Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes

Commentaren

Transcriptie

Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Plaatsing Antennes
Beleidsnotitie
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Inhoudsopgave
Inleiding ................................................................................................................................................. 3
Huidige situatie..................................................................................................................................... 4
Gezondheidsaspecten ......................................................................................................................... 5
Straling............................................................................................................ 5
Onderzoek........................................................................................................ 5
Standpunt Ministerie VROM ................................................................................. 6
Standpunt GGD ................................................................................................. 6
Blootstellinglimiet .............................................................................................. 6
Geen stop ........................................................................................................ 6
Ontwikkelingen..................................................................................................................................... 8
Recente ontwikkelingen ...................................................................................... 8
Toekomstige ontwikkelingen ............................................................................... 8
Bouwvergunningvrije masten............................................................................................................ 9
Camouflage .................................................................................................... 11
Bouwvergunningplichtige masten .................................................................................................. 12
Wet Milieubeheer............................................................................................. 12
Communicatie en voorlichting......................................................................................................... 13
Middelen ........................................................................................................ 13
Kernboodschap ............................................................................................... 13
Communicatie bouwvergunningvrije masten ........................................................ 13
a. Instemmingprocedure........................................................................................................... 13
b. Plaatsing van masten of antennes op gemeentelijke eigendommen ......................... 14
c. Plaatsing van masten of antennes op private grond...................................................... 14
Beleid/ afwegingen ............................................................................................................................ 15
Algemeen uitgangspunt .................................................................................... 15
Prioriteringslijst bebouwde kom ......................................................................... 15
Prioriteringslijst buitengebied ............................................................................ 16
Plaatsing masten in nieuwbouwprojecten ............................................................ 16
Gemeente Deventer
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Inleiding
Steeds meer moderne toepassingen vragen om de aanleg van een dekkend netwerk voor
mobiele communicatie. Om dit te realiseren is de plaatsing van verschillende antennes of
antennemasten vereist. Ook in Deventer worden onder andere ten behoeve van een
sluitende dekking van het GSM-netwerk voor de vier aanbieders van mobiele telefonie
vele antennes en antennemasten geplaatst. Ook voor nieuwe toepassingen als digitale
televisie, UMTS, draadloos internet en C2000 (communicatienetwerk van hulpdiensten)
moeten antennes worden geplaatst. Een sluitende dekking van de netwerken wordt van
maatschappelijk en economisch belang geacht.
Tegelijkertijd bestaan er bij veel mensen zorgen over de mogelijke gevolgen van de
straling van de antenne-installaties voor de volksgezondheid en leidt om die reden de
plaatsing van met name UMTS-antennes soms tot ongerustheid bij omwonenden.
In de gemeente Deventer bestaat al sinds 1999 beleid over de plaatsing van GSMantennes en antennemasten. Dit beleid is aan herziening toe. Er zijn sinds 1999
(ingrijpende) veranderingen geweest in (bouw)regelgeving ten aanzien van antennes en
er zijn onderzoeken gedaan naar de effecten van de straling van antennes op de
volksgezondheid. Ook geeft het bestaande beleid met name waar het gaat om plaatsing
van masten in het buitengebied niet voldoende houvast om tot een constante en
eenduidige afweging te komen. Bovendien gaat het uit van inmiddels verouderde
verwachtingen over de hoeveelheid te plaatsen antenes in de gemeente. Het bestaande
beleid geeft daarbij ook geen antwoord op de moderne technologische ontwikkelingen
van nieuwe systemen zoals UMTS.
Op 21 januari 2003 hebben Burgemeester en Wethouders daarom het besluit genomen
dit beleid ten aanzien van GSM-installaties te actualiseren.
Er is inmiddels veel onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van mobiele
communicatie op de volksgezondheid. In juni 2006 verscheen een Zwitsers rapport
(mede gefinancierd door het ministerie van VROM) over de stralingsrisico’s van UMTSmasten. De gemeente heeft met het verder vormgeven van de beleidsnotitie de
resultaten van dit onderzoek afgewacht.
Deze beleidsnotitie geeft uiteindelijk invulling aan het besluit van B&W van 21 januari
2003 om het GSM-beleid te actualiseren.
Veranderde Regelgeving
Over het algemeen is de landelijke wet- en regelgeving op het gebied van antennes en
antennemasten de laatste jaren versoepeld. Het plaatsen van antennes voor mobiele
communicatie die lager zijn dan 5 meter is bouwvergunningvrij geworden. In de praktijk
betekent dit dat voor het overgrote gedeelte van de plaatsing van (GSM- en UMTS-)
antennes geen bouwvergunning meer vereist is. Voor het plaatsen van een
bouwvergunningvrije antenne vindt dan ook geen toets aan het bestemmingsplan plaats.
De gemeente kan in deze gevallen (zo is ook in jurisprudentie bevestigd) niet weigeren
om mee te werken. De sturingsmogelijkheden en de mogelijkheden om aan de plaatsing
van deze antennes voorwaarden te verbinden zijn hierdoor beperkt.
Pas als het gaat om de plaatsing van een hoge mast voor de plaatsing van de antenne, is
een bouwvergunning en bestemmingsplantoets vereist. In deze gevallen is door de
gemeente meer sturing mogelijk op de plaatsing van de antennes.
Met de wetswijzigingen heeft de rijksoverheid de weg vrijgemaakt voor de plaatsing van
antennes voor onder andere mobiele telefonie. Achterliggende gedachte hierbij is de
grote economische en maatschappelijke wens voor een dekkend netwerk.
De gemeente Deventer ondersteunt de maatschappelijke wens van mobiele
communicatie en onderschrijft het belang van een dekkend netwerk. Tegelijkertijd wil de
gemeente zorg dragen voor een aanvaardbare inpassing van de antennes in de stad en
het landschap en heeft zij oog voor de maatschappelijke onrust over demogelijke
effecten op de volksgezondheid.
3
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Gebruik van de notitie
In deze beleidsnotitie wordt onderscheid gemaakt in beleid voor de plaatsing van
antennemasten waarvoor na de landelijke wetswijzigingen geen bouwvergunning meer
vereist is en voor de plaatsing van masten waarvoor nog wel een bouwvergunning
aangevraagd moet worden. In dit laatste geval zijn de sturingsmogelijkheden voor de
gemeente aanzienlijk groter.
De beleidsnotitie gaat over de plaatsing van antennes voor iedere toepassing en dus niet
specifiek voor GSM of UMTS. Antennes of masten die hoger zijn dan 40 meter vragen
door hun kenmerken een specifieke beoordeling en locatieonderzoek. Deze (generieke)
beleidnotitie geeft daarvoor onvoldoende houvast. Plaatsing van masten met een
dergelijke hoogte wordt dan ook, naast deze beleidsnotitie, op hun eigen kenmerken
beoordeeld. In de beleidsnotitie staan uitgangspunten voor en prioriteiten bij plaatsing
van antennes en antennemasten. Deze leiden tot een eenduidige en constante afweging
bij de plaatsing van antennes.
Huidige situatie
Jaarlijks stuurt de organisatie waar de vier operators in vertegenwoordig zijn (Monet) het
zogenaamde plaatsingsplan naar alle gemeenten. Hierop staan alle aanwezige antennes
ten behoeve van mobiele communicatie weergegeven en staan ook zoekgebieden waar
de providers nog een betere dekking wensen en nog antennes willen plaatsen. Het
laatste bij de gemeente bekende plaatsingsplan dateert van oktober 2005. Hierop staan
90 GSM- en UMTS-masten in de gemeente Deventer. Hiervan zijn 8
bouwvergunningplichtig, de overige 82 masten zijn bouwvergunningvrij.
Voor de verbetering van het bereik hebben de mobiele netwerk operators een aantal
locaties aangegeven dat zij geschikt acht voor de plaatsing van een mast. Deze locaties
worden zoekgebieden genoemd. In totaal gaat het om ongeveer 25 zoekgebieden. De
masten en zoekgebieden bevinden zich voornamelijk in het stedelijk gebied. Een
overzicht van de locaties van de antennes is op internet te vinden op
www.antenneregister.nl.
Door de ontwikkeling van UMTS zijn nieuwe masten nodig, aangezien de capaciteit van
het dataverkeer toeneemt. Door de mobiele netwerkoperators wordt, voor zover
mogelijk, gebruik gemaakt van bestaande masten voordat overgegaan wordt op de
plaatsing van nieuwe masten. Aangezien het bereik van een UMTS-antenne kleiner is dan
dat van een GSM-antenne, is een aanzienlijke hoeveelheid antennes vereist.
4
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Gezondheidsaspecten
Mobiele communicatie maakt gebruik van radiofrequente elektromagnetische velden. Bij
veel mensen bestaan zorgen over de mogelijke gevolgen van de straling van de antennes
van het mobiele netwerk voor de gezondheid. Gezondheidsklachten van omwonenden
van GSM of UMTS-antennes worden vaak toegeschreven aan de straling van de
antennes.
Straling
Elektromagnetische velden zijn al meer dan een eeuw bekend. Iedereen wordt elke dag
blootgesteld aan elektromagnetische velden. Niet alleen in de nabijheid van een antenne,
ook bij het gebruik van een mobiele telefoon of bij radio- en tv –ontvangst, maar
bijvoorbeeld ook bij het passeren van een anti-diefstalpoortje, het gebruik van een
magnetron of gewoon door straling van de zon.
Wereldwijd is al veel onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van
elektromagnetische velden op de gezondheid van de mens. Een effect dat
wetenschappelijk is vastgesteld, is de opwarming van het menselijk lichaam. Om te
voorkomen dat die opwarming te hoog wordt en daarmee tot gezondheidsproblemen
leidt, heeft de Europese Commissie blootstellinglimieten aanbevolen. Die limieten worden
door de Nederlandse overheid gehanteerd. Bij het vaststellen van de limieten zijn ruime
veiligheidsmarges ingebouwd. De operators in Nederland moeten bij plaatsing van
zendmasten ervoor zorgen dat de blootstellinglimieten op openbaar toegankelijke
plaatsen niet worden overschreden. De blootstellinglimieten per zendmast zijn voor alle
burgers te vinden in het register van het Nationaal Antennebureau
(www.antennebureau.nl). Metingen bij GSM en UMTS-zendmasten wijzen uit dat de
werkelijke veldsterkte van de zendmasten zelfs in stedelijk gebied, op straatniveau 20 á
30 keer lager is dan de gehanteerde blootstellinglimieten voor de bevolking.
Onderzoek
Naar de mogelijke gevolgen van de straling van GSM en recentelijk ook UMTS antennes
is veel onderzoek gedaan.
In een TNO-onderzoek dat is uitgevoerd in 2003 (Cofam-I) is voor het eerst een verband
geconstateerd tussen het welbevinden (zoals klachten over hoofdpijn, moeheid en
duizeligheid) van mensen en kortdurende blootstelling aan elektromagnetische velden
vergelijkbaar met die van een UMTS installatie. Er is geen verband geconstateerd voor
cognitieve functies (zoals reactiesnelheid en korte termijn geheugen). Er bestonden
echter twijfels of de vragenlijst met betrekking tot het welbevinden die bij dit onderzoek
gebruikt is, geschikt was voor dit type onderzoek. De Gezondheidsraad heeft in haar
reactie op dit onderzoek dan ook aanbevelingen voor vervolgonderzoek gedaan.
Om meer duidelijkheid te krijgen en met zekerheid te kunnen zeggen of een dergelijk
verband echt bestaat, is (met steun van de Nederlandse overheid) door Zwitserse
wetenschappers een nader gedetailleerder wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd in
2005 en 2006. Bij dit onderzoek is een representatieve groep van 117 proefpersonen
gebruikt.
In juni 2006 zijn de resultaten van dit Zwitserse onderzoek (Cofam-II) bekend gemaakt.
De onderzoekers hebben geen verband gevonden tussen kortdurende blootstelling aan
UMTS-velden en het welbevinden van mensen. Ook hebben ze geen aanwijzingen
gevonden dat de UMTS-velden de cognitieve functies beïnvloeden.1
Wat betreft de gezondheidseffecten op langere termijn zijn op basis van de huidige stand
van kennis, tot op heden geen eventuele verbanden geconstateerd. Ook voor de
gebruikers, inclusief kinderen, van mobiele telefoons is er op basis van de huidige kennis
geen reden te adviseren het gebruik van mobiele telefoons te beperken.
1
http://www.vrom.nl/pagina.html?id=23502
5
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Standpunt Ministerie VROM
In een brief van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer wordt op basis van het Cofam II onderzoek aangegeven dat er op dit
moment geen reden tot ongerustheid is over schadelijke gevolgen voor de
volksgezondheid van straling door GSM- en UMTS-antennes.
Tevens is aangegeven dat de staatssecretaris van VROM het beleid over de
gezondheidsaspecten van de plaatsing van GSM en UMTS-masten als taak van de
rijksoverheid beschouwt en niet van de gemeente.
Standpunt GGD
Het Landelijke Centrum voor Medische Milieukunde (LCM) en de GGD hebben een
gezamenlijk standpunt over de plaatsing van GSM- en UMTS antennes in verband met de
mogelijke effecten op de gezondheid. Op basis van de huidige wetenschappelijke
inzichten zijn er volgens hun standpunt geen gezondheidskundige argumenten om te
pleiten voor een wijziging van de vergunningverlening en de eisen voor UMTS-antennes.
Standpunt World Health Organisation en Nederlandse gezondheidsraad.
De World Health Organisation (WHO) heft in mei 2006 het “factsheet 304”2 uitgebracht
over elektromagnetische velden en publieke gezondheid. De WHO concludeert dat gezien
alle onderzoeken naar blootstelling aan Elektromagnetische velden, zowel voor GSM, als
UMTS alsook bijvoorbeeld voor radio en televisie geen aantoonbare effecten op de
volksgezondheid zijn, die kunnen worden toegeschreven aan de blootstelling aan de
voorkomende elektromagnetische straling. Hoewel, aldus de WHO, geen
gezondheidseffecten te verwachten zijn, blijft de WHO onderzoek dat de relatie tussen
elektromagnetische velden en de volksgezondheid onderzoekt, ondersteunen.
De Nederlandse gezondheidsraad bracht in februari 2007 een persbericht3 uit over het
jaarbericht 2006. Hierin wordt door de gezondheidsraad, onder andere op basis van het
zwitsers onderzoek, geconcludeerd dat geen aanwijzingen bestaan voor nadelige effecten
van GSM, UMTS of DECT straling op de volksgezondheid.
Blootstellinglimiet
De International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) heeft in
1998 samen met de wereld gezondheidsorganisatie een richtlijn opgesteld voor de
blootstelling aan elektromagnetische straling. Deze zogeheten ICNIRP-richtlijn is bepaald
op een limiet van 41 V/m (Volt/meter) voor GSM 900 MHz, 58 V/m voor GSM 1.800 MHz
en 61 V/m voor UMTS. Aan deze niveaus kan men zonder enig bezwaar een leven lang
24 uur per dag worden blootgesteld4.
De operators dragen er zorg voor dat de straling van de antennes onder de
blootstellinglimiet conform de ICNIRP-richtlijnen blijft. Hiervoor wordt een horizontale
afstand van 3 meter vanaf de antenne gehanteerd en in alle andere richtingen 50
centimeter.
Geen stop
Gezien de resultaten van de onderzoeken en het standpunt van de GGD en LCM en de
Wereldgezondheidsorganisatie bestaan er vanuit de volksgezondheid geen bezwaren
tegen de plaatsing van GSM en UMTS antennes. De gemeente ziet dan ook geen
aanleiding om op grond daarvan te stoppen met het verlenen van medewerking aan
bouwaanvragen voor GSM en UMTS masten.
2
3
4
http://www.who.int/peh-emf/publications/facts/bs_fs_304_dutch.pdf
http://www.gr.nl/pdf/Persbericht%20200706%20site.pdf
http://www.monet-info.nl/index.php?http://www.monet-info.nl/beleid/nationaalantennebeleid.php
6
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Daar komt bij dat het niet meer meewerken aan de plaatsing van antennes waar een
vergunning voor vereist is, niet betekent dat geen antennes meer worden geplaatst. Een
groot gedeelte van de antennes is immers vergunningvrij.
Het weigeren van medewerking aan de plaatsing van antennes zal verder slechts op
ruimtelijke argumenten kunnen plaatsvinden. Die zijn bij vrees voor
gezondheidsaspecten niet aanwezig. Hiervoor zou landelijke regelgeving moeten bestaan
die niet bestaat.
7
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Ontwikkelingen
Naast mobiele communicatie worden voor meerdere toepassingen antennes geplaatst.
Draadloos internet en digitale televisie zijn in opkomst en vragen om een eigen netwerk.
Voor een goed communicatienetwerk voor hulpdiensten is het C2000 netwerk aangelegd.
Niet valt uit te sluiten dat meerdere ontwikkelingen om de plaatsing van Antennes en
masten vragen. Deze beleidsnotitie geeft daarom een richtlijn voor de plaatsing van
antennes en masten.
Recente ontwikkelingen
GSM (Global System for Mobile Communications) en UMTS (Universal Mobile Telephone
System) zijn twee verschillende typen netwerken voor mobiele telefonie. GSM is een type
netwerk dat al jaren gebruikt wordt, terwijl UMTS een recentere ontwikkeling is. In
vergelijking met GSM heeft UMTS een grotere datacapaciteit. Dit betekent dat UMTS
meer mogelijkheden biedt voor mobiel internet en het versturen van bewegende beelden
en geluid5. Voor UMTS is echter een fijnmazig mobiel netwerk nodig, wat betekent dat de
dichtheid van het aantal masten hoger ligt dan bij een GSM netwerk.
Een andere recente ontwikkeling is digitale televisie. Hiervoor is in Nederland een 30-tal
masten nodig van 120 meter tot 150 meter hoog6. Binnen de gemeente Deventer is ook
een mast voor digitale televisie gepland. Hiervoor zal de bestaande mast bij de
Teugsekolk verhoogd worden. Hiervoor is inmiddels een bouwvergunning verleend.
De laatste jaren is ook gebouwd aan het zogenaamde C2000-netwerk. C2000 is een
landelijk dekkend netwerk voor mobiele communicatie voor politie, brandweer,
ambulancezorg en de Koninklijke Marechaussee. In Nederland zijn ongeveer 400 masten
nodig voor een optimale dekking (minimaal 95% buitenshuis). Een C2000-mast is tussen
de 45 en 60 meter hoog. In Deventer is door het ministerie van Binnenlandse zaken
recentelijk een C2000 mast geplaatst ter hoogte van de Spoorbrug.
Toekomstige ontwikkelingen
Na ATF/NMT7 (1e generatie mobiele telefonie), GSM (2e generatie) en UMTS (3e
generatie) is een vierde generatie mobiele technologie in ontwikkeling. Die wordt UWB
(Ultra Wide Band) genoemd. Terwijl GSM gebruik maakt van draaggolven, maakt UWB
gebruik van breedbandige pulsverzending. Verder spitst deze nieuwe ontwikkeling zich
toe op de snelheid waarmee data kunnen worden verzonden. In vergelijking met UMTS,
waarmee in theorie 2 megabit per seconde kan worden verstuurd, zal via UWB in theorie
tot 1 gigabit per seconde kunnen worden verstuurd. De kans dat deze techniek op korte
termijn grootschalig zal worden ingezet is klein. Dit heeft te maken met de investeringen
die zijn gedaan in UMTS (o.a. veiling UMTS frequenties). Naar verwachting zal
commerciële toepassing van UWB pas over ongeveer 10 jaar plaatsvinden. Op dit
moment zijn er nog geen of onvoldoende gegevens bekend over de gezondheidsrisico’s
van UWB. Mocht UWB in opkomst komen zal de gemeente bezien of hiervoor een
aanpassing van het plaatsingsbeleid van antennes nodig is.
Wireless Local Loop (WLL) is een netwerk voor het vaste telefonienetwerk dat wordt
vervangen door een draadloze verbinding. Het vermogen waarmee wordt uitgezonden is
vergelijkbaar met antennes voor mobiele telefonie.
5
6
7
bron: http://www.vrom.nl/pagina.html?id=7912
Nationaal Antennebeleid, december 2000
ATF: autotelefonie netwerk / NMT: Nordic Mobile Telephone. 1e generatie analoge mobiele telefonie.
8
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Bouwvergunningvrije masten
In principe zijn GSM- en UMTS-masten tot 5 meter bouwvergunningvrij. C2000-masten
zijn eveneens bouwvergunningvrij. Op deze regel is een aantal uitzonderingen. Voor de
plaatsing van een mast in een beschermd stads- of dorpsgezicht (zie afbeeldingen) is een
bouwvergunning nodig, ongeacht de hoogte van deze mast. Dit geldt ook voor de
plaatsing van een mast op een monumentaal pand. De ervaring leert dat het grootste
gedeelte van de GSM en UMTS masten bouwvergunningvrij geplaatst kunnen worden.
Beschermd Stadsgezicht
Beschermd Dorpsgezicht Schalkhaar
9
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Beschermd Dorpsgezicht Diepenveen
De sturingsmogelijkheden bij de plaatsing van bouwvergunningvrije bouwwerken en dus
ook GSM- of UMTS masten, zijn voor de gemeente beperkt. Als de eigenaar van de grond
waarop de mast wordt geplaatst daar toestemming voor geeft, kan de gemeente de
bouw niet tegenhouden. Om voor de bevolking, gemeente én operators toch houvast en
duidelijkheid te bieden met betrekking tot de locatie waar de antennes worden geplaatst
is in juni 2002 een (landelijk) convenant opgesteld8. Daarin zijn voorwaarden aan GSMen UMTS-masten waar geen bouwvergunning voor nodig is gesteld. Het doel van het
convenant is dat zorg gedragen wordt voor de snelle en zorgvuldige plaatsing van
masten zonder bouwvergunning. Alle operators zijn bij de plaatsing aan dit convenant
gebonden. Het convenant is ondertekend door de operators, de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) en het rijk.
In het convenant is onder andere het volgende opgenomen:
-
-
-
-
-
8
Het plaatsingsplan: Dit plan wordt door MoNet (mobiele netwerkoperators) opgesteld.
De huidige en geplande antennemasten op het gemeentelijke grondgebied worden op
deze manier in kaart gebracht. Dit plaatsingsplan wordt jaarlijks toegezonden en
besproken met de gemeente Deventer. In samenspraak met de mobiele operators
wordt gezocht naar mogelijkheden om binnen de zoekgebieden voor nieuwe masten
tot een acceptabele ruimtelijke inpassing te komen.
Visuele inpasbaarheid: De gemeente mag eisen stellen aan de kleuren van de
techniekkast, de bekabeling en de gevelantennes. Op deze manier kan voldoende
rekening worden gehouden met het lokale straat- en landschapsbeeld.
Woongebouwen: Plaatsing van een installatie op woongebouwen met huurders, is pas
aan de orde als de operator hiervan de noodzakelijkheid aantoont. Deze motivering
kán inhouden dat de plaatsing op een woongebouw voorkomt dat op andere locaties
méér masten moeten worden geplaatst.
Instemmingsrecht: De plaatsing van antennemasten heeft goedkeuring van de
eigenaar én bewoners van het gebouw nodig. Indien meer dan de helft van de
huishoudens tegen is, wordt de mast niet geplaatst.
Blootstellinglimieten: Bij plaatsing van de masten moeten de operators ervoor zorgen
dat de blootstellingslimieten niet worden overschreden. De blootstellinglimieten zijn
opgesteld aan de hand van advieswaarden die zijn opgesteld door de International
Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP), een internationale
commissie die de effecten van blootstelling aan elektromagnetische velden
onderzoekt. De gehanteerde norm voorkomt thermische effecten in het lichaam. Als
Convenant GSM antennes 11 juni 2002
10
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
horizontaal een afstand van 3 meter tot de antenne wordt aangehouden en 50
centimeter in andere richtingen.
De gemeente heeft jaarlijks een gesprek met MoNet over het plaatsingsplan. In dit
gesprek houdt de gemeente toezicht op de naleving van het convenant. Als plaatsing van
een mast op gemeentegrond aan de orde is kan de gemeente enige aanvullende eisen
stellen met betrekking tot de plaatsing van de mast en de communicatie naar
omwonenden.
Aangezien het plaatsen van bouwvergunningvrije masten over het algemeen visueel de
meest acceptabele situaties met zich meebrengt (er hoeft immers geen hoge mast te
worden opgericht) zal de gemeente bij het bespreken van het plaatsingsplan proberen te
sturen naar locaties waar de bouwvergunningvrije plaatsing van een mast mogelijk is. De
in deze beleidsnotitie opgenomen prioriteringslijst sluit hier op aan en wordt hier dan ook
bij gebruikt.
Camouflage
Er bestaan (zowel bij bouwvergunningvrije als bij bouwvergunningplichtige antennes)
goede mogelijkheden om de antenne te “camoufleren”. Antennes kunnen als deze
bijvoorbeeld aan de gevel van een gebouw worden gemonteerd in de kleur van het
gebouw worden geschilderd, waardoor de antennes bijna niet meer opvallen. Ook
bestaan voorbeelden van antennes in schoorstenen of als onderdeel van een
lantaarnpaal. De gemeente stimuleert de operators om bij de plaatsing van antennes
zoveel mogelijk te kijken naar mogelijkheden om de antenne aan het zicht te onttrekken
en de antenne zoveel mogelijk te camoufleren om het straatbeeld daarmee te
beschermen.
Antennes in de kleurstelling van de Kerk
Gecamoufleerde antenne in torenspits
Antennes ín watertoren Utrecht
Gekleurde antennes in staalconstructie
11
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Bouwvergunningplichtige masten
In sommige gevallen is een bouwergunning vereist voor de plaatsing van een antenne.
Dit is het geval als de antenne, of de mast waaraan de antenne wordt bevestigd, hoger is
dan 5 meter (en de mast nieuw wordt opgericht) of bijvoorbeeld bij de plaatsing binnen
het beschermd stadsgezicht en de plaatsing op of aan monumenten.
Het type bouwvergunning dat aangevraagd moet worden is afhankelijk van de hoogte
van de mast. Voor een mast van 5 tot 40 meter moet een lichte bouwvergunning
aangevraagd worden. Masten die hoger zijn dan 40 meter kunnen geplaatst worden met
een reguliere bouwvergunning.
Wanneer de bouwvergunningplichtige mast niet binnen het bestemmingsplan past, zal
om de bouwvergunning te kunnen verlenen een procedure opgestart moeten worden in
het kader van de Wet op de Ruimtelijke Ordening om vrijstelling van het vigerende
bestemmingsplan te kunnen verlenen. Dit zal in de meeste situaties het geval zijn,
aangezien de meeste bestemmingsplannen niet op voorhand rekening houden met de
plaatsing van een hoge mast.
In deze beleidsnotitie worden de (ruimtelijke) afwegingen en randvoorwaarden
meegegeven die de gemeente hanteert bij het beoordelen van een aanvraag voor een
bouwvergunningplichtige antenne tot een hoogte van 40 meter. Antennes of masten die
hoger zijn dan 40 meter vragen door hun kenmerken een specifieke beoordeling en
locatieonderzoek. Deze (generieke) beleidnotitie geeft daarvoor onvoldoende houvast.
Plaatsing van masten met een dergelijke hoogte wordt dan ook, naast deze
beleidsnotitie, op hun eigen kenmerken beoordeeld.
Wet Milieubeheer
In de wet milieubeheer wordt gesteld dat zendinstallaties met een elektrisch vermogen
kleiner dan 4 kW niet onder de werkingssfeer en dus vergunningsplicht van de Wet
milieubeheer vallen. Zendinstallaties met een vermogen groter dan 4 kW dienen te
beschikken over een vergunning in het kader van de Wet milieubeheer. Dit zijn echter
slechts de zeer grote zendinstallaties. De reguliere GSM/UMTS-antennes voor mobiele
communicatie vallen hier niet onder.
12
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Communicatie en voorlichting
Het is van belang dat de gemeente helder uitlegt hoe het plaatsingsbeleid van antennes
in elkaar zit. Hoe komt een keuze voor een plek voor een mast tot stand, welke
afwegingen gaan daaraan vooraf, welke rol heeft de gemeente daarin. Daarnaast kan de
aanwezigheid van masten leiden tot ongerustheid over de gezondheid. Goede informatie
over masten en gezondheidsaspecten is daarbij belangrijk.
De GGD heeft in haar standpunt ten aanzien van de plaatsing van GSM en UMTS-masten
aangegeven dat er bezien vanuit de volksgezondheid geen belemmeringen zijn voor de
plaatsing van antenne-installaties, maar dat een goede en heldere communicatie
hieromtrent van groot belang is en veel onrust weg zou kunnen nemen.
Middelen
De gemeente zal via de website, Deventer NU, contactpersoon of balie informeren over
de inhoud van het plaatsingsbeleid. Bewoners met gezondheidsvragen worden verwezen
naar de GGD. Daarnaast gaat de gemeente in overleg met de GGD een informatieblad
over gezondheidsaspecten maken. Dit informatieblad is beschikbaar voor bewoners en
andere doelgroepen.
Doelgroep
Inwoners
Vereniging van eigenaren
Woningcorporaties
Bewonersverenigingen
Doel
Informeren over
plaatsingsbeleid
Inwoners
Belangengroepen
Vereniging van eigenaren
Woningcorporaties
Bewonersverenigingen
Informeren over
gezondheidsaspecten
middel
Website
Deventer Nu artikel
Mondeling vragen via
contactpersoon of balie
Antennebureau
Website
Informatieblad
Mondeling via GGD
Antennebureau
Kernboodschap
Mobiel bellen is niet meer uit ons leven weg te denken. Dat kan niet zonder dekkend
netwerk van antennes. De gemeente heeft oog voor de bezorgdheid over de antennes.
Gezien de resultaten van wetenschappelijke onderzoeken en het standpunt daarover van
onder andere de GGD bestaan er vanuit de volksgezondheid geen bezwaren tegen de
plaatsing van GSM en UMTS antennes.
De gemeente zorgt voor een aanvaardbare inpassing van de antennes in de stad en het
landschap. Het plaatsingsbeleid biedt duidelijkheid.
Communicatie bouwvergunningvrije masten
a. Instemmingprocedure
Bij de plaatsing van bouwvergunningvrije antennes op een woongebouw is in het
Antenneconvenant dat de rijksoverheid heeft gesloten met de vijf Nederlandse mobiele
operators (vertegenwoordigd in MoNet) een instemming-procedure geregeld. Onderdeel
van de instemmingprocedure is het verstrekken van een informatieblad over onder
andere de gezondheidsaspecten van straling. Het is van groot belang dat deze procedure
zorgvuldig wordt doorlopen.
Ook een duidelijke uitleg door MoNet aan bewoners over de instemmingsprocedure is
nodig. Beide zaken zal de gemeente meenemen in de jaarlijkse bespreking van het
plaatsingsplan van gemeente met MoNet. In de jaarlijkse bespreking wil de gemeente
13
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
komen tot afspraken over de inhoud van
het informatieblad ten aanzien van
gezondheidsaspecten. In dit
informatiepakket staat een
contactpersoon bij de gemeente voor
vragen over het beleid en staat de GGD
als instantie vermeld waar men terecht
kan voor vragen over de
gezondheidsaspecten van zendmasten.
b. Plaatsing van masten of antennes op
gemeentelijke eigendommen
Bij de plaatsing van (al dan niet
bouwvergunningplichtige) antennes op
gronden of gebouwen die gemeentelijk
eigendom zijn, heeft de gemeente meer
sturingsmogelijkheden in de
communicatie. De gemeente moet als
eigenaar immers toestemming verlenen
voor de plaatsing van de antenne, of de
grond verkopen aan de provider.
De gemeente zal in dergelijke gevallen
aan de operator vragen om de direct
omwonenden van de beoogde locatie
actief te informeren door het toesturen
van een vergelijkbaar informatiepakket
als hierboven beschreven bij de
instemmingprocedure bij de plaatsing op
woongebouwen.
c. Plaatsing van masten of antennes op
private grond
Gemeente Deventer
Informatie op internet
Op internet is veel relevante informatie
beschikbaar over de plaatsing van
antennes en de gezondheidseffecten.
www.antennebureau.nl
Bij het antennebureau kan iedereen
terecht voor vragen met betrekking tot
verschillende wet- en regelgeving.
www.antenneregister.nl
In het antenneregister is een overzicht
te vinden van de werkzame antennes
voor mobiele telefonie en publieke
omroep. Het antenneregister wordt
beheerd door het antennebureau
www.ggdkennisnet.nl/lcm
Het gezamenlijke standpunt van de
GGD’en in Nederland met betrekking tot
het plaatsen van UMTS-antennes
www.minvrom.nl
Op de website van het ministerie van
VROM is in het dossier GSM- en UMTSantennes veel relevante informatie te
vinden over wet- en regelgeving en
onderzoeken.
www.monet-info.nl
De website van de vier aanbieders van
mobiele telefonie.
Bouwvergunningvrije masten of antennes
In geval van de plaatsing van een bouwvergunningvrije mast of antenne op gronden of
opstallen die niet in gemeentelijke eigendom zijn, heeft de gemeente geen
sturingsmogelijkheden. De antenne kan zonder tussenkomst van de gemeente worden
geplaatst. De gemeente kan dan ook geen eisen stellen aan de providers over de wijze
waarop met omwonenden wordt gecommuniceerd over de komst van de antenne. In het
jaarlijkse gesprek met Monet zal de gemeente ook in deze gevallen aandacht vragen voor
de communicatie en bij de providers aandringen om ook in deze gevallen de
omwonenden op de hoogte te stellen.
Bouwvergunningplichtige masten of antennes
In het geval van een bouwvergunningplichtige mast is de gemeente sowieso betrokken
bij de plaatsing van de mast of antenne. In ieder geval voor het verlenen van de
bouwvergunning. In veel gevallen zal de aanvraag niet voldoen aan het geldende
bestemmingspan en zal een vrijstellingsprocedure moeten worden gevoerd. In overleg
met de provider zal op passende wijze met omwonenden van een toekomstige mast
worden gecommuniceerd. De provider zal worden gevraagd om voorafgaand aan de
vrijstellingsprocedure of bouwvergunningverlening zo nodig een informatieavond te
organiseren, waarop de bewoners worden geïnformeerd over de komst van de antenne
en alle aspecten die dar bij horen en de te volgen procedure.
14
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
Beleid/ afwegingen
Voor de plaatsing van antennes en antennemasten is een prioriteringslijst opgesteld van
criteria/afwegingen. Plaatsing op locaties die voldoen aan de criteria bovenaan de lijst
heeft de voorkeur. Zodra plaatsing op een andere locatie aan de orde is moet door de
operator gemotiveerd worden aangetoond dat plaatsing op een locatie met een hogere
prioriteit niet mogelijk is gebleken, bijvoorbeeld door een probleem in de dekking.
Zoals aangegeven zijn de sturingsmogelijkheden beperkter als het gaat om
bouwvergunningvrije masten. In het jaarlijkse gesprek met de providers over het
plaatsingsplan zal toch zoveel mogelijk gestuurd worden aan de hand van bijgaande
prioriteringslijst. Als de plaatsing van een bouwvergunningplichtige mast aan de orde is
zijn de sturingsmogelijkheden groter en is de prioriteringslijst randvoorwaardelijk voor de
mogelijkheden van bestemmingsplanvrijstelling.
Zoals in de inleiding reeds gesteld, gelden onderstaande criteria niet voor masten die
hoger zijn dan 40 meter. Deze aanvragen worden, in overleg met de aanvrager, op hun
specifieke eigenschappen beoordeeld.
Algemeen uitgangspunt
In alle gevallen van plaatsing van een antenne worden de volgende algemene
uitgangspunten gehanteerd.
•
•
De mast moet passen binnen omgeving en mag niet beeldbepalend zijn.
Streven naar camouflage van de mast als deze zichtbaar wordt geplaatst
Prioriteringslijst bebouwde kom
Bij de plaatsing van antennes in de bebouwde kom is de volgende prioriteringslijst
vastgesteld
1. Uitgangspunt is dat zoveel mogelijk wordt gestreefd naar Sitesharing. Als
verschillende providers gebruik kunnen maken van dezelfde mast, hoeven minder
masten te worden geplaatst. Bij het zoeken naar een locatie voor een nieuwe antenne
moet dus eerst worden gekeken of een bestaande mast in de nabijheid is waar de
antenne bijgeplaatst kan worden. Als sitesharing niet mogelijk blijkt is plaatsing van
een nieuwe mast mogelijk.
2. Voorkeur heeft vervolgens de plaatsing van een bouwvergunningvrije antenne op een
hoog gebouw zonder woonfunctie. De antenne moet zoveel mogelijk centraal op
het dak van het gebouw worden geplaatst, of gecamoufleerd aan de gevel van het
gebouw of in een hoek van het gebouw. Gebouwen op het bedrijventerrein hebben de
voorkeur boven gebouwen in andere gedeeltes van de stad.
3. Als de plaatsing op bestaande hoge gebouwen zonder woonfunctie niet mogelijk is
kan worden gekeken naar hoge gebouwen met een woonfunctie. Dit is (conform
het convenant) niet mogelijk als minimaal 50% van de huishoudens van het pand
zich tegen de komst van de antenne uitspreekt. Het is aan de provider om dit aan te
tonen.
4. Pas als de plaatsing op bestaande hoge gebouwen niet mogelijk blijkt komt de
plaatsing van een nieuwe mast aan de orde. In eerste instantie wordt gekeken naar
mogelijkheden op de bestaande bedrijventerreinen.
5. Als dit niet mogelijk is kan de mast worden geplaatst in de nabijheid van
clusteringen van sociale activiteiten zoals winkelcentra, sportparken of een
recreatieterrein.
6. Pas als aangetoond wordt dat voldoen aan bovenstaande criteria tot onvoldoende
dekking zou leiden, kan plaatsing in een woonomgeving aan de orde komen. Bij
voorkeur aan de randen van de woonomgeving.
7. Plaatsing van masten op sommige locaties is pas bij hoge uitzondering mogelijk. Dit
geldt voor beschermde stads- en dorpsgezichten, monumenten, nabij of in historische
15
Beleidsnotitie Plaatsing Zendmasten en Antennes
Gemeente Deventer
stadsparken en nabij begraafplaatsen. Plaatsing hier kan pas aan de orde zijn als
door de operator aantoonbaar is gemaakt dat een alternatieve locatie niet mogelijk is,
bijvoorbeeld door een dekkingsprobleem. Mocht de plaatsing in het beschermd
stadsgezicht toch aan de orde zijn moet deze zo worden geplaatst dat deze vanaf
straatniveau zo min mogelijk zichtbaar is.
Prioriteringslijst buitengebied
Bij de plaatsing van antennes in het buitengebied is de volgende prioriteringslijst
vastgesteld
1. Uitgangspunt is dat zoveel mogelijk wordt gestreefd naar Sitesharing. Als
verschillende providers gebruik kunnen maken van dezelfde mast, hoeven minder
masten te worden geplaatst. Bij het zoeken naar een locatie voor een nieuwe antenne
moet dus eerst worden gekeken of een bestaande mast in de nabijheid is waar de
antenne bijgeplaatst kan worden.
2. Als Sitesharing niet mogelijk is wordt bij voorkeur gekeken naar de locatie van
bestaande hoogspanningsmasten, snelweg- of spoorwegportalen of . Plaatsing
van een antenne op of in een hoogspanningmast of portaal levert over het algemeen
een vrij kleine (extra) verstoring van het beeld op.
3. Als niet kan worden aangesloten bij een bestaande mast of een hoogspanningsmast is
plaatsing van een nieuwe mast mogelijk. Voorkeurslocaties zijn op infrastructurele
knooppunten. Zoals kruisingen van wegen, kanalen en spoor.
4. Als bovengenoemde locaties niet voor handen zijn is plaatsing in of nabij een
bosgebied mogelijk. Hierdoor kan de mast over het algemeen redelijk goed aan het
zicht worden onttrokken.
5. Plaatsing van masten op sommige locaties is pas bij hoge uitzondering mogelijk. Dit
geldt voor karakteristieke cultuurlandschappen (kleinschalige agrarische gebieden en
landgoederen/buitenplaatsen) en nabij of in natuurgebieden, beekdallandschappen,
uiterwaarden of stuwwalhellingen. Ook hier geldt dat plaatsing in of nabij dergelijke
gebieden pas mogelijk is als door de operator is aangetoond dat plaatsing van een
mast op een alternatieve locatie niet mogelijk is.
Plaatsing masten in nieuwbouwprojecten
De ontwikkeling van een nieuwe woonwijk of een nieuw bedrijventerrein kan voor de
mobiele netwerkoperators aanleiding zijn voor het verkennen van nieuwe zoekgebieden
op deze locaties. De gemeente Deventer zal daarom MoNet op de hoogte stellen van
nieuwbouwprojecten.
De criteria zoals die in de prioriteringslijst voor de plaatsing van antennes in de
bebouwde kom is ook bij nieuwbouwontwikkeling het uitgangspunt.
16

Vergelijkbare documenten