid van twee
schreeuwende
Buizerds.
Elzenbomen met foeragerende
Putters en wat Sijsjes, een
plukje Matkop mezen wat overwaait, en
een door het water hippende Grote Gele
Kwikstaart.
Inderdaad, ik zie ze vliegen.
Vogelgenieter Amo Vos.
de meeste gesprekken gaan dan ook over
de vogeltjes.
SPOREN IN DE SNEEUW
Onze watercontroleurs:
Wetterskip Fryslân
heeft de zorg voor
de kwaliteit van het
oppervlaktewater in
de provincie
Fryslân. Daarom
zuiveren we het
afvalwater, zodat het weer schoon geloosd wordt op de
Friese wateren. Beter voor mens èn dier. Onze controleurs
nemen dan ook regelmatig monsters om de kwaliteit van het
water in de gaten te houden. Want natuurbeheer is een van
de vele aspecten waar Wetterskip Fryslân terdege rekening
mee houdt.
Postbus 36,
8900 AA Leeuwarden.
Tel.: 058 - 233 99 33
www.friesewaterschappen.nl
Myn heit is in Jisk
Myn mem is in fetsje
en ik bin in lyts Jiskefetsje
Jiskefetsje
Niek’s Bloemenboetiek
Skilpaed 42 9035 AN Dronrijp • Tel.: 0517 - 23 28 29
W ij varen o.a. door en om Leeuwarden, waarbij ook een
bezoek aan het Otterpark mogelijk is. Lopende vanaf de boot,
± 10 minuten door het mooie natuurgebied de Groene Ster
onder begeleiding van een gids.
Vraag vrijblijvend inlichtingen voor
een noflike tocht!
Rondvaartbedrijf Middelsee
Fam. Middelkoop
Ritsumasyl 13-15
9033 WB Ritsumasyl
Tel/Fax: 058 - 254 14 56
www.rondvaartleeuwarden.nl
Dameskledingboetiek
mt 36 t/m 56
Stationsweg 78, 9201 GR Drachten
telefoon 0512 - 541838
-
Tegels
Vensterbanken
Drempels
Marmer / Graniet
De Meander 9b - Surhuisterveen - tel. 06-53833913
Occasionhal
In- en verkoop
2e hands automobielen
De Hemmen 6, 9206 AG Drachten
Telefoon (0512) 524 848
JELLE BIJLSMA
GIEKERK
058 - 2561512
GROND-, WEG EN WATERBOUW
La
Rose
MASSAGESTUDIO
ANWEZIG
EUSES A
RAAGD
RE MASS
SES GEV
U
MEERDE
E
SS
A
EM
R
E
D
R
E
ME
Voorstreek 95 • 8911 JM Leeuwarden
Al jaren een
betrouwbaar
adres, als enige
door Gem.
Leeuwarden
erkend, voor
een heerlijke
ontspanningsmassage.
Tel. (058) 212 98 97 • www,massagelarose.nl
Bij ons geniet u voor het volle pond
annema’s vis
NNEMA’S VIS
HARDEGARIJP
Zomerweg 5
9254 MB Hardegarijp
Tel.: 0511-472506 Fax 0511-472310
Sinds 1934 een begrip bij kenners
De Otterbode
9
VOOR- EN TEGENSPOED
herfstlandschap in Letland
Omdat het verkrijgen van wilde otters uit Letland en WitRusland in het voorjaar van 2002 tegenviel, zijn we in september opnieuw naar Letland en Wit-Rusland afgereisd.
Ofschoon we er in juni al in geslaagd waren 7 otters te leveren voor de herintroductie, was dit aantal nog niet genoeg.
Om een goede startpopulatie in 2002 te hebben moesten we
er nog vijf dieren bij zien te krijgen.
Opnieuw konden wij ons beroepen op
onze buitenlandse collega’s Vadim
Sidorovich (Wit-Rusland) en Janis Ozolins
(Letland). Voor ons was het dus opnieuw
heen en weer reizen tussen beide landen.
Omdat Janis Ozolins zich niet helemaal
meer vrij kon maken voor het project en
Vadim Sidorovich en zijn team zich verder
wel konden redden, concentreerden wij
ons vooral op het werk in Letland. Daar
werd ons team versterkt door mijn
Nederlandse collega en otterkenner bij
uitstek Tjibbe de Jong.
Letland bleek bij aankomst getooid te
zijn in de prachtigste herfstkleuren, die
daar mooier uit leken te komen dan bij
ons in Nederland. De dagen daarna werd
het alleen maar mooier. Het rustieke
landschap werd dan ook meerdere malen
opgeschrikt door het geklik van onze
camera’s. Kennissen van Janis hadden
een nieuwe verblijfsplaats voor ons gerealiseerd aan de rivier de Kuja, niet zover
van de plaats Madona. Daar zouden wij
met nieuwe vallen ons geluk opnieuw
beproeven. Opnieuw werd dankbaar
gebruik gemaakt van valzenders. Deze
apparaten alarmeerden ons als er een dier
in de val zat, opdat wij zo snel mogelijk
het dier zouden kunnen bevrijden.
De plek waar wij zaten bleek een goede
plaats te zijn. Al vrij snel, op 19 september, ging ’s nachts om 4.00 uur het alarm
af. Wij snel uit de veren, richting de
vangstplaats en daar bleek niet een otter
gevangen te zijn, maar een bever. Dit dier
konden wij weer vlot vrij laten. De
vangstmethode is niet gevaarlijk voor de
dieren. Ze komen er hooguit met de
schrik vanaf.
Om 6.00 uur die zelfde ochtend ging het
alarm opnieuw af. Dus opnieuw het bed
uit, kleren aan en naar buiten. Buiten
hoorden wij al gauw dat het om een otter
ging. We hoorden het bekende gefluit en
dat kon maar een dier zijn.
Binnen 10 minuten hadden we het dier
verdoofd en beoordeeld op geschiktheid.
Het bleek een uitermate geschikt, jong
vlnr Tjibbe de Jong, Addy de
Jongh en Marianne van Oostrum
controleren de conditie van de
laatste otter
Autobedrijf E. van der Tuin
PASSANTENHAVEN
Midstraat 148
8501 AW Joure
Tel: 06-22052512
PW Jansenweg 31 a
8411 XR Jubbega
Telefoon 0516 - 461 904
SKEYNDOR
schoonheidssalon
Gerry
Schoonheidsbehandelingen
Pedicure en Manicure
Gerry van Aalsum
Marwei 25
8508 RA Delfstrahuizen
0514 - 54 24 45
Ulesprong 12, 8406 AH Tijnje
Tel.: 0513 - 571784
* Universal Contour Wrap
Verlies minstens 15 cm omvang bij uw eerste behandeling of u betaal niet
* Haarverlenging of meer volume, dit d.m.v. hars- of vlechttechniek
Grote Bredeplaats 22 - 8861 BB Harlingen - Tel 0517 - 412 976
Gespecialiseerd in:
PLANKEN-, PARKET-, LAMINAAT- EN KURKVLOEREN
www.hetleven-silberman.nl
Bij aankoop van een keuken en een planken vloer 10%
KORTING op de vloer
Stoffeerderij van Luik
Lytse Leane 18
Frieschepalen
8918 HR Leeuwarden
Winkelcentrum Bilgaard
Fax (058) 267 47 18
Telefoon (058) 267 15 00
Tel.: 0512 - 30 23 20
• Meubelstoffering
• Caravankussens
• Bootkussens
• Woningstoffering
Gratis offerte
Technisch bedrijf
adres
Kool van Heerensstraat 15
8442 GV Heerenveen
J. Draaisma
Zonwering & Raamdecoratie
Telefoon/fax
0513-625897
mobiel
06-10906634
Fabrikant - Leverancier
Eigen
Fabrikaat
Rolgordijnen
&
Vertikalen
Alle soorten zonweringen voor zowel
jzen
buiten als binnen.
spri
k
e
i
Voor project en particulier.
Far
Vrijblijvende offerte
GRATIS - opmeten & advies
Greunsweg 6,
Tel. 058 - 216 65 75
8937 AN Leeuwarden
Bgg. 06 - 28 10 11 28
Aannemingsbedrijf van grondwerken en verhuur van machines
Hamerenweg 17, 9077 PM Vrouwenparochie
Tel. 0518 - 402 076, fax 518 - 401 903
Café de Brêge
Het juiste adres voor:
Onderhoud alle merken caravans en opbouw campers. Onderhoud van vouwwagens, paardentrailers.
Schadetaxaties en schadeherstel met 2 jaar Focwa garantie. Pack gecertificeerd. Accessoireshop
Voor al uw snacks en ijs
(ook afhaal)
Openingstijden: maandag
dinsdag
Woensdag
Café de Brêge
Donderdag
Domela Nieuwenhuisweg 48
Vrijdag
9245 VB Nij Beets
Zaterdag
Tel.: 0512 - 46 16 44
Zondag
12.00-0.00
Gesloten
12.00-0.00
12.00-0.00
12.00-2.00
12.00-2.00
12.00-0.00
De Otterbode
11
een zelfde relaas.
Volgens zijn dierenarts
zou de dood van de
otters aan het verdovingsmiddel moeten
hebben gelegen. Dat
zou om de een of
andere reden niet goed
meer zijn.
Wij staakten onmiddelijk onze activiteiten
en gingen nieuwe verdovingsmedicijnen op
halen
bij
de
Veterinaire universiteit
in Jelgava. Met deze
middelen ging het vervolgens weer naar
behoren. Zowel in
Letland als in WitRusland stonden onze
activiteiten onder controle van een dierenarts en ook dezen
stonden voor een raadsel. Besloten werd sectie op de dieren te verrichten en de medicijnen die waarschijnlijk
niet goed meer waren
in Nederland te laten
onderzoeken. Van de
dode Letse otter weten
wij inmiddels dat het
dier een verzwakt hart
had en dat dat het dier
de buitenlandse collega’s in het verkeerd
keelgat geschoten. Zij zijn experts op hun
vakgebied en hebben honderden wilde
dieren onder handen gehad. Ook zij waren
diep getroffen door wat er gebeurd is. Het
Ministerie van LNV heeft inmiddels haar
excuses aangeboden.
Wat ook erg jammer is, is dat er in de
publiciteit vooral de nadruk is komen te
liggen op de dode otters. Dat wij gedurende de maanden september en oktober
met de nodige ontberingen maar liefst 14
otters hebben kunnen bemachtigen, warvan er 8 geschikte dieren naar Nederland
zijn overgevlogen werd niet vermeld. Wij
zijn er trots op dat wij nu in totaal 15
otters in 2002 hebben kunnen aanleveren
voor de herintroductie in Nederland.
Voor de toekomst hopen we toch verder
te kunnen gaan met dit project. De huidige 14 otters die nu de Weerribben en
Wieden bevolken zijn nog onvoldoende
voor een goede populatie. De komende
jaren zullen er nog minstens 26 otters bij
moeten komen. De vangstmethode hebben we inmiddels kunnen verbeteren door
het gebruik van een speciale valzender
die over het mobiele GSM net een alarmsignaal kan versturen. Met de oude valzenders waren we gebonden aan een
bepaalde reikwijdte van de zenders, maar
dit nieuw type werkt overal waar er maar
dekking is van een mobiel netwerk. In
Letland is dat nu overal het geval. Het
nieuwe type valzender zal er voor zorgen
1E OTTER
mannetje te zijn. Het verdoven is helaas
nodig om het dier zonder kleerscheuren
uit de val te halen en op allerlei aspecten
te kunnen beoordelen. Zo dient er gekeken te worden of het dier, als het een
vrouwtje is, melk geeft. Als dat zo is,
moet het dier zo spoedig mogelijk vrijgelaten worden, want ergens in de buurt
wachten haar jongen op hun moeder. Ook
dieren die te mager of te oud zijn worden
meteen vrijgelaten.
Op het zelfde moment dat de eerste otter
bemachtigd werd, ging een van onze
teamleden onderuit door een simpele
misstap met als resultaat een zwaar
beschadigde knie. Nadat wij de eerste
otter naar het opvangcentrum brachten,
hebben wij daarna noodgedwongen een
bezoek moeten afleggen aan het plaatselijke ziekenhuis. Met een been in het gips
keerden we huiswaarts.
Daarna hadden wij meer succes, maar bemerkten wij ook
dat het verdovingsmiddel niet
meer goed dienst deed. Een
van de gevangen otters wilde
niet goed onder zeil. Voor ons
was het vervolgens een grote
tegenslag toen wij hoorden
dat een van de gevangen
otters in het opvangcentrum
was overleden. Op dat moment
hadden wij nog niet door dat
de dood van dit dier zou kunnen samenhangen met het verdovingsmiddel. Wij kregen dat
vermoeden pas toen onze
zwaar
aangeslagen
WitRussische collega, Vadim
Sidorovich ons opbelde met
Een trotse Tjibbe en Addy met de laatste otter Gauja.
links Letse collega, Janis Ozolins en
rechts Wit-Russische collega Vadim Sidorovich.
misschien fataal is geworden na toediening van het verdovingsmiddel. De resulaten van het overige onderzoek laten
nog even op zich wachten.
Uitermate ergelijk was het voor ons als
vangstteam dat na terugkeer in Nederland
de berichtgeving in de media zo ongenuanceerd was. Door een ongelukkig geformuleerde zin in een brief van Minister
Veerman aan de 2e Kamer leek het wel of
er niets deugde van ons werk in Letland
en Wit-Rusland. Uit de berichtgeving zou
afgelezen kunnen worden dat er door ons
niet professioneel gewerkt is en dat wij
onervaren waren. Deze suggesties zijn bij
dat de gevangen dieren slechts heel korte
tijd in de val hoeven te zitten om daarna
snel bevrijd te kunnen worden.
Ook u als donateur kunnen wij verzekeren
dat alles wat wij in Letland en WitRusland gedaan hebben en nog hopen te
gaan doen, uiterst zorgvuldig en professioneel is, en zal worden, uitgevoerd. Wij
zijn zelf grote otter liefhebbers. Wij zouden nooit activiteiten ondernemen die
deze geweldige mooie dieren in onnodig
gevaar zouden kunnen brengen!
Addy de Jongh
schildersberijf
installatiebedrijf
“TERRA VeBo”
bakker b.v.
Schuinpad 4
8421 PT Oldeberkoop
Tel.: 0516-451275
Mob. 06-27012488
8431 LJ Oosterwolde
‘t Oost 8
sinds 1903
De cv-ketels van Remeha
omdat je van warmte houdt!
Winkelcentrum “de greiden”
Tel. 0513-625942
Morseweg 13
onderhoud
B.V.
8912 BG Leeuwarden
tel. (058) 254 21 66
restauratie
Arno v.d. Meer
montage
interieur- en jachtbetimmering
Leeuwarderstraatweg 1009
8441 PJ Heerenveen
tel./fax 0513 - 62 17 15
mobiel 06 21 89 20 51
timmerwerk
Uw partner in Kozijn- Raam- & Deurtechniek
Fax (058) 254 23 85
Internet: www.stinstra.nl
E-mail: [email protected]
bos-, park- en tuinelementen
DE BRAS SLAGERIJEN
Schrans Tel: 058 - 289 09 07
Bilgaard Tel: 058 - 266 77 69
LEEUWARDEN
Bigmans
Voor al uw
fondue- en gourmetpakketten
Willem Alexanderplein 11, 8931 DW Leeuwarden Tel. 058 - 288 43 31
WWW.DEBRAS.NET
*
*
*
*
reparaties
APK II keuringsstaion
In- en verkoop occasions
met garantie
advisering
maatwerk
onderhoud
Voorstraat 136
9291 CP Kollum
Tel. 06-55755187
Fax 0511-453442
GAS/OLIE/HOUTEN GRAAM GESTOOKTE CV-INSTALLATIES
P.W. Janssenweg 92
8411 XV Jubbega
(0516) 461372
Moleneind 195
Drachten
Tel.: 0512 - 512 089
- Een hapje en een drankje
- Gezellige barbecue-avonden met reuze-koekepan
- Hollands-oosters buffet
- Kleine partijen en recepties tot 90 personen
- Vergaderingen (geen zaalhuur)
dik en dun wandige systemen
Specialist in Deens “Stoke Fyr” het alternatief voor olie
De leukste dansschool van Leeuwarden
Las en adviesburo Kusters
jan Schotanusweg 31
8567 LB Oudemirden
Telefoon 0514 - 57 13 41
Kijk op: www.omarsmids.nl
NIEUWE LESSEN STARTEN IN JANUARI
Voor een avond gezelligheid en sfeer
Cafetaria - Bar
Tarantella
Hoofdstraat 27 - Koudum
Telefoon 0514 - 52 16 86
Harlingertrekweg 3
Tel.: 0517 - 23 29 66
www.zandbergenwatersport.nl
BESTUUR EN MEDEWERKERS VAN DE STICHTING
OTTERSTATION NEDERLAND WENSEN U EEN
VOORSPOEDIG 2003!
Tegen inlevering van
deze bon de gehele
maand december
klein Schavernek 10
8911 BV Leeuwarden
Tel. 058 - 216 16 84
Knippen € 10,-
Geopend vanaf 12.00 uur
Hoofdstraat 59 - Beetsterzwaag
Telefoon 0512 - 38 18 90
✁
Al meer dan 40 jaar rijdt men
op rijwielen van Regeling
Dinsdag gesloten.
Azaleastraat 63, Leeuwarden
Tel. 058 - 2664044
STEGGERDAWEG 157 8395 PL STEGGERDA
TEL. 0561 433822 FAX 0561 433829
E-MAIL: [email protected]
AUTO DE BOER
EVANGELISCHE BOEKWINKEL
Houtlaan 61 9203 AP Drachten Tel. 0512-541737
Nieuw
Nieuwe boeken voor jong en oud
* Licht in de poolnacht - J van der Berg
* dolfi en de dolfijnenjagers - J.F. v/d Poel
* Nieuwe boeken van W.G. van der Hulst jr.
Left Behind, van de serie De Laatste Bazuin
Nu op VIDEO en DVD verkrijgbaar!
Standvastig - laatste boek van Tim LaHaye
Deel 1 t/m 9 ook op voorraad.
Verder:
Leuke puzzels, quiz-spelen, CD-roms en vele andere gezelschapsspelen voor jong en oud
(Houtlaan is zijstraat van de Torenstraat, centrum Drachten)
TOYOTA
DAIHATSU
SKODA
Pyperstikke 1 - Balk ¥ Telefoon 0514-603344
an
Lid v
ers
arwerk
a
h
p
to
and
ederl
N
e
d
Gil
de best €raadgever financiële diensten
het beste persoonlijk advies:
• verzekeringen & pensioen • sparen & beleggen • hypotheken & financieringen
• De enige raadgever die u laat delen in zijn resultaat
de best raadgever financiële diensten
Bruggelaan 28 • 8426 BE Appelscha
Tel. 0516 430711 • fax 0516 430745
e-mail: [email protected]
IK
WIL
HAAR
te weining, te dun of te kort haar?
De mooiste en meest
Complete sauna,
7 dagen per week
geopend.
SCHANS 31 - HEERENVEEN - TEL. 0513-650302/0610947058
Kachels & Haarden Centrum
Stoelwinder
Magnesiumweg 2-4, Wolvega, tel. 0561-441245
* Vrijblijvend thuisbezoek
* Reparatie aan kachels of glas
* Montage volledig in eigen beheer
* Veilig ombouwen open haard van hout naar gas
* Garantie en kwaliteit houden wij hoog in het vaandel
* Bezoek onze showroom, geopend di t/m za van 10.00 - 17.00 uur
* Wij doen ons uiterste best om uw ideeën te realisren
Wij zitten in het
Bedrijvenverzamelgebouw Westellingwerf
Kleine Kerkstraat 15
8911 DL Leeuwarden
Postbus 2543
8901 AA Leeuwarden
tel. 058-2130611
fax. 058-2130611
Sauna Westenberg
Grote kerkstraat 53
Leeuwarden
058 2137404
Kunstijsbaan voor Noord Friesland
Schaatslessen, rekreatief schaatsen,
bedrijfsschaatsen, skeelerlessen.
Schaatsschool Leeuwarden voor lessen.
Schaatsparadijs voor schaatsen en kleding.
Openingstijden:
www.ijshalleeuwarden.nl
en teletekst NieuwsTV
pag 267
Duimstraat 36, 8539 SE Echtenerbrug. Telefoon (0514) 541006
Vrijdagavond koopavond
Heliconweg 42c
8914 AT Leeuwarden
Infolijn 058 - 2159635
Overig: 058 - 2137781
IJSHAL LEEUWARDEN
ARTIKELEN OTTERSHOP
p
o
h
s
r
Otte
Tarieven:
Vanaf 12 jaar
Kinderen t/m 3 jaar
Kinderen 4 t/m 11 jaar
65+ (op vertoon van pas)
Studenten (op vertoon Stukacard)
€6,GRATIS
€4,€5,50
€5,50
vanaf 20 personen
Informeer naar
de mogelijkheden
vanaf €5,25
Abonnement
Geldigheidsduur: 1 april 2002 tot 1 april 2003
Otterpark abonnement €16,Otterpark Plus* abonnement €18,Donateursabonnement: 25% korting op standaard en PLUS abonnement
*Otterpark PLUS abonnement: naast onbeperkt toegang tot Otterpark
Leeuwarden maar liefst 25% korting op de entreeprijs van alle Libéma parken (Ecodrome Zwolle, Autotron Rosmalen, Attractie Speeltuin De Bergen
Wanroij, Speelland Beekse Bergen en Safari Beekse Bergen Hilvarenbeek).
Niet in combinatie met andere acties.
Openingstijden Otterpark Leeuwarden
Van 27 april t/m 30 september 2002
op alle dagen Geopend van 10.00 tot 17.30 uur.
Van 01 oktober t/m 26 april 2003
elke zaterdag en zondag en tijdens
schoolvakanties geopend van 10.30 tot 16.30 uur.
Otterpark Leeuwarden is gesloten
op eerste kerstdag en nieuwjaarsdag
EURO
GULDEN
Pluche otter groot
7.24
15.95
Pluche otter middel
4.06
8.95
Pluche otter klein
2.25
4.95
Grote pluche aap aan stok
9.76
21.50
Kikker met veer
3.40
7.50
Bean bag bever
12.93
28.50
Bean bag otter
12.93
28.50
Zittende bever
8.39
18.50
Handpop otter
12.03
26.50
Gerolde slang
1.79
3.95
Sleutelhangers diverse soorten
2.70
5.95
Smoelenboek
10.21
22.50
Boek: In het spoor van de otter
13.84
30.50
v.a. 3.86
8.50
Sleutelhanger met naam
2.50
5.50
Otter kaart
1.79
3.95
13.59
29.95
Kaarsen met afbeelding van otter
CD’s met natuurmuziek
U kunt uw bestelling ook telefonisch aan ons doorgeven en
dan versturen wij het via de post.
Notaris Vrieze is een onafhankelijk notariskantoor met een
algemene notariële praktijk. Wij hebben ruime ervaring en kennis van:
*
*
*
*
*
*
*
*
huwelijkse voorwaarden
r van
geregistreerd partnerschap
of mee tie wenst.
n
é
é
r
a
e
inform
ls u ov
samenlevingscontract
eten a rpen nadere or een
w
s
n
o
e
vo
et
erfrecht
onderw raak maken
Laat h
emde
p
o
s
n
f
e
a
.
g
k
n
e
ast
ondernemingsrecht
ook ee jvend gespr
hierna
U kunt
ijbli
r
v
kopen van een huis
stichting
vereniging
Notariskantoor Vrieze
Hoofstraat 3 8401 BT Gorredijk
Telefoon 0513 - 46 16 75
Fax
0513 - 46 26 02
E-mail: [email protected]
www.notarisvrieze.nl
PRAKTIJK VOOR ADVIES, BEGELEIDING & TRAINING
Diverse vormen van therapie
Psychotherapie, Gedragstherapie, Gesprekstherapie, Regressietherapie, NLP
THERAPIE
S.J. Elsinga
adviseur-trainer-therapeut
GEREGISTREERD
THERAPEUT/TRAINER
ALLROUND MEDIATOR
LID VIT, RING, AGBZ
NMI-MEDIATORS
OPDRACHTGEVERS:
➤ PARTICULIEREN
➤ BEDRIJFSORGANISATIES
➤ ZORGINSTELLINGEN
➤ GEMEENTEN
➤ ONDERWIJSBUREAUS
Neem contact op met
Sjoerd Elsinga
Kampingerhof 3
8431 AS Oosterwolde
tel.: 0516 - 512 988
Fax: 0516 -523 084
E-mail: [email protected]
MEDIATION
Wil je beter functioneren, plezieriger ontwikkelen, beter
Conflictbemiddeling voor particulieren,
communiceren, beter presteren en meer van het leven
bedrijven en organisatie
genieten? Heb je last van spanningen en psychomotorische Bespaar tijd, energie en kosten en kies voor mediation
klachten waar je snel van af wilt? Neem dan direct contact onder deskundige begeleiding die onafhankleijk en opartijmet ons op
dig is in uw conflict met...
COACHING
VERZUIMBEGELEIDING
Voor leidingevenden en zij die dat willen worden
Laat u persoonlijk coachen wanneer u te maken krijgt met
veranderingen binnen uw organisatie, nieuwe taak of functie, bij problemen in de samenwerking of bij ziekteverzuim
en reïntegratie.
Voor bedrijven, instellingen en organisaties
in de profit- en nonprofitsector
Voorkomen is beter dan genezen. Wacht niet tot uw Arbodienst na weken in actie komt maar bespaar kosten, tijd
en energie door rechtstreeks met ons contact op te nemen
RESULTAATGERICHT WERKEN
Voor leidinggevenden en medewerkers die optimaal
willen functioneren
Wij verzorgen trainingen en workshops ter verbetering van
uw organisatie en uw product. Resultaatgericht werken
komt tegemoet aan de wens om alle aanwezige capaciteiten van medewerkers te benutten. Het verlaagt de werkdruk en verhoogt de zelfontplooing van medewerkers
binnen uw organisatie.
OUTPLACEMENT
Bij het vinden van een nieuwe baan
Bedrijfs- of organisatieontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling lopen niet altijd parallel. Wij ondersteunen u
deskundig en professioneel in het outplacementtraject en
begeleiden de kandidaat in de eerste 3 maanden van de
nieuwe baan.
actie!
t
is
e
r
e
v
g
Veranderin