In het land van de mollah`s

Commentaren

Transcriptie

In het land van de mollah`s
Folia 19 #1
16-01-2006
17:01
Pagina 1
Weekblad voor de Universiteit van Amsterdam
Folia
Jaargang 59 20-01-2006
19
In het land van de mollah’s
Folia 19 #1
16-01-2006
11:42
Pagina 2
Folia 19 #1
16-01-2006
17:43
Pagina 3
Inhoudsopgave
02
Folia
19
In het land van
Khomeiny
Elk jaar maakt een groep
politicologestudenten
een studiereis naar Iran.
Zo ook afgelopen december. Een van hen, Kemal
Rijken, hield voor Folia
een dagboek bij. Wat kun
je leren van de onwrikbare geestelijken? Blz. 9
GASTVRIJ
LEVENSLOOP
De afgelopen weken kreeg ik links en rechts informatie in handen over de
levensloopregeling en het was misschien voor het eerst in vijftien jaar dat ik
me bewust werd van het feit dat ik überhaupt een levensloop héb. In het
onlangs gratis verspreide boekje Wat de wetenschapper beweegt, een uitgave van de mij tot nog toe onbekende stichting Sofokles, bleek dat ik
daarin niet de enige was. Er staan zeventien portretten in van wetenschappers die vertellen over hoe ze in het vak gerold zijn en hoe ze hogerop
gekomen zijn. Het is vermoedelijk een aselecte steekproef, maar het
patroon is duidelijk: een succesvolle wetenschapper word je door hard te
werken, sabbaticals te benutten voor nieuw onderzoek, je niet al te veel
aan te trekken van richtlijnen en beleid, en van je werk je hobby te maken
(een eufemisme voor je privé-leven opofferen). Aan carrièreplanning hebben de meesten niet gedaan, gewoon een beetje hogerop komen door
goed te zijn, blijkt al voldoende. Het zijn dwarse mensen kortom, en het
aardige van dit boekje is dat het nu eens geen reclameboekje voor de
overheid lijkt te zijn. Ik kan er niet uit leren wat ik met de levensloopregeling
aan moet, of het moet iets zijn als sparen voor nog meer wetenschap.
Een van de geïnterviewden is Lans Bovenberg, die in 2003 de Spinozapremie heeft gewonnen en die inmiddels een centrum voor onderzoek en
educatie op het gebied van pensioenen en vergrijzing heeft opgezet, het
zogeheten Netspar aan de Universiteit van Tilburg. Zijn verhaal in het
boekje is echt anders dan dat van de anderen. Hij heeft namelijk van beleid
zijn werk gemaakt, en omgekeerd, want hij werkte ook vroeger al veel voor
de overheid. Bovenberg geldt als een van de belangrijkste adviseurs van
het CDA voor wat betreft de invoering van de levensloopregeling. Toevallig
was hij ook net geïnterviewd voor het NWO-krantje Hypothese en voor
omroep Brabant. Daar zegt hij over vergrijzing: we moeten maar eens af
van het ‘zwitserlevengevoel’, ouderen zijn waarschijnlijk gelukkiger als ze
zich nog lang nuttig kunnen maken voor de samenleving. Ook als ze minder gezond zijn. Zijn eigen oma bijvoorbeeld had veel voor Bovenberg
gebeden, en dat was ook heel belangrijk geweest, zei hij. Maar of hij nu
zelf voor de levensloopregeling opteert, blijft onduidelijk. Bovenberg zegt
er niets over. Wel laat hij doorschemeren dat hij op zijn oude dag nog
dominee wil worden. Wellicht gaat hij dus op een dag voor míj bidden!
Misschien zegt zijn keuze iets over het nut van de levensloopregeling voor
wetenschappers. Toch maar eens met Zwitserleven bellen.
Lisa Kuitert
Folia, Weekblad voor de Universiteit van Amsterdam
Sarphatistraat 104, 1018 GV Amsterdam
Tel. 020 – 5253981, Fax 020 – 5253980, [email protected]
Uitgever: Stichting Folia Civitatis
Redactie: Mirna van Dijk, Marcel Hulspas (hoofdredacteur), Truusje van de Kamp (eindredacteur), Margot Riedstra (secretariaat), Berber Rouwé, Dirk Wolthekker
Medewerkers: Nienke Beeking, Eric van den Berg, Yvonne de Blaauw (beeldredacteur),
Sanne de Boer (correctie), Hans Bouman, Aaf Brandt Corstius, Bob Bronshoff, Fong-Ping
Chu, Fred van Diem, Robbert Dijkgraaf, Merlijn Draisma (illustraties), Guido van Driel
(illustraties), Zippora Elders, René Glas, Marc van der Holst, Janneke Huijnk (illustraties),
Tamara Koeman, Lisa Kuitert, Amy Kouwenhoven, Esther van der Meer, Floor Milikowski,
Hanna van der Molen, David Nieborg, Eran Oppenheimer, Eva Reijman, Kemal Rijken,
Sake Rijpkema, Marcel Roes, Luc de Rooy, Maurice Seleky, Henk Thomas, Raymond
Teitsma (illustraties), Erik de Vries
Redactieraad: Simon Dikker Hupkes, Lief Keteleer, Pau l Krediet, Ingeborg Middel,
Arno Smit, Peter Vermaas (voorzitter)
Bladmanagement: Impressum, Zoetermeer
Lay-out: Publish, Amsterdam
Druk: Dijkman Offset, Diemen
Advertentiewerving: Bureau van Vliet bv, Zandvoort
Tel. 023 – 5714745, Fax 023 – 5717680, [email protected]
Advertentiewerving culturele pagina: Daily Productions, Amsterdam
Tel. 020 – 428 03 78, Fax 020 – 627 97 11
Abonnement: € 44,95 per jaargang. Opgave: 020 – 525 3981, www.foliacivitatis.nl
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
VOETBAL
4
Een nieuwe rubriek over de UvA
en de koning der sporten
GEZOND EN GOEDKOOP
5
LSVb en ISO sluiten collectief contract
met ziektekostenverzekeraar
INDRINGER
5
Geesteswetenschappen heeft een
student-bestuurder
TUSSEN DE GEESTELIJKEN
9
Verslag van een studiereis naar Iran
THEATER EN CINEMA
16
Paul van der Heijden pleit in zijn diesrede
voor eerherstel van het oude hoorcollege
EN VERDER:
Puzzel 7
Voetlicht 11
Games/Film/Foto 12
Cultuur/Geld 13
Brieven 15
Promoties/Oraties 15
Uit de provincie 16
Personalia 17
Lezen/Mijn promotie/Nieuw 20
Stage 21
Koken/Crea 22
Annonces 23
ABC/Bij de les/Spekkie Big 24
Coverfoto: Kemal Rijken
VOLGENDE WEEK:
Houd de dief!
Wie Justitie een handje wil helpen, kijkt tegenwoordig naar
Peter R. de Vries. Honderd jaar geleden lazen amateurdetectives de blaadjes met bloedstollend ‘politie-nieuws’.
Communicatiewetenschapper Stijn Reijnders ziet weinig
verschillen in inhoud en stijl.
Folia 19 #1
16-01-2006
17:43
Pagina 4
NIEUWS
G
Bètastudenten waarschuwen minister
Achttien studieverenigingen van bètaopleidingen
hebben afgelopen week een
open brief gestuurd naar
Maria van der Hoeven
waarin ze hun zorgen uiten
over het wiskundeniveau
van eerstejaars bètastudenten.
In de brief vragen de studenten de minister het wetsvoorstel
over onderwijsvernieuwingen,
dat deze week in de Tweede
Kamer zal worden behandeld,
te heroverwegen. De minister
wil het aantal wiskunde-uren in
het voortgezet onderwijs verminderen. Studenten in de
natuurwetenschappen, wiskunde en informatica zijn het
daar niet mee eens.
‘Lieve Maria’, schrijven de
studieverenigingen namens
10.000 bètastudenten op de
website www.lievemaria.nl.
‘We merken dat we het universitair niveau eigenlijk niet aan-
kunnen. Er treden dagelijks
situaties op waarbij we merken
dat we te weinig wiskunde op
de middelbare school hebben
gehad. Daarom moeten we nu
bijspijkercursussen volgen of
zelfs stoppen met onze studie.’
Sinds 2002 komen zogenoemde tweede-fasestudenten aan op de universiteiten.
gebleken dat de wiskundekennis bij deze studenten lager is
dan voor de invoering van de
verplichte profielen, en juist
nu verlaagt de minister de wiskundelast in het voortgezet
onderwijs. ‘Het ligt volgens
ons meer voor de hand om het
verplichte deel van het wiskundeonderwijs te verzwaren
wetenschappen zijn aangesloten. Voorzitter Daan Vreeswijk, zevendejaars artificial
intelligence: ‘Zelf ben ik nog
van voor de tweede fase, maar
mijn zusje heeft wel wiskunde
geleerd volgens het voorgeschreven tweede-faseprofiel.
Ze kan vergelijkingen met
sinussen en cosinussen alleen
uitrekenen met de grafische
rekenmachine, terwijl ik dat
op papier doe. Als er nog minder wiskunde op de middelbare school wordt gedoceerd,
zullen aanstaande eerstejaars
minder weten dan mijn zusje.’
De open brief is overigens
niet ondertekend door de
Natuurwetenschappelijke
Studievereniging Amsterdam
(NSA), waarbij veel wiskundestudenten zijn aangesloten.
Naar verluidt vindt de NSA
het niet op haar weg liggen de
minister tot de orde te roepen.
(DW)
‘Straks weten eerstejaars nog minder
van wiskunde dan mijn zusje’
Ze hebben een vwo-diploma
gehaald volgens een vastgestelde profielindeling. Scholieren die een bètastudie willen
volgen moeten het ‘harde’
wetenschapsprofiel ‘natuur en
techniek’ volgen om een studie
in de natuurwetenschappen,
wiskunde of informatica te
mogen aanvangen.
Inmiddels is volgens de
ondertekenaars van de brief
in plaats van te verlichten. De
vermindering van het aantal
wiskunde-uren is in strijd met
de wens om in Nederland de
innovatieve kenniseconomie
te versterken.’
De open brief is ook gestuurd namens de Vereniging
Informatiewetenschappen
Amsterdam, een studievereniging waarbij 650 UvAstudenten in de informatie-
Frans Meijer huisjesmelker van het jaar
huisjesmelker van het jaar
en won de gouden dakpan
met uier.
‘Niet zo best?’ ‘Ach, ik doe
elke dag mijn best meneer, dan
gaat er ook weleens iets mis’,
reageert Frans Meijer op zijn
uitverkiezing tot ‘huisjesmel-
FOTO: SAKE RIJPKEMA
De directeur van de
Amsterdamse beleggingsmaatschappij Bakaro werd
op 4 januari gekozen tot
High Tea
Het is januari en dan vinden overal nieuwjaarsrecepties plaats. De Faculteit der Geesteswetenschappen gaf vorige week dinsdag 10 januari ter gelegenheid van het nieuwe jaar een ‘high tea’ in
restaurant David en Goliath van het Amsterdams Historisch Museum. De Britse high tea gaat traditiegetrouw gepaard met het eten van zoete en hartige hapjes als sandwiches, scones met jam en room,
cake, koekjes en bonbons. (DW)
4
ker van het jaar’. De verkiezing maakt deel uit van een
langlopende campagne van de
LSVb tegen de woningnood
onder studenten. Via internet
en klachtenkaarten konden
huisjesmelkers worden genomineerd. Er kwamen zo’n
zeventig meldingen binnen.
Zeven daarvan wezen Meijer
aan als ‘kwaaiste pier’ onder
de huisjesmelkers: hij zou de
privacy van zijn huurders
schenden, hij pleegt geen
onderhoud, is onbereikbaar
en vraagt extreem hoge huren.
‘Ik denk dat ik wel weet wie
mij genomineerd heeft’, zegt
Meijer. ‘Een jongen die drie
jaar bij mij gewoond heeft, dus
zo veel heb je dan niet te klagen, zou ik denken. Er speelt
natuurlijk altijd wel iets met
een huurcommissietje of zo,
maar verder, ach, ik zie de prijs
toch vooral als een ludieke
actie.’ De prijswinnaar nam de
trofee niet in ontvangst, want
hij hoorde ‘veel te laat’ dat hij
de prijs had gewonnen en toen
had hij geen tijd meer om naar
de uitreiking te komen. ‘Kan
ik in het vervolg wat eerder op
de hoogte worden gesteld als
ik een prijs win?’ (DW)
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
Deze week gaat het bekertoernooi van de USC-zaalvoetbalcompetitie van start. Jammer
voor UvA-studenten: in de
hoogste regionen lijkt de VU
goed vertegenwoordigd. Een
top-drie van de kanshebbers:
1. GODENZONEN Dit ensemble
van overwegend (ex-)
VU-studenten bewegingswetenschappen won vorig jaar de
beker. De Godenzonen, die bij
aanvang van het vorige academisch jaar nog in de tweede
klasse speelden, maakten ook al
furore bij de Nederlandse Studenten Kampioenschappen,
waarbij zij het opnamen tegen
all-stars-teams van andere universiteiten. Dit jaar zijn de
Godenzonen dan ook favoriet. In
hun topklasse-poule werden de
Godenzonen echter nipt gepasseerd door Rauw & Glansloos.
Kenners geven de schuld aan
topscoorder Robert Kranendonk
en de beruchte vliegende keep
Guus Reurink. Beide spelers
waren het afgelopen seizoen frequent afwezig, maar met hen op
het veld zou het team onverslaanbaar zijn. Kranendonk:
‘Voor bekerwedstrijden ben ik
altijd komen opdagen.’
2. PLACEBO Dit team werd in
de vorige eeuw opgericht door
een clubje antropologiestudenten aan de UvA, maar bestaat
nu uit een mix van overwegend
UvA-alumni. Placebo won één
keer eerder de beker, in het studiejaar 2003-2004. Placebo
staat bekend als een team van
harde werkers. ‘Het is voor ons
tachtig procent zweet’, aldus
communicatiewetenschapalumnus Spike Huisman.
3. DE EGELS Draaien al jaren
mee, hetgeen zich uit in de leeftijd van de ploeg. Deze heren
op leeftijd hebben een echte
doctor in de biologie: de 29jarige VU-medewerker Jorrit
Hornberg. De veteranen van De
Egels wonnen vorig jaar de
kampioenspoule, en zijn daarmee regerend aanvoerder van
de competitie. (Eric van den
Berg)
Ond
en H
tief
afge
wer
Avé
kun
zeke
Ach
N
via d
cont
vere
de st
ISO
stud
ring
Kru
kort
ring
vulle
stud
op d
S
Stu
scha
Dui
1 jan
dag
Facu
wet
‘I
om g
sitei
kans
‘Nat
stud
maa
niet.
voor
Omd
denk
werk
rugg
H
het b
een s
best
lede
maa
bedr
even
deca
teit h
best
word
den
hebb
eers
woo
Er w
storm
neel
Folia 19 #1
16-01-2006
17:43
Pagina 5
NIEUWS
HORENZEGGEN
Goedkope verzekering voor studenten
eralr
n
s:
ble
ten-
bij
e-
k al
u-
Onderhandelaars van UvA
en HvA hebben een collectief ziektekostencontract
afgesloten voor hun medewerkers bij verzekeraar
Avéro Achmea. Studenten
kunnen zich voordelig verzekeren bij Zilveren Kruis
Achmea.
Nadat voor hbo-studenten
via de HBO-raad al eerder een
contract was gesloten met Zilveren Kruis Achmea, hebben
de studentenbonden LSVb en
ISO nu ook voor universitaire
studenten een zorgverzekering afgesloten bij Zilveren
Kruis Achmea. Behalve een
korting op de basisverzekering en een korting op de aanvullende pakketten kunnen
studenten aanspraak maken
op de extra’s die worden gebo-
den naast de zorgverzekering.
Universitaire studenten die
gebruik maken van het aanbod, kunnen rekenen op een
korting van 7,5 procent op de
basisverzekering en 10 procent
op de aanvullende pakketten.
Daarmee is Zilveren Kruis
Achmea volgens LSVb en ISO
‘een van de voordeligste verze-
burg, voorzitter van het ISO, is
te spreken over de verzekering:
‘Het is een hele geruststelling
dat alle studenten in Nederland nu de mogelijkheid hebben goed én relatief goedkoop
verzekerd te zijn.’
Medewerkers van UvA en
HvA kunnen zich verzekeren
bij Avéro Achmea. Het basis-
‘Een zeer welkome aanbieding voor studenten
die het financieel toch al niet zo ruim hebben’
keringen’ voor studenten.
Voorzitter Jonathan Mijs van
de LSVb: ‘Deze verzekering is
een zeer welkome aanbieding
voor studenten die het financieel toch al niet zo ruim hebben.’ Ook Evelien van Roem-
pakket gaat rond de 79 euro
per maand kosten. Wie ook
een aanvullende verzekering
wil hebben betaalt, afhankelijk van de dekking, een extra
bedrag van tussen de 8 en 18
euro per maand. UvA en HvA
Rector Paul van der Heijden
hield vorige week in zijn dies-
hebben een contract gesloten
voor een ‘restitutieverzekering’, dat onder andere
inhoudt dat verzekerden zelf
mogen beslissen van welke
ziekenhuizen, dokters of tandartsen ze gebruik willen
maken. Medewerkers of studenten die overigens zin hebben zich bij een andere verzekeraar aan te sluiten, staat dat
vrij. Avéro Achmea heeft
afgelopen week aan alle
medewerkers van UvA en
HvA een offerte gestuurd.
(DW)
rede een pleidooi voor de
terugkeer van het klassieke
hoorcollege. Mee eens?
Martijn Hesselink, hoogleraar
privaatrecht:
‘Het hangt ervan af hoe ouderwets. Voor onderwijs volgens
de socratische methode, door
vraag en antwoord, is veel te
zeggen. Ook bij zeer grote
groepen, zoals bij Rechten.
Maar de monoloog van anderhalf uur met een pauze (hoe
Op donderdag 19 januari om
15.30 uur is er een voorlichtingsbijeenkomst voor UvAmedewerkers over het nieuwe
zorgstelsel.
Oudemanhuispoort, zaal D008
knap of grappig ook) hoeft van
mij niet terug te keren. Onderwijs moet interactief zijn. Studenten moeten een reden
hebben om naar de Poort te
komen. Anders kunnen we net
t. In
de
ass.
n
onk
ep
freop
k
in
oor
enat
nd
én
stuo
an
ons
s
n
eefn
e
De
ran
zo goed een filmpje op black-
Student in bestuur Geesteswetenschappen
board zetten. Het verschil tussen thuis studeren en onderwijs
Student literatuurwetenschap en filosofie David
Duindam (23) maakt sinds
1 januari deel uit van het
dagelijks bestuur van de
Faculteit der Geesteswetenschappen.
‘Ik vind het heel belangrijk
om geëngageerd in de universiteit te staan. Hier bood de
kans zich aan’, zegt Duindam.
‘Natuurlijk kun je ook in de
studentenraad gaan zitten,
maar dan ben je verkozen. Nu
niet. Het is een betaalde baan
voor twee dagen per week.
Omdat ik niet ben verkozen,
denk ik wat vrijer te kunnen
werken; ik kan zonder last en
ruggespraak functioneren.’
Het is voor het eerst dat in
het bestuur van de faculteit
een student zitting heeft. Het
bestuur bestaat nu uit vier
leden; naast het studentlid
maakt ook de directeur
bedrijfsvoering er deel van uit,
evenals de decaan en de vicedecaan. Duindam: ‘De faculteit hoeft geen dagelijks
bestuur te hebben, maar het
wordt toch belangrijk gevonden zo’n informeel orgaan te
hebben. Vorige week heb ik de
eerste vergadering bijgewoond, en dat ging heel goed.
Er wordt overlegd, gebrainstormd, gepraat over personeelsaangelegenheden en sol-
licitatieprocedures. Die vergaderingen hebben een vertrouwelijk karakter. Ik vind het
goed dat er nu ook een student
bij zit die de belangen van de
studenten kan behartigen.’
De studentenraden pleiten
er al jaren voor dat er studen-
volgen is dat studenten bij
ten worden opgenomen in de
bestuursgremia van de UvA.
Het wachten is nu op een studentlid in het CvB. (DW)
onderwijs kunnen terugpraten.
Zo kom je erachter of je er iets
van begrepen hebt. Ik ben dus
meer voor een praatcollege.’
Sofie Cerutti, aio bij nieuwste
geschiedenis:
‘Zeker moeten er hoorcolleges
zijn, zij het met mate. Daarin
kunnen studenten zich zwijgend vergapen aan een Wetenschappelijke Grootheid en zich
laven aan zijn Kennis. Het leukste en leerzaamste is natuurlijk
om zelf je kennis te vergaren,
en daar heb je werkgroepen en
onderzoekspractica voor nodig.
Maar een kijkje in de keuken
FOTO: SAKE RIJPKEMA
n
ni-
van iemand die er echt verstand
van heeft, is niet te versmaden.’
Wim van den Berg, emeritus
hoogleraar neerlandistiek, gaf
honderden hoorcolleges:
Ruud Lubbers terug bij VN
‘Ik hield ervan, ik heb ze altijd
Vorige week maandag 9 januari ging de jaarlijkse Unisca-conferentie van start met een toespraak van
oud-premier en voormalig hoge commissaris voor de vluchtelingen Ruud Lubbers in de Rode Hoed.
De United Nations Student Conference of Amsterdam (Unisca) wordt dit jaar voor de negende keer
gehouden en duurt tot en met komende vrijdag 20 januari.
Tijdens de Unisca-conferentie simuleren 250 studenten uit binnen- en buitenland een conferentie van
de Verenigde Naties om kennis te maken met de internationale politiek en diplomatie. Elk jaar heeft de
Unisca een thema. Dat is dit jaar UN Incorporated. Binnen dit thema komen actuele VN-kwesties aan
bod, waaronder microkrediet, intellectueel eigendomsrecht en kinderarbeid. (DW)
keer als ik die zaal inliep, voelde
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
met veel plezier gegeven. Elke
5
ik een beetje spanning, en dat
is nodig om er een goed college van te maken. Een goed
gegeven hoorcollege is een van
de leukste wonderen van de
universiteit.’ (Erik de Vries)
Folia 19 #1
16-01-2006
11:44
Pagina 6
C
Hen
per
ook
min
D
sitai
aan
gele
de C
cieel
tein
doce
Ev
op
Eveli
van h
door
lijst v
Het g
verw
‘Nu h
ook n
raad
SPO
De j
aan
wet
judo
tieve
ring
jour
rond
liste
bas
‘In v
nelij
soo
1
7
10
13
17
Folia 19 #1
16-01-2006
17:45
Pagina 7
NIEUWS
Law School maakt doorstart zonder Nyenrode
De samenwerking tussen
de rechtenfaculteit van de
UvA en business universiteit Nyenrode is commercieel geen succes gebleken
en is daarom gestaakt.
‘Nyenrode begint bovendien wel erg op het hbo te
lijken’, zegt Hetty van
Roozendaal, directeur van
de Amsterdam Nyenrode
Law School (ANLS)
Daarom gaat de UvA
vanaf komend studiejaar op
haar eentje verder met het
aanbieden van de master
‘laws in international business transactions & law’.
Inhoudelijk heeft de samenwerking met Nyenrode een
heel goed programma opgeleverd, zegt Van Roozendaal.
‘Maar Nyenrode wil er geen
geld meer in stoppen.’ Als
business universiteit
beschouwt Nyenrode haar
opleidingen als ‘profit center’
en dus moet er winst worden
gemaakt. De veertien studenten die momenteel het programma volgen en ieder een
collegegeld van 25.000 euro
betalen voor de één tot
anderhalf jaar durende master leveren gezamenlijk kennelijk een te kleine bijdrage
aan de winstverwachting van
Nyenrode.
‘Nu we het zelf gaan aanbieden kan het goedkoper’, zegt
Van Roozendaal. ‘Het collegegeld wordt volgend jaar verlaagd naar 15.000 euro. We
willen geen winst maken met
de opleiding, quitte spelen is
genoeg.’ Door verlaging van
het collegegeld verwacht Van
Roozendaal dat het aantal studenten zal stijgen. ‘Maar we
laten er maximaal veertig toe.’
Ook verwacht ze dat het academische niveau van de mas-
ter aan de UvA beter gewaarborgd zal zijn dan op Nyenrode. ‘Wij willen exclusiviteit,
op Nyenrode kiest men voor
de bulk van rechtenstudenten.’ (DW)
www.anls.nl
De UvA en het Centrum voor Holocaust- en Genocidestudies
(CHGS) doen mee aan de jaarlijkse internationale holocaustherdenking die op 27 januari voor het eerst wordt georganiseerd.
Op 27 januari 1945 werd het concentratiekamp Auschwitz bevrijd.
Secretaris-generaal Kofi Annan stelde in november vorig jaar voor
om van deze datum een internationale herdenkingsdag te maken,
om te voorkomen dat de holocaust (‘a unique evil which cannot
simply be consigned to the past’) in de vergetelheid raakt. Op initiatief van de Rotterdamse faculteitsvereniging Histartes hebben allerlei faculteitsverenigingen besloten hieraan mee te werken. Het
CHGS heeft de taak op zich genomen de eerste herdenkingsdag te
coördineren en de UvA stelt zalen beschikbaar. Voorafgaand aan de
herdenkingsdag, op 26 januari, zal de Franse politica Simone Veil,
minister van Staat en lid van het Constitutionele Hof, de Nooit meer
Auschwitz-lezing uitspreken, om 13.30 uur in de Beurs van Berlage.
De herdenkingsdag zelf start om 11.00 uur in de Oudemanhuispoort. CHGS-voorzitter Johannes Houwink ten Cate zal dan spreken met holocaust-overlevende Jules Schelvis. ’s Middags wordt de
film Hotel Rwanda vertoont en zijn er workshops. De herdenkingsdag wordt afgesloten bij het Auschwitz Monument in Wertheimpark,
waar Wim Deetman, burgemeester van Den Haag, een toespraak
zal houden. (MH)
P U Z Z E L
1
2
3
4
5
9
12
13
14
18
19
20
22
16
21
ERIC VAN DEN BERG
17
15
Vorige week maandag 9 januari vierde de UvA haar 374ste dies natalis. Omdat de eigenlijke verjaardag van de UvA, 8 januari, dit jaar op een zondag viel, vond de viering een dag later plaats. Ter gelegenheid van de dies werden twee eredoctoraten uitgereikt. Dr. Joop Joosten (rechts) – tot zijn
pensionering in 1991 hoofdconservator wetenschappelijke documentatie van het Stedelijk Museum
Amsterdam – kreeg een eredoctoraat omdat hij een centrale plaats inneemt in de historische waardering van het Nederlandse modernisme van de eerste helft van de 20ste eeuw. Joosten is echter vooral
bekend en geroemd als medeauteur van de monumentale oeuvrecatalogus van Mondriaan.
Ook een eredoctoraat was er voor de informaticus dr. Carl Kesselman, samen met Ian Foster een van
de twee uitvinders van ‘het Grid’, dat een bijzondere doorbraak betekende in de gehele infrastructuur
van de informatietechnologie. De gridtechnologie maakt het mogelijk netwerken van computers te
bouwen die zich gedragen als virtuele supercomputers met grote rekenkracht. Kesselman is verbonden aan de University of Southern California, onder meer als directeur van het Center for Grid Technology Information Sciences Institute. De UvA werd in 1632 opgericht als Athenaeum Illustre. (DW)
HORIZONTAAL
1 Nieuw begin
7 Naast Volendam
8 Is overleden
10 Grafische woordpuzzel
12 Latijns bevel
13 Doen boterspanen
14 Bloem
17 Spruit
19 Pakken
21 Met ten niet alles
22 Uit een plant vervaardigd
6
8
11
Eredoctoraten
1 9
7
10
FOTO: SAKE RIJPKEMA
UVA WERKT MEE AAN HOLOCAUST DAY
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
VERTICAAL
1 Werd Bush in 2004
2 Gas, bijvoorbeeld
3 Hondsdol
4 Make-up
5 Slede
6 Niet verder dan
9 Deed 2006 ongeveer drie
weken terug
11 Doen velen nu in de bergen
12 Rustig houden
15 Honingdrank
16 Type wapper
18 Hoogtepunt van een huis
20 Oosterse universiteit
HELEMAAL INGEVULD?
STUUR (O.V.V. NAAM EN HUISADRES) UITERLIJK
DINSDAG 24 JANUARI NAAR
SARPHATISTRAAT 104, 1018 GV AMSTERDAM
EN MAAK KANS OP TWEE TOEGANGSKAARTJES
VOOR BIOSCOOP KRITERION,
WWW.KRITERION.NL
DE WINNAAR VAN PUZZEL 16 (16 DECEMBER) IS
MYRTE HUYTS, DIE IEDEREEN VAN HET COLLEGE
INLEIDING LITERATUURWETENSCHAP BEDANKT
VOOR DE HULP!
7
16-01-2006
11:46
Pagina 8
FOTO: PETER HILZ/HH
Folia 19 #1
Folia 19 #1
16-01-2006
18:00
Pagina 9
IRAN-REIS
Tussen de geestelijken
Sinds drie jaar onderhoudt de opleiding politicologie van de UvA een
uitwisselingsprogramma met de
School of International Relations in
Teheran. Ieder jaar bezoekt een groep
politicologiestudenten Iran en brengt
een groep Iraanse studenten een
bezoek aan Nederland. In december
vertrokken vijftien studenten onder
leiding van docent Paul Aarts. Een van
hen, Kemal Rijken, hield een dagboek
bij, waaruit de volgende fragmenten.
groep te praten en adviseert: ‘Kijk uitsluitend
naar de feiten. Want over Iran bestaan meer
meningen dat feiten.’ Tevens gaat hij in op de huidige politieke situatie: ‘President Ahmadinejad
heeft, naast zijn negatieve uitlatingen over Israël,
een aantal positieve acties ondernomen, zoals het
verlagen van de rente en het ontslaan van corrupte bankdirecteuren. Het is echter de vraag of
de nieuwe bankdirecteuren minder corrupt zijn.’
Op een vraag of er in Iran een nieuwe revolutie
zal komen, antwoordt hij: ‘Nee. Maar één incident, zoals het drastisch verhogen van de benzineprijs, kan al een revolutie veroorzaken. Het
volk pikt zoiets niet en het regime weet dat. Het
regime is bang voor het volk. Daarom voert het
een populistische koers.’
FOTO’S: KEMAL RIJKEN
DONDERDAG 8 DECEMBER
Na ruim vijf uur vliegen landen we in Teheran.
Op het vliegveld ontmoeten we de Iraanse studenten van de School of International Relations
(SIR). Ze studeren internationale betrekkingen
en hebben vooral perspectief op een baan in de
diplomatie. Gedurende de reis zullen ze als gastheren optreden. De kennismaking is open en
vriendelijk. De Iraanse studenten dragen zelfs
onze bagage. Dit belooft wat voor de komende
week.
In de ochtend bezoeken we de SIR. We krijgen
een rondleiding door het Iraanse diplomatieke
archief. ’s Middags volgen we op de Shahid
Beheshti Universiteit een college van een Iraanse
hoogleraar internationale betrekkingen, dr. HajiYousefi. Hij heeft een uitgesproken mening over
de internationale positie van Iran: ‘Op dit
moment is Iran omsingeld door het Amerikaanse
leger. De Amerikanen zijn in bijna al onze buurlanden aanwezig, waaronder Irak en Afghanistan. Daar hebben ze onze vijanden, Saddam
Hoessein en de Taliban, verjaagd om deze landen
te kunnen bezetten.’ Daarna volgt een debat met
Paul Aarts. Haji-Yousefi wil geen water bij de
wijn doen. Desondanks verloopt de middag in
een gemoedelijke sfeer.
ZONDAG 11 DECEMBER
MAANDAG 12 DECEMBER
Vandaag bezoeken we het parlement, dat zich op
een uitgestrekt en afgesloten terrein in hartje
Teheran bevindt. Daarna gaan we naar het stadje
Veteranen uit de oorlog tussen Iran en Irak,
waarin een half miljoen Iraniërs omkwamen,
hebben zich verenigd in de Basij. Ook veel jongeren hebben zich inmiddels hierbij aangesloten.
De Basij speelde een belangrijke rol bij het neerslaan van de studentenprotesten van een aantal
jaar geleden. Is het een gewelddadige organisatie
of een hobbyclub van veteranen? De groep krijgt
uitleg van Amir Reza Sherkat, een ex-lid: ‘Tijdens de studentenprotesten tegen het regime
waren er leden die de studenten aanvielen. Deze
leden zijn écht in de minderheid. Het regime is
tegen deze gewelddadige acties, maar kan er weinig aan doen. Daarvoor is de Basij een veel te
grote organisatie.’ Daarna spreken we met een
oorlogsveteraan.
FOTO: PETER HILZ/HH
VRIJDAG 9 DECEMBER
Het thema van de studiereis is ‘mensenrechten’.
De Iraanse studenten hebben hierover papers
geschreven en we hebben die gelezen. De meeste
zijn slechts twee kantjes lang en gaan niet diep op
mensenrechten in. Wie zich druk maakt over de
zesjescultuur van de UvA, beseft nu dat het nog
stukken erger kan. In de loop van de week zal er
een aantal debatten volgen en dán zal blijken hoe
goed de Iraanse studenten van dit thema op de
hoogte zijn.
Vrijdag is de heilige dag van de islam. Veel
winkels en instanties zijn gesloten. Vandaag
staan een bergwandeling en een ontmoeting met
NRC-journalist Thomas Erdbrink op het programma. Erdbrink neemt de tijd om met de
MAHDAVI SPREEKT
hoofddoek voor vrouwen. Volgens Mahdavi
wordt de verplichte hoofddoek niet in de koran
vermeld. ‘Het is de traditie van het volk om de
hoofddoek verplicht te dragen. Jullie westerse
vrouwen doen er goed aan om jullie daarbij aan te
passen.’ Later vertelt hij dat hij, wanneer hij in
een westers land op bezoek is, de handen van
vrouwen niet schudt. Volgens hem is dit een
Iraans gebruik dat hij in ere wil houden. Op elke
vraag volgt een preek waarin wordt gesteld dat de
wet van de islam de wet van het volk is. Mahdavi
ziet niets in de westerse opvattingen over criminaliteit, politiek of de positie van vrouwen. Aan
het einde van de meer dan drie uur durende sessie
koesteren velen gemengde gevoelens: ‘Als dit een
gematigde geestelijke is, dan belooft het wat te
worden wanneer we met minder gematigden in
aanraking komen.’
ZATERDAG 10 DECEMBER
VOOR VERTREK OP SCHIPHOL
geestelijke) Mahdavi. Na afloop mogen we vragen stellen. Er zijn vragen over de verplichte
Rey dat ten zuiden van Teheran ligt. In Rey ligt
een heilige begraven, en rondom de tombe is een
groot sji’itisch complex verrezen. We krijgen een
college van de hojjat-ol-eslam (hoge sji’itische
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
DINSDAG 13 DECEMBER
De Iraanse papers worden besproken. De meeste
bevatten weinig feitelijke argumenten en onder-
9
Folia 19 #1
16-01-2006
17:47
Pagina 10
DE BASIJ-VETERANEN
steunen het beleid van het regime. Bij kritische
vragen over het staatssysteem en het parlement
schieten de Iraanse studenten voortdurend in de
verdediging. De discussies komen telkens op hetzelfde neer: Iran is een democratie die uitgaat van
de regels van de islam. Tijdens de islamitische
revolutie heeft 98 procent van het volk voor de
islamitische constitutie gekozen.
Paul Aarts vraagt wat de Iraniërs niet goed
vinden aan de westerse democratie. Reacties: ‘De
ongelimiteerde vrijheid die jullie hebben, zoals
homorechten, kan bij ons niet geaccepteerd worden want de islam stelt grenzen.’ En: ‘Wij geloven
meer in de rechten van de gemeenschap dan in de
rechten van het individu.’ Aan het slot van de discussie geven de Iraniërs enigszins toe dat het
Iraanse systeem niet ideaal is: ‘Eigenlijk geloven
we niet in een monopolie van de islam op de
staat.’
WOENSDAG 14 DECEMBER
We zijn vooral erg moe. Het zware programma
begint zijn tol te eisen. Met rode oogjes zitten
sommigen van ons in de bus naar Qom. De stad
is zeer conservatief en zeer religieus. Eerst
bezoeken we de voor Iraanse begrippen progressieve Mofid Universiteit. We worden welkom
geheten door het hoofd van de internationale
afdeling, meneer Mohamadi. Hij draagt een
zwarte tulband, wat betekent dat hij van de profeet Mohammed afstamt. Zijn boodschap: secularisme en de islam zijn beide mogelijk. Na de
lunch bezoeken we het (veel mooiere) onderwijsinstituut van ayatollah Mesbah-Yazdi, de meest
extreme ayatollah van Iran. We worden in een
congreszaal ontvangen waar we een propagandafilm te zien krijgen. Het is een akelige film
waarin mullahs met baarden en tulbanden benadrukken dat alle aspecten in de samenleving
‘islam’ zijn en dat de wetten van de islam boven
alles staan. Na afloop komt een mullah naar
voren die vertelt dat het instituut onafhankelijk
is, maar dat de staat afhankelijk is van dit instituut. Na een klein kwartiertje is hij uitgesproken.
Omdat we geen foto’s mogen maken, verlaten we
het gebouw. Buiten begint het tot velen door te
dringen dat de studiereis in herhalingen vervalt.
Telkens bezoeken we een instelling waar we door
een man met een baard worden aangesproken.
Hij vertelt dat Iran is zoals het is en dat buitenstaanders dat moeten accepteren.
10
We gaan naar het belangrijkste heiligdom van
de stad, de graftombe van Fatima. Niet-moslims
mogen de tombe niet bezoeken, maar gelukkig
lukt het ons toch binnen te komen. Het krioelt er
van de biddende mensen en mensen die het graf
willen aanraken. Een magisch moment. Iemand
merkt op: ‘Het is hier fantastisch, dit is het beeld
van Iran waarvoor ik meegekomen ben.’
DONDERDAG 15 DECEMBER
We mogen uitslapen! Aan het einde van de ochtend vertrekt de bus naar de bazaar van Teheran,
waar de groep anderhalf uur de tijd krijgt om
inkopen te doen. In een met souveniertjes volgeladen bus rijden we naar het Center for Middle
East Studies, naar dr. Sariolghalam. Eindelijk
een progressief geluid: ‘Iran is een land met meer
dan drieduizend jaar van autoritarisme. Nu krijgen Iraniërs ineens te maken met een sociaal en
politiek experiment: de Islamitische Republiek.
Ik heb de Islamitische Republiek nooit geaccepteerd. Zelfs het tijdperk waarin de gematigde
president Khatami aan de macht was, heeft laten
zien dat het combineren van religie en politiek
niet mogelijk is. Toch denk ik dat Iran op de
goede weg is. De leiders van het land zijn tussen
de 65 en 75 jaar, en 70 procent van de bevolking is
jonger dan 25 jaar. Dat geeft hoop voor de toekomst.’
De discussie is interessant en levendig. Voor
het eerst is er een open debat. Voor het eerst zijn
het de Iraanse studenten die de vragen stellen.
Later vertelt Paul Aarts hoe dit kan: ‘Sarioghalam is een van de adviseurs van ex-president
Khatami en een goede vriend van de pragmatist
Rafsanjani. Hij heeft dus veel macht bij de hervormers en daardoor kan hij zich vrijer bewegen.’
VRIJDAG 16 DECEMBER
Vandaag bezoeken we een van de paleizen van de
oude sjahs. Paleis en paleistuin zien er vervallen
uit. Dan snel naar het vrijdaggebed. Iedere vrijdag houden de topmannen van het regime op het
PAUL AARTS (R.) IN DISCUSSIE
terrein van de Universiteit van Teheran een
gebedsbijeenkomst. Vandaag zal ex-president
Rafsanjani de menigte toespreken. Na twee
grondige controles betreden we de halfoverdekte
ruimte. Rafsanjani vertelt het verhaal van Imam
Reza, de zevende imam. Hij benadrukt dat
geschiedenis een belangrijk vak is. Na afloop
schreeuwt de menigte: ‘Dood aan Amerika!
Dood aan Israël!’
In de avond geeft Roderick Wols, de Nederlandse
plaatsvervangend ambassadeur, een diner ter ere
van deze uitwisselingsreis.
ZATERDAG 17 DECEMBER
Het hoofddoel van deze studiereis is het voeren
van inhoudelijke discussies met Iraanse studenten
over mensenrechten. Afgelopen dinsdag was de
eerste ronde. Vandaag de tweede. De discussie
gaat over het in de praktijk brengen van mensenrechten, het waarborgen van vrije religiekeuze en
vrouwenrechten. Wederom stellen de Nederlandse studenten kritische vragen en wederom
lopen zij tegen een Iraanse muur op. Studente
Elaleh: ‘Wij móeten de islam volgen want we hebben geen keus.’ Over de vrije religiekeuze, zegt
student Nozar: ‘De sharia zegt: eens moslim,
altijd moslim.’ Dan wordt het thema ‘vrouwenrechten’ aangesneden. De Iraanse studentes zijn
ervan overtuigd dat vrouwen emotionele wezens
zijn die hun natuurlijke instincten, zoals het zorgen voor kinderen, niet moeten verloochenen.
Hierop volgt meteen een felle reactie van een van
de Nederlandse studentes. Zij vindt dat vrouwen
niet emotioneel zijn en dat het zorgen niet bij de
natuurlijke instincten van de vrouw past. Vervolgens ontaardt de discussie in een emotioneel welles-nietesdebat. Het lukt de vrouwen niet om tot
elkaar te komen. Een gemiste kans.
Al met al zijn de discussies weinig zinvol.
Maar uit gesprekken onder vier ogen blijkt dat de
Iraanse studenten wel degelijk kritiek op het
regime hebben. Sommigen vinden dat de geestelijkheid zich niet met de politiek zou moeten
bemoeien en dat het huidige Iraanse staatssysteem helemaal niet democratisch is.
Tegen het einde van de middag bezoeken we
de redactie van de progressieve krant Shargh
(‘Oost’). Het is een klein kantoor, waar veel jonge
journalisten werken. Er zijn zelfs journalisten die
hun bureau op de gang hebben staan. Het gebrek
aan werkruimte komt vooral door een gebrek aan
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
16-01-2006
17:47
Pagina 11
VOETLICHT
IRAN-REIS
FOTO: HENK THOMAS
Folia 19 #1
geld. De krant heeft financiële problemen, wat
gezien de houding van het regime tegenover deze
krant niet verwonderlijk is.
HOLOCAUSTONTKENNER SHARIAT-MADDARII (M.)
ZONDAG 18 DECEMBER
We bezoeken de faculteit voor internationaal
recht van de Universiteit van Teheran en worden ontvangen door dr. Nasrin Mossaffa, onze
eerste vrouwelijke spreker. In vijf jaar tijd heeft
zij de faculteit opgericht en een grote bibliotheek opgebouwd: ‘Er was een groot tekort aan
literatuur over mensenrechten in Iran. Volgend
jaar hopen we een permanent instituut voor
GEZAMENLIJK ONTBIJT
mensenrechtenstudies te openen.’ Hierna
begeeft de bus zich naar de redactie van de conservatieve krant Kayhan (‘Wereld’). We worden
ontvangen in een indrukwekkende zaal, met in
het midden een grote vergadertafel en aan het
rondleiding loopt er een fotograaf mee. Veel
Nederlandse studenten voelen zich niet meer op
hun gemak. Ze willen zich niet lenen voor de
propaganda van het regime. Aan het einde van
de tour krijgen we Engelstalige edities van Kayhan uitgereikt, maar niet iedereen neemt ze aan.
Opgelucht staan de meesten van ons even later
weer buiten.
De vraag die je jezelf kunt stellen is of deze reis
nuttig is geweest. ‘Mensenrechten’ bleek een lastig thema. Tijdens de workshops zat de dialoog
veelal vast. Van een open debat was nauwelijks
sprake. Meestal liepen we tegen een Iraanse ‘verdedigingsmuur’ op. En na paar dagen begon mij
dat op te breken. Door mensen als hojjat-oleslam Mahdavi en hoofdredacteur Shariat-Maddarii werd het opbrengen van begrip voor onze
gastheren steeds moeilijker. Soms kreeg ik de
indruk dat wij als bezoekers een beetje werden
ingekapseld en door het regime werden gebruikt.
Als me gevraagd wordt of ik nu meer begrip voor
Iran heb gekregen, luidt het antwoord nee.
Gelukkig kregen we na het officiële programma
van tien dagen de mogelijkheid om zelf nog één
week door Iran te reizen. Pas tijdens dit deel van
de reis kreeg ik een betere indruk van het land.
Margje Lettinga helpt met het
organiseren van de Stadsspelen.
Doel: het bevorderen van de
integratie van Amsterdammers.
‘Ik help met het organiseren van een veiling, waarvan de opbrengst naar de Stadsspelen gaat. Deze
spelen hebben tot doel Amsterdammers uit allerlei
bevolkingsgroepen samen te brengen. Er zullen
wedstrijden gehouden worden in diverse categorieën, zoals dans, muziek, voetbal, kennis en koken.
Wij hopen met onze veiling zo veel mogelijk geld
op te halen voor dit initiatief. De bedoeling is dat er
in maart veertig vazen zullen worden geveild, die
allemaal beschilderd zijn door kunstenaars. Het
idee hierachter is dat we het thema “integratie” wilden combineren met iets typisch Amsterdams: een
bloemenvaas. In sommige vazen komen de onderdelen van de Stadsspelen terug. Zo hebben we
restaurant Fifteen gevraagd om een vaas beschilderen omdat er een kookwedstrijd wordt gehouden. Het onderdeel dans komt terug in de vaas van
het Internationaal Danstheater. We willen ook een
Ajax-vaas met alle handtekeningen van de spelers
erop. We organiseren deze veiling met zeven mensen, die elkaar voornamelijk via via zijn tegengekomen. Iedereen heeft een eigen taakverdeling. Ik
ben verantwoordelijk voor het contact met de kunstenaars en voor de logistiek. Het begint steeds
‘Zeventig procent van de bevolking is jonger dan 25 jaar.
meer tijd te kosten, maar het is ontzettend leuk om
Dat geeft hoop voor de toekomst’
geeft veel voldoening. Het is een bijzonder gevoel
te doen. Je ontmoet veel nieuwe mensen, en het
om zo’n vaas in handen te hebben. Ikzelf vind het
interessant om te zien hoe iedere kunstenaar met
plafond kroonluchters. Aan het hoofd van de
tafel zit hoofdredacteur Shariat-Maddarii: ‘Het
is onze taak om de misverstanden die over Iran
bestaan uit de wereld te helpen. Wij vinden dat
onze president Ahmadinejad gelijk heeft. Net
als hij betwijfel ik de holocaust. Zijn mening
over de holocaust is op het onderzoek van
wetenschappers gebaseerd, en door hen is de
holocaust altijd ontkend. Verrassend genoeg
hebben de Europeanen, de kampioenen van de
vrijheid, deze wetenschappers voor hun mening
veroordeeld.’ Veel boze gezichten en boze reacties. Hierna krijgen we een rondleiding. In
tegenstelling tot de redacteuren van Shargh
hebben die van Kayhan niets te klagen. Er werken twaalfhonderd journalisten in grote ruimtes en met moderne computers. Gedurende de
Iraniërs willen graag met westerlingen praten. In
één-op-één-gesprekken wordt duidelijk dat ze
een hekel hebben aan de geestelijken die het land
zo dictatoriaal besturen. De boodschap is bijna
altijd: ‘We want a change to democracy.’ De
vraag is waarom deze mensen niet in opstand
komen tegen hun onderdrukkers, die dit land al
27 jaar in hun greep houden.
Op individueel niveau zijn er tussen Nederlandse en Iraanse studenten goede contacten
opgebouwd. In april zullen de Iraanse studenten
Nederland bezoeken. De meesten zijn nog nooit
buiten Iran geweest. Dit belooft wat. We kijken er
reikhalzend naar uit. ❖
Voor het volledige dagboek kunt u een mailtje
sturen naar: [email protected]
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
dit project omgaat. Door goed naar de vazen te
kijken, kun je zien hoe mensen tegen de stad aankijken. Voor me staat nu een vaas met daarop een
prachtig realistisch oog, geschilderd door Ans
Markus. Daarnaast staat een vaas met graffitikunst
van Snar. Iedereen interpreteert de opdracht
anders, dat vind ik fascinerend. Iedere kunstenaar
licht in een begeleidend tekstje zijn ontwerp toe,
dat maakt dat die vaas nog meer gaat leven. Met
elke vaas krijg je niet alleen een kunstwerk maar
ook een verhaal.’ (Erik de Vries)
Details over de veiling zijn nog niet bekend.
Kijk op www.stadsspelen.nl voor meer informatie
11
Folia 19 #1
16-01-2006
17:47
Pagina 12
GAMES DAVID NIEBORG
SEKSSPELLETJES
Sex sells! De kans is aanzienlijk dat
de lezer die gewoonlijk deze
column overslaat nu toch aan het
lezen is geslagen. Seks verkoopt nu
eenmaal goed. De aanbieders van
bloot op internet behoren tot de
weinigen die geen last hebben
gehad van de internetzeepbel. In
de adult entertainment-industrie
gaan jaarlijks vele miljarden om.
Een media-industrietak die altijd
al moeite heeft gehad om seks te
combineren met haar technologie,
is de game-industrie.
Bloot en games gaan slecht
samen. Eigenlijk is er maar een
echte uitzondering. Al sinds eind
jaren tachtig probeert Larry
Laffer, uit de Leisure Suit Larryserie, een vrouw in zijn bed te krijgen. Het spel is een adventure
game, navigerend door een stripboekachtige wereld wordt de speler puzzels voorgelegd. En als de
juiste aanwijzingen opgepikt worden kan de sullige hoofdpersoon
Larry zijn maagdelijkheid verliezen. Uiteindelijk gaat het in de
Larry-serie meer om (schunnige)
humor dan om seks.
De manier om dan toch geld te
verdienen met de combinatie van
game-technologie en bloot is het
geven van een grafisch jasje aan
chatprogramma’s als MSN of
IRC. Deze virtuele werelden
draaien vooral om communicatie
en de online verkoop van bijvoorbeeld films. Voor wie geen zin
heeft om naar de Wallen te lopen
is er bijvoorbeeld Red Light World.
Volgens de Amerikaanse maker
kan de gebruiker voor twintig dollar per maand online het Red
Light District verkennen ‘zonder
je zorgen te maken over de rare
figuren die daar rondlopen’. De
grote doorbraak van Red Light
World, in feite een goed vermomde sekssite, laat nog op zich
wachten.
In maart 2006 is het aan het
spel Naughty America om te laten
zien dat het wel kan. In wat eruitziet als een kruising tussen een
datingsite en de Sims kunnen spelers online hun personages ontwikkelen, huizen inrichten, chatten, webcammen en geld
verdienen. Het zal wel lastig worden om een partner te vinden in
het spel. De overgrote meerderheid van de gamers is nog altijd
mannelijk. Maar mocht de speler
een partner vinden, dan kan hij (of
zij) iets wat in alle andere spellen
gekuist of afwezig is: virtueel de
liefde bedrijven.
FOTO FONG-PING CHU
Kijk! Een ouderwetse zakdoek. Zo een waarmee je alles wat de neus produceert, keurig in je broekzak kunt bewaren. Wie ontfermt zich over dit stukje
geschiedenis?
12
FILM RENÉ GLAS
SPIEGEL HISTORIAEL
Met de sluiting van Filmtheater
Cinerama op 1 januari 2006 heeft
het Nederlands Filmmuseum een
belangrijk deel van zijn zalencapaciteit moeten inleveren. Wellicht
nog erger voor het instituut is het al
jaren durende gesteggel over de
locatie van het filmtheater en informatiecentrum aan het Vondelpark
(te hoge huur) en het eeuwige
gebrek aan overheidssubsidie waardoor zeer grote hoeveelheden
beeldmateriaal uit de eerste decennia van de filmgeschiedenis verloren kunnen gaan. Het bewaren en
vertonen van historisch filmmateriaal heeft voor velen dan ook geen
prioriteit.
Sinds een aantal jaren komt er
steun uit onverwachte hoek. Het
International Film Festival Rotterdam heeft, ondanks dat het zich
voornamelijk richt op de moderne
wereldcinema, in zijn laatste edities
een subprogramma opgenomen
met films van weleer. Onder de titel
Cinema Regained worden er korte
en lange films gered van de vergetelheid. Soms zijn dit titels van
bekende filmmakers, zoals John
Cassavetes’ Shadows (1958) of Sam
Fullers The Big Red One (1980);
meestal zijn het films die het
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
Westen nooit hebben bereikt, zoals
King Hu’s zwaardvechtfilm Come
Drink with Me (1966) of Fukusaku
Kinji’s yakuza-oeuvre.
In de komende editie van het
Rotterdamse festival wordt Karim
Asifs Mughal-E-Azam (1960) vertoond, een film die wat populariteit
betreft de Gone with the Wind van
Bollywood genoemd kan worden.
Veel aandacht is er ditmaal ook
voor de vroege Russische en Filippijnse cinema. Wellicht nog interessanter is de vertoning van de films
die te vinden zijn in de kieren en
gaten van de filmgeschiedenis:
amateurfilms, documentaires,
films uit de zwijgende cinema.
Als voorproefje is vanaf deze
week Gustav Deutsch’ project Welt
Spiegel Kino te zien in het Filmmuseum, een film die op het IFFR
2005 draaide. In drie, dertig minuten durende films presenteert kunstenaar Deutsch found footage,
filmmateriaal uit de eerste decennia
van de cinema die hij uit diverse
Europese filmmusea heeft geplukt.
De rode draad wordt gevormd door
straatbeelden van het Wenen van
1912, het Soerabaja van 1929 en
Porto, ook 1929. Bijna al het materiaal is afkomstig van amateur-film-
16-01-2006
17:47
Pagina 13
CULTUUR ZIPPORA ELDERS
BEDREIGDE DIERSOORT
FOTO: FILMMUSEUM
Folia 19 #1
L
ers; bijna niets is geënsceneerd.
Welt Spiegel Kino laat zo intuïtief
gemaakte collages zien van bijzondere, verloren en vergeten beelden.
Tijdsbeelden om precies te zijn.
Dat is de kracht van de historische
film, en daar ligt de taak van het
Filmmuseum. Film – fictie of nonfictie – gunt ons een kijkje in de
eigen geschiedenis én in die van
anderen. En het is prettig dat het
Rotterdamse filmfestival hier een
handje bij helpt.
Het is niet eenvoudig om
de poort van het voormalige internaat aan de Van
Hallstraat 52 te vinden.
En wie denkt dat hij er
dan is, heeft het mis: je
moet eerst de binnenplaats over, dan de door
rechterdeur, langs sportschool Xena en vervolgens de trap op. Op de
eerste verdieping vind je
een bar, banken en een
muur vol cultposters:
filmhuis Cavia!
Het heeft iets onwerkelijks, die kneuterige
krakersfeer. Andere alternatieve filmhuizen zijn
allang zo gemoedelijk
niet meer. Cavia is
idealistisch en authentiek,
eigenlijk niet van deze
tijd: een fossiel uit woeligere tijden.
Ooit was de Staatsliedenbuurt een krakersbolwerk. In de jaren tachtig
werd de sfeer er bepaald
door het grimmige kraakcafé De Rioolrat. Cultuurminnende buurtbewoners richtten indertijd
een stichting op om de
mensen wat meer bij
elkaar te brengen. Ze
kozen voor een alternatief filmhuis. De Rioolrat
kreeg er een lief zusje bij:
Cavia.
Nog altijd vertoont
Cavia films op donderdag en vrijdag om 20.30
uur. De toegang is vier
euro. Het zaaltje biedt
ruimte aan veertig toeschouwers. De bijzondere 16mm-films lenen
de vrijwilligers van verzamelaars. In februari is
het thema Movies We
Love to Hate. Het januariprogramma is gewijd
aan de Amerikaanse
stripverfilming.
Getoond worden onder
meer het zwartgallige
American Splendor, het
steengoede Ghost World
en Christopher Nolans
jongste film Batman
Begins. Elke derde vrijdag van de maand is er
Cavi-A-Mation, een
avond die in het teken
staat van de animatiefilm, deze maand in
samenwerking met
Barbara Stok.
De afgelopen 21 jaar
heeft Cavia meermalen
op sterven gelegen. Dat is
nu ook weer het geval. Is
er in Amsterdam geen
plaats meer voor het
beestje? Zal na de Rioolrat ook de Cavia het
loodje leggen? Alles
hangt af van de eigenzinnige filmliefhebber.
Meer informatie:
www.filmhuiscavia.nl
GELD KEMAL RIJKEN
Welt Spiegel Kino
(Duitsland/Nederland, 2005)
Regie: Gustav Deutsch
International Film Festival
Rotterdam, van 25 januari tot 5
februari; www.iffr.nl
Jeroen Beekmans, politicologiestudent, is receptiemedewerker bij reclamebureau Ogilvy & Mather.
‘Ik kwam hier via een studentenuitzendbureau. Ik heb
mazzel gehad, want de kans was groot dat ik als receptiemedewerker bij een advocatenkantoor terecht zou komen.
Reclamemensen zijn veel gezelliger dan advocaten. Het
bevalt me goed. Lekker rustig. Ik veel kan internetten, lezen
en studeren. En dat voor negen euro per uur, in een mooi
pand aan de Schinkel.’
OOK IN PREMIÈRE:
Een Woody Allen-film zonder
hemzelf in een hoofd- of bijrol én
zonder New York als locatie? Je zou
het haast niet geloven maar deze
breuk met de traditie komt de film
ten goede. Het resultaat, een uiterst
charmante film noir, is Allens beste
werk in vele, vele jaren.
Match Point (VS, 2005)
Regie: Woody Allen
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
13
Folia 19 #1
16-01-2006
11:47
Pagina 14
Folia 19 #1
16-01-2006
17:49
Pagina 15
PROMOTIES
DINSDAG 24/01
12.00 UUR
Anthony D’Aléo - Scheikunde
From solution to solid state: energy- and electron-transfer in
complex materials.
Promotor is mw. prof.dr. L. de Cola.
Brieven
CIDI-COLLOQUIUM (2)
Eran Nagan van het Cidi beweert in Folia 16 (16
december 2005) dat er ‘weinig Arabische experts op
het terrein van de geschiedenis en ideologie van de
joodse emancipatiebeweging zijn’. Deze onzinnige
uitspraak werpt op zich al een twijfelachtig licht op
het wetenschappelijke gehalte van dit ‘kennisinstituut’. Naast Palestijnse wetenschappers zijn er
bovendien miljoenen Palestijnse ervaringsdeskundigen te vinden die de kwalijke gevolgen van het zionisme al meer dan vijftig jaar aan den lijve
ondervinden: verdrijvingen, verwoesting van huis en
land, slachtpartijen, vrijheidsberoving en discriminatie. Het Cidi presenteert het zionisme als ‘de joodse
emancipatiebeweging’. Emancipatie over de ruggen
van anderen heen kan wat mij betreft die naam echter niet dragen. Er zijn gelukkig ook veel en steeds
meer joden die aan hun fundamentele kritiek op het
zionisme uitdrukking geven. Het politieke zionisme
dat er vanaf zijn ontstaan met woord en daad naar
streeft land voor eigen volk te veroveren ten koste
van de Palestijnse eigenaren (‘tot de rivier de Jordaan’, Benny Morris) zou aan de universiteit net
zomin als een respectabele ideologie moeten worden gepresenteerd als bijvoorbeeld de apartheidsideologie of andere ideologieën waarbij het eigen
volk voorop wordt gesteld.
Sonja Zimmermann,
Nederlands Palestina Komitee
HARVARD
Marcel Hulspas’ stuk over Amerikaanse universiteiten (‘Liever geen Harvard, Folia 16, 16 december
2005) lijdt aan eenkennigheid, gemakzuchtige
omgang met de feiten en de nodige paradoxen.
Aan de ene kant wordt beweerd dat Ivy Leagueuniversiteiten ‘bedoeld zijn om de kinderen van de
bestaande elite op te leiden tot de elite van morgen’,
maar tegelijkertijd heet het dat er sprake is van een
‘jacht op hoog scorende studenten’ op de SAT-toets
– bij uitstek een objectieve, meritocratische selectiemethode, voor zover zoiets kan bestaan. Ook spreekt
het gegeven dat groepen die vroeger bewust door
de blanke, christelijke elite geweerd werden (joden,
Aziaten) nu bovengerepresenteerd zijn tegen een
beleid van bewuste socio-economische stratificatie.
Bovendien gaat Hulspas eraan voorbij dat Ivy
League-universiteiten niet beroemd zijn omdat ze
hoog op een lijstje staan, maar omdat ze ongelooflijk
goede resultaten boeken.
Hulspas verwart meritocratie en egalitarisme met
elkaar. Een goede universiteit is niet een universiteit
die voor iedereen toegankelijk is, maar die voor de
besten toegankelijk is, ongeacht inkomen of achtergrond. Als het zo is dat de studenten die het beste
op de SAT-toets en andere objectieve selectiecriteria
scoren uit bepaalde bevolkingsgroepen en inkomensklassen komen, dan is dat niet de schuld van de
topuniversiteiten maar van de maatschappij als
geheel. De topuniversiteiten in Amerika zijn zeer gul
met beurzen en voor iemand die daar toegelaten
wordt, zal er altijd een lening beschikbaar zijn. Ook
veel blanke ‘elitekinderen’ studeren af met studieschulden van 100.000 dollar of meer.
Als Hulspas verklaart dat er ongeveer 2500 universiteiten zijn in de VS negeert hij ruim 1600 instellingen
die collegegeld heffen en diploma’s toekennen, maar
waarvan de studieduur twee in plaats van vier jaar is.
Als hij 172.000 studenten opvoert van wie er
146.000 geen plaats weten te bemachtigen, en
opmerkt dat veel studenten hun geluk bij meer dan
een instelling beproeven, gaat hij eraan voorbij dat
het aantal afgewezen studenten vermoedelijk aanzienlijk lager ligt dan 146.000.
In plaats van constant het succes van de Ivy Leagueuniversiteiten weg te verklaren als een bijverschijnsel
van een doorgerotte Amerikaanse cultuur zou ook
eens nader gekeken mogen worden naar de continentaal-Europese cultuur als mogelijke oorzaak van
het feit dat wij de lagere regionen van de ranglijsten
bevolken. De werkethiek en risicobereidheid liggen
hier een stuk lager dan in Engeland of de VS, en er
bestaan weinig structuren om goede studenten voor
hun werk te belonen, zoals selectie aan de poort,
beurzen of prijzen. In dat opzicht valt er van de Angelsaksische voorbeelden nog veel te leren. Gelukkig
begint de Nederlandse regering dat enigszins in te
zien; nu Hulspas nog.
Max Rijkenberg, alumnus van de UvA en
student aan NYU School of Law
David Röling, geschiedenisstudent aan de
UvA en stagiair bij het House of
Representatives in Washington
Daniël Simons, alumnus van de UvA en van
Columbia University Law School; werkzaam
in Londen
NASCHRIFT MARCEL HULSPAS
Zoals ik heb aangegeven zijn er vele manieren om
hoog op de toplijstjes te eindigen; en de meeste
hebben weinig met objectief vastgestelde onderwijskundige of wetenschappelijke merites te maken. Het
‘ongelooflijk goed’ waarmee deze auteurs schermen
is in dit verband een loze kreet. Ik ben in mijn artikel
niet ingegaan op de structuur van de SAT-test, maar
de suggestie dat het hier zou gaan om een objectief
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
14.00 UUR
J.A.F.M. van Vring - Geneeskunde
N-channel calcium blockade in coronary artery disease and
congestive heart failure.
Promotoren zijn prof.dr. K.L. Lie en prof.dr. J.P.G. Tijssen.
WOENSDAG 25/01
12.00 UUR
Spiros Paraskevas - Tandheelkunde
The Effect of Mouthrinses and Dentifrices on Plaque and
Periodontal Diseases.
Promotor is prof.dr. U. van der Velden.
14.00 UUR
Menno Dolman - Rechtsgeleerdheid
Overmacht in het stelsel van strafuitsluitingsgronden.
Promotor is prof.mr. S.A.M. Stolwijk.
DONDERDAG 26/01
10.00 UUR
H.P.C. van Heerbeek - Scheikunde
Core-Functionalized Carbosilane Dendrimers. Nano-sized
Transition Metal Catalysts by Assembly.
Promotoren zijn prof.dr. P.W.N.M. van Leeuwen en
prof.dr. P.C.J. Kramer.
12.00 UUR
Annelies Olijslagers - Neurobiologie
Serotonergic modulation of dopamine and GABA inputs to A9
and A10 dopamine neurons and its role in antipsychotic drug
efficacy.
Promotoren zijn prof.dr. W.J. Wadman en prof.dr. C.G. Kruse.
14.00 UUR
Tim van Wessel - Tandheelkunde
Daily activity of developing jaw muscles.
Promotor is prof.dr. T.M.G.J. van Eijden.
VRIJDAG 27/01
12.00 UUR
Theo Aufenacker - Geneeskunde
The Lichtenstein inguinal hernia repair. Applicability, Antibiotic
prophylaxis and Complications.
Promotor is prof.dr. D.J. Gouma.
14.00 UUR
Loes Wiggers - Geneeskunde
Smoking cessation in patients with cardiovascular disease.
Promotoren zijn prof.dr. J.C.J.M. de Haes en prof.dr. D.A. Legemate.
Tenzij anders vermeld vinden promoties, oraties en
afscheidscolleges plaats in de Aula van de Universiteit van
Amsterdam, Lutherse Kerk, Singel 411.
Uitgebreide informatie over het voorgaande is te vinden op het
UvAweb: www.uva.nl - Agenda.
selectiecriterium is te zot voor woorden. Alleen al de
honderden cursussen en boeken die een student-inspe hiervoor klaarstomen, geven het tegendeel aan.
Wat betreft het vermeende meritocratisch karakter
van de Big Three negeren de auteurs simpelweg de
conclusies van Amerikaanse onderwijsdeskundigen,
zoals door mij geciteerd. Voor wat betreft de zogenaamd ondermaatse ‘werkethiek’ van Nederlandse
studenten verwijs ik hen graag naar de kerstgroet
vanuit de VS van Henk van Os (Folia 17/18, 23
december 2005).
Overigens had ik bij mijn artikel moeten vermelden
dat veel van het door mij geciteerde cijfermateriaal
ontleend is aan Andrew Hacker, ‘The Truth about the
Colleges’, New York Review of Books, 3 november
2005.
15
Folia 19 #1
16-01-2006
17:49
Pagina 16
UIT DE PROVINCIE
TILBURGSE HOMO’S OPGELET!
De Theologische Faculteit Tilburg, tot voor kort een
onafhankelijke opleiding tot priester en pastoraal
werker, maakt sinds 1 januari officieel onderdeel uit
van de universiteit aldaar. Heikel puntje was de
mogelijke bemoeienis van Rome met de benoemingen aan de TFT, maar decaan Wim Weren wijst
erop dat dat in twintig jaar al niet meer is voorgekomen. Ook het ‘homodocument’ dat het Vaticaan in
november vorig jaar liet verschijnen, kan hem niet
verontrusten. De kerk heeft laten weten dat mannen met ‘diepgewortelde homoseksuele neigingen’
niet tot priester mogen worden gewijd. Gaat
Weren zijn studenten alvast waarschuwen? Hij
houdt zich voorlopig van de domme: ‘Allereerst
moet ik zeggen dat het document alleen nog in het
Italiaans beschikbaar is en in een slechte Engelse
vertaling.’ (bron: Univers)
STRIJKEN KRENG!
Waarover maken echtparen ruzie? De Utrechtse
sociaal-psychologe Maureen Tumewu heeft het uitgezocht. Volgens mannen gaan ruzies 1) over de
opvoeding van de kinderen, 2) over ‘emotionele
intimiteit’ (dat zal wel seks betekenen) en 3) over
de besteding van vrije tijd (lees: ongewenst niets
doen). Volgens vrouwen gaan ruzies over 1) emotionele intimiteit, 2) vrije tijd en 3) verdeling van
huishoudelijke taken. Bij zo veel verschil van
mening over waarover nu geruzied wordt, is het
opmerkelijk dat ruzies vaak niet langer dan een uur
duren. (bron: U-blad)
RUIMTEDOZEN IN DE AANBIEDING
Vijf Delftse studenten lucht- en ruimtevaarttechniek
hebben besloten niet te wachten tot ze een keer
uitgenodigd worden voor een sollicitatiegesprek bij
de ESA of Nasa, en hebben Innovative Solutions in
Space (Isis) opgericht. Isis gaat minisatellietjes
maken, niet zwaarder dan tien kilo, die goedkoop
gelanceerd kunnen worden en waarin nieuwe technologieën kunnen worden uitgetest. Dat is hard
nodig, vinden de oprichters want volgens hen zijn
de huidige ruimtevaartbedrijven ‘zeer conservatief’.
Die willen uitsluitend gebruik maken van beproefde
technologieën. De studenten hebben elkaar leren
kennen tijdens een afstudeerproject: de bouw van
de minisatelliet Delfi-C3, een satelliet ter grootte
van een schoenendoos bedoeld om een nieuw
type zonnecel te testen. De doos moet eind dit jaar
de ruimte in. (bron: AD, de Volkskrant)
GOAL OF STUDIEPUNT?
De Studenten Groepering Leiden (LGL) heeft de
universiteit voorgesteld om tijdens de komende
voetbalwedstrijden voor het WK geen tentamens
te organiseren. De tentamenperiode en het voetbalfeest vallen beide in juni, waardoor studenten
(volgens SGL-universiteitsraadlid Victor Dobbe ‘de
meest fervente supporters van het Nederlands elftal’) in ernstige gewetensnood kunnen komen. Met
name de wedstrijd tegen Argentinië op 21 juni, om
drie uur ’s middags, dreigt een groot probleem te
worden. Het verzoek tot clementie werd ingediend
tijdens de universiteitsraadvergadering op 12
december. Vice-rector Ton van Haaften weigerde
er serieus op in te gaan en verwees het voorstel
met een flauwe opmerking naar de prullenbak. Dat
wordt een hete voetbalzomer daar in Leiden. (bron:
Mare) (MH)
16
Theater én cinema
Klagen over de kwaliteit waarmee de
middelbare-schooljeugd de wereld
van het hoger onderwijs betreedt, is
van alle tijden. Tijdens de 374ste dies
natalis riep rector magnificus Paul F.
van der Heijden de universiteit echter
op haar kwaliteit in de gaten te blijven
houden.
oen professor Barlaeus 374 jaar geleden zijn
oratie hield bij de opening van het Athenaeum Illustre, waren de klachten over de
kwaliteit van de jeugd die zich daar meldde niet
van de lucht. Ze werkte niet hard genoeg en,
erger, de beheersing van het Latijn liet dikwijls te
wensen over. Zoals heden ten dage wetenschapsbeoefening zonder de beheersing van de Engelse
taal niet mogelijk is, gold dat in die tijd voor het
Latijn. We kunnen nog wat verder teruggaan in
de tijd, naar Tacitus, in de eerste eeuw van onze
jaartelling. In zijn vlammend betoog getiteld
Tegen het verval van de retorica breekt hij de staf
over de luiheid van de jeugd en de slechte kwaliteit van de welsprekendheid. De sprekers van zijn
tijd maken, in Tacitus’ woorden, ‘storende en
beschamende fouten, kennen de wetten niet,
hebben senaatsbesluiten niet paraat, en staatsrecht is het mikpunt van hun spot’. ‘Eens’, aldus
Tacitus, ‘vervulde de welsprekendheid als meesteres aller kunsten de harten met haar luisterrijk
gevolg, maar zij is gekortwiekt, beknot, onttroond en ontluisterd, weg is haar aangeboren
waardigheid. Algemene, diepgaande en parate
kennis is komen te ontbreken, waardoor de welsprekendheid in verval is geraakt.’
Onze minister van Onderwijs heeft onlangs
besloten het Studiehuis – de bovenbouw van
het vwo – te repareren. Naast positieve kanten
heeft zij negatieve kanten aan dit systeem ontdekt: de aandacht voor parate kennis is te veel
weggevallen, de nadruk is te veel komen te liggen op het leren leren, hetgeen de ontwikkeling
in de latere fase van de studie in het hoger
onderwijs hindert. Veel docenten aan de universiteit en hogeschool moeten vaststellen dat
de kennis waarmee de middelbare scholier het
hoger onderwijs betreedt te mager is. In de
meer taalgevoelige disciplines, zoals geesteswetenschappen en het recht, zijn de klachten
over de beheersing van de Nederlandse taal
aanhoudend ernstig.
Maar laten we ook eens naar onszelf kijken.
Hoe is het gesteld met de doceerkwaliteit van de
professor? Beschikt hij of zij over de redenaarskunst die hoort bij het geven van een goed college
en het inspirerend overdragen van kennis?
T
Lange tijd is het zo geweest dat een speciale
onderwijskwalificatie voor hen die aan de academie kwamen werken, niet vereist was. Gekwalificeerd zijn op het gebied van onderzoek was het
belangrijkste criterium voor het antwoord op de
vraag of iemand benoembaar was tot hoogleraar.
Een meer systematische benadering van de persoonlijke onderwijskwaliteit van de aan te stellen
hoogleraar is pas een aantal jaren geleden van
start gegaan. In ons huidige benoemingsbeleid
kijken wij, behalve naar de excellentie van de
publicaties, tevens naar die van de onderwijskwaliteit. Zonder tevredenstellende en verwachtingsvolle gegevens daaromtrent geen benoeming. Ook voor beginnende docenten hebben
wij onlangs een set van basiskwalificaties vastgesteld.
Maar, zo hoor ik u opponeren, is dat niet wat
ouderwets? Het geven van hoorcolleges voor
grote groepen is toch in deze tijd niet meer te
beschouwen als een serieuze vorm van academisch onderwijs? Studenten moeten worden
opgedeeld in kleine groepjes, en dienen daarin
via coaches, mentoren en tutoren individueel te
worden begeleid. Het nut en de efficiëntie van
grote hoorcolleges zijn aantoonbaar laag, studenten zitten daar van alles te doen, behalve te
luisteren naar degene die hen probeert te boeien.
Het is ook niet goed mogelijk om gedurende drie
kwartier de aandacht van een groot gehoor vast
te houden. Doorgaans is na vijftien minuten de
aandacht weggezakt en tijdens de laatste tien
minuten wordt nog maar twintig procent van de
aangeboden stof onthouden.
Natuurlijk moet er aandacht zijn voor de
nieuwe onderwijsmethoden. Duidelijk is dat
visueel onderwijs een grote impact kan hebben
bij de verwerving van kennis. Veel aandacht voor
beeld en scherm is dus geboden. Niettemin
geloof ik er óók in dat de theatrale kunst van de
collegevoordracht goed mee kan in de competitie
met het bewegende beeld. Maar dat vraagt wel
iets van de welsprekendheid van de woordvoerder.
oe steekt een goede rede in elkaar, hoe
maak je een goed college, hoe kun je een
groot gehoor boeien? Uiteraard door een
boeiende inhoud. Daarnaast is aandacht nodig
voor de vorm. ‘Style is matter’, schreef Nabokov.
College geven is optreden, theater maken, welsprekendheid tentoonspreiden met alle middelen
die daar in de loop der eeuwen voor zijn ontwikkeld.
In de antieke retorica heeft de redenaar drie
taken. Hij moet docere, delectare en movere: infor-
H
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
Folia 19 #1
16-01-2006
17:49
Pagina 17
PERSONALIA
DIESREDE
meren, vermaken en emotioneren. Om deze
taken te kunnen verrichten doorloopt een redenaar alvorens over te gaan tot de net besproken
actio een aantal andere fasen. De eerste is de
inventio, de vinding van de argumenten. Vervolgens de ordening. De gevonden argumenten en
standpunten moeten in een bepaalde volgorde
worden gezet, teneinde navolgbaar te kunnen
worden gepresenteerd. De fase die daarop volgt,
de elocutio, houdt de verwoording van het gevondene in. Welke stijl wordt daarbij gebruikt, welke
metaforen kunnen over het voetlicht worden
gebracht? De laatste fase, alvorens over te gaan
tot de actio is die van de memori. De redenaar
moet hetgeen hij gaat zeggen in zijn geheugen
opslaan. Voorlezen is taboe. Een goed redenaar
doet aan geheugentraining. Pas na het doorlopen
van deze fase kan de redenaar toekomen aan het
allerbelangrijkste: de voordracht. Ik citeer Cicero
uit zijn boek De ideale redenaar: ‘Het uiteindelijk
effect van de rede valt of staat met de voordracht.
De voordracht geeft bij het spreken de doorslag.
Zelfs een overigens heel begaafd redenaar kan
onbeduidend lijken als het hem hieraan ontbreekt, terwijl een matig spreker die hiermee
gewapend is, het vaak van de beste redenaars kan
winnen.’
Een voordracht, en college geven is het houden van een voordracht, heeft per definitie theatrale eigenschappen. College geven is theater
maken, en daarmee de aandacht van het gehoor
vangen en houden.
Er zullen velen onder u zijn die blijvende inspiratie hebben opgedaan voor hun carrière tijdens
een hoorcollege. Er zullen ook velen zijn die
slechte herinneringen hebben aan matige, saaie,
onbeholpen en slecht voorbereide colleges.
Behalve dat met gebruikmaking van theatrale
redenaarsmiddelen de aandacht van het gehoor
kan worden verkregen, gebeurt dat natuurlijk
óók door de overdracht van inspiratie voor het
vakgebied waarover het gaat. Inspirerend spreken over dat vakgebied, laten zien wat er
gebeurde en gebeurd is, de ‘achterkant’ van de
state of the art niet uit het oog verliezen, en dat
alles met gebruikmaking van bloemrijke taal,
stijlfiguren, anekdotes en rijke inhoud. Met minder moeten we geen genoegen willen nemen.
persen in de mal van de soundbite. Welsprekendheid en het daarmee verbonden theater als voortreffelijke eigenschappen van de deelnemers in
onze universitaire gemeenschap verdient weer
en meer aandacht van docenten en studenten.
Het valt serieus te overwegen de kunst van de
welsprekendheid in het curriculum van onze studenten en in de ransel van onze docenten op te
nemen. Daarbij kunnen de lessen van de antieke
retorica ter harte worden genomen, maar daar
kan het uiteraard niet bij blijven. De moderne
technologie stelt ons in staat het aloude theater
van de redenaar te verrijken met moderne beelden, stilstaand en/of bewegend. Metaforen
afgewisseld met echte beeldtaal, wat een mogelijkheden, wat een lusttuin voor oog en oor.
Cicero zou, had hij nu geleefd, de ideale redenaar
opnieuw uitgevonden hebben. Het zal een
persoon zijn die getrainde welsprekendheid
combineert met doeltreffend gekozen, elegant
beeldmateriaal. Kortom, theater én cinema. ❖
Dit is een bewerking van de diesrede die rector
magnificus Paul F. van der Heijden heeft
uitgesproken tijdens de diesviering in de Aula op
maandag 9 januari.
INGEZONDEN MEDEDELING
elukkig is er thans brede aandacht voor de
renaissance van kennis en hebben we
ingezien dat kennis aanwezig in ons
hoofd voordelen heeft boven uitgestelde, later op
te zoeken en dan weer snel te vergeten kennis.
Laten we ook en tegelijkertijd de renaissance van
de welsprekendheid vieren. We laten ons niet
G
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
Prof. dr. N.M. Wijnberg is benoemd tot hoogleraar
cultureel ondernemerschap en management aan
de Faculteit der Economische Wetenschappen en
Econometrie. De leerstoel wordt gefinancierd door
de VandenEnde Foundation. Wijnberg studeerde
Nederlands recht en economie aan de UvA, na een
studie natuurkunde en psychologie te hebben
afgebroken. Hij promoveerde in de bedrijfskunde
aan de Erasmus Universiteit. Van 2001 tot 2005
was hij als hoogleraar industrial economics and
organization verbonden aan de Rijksuniversiteit
Groningen. Wijnberg is ook dichter. In 1997 ontving hij de Herman Gorterprijs voor Geschenken
en in 2004 de Paul Snoek Poëzieprijs voor Vogels.
Nachoem Wijnberg (1961) zal zich als hoogleraar
bezighouden met onderzoek en onderwijs op het
terrein van cultureel ondernemerschap en management. Zijn onderzoek richt zich in het bijzonder op
de strategische en organisatorische aspecten van
mededinging, ondernemerschap en innovatie in de
culturele industrieën. Dit onderzoek heeft niet
alleen tot doel de economische processen in de
culturele sectoren beter te begrijpen, maar ook om
fundamentelere kwesties in economische theorie
aan te kaarten, juist door de bijzonderheden van
culturele sectoren en culturele producten als econoom serieus te nemen. Ook gaat Wijnberg cultureel ondernemerschap een plaats geven in de
onderwijsprogramma’s, in het bijzonder op masterniveau, aan de Amsterdam Schools of Economics
and Business.
Dr. E. Th. van Bavel is benoemd tot hoogleraar
vasculaire biofysica aan de Faculteit der Geneeskunde.
Ed van Bavel (1960) houdt zich bezig met de vraag
hoe bloedvaten hun structuur en functie regelen,
en wat er daarbij misgaat in ziektebeelden als hoge
bloeddruk en aderverkalking. Door fysisch onderzoek te combineren met methoden uit de moleculaire biologie, fysiologie en anatomie hoopt Van
Bavel een beter inzicht te krijgen in het ontstaan
van vaatziekten. Een belangrijke experimentele pijler is het gebruik van kleine bloedvaten die onder
fysische belasting in kweek worden gehouden,
waarbij veranderingen van structuur direct geobserveerd kunnen worden. Het werk wordt verricht
door een multidisciplinair onderzoeksteam binnen
de afdeling medische fysica met steun van onder
andere de Nederlandse Hartstichting.
Mw. prof. dr. M. Rosello is per 1 januari 2006
benoemd tot hoogleraar algemene literatuurwetenschap aan de Faculteit der Geesteswetenschappen.
De onderzoeksinteresse van Mireille Rosello (1957)
gaat uit naar de vergelijkende en interdisciplinaire
bestudering van literaire en tekstuele verhalen (literatuur van de twintigste en eenentwintigste eeuw,
populaire cultuur, film, televisie en nieuwe media).
Daarbinnen richt ze zich op diaspora en (post-)
kolonialisme in Franstalige gebieden – vooral in
Europa, de Maghreb en het Caribisch gebied, én
op gender en seksualiteit. Op onderwijsvlak neemt
Rosello de coördinatie van de onderzoeksmaster
cultural analysis op zich. In het lopende studiejaar
geeft zij colleges in de modules literatuur in de
actualiteit en literature and spatiality.
Rosello was sinds 1998 als hoogleraar Franse letterkunde en vergelijkende literatuurwetenschap
verbonden aan de Northwestern University in de
Verenigde Staten. (DW)
17
Folia 19 #1
16-01-2006
11:50
Pagina 18
Folia 19 #1
16-01-2006
11:50
Pagina 19
Folia 19 #1
16-01-2006
17:50
Pagina 20
LATIJN VOOR HET LEVEN
DE BANALITEIT VAN HET
ONGELUK
Joannes Murmellius (ca. 1480-1517) behoort met
Erasmus tot de pioniers van het Nederlandse
humanisme. Vanuit een sterke voorliefde voor de
literatuur uit de Oudheid maakten zij zich sterk
voor een onderwijsvernieuwing op de Latijnse
scholen. Tot dan toe werd Latijn voornamelijk op theoretische wijze, aan de hand van
de grammatica onderwezen. De humanisten meenden echter dat scholieren de taal
slechts meester konden worden door antieke teksten te lezen. Niet alleen bewonderden zij het taalgebruik van schrijvers als Cicero, Seneca en Vergilius, ook vonden zij
in hun werken de normen en waarden terug die zij leerlingen wilden meegeven.
Humanistisch onderwijs was veeleer bedoeld als algemene vorming dan louter als
opstap naar een carrière in de kerk of de wetenschap.
Als (con)rector van Latijnse scholen in Münster en Alkmaar, was Murmellius een
onderwijsvernieuwer in woord én daad. Zijn lessen trokken honderden leerlingen,
van heinde en verre. Zijn werken werden decennia- en zelfs eeuwenlang herdrukt.
Vandaag de dag geven de leerboeken een levendige indruk van het schoolleven
rond 1500. We lezen hoe scholieren een kamer huren, ter kerke gaan, en geld en
boeken van elkaar lenen; maar ook hoe zij stoeiend elkaars schoenen en boeken
bespugen en zelfs onderplassen. Uitheemse studenten wordt een kamer in kroegen,
bordelen of bij beulen ontraden. Trage studenten krijgen het advies vaak hun haren
te kammen ter stimulering van de hersencellen. Murmellius’ lessen waren bestemd
voor een brede doelgroep: ook wie geen hoogvlieger was, moest op school genoeg
taal en moraal kunnen opdoen voor een gelukkig en fatsoenlijk leven.
Hoewel hij uit geldgebrek voor de klas was gaan staan – en zo zijn wens om aan de
universiteit te promoveren in rook zag opgaan – omarmde Murmellius het leraarschap als een ware roeping. Zijn schoolloopbaan toont dat de humanistische onderwijshervorming zeker niet alleen dankzij een meer theoretisch pedagoog als Erasmus
van de grond is gekomen. Juist de mannen van de praktijk gaven haar daadwerkelijk
gestalte, met blijvend succes.
Juliette Groenland
Een humanist maakt school: De onderwijsvernieuwer Joannes Murmellius
(ca. 1480-1517). Promotor: prof. dr. C.L. Heesakkers; promotie: 13 januari.
Zie ook www.murmellius.com
LEVEN MET RISICO’S
De moderne mens is niet meer in staat
(en bereid) om tegenslagen en rampen te accepteren als zijn noodlot of
als het werk van hogere machten.
Risico’s dienen opgespoord en weggewerkt te worden. En dat laatste
wordt in toenemende mate
beschouwd als een taak voor de overheid. De eigen levensstijl aanpassen
is daarbij tegenwoordig bijna net zo
verwerpelijk als het noodlot accepteren. In deze essaybundel worden de
oorzaken en consequenties van deze
moderne omgang met risico’s geanalyseerd.
Hans Boutellier e.a., Leven in de
risicosamenleving. € 14,50
SCHILDERSOOG
De Russische auteur Vladimir Nabo-
20
kov wilde aanvankelijk kunstschilder
worden. Zijn liefde voor de beeldende
kunst heeft dan ook zijn literaire werk
diepgaand beïnvloed. In dit rijk geïllustreerde boek bespreken Gerard de
Vries en D. Barton Johnson, twee
internationaal vermaarde Nabokovkenners, passages in Nabokovs
romans waarin schilderijen en hun
vaak verborgen betekenissen een rol
spelen. De door Nabokov onthulde
(soms ook: verhulde) betekenis van
deze kunstwerken biedt nieuwe interpretaties van en verrassende inzichten
in zijn literaire werk.
Gerard de Vries en D. Barton
Johnson, Nabokov and the Art of
Painting. € 45,ZICHTBAAR GELUKKIG
Wonen is meer dan een dak boven je
hoofd. De ligging van een huis is
mede bepalend voor de status van de
bewoners, en het interieur is een van
de meest sprekende uitingen van hun
smaak. In deze boekaflevering van het
tijdschrift Mens & Maatschappij
zeven essays over de onmeetbare
waarden verbonden aan het bezit van
In Nick Hornby’s A Long Way Down ontmoeten even na twaalven tijdens de nieuwjaarsnacht vier vreemden elkaar op het dak van
Topper’s House, een populaire springplek voor levensmoe Londen. Geen
van hen is voor het mooie uitzicht gekomen, maar door de onverwachte
drukte slaat de stemming om en besluiten ze hun daad uit te stellen. Misschien valt er toch nog iets van het leven te maken?
Met een dergelijke premisse bestaat het gevaar dat het verhaal verzandt in
een sentimentalisme waar ze bij de EO heel blij van worden. Dat weet
Hornby te vermijden, maar niet dat zijn protagonisten een bijna karikaturale
vlakheid krijgen. Martin, de cynische tv-presentator, Maureen, de zielige huisvrouw, Jess, het baldadige feestbeest, en JJ, de gevoelige muzikant. Alsof
het voor tv gemaakt is. Die indruk wordt versterkt doordat de vier hun verhaal
vertellen op een manier die doet denken aan de soundbite-interviews van
reality-programma’s. Bovendien vraagt Jess zich af hoe ze het zouden doen
in een tv-programma. Op een gegeven moment proberen ze zelfs een sterk
gefictionaliseerde versie van hun verhaal aan de pers te slijten.
Toch doet Hornby weinig met dit alles. Hoewel drie van de vier het niet-optv-zijn (en in Martins geval niet op de goede zender) hoog op de lijst van
ondraaglijk geestelijk leed hebben staan en in Engeland zielsongelukkige
mensen zich bij hun psycholoog melden omdat hun vrienden niet zo leuk
zijn als in Friends, plaatst hij het verhaal niet in een breder cultuurbeschouwelijk kader.
Opvallend is verder dat de enige erudiete persoon in het gezelschap een
Amerikaan is, maar ook dit betekent weinig. JJ leest boeken louter om zich
af te zetten tegen zijn omgeving. Hij wordt er niet gelukkiger van. Hij stond
op dat dak omdat zijn carrière in de muziek mislukt is, zijn meisje hem verlaten heeft en hij zich dood moet werken bij Burger King.
Hornby verbeeldt de banaliteit van het ongeluk treffend, maar of een roman
het geschikte medium is voor zoveel realisme? Het zou mij niks verbazen
als de onderhandelingen voor een verfilming nu al gaande zijn. (Jai van
Essen)
Nick Hornby, A Long Way Down. Viking, 256 blz., € 22,95
een huis, en de invloed van zaken als
klasse en status op de nationale
woningbouw.
Clara Mulder en Fenne Pinkster
(eds.), Onderscheid in wonen:
Het sociale van binnen en buiten.
€ 24,50
INVLOED IN BRUSSEL
De term ‘lobbyen’ heeft in Nederland
een vieze bijsmaak, maar in de
Brusselse wandelgangen zijn de
beroepslobbyisten niet meer weg te
denken. Landen, organisaties en
bedrijven die menen het zonder lobby
te kunnen stellen, komen in de strijd
om de EU-gelden al spoedig op achterstand te staan. De Rotterdamse
hoogleraar politicologie Rinus van
Schendelen beschrijft hoe het lobbyen in Brussel in zijn werk gaat, wat
de geschreven en ongeschreven
regels zijn en waarom het hier een
legitieme en effectieve manier van
onderhandelen betreft.
Rinus van Schendelen, Machiaveli
in Brussels: The Art of Lobbying in
the EU. € 37,50
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
VECHTEN VOOR VREDE
Sinds de val van de Muur worden
Navo-eenheden vrijwel uitsluitend
ingezet voor ‘vredesoperaties’, waarbij
individuele soldaten nu eens als hulpverlener optreden, dan weer als politieman of als ouderwetse soldaat.
Hierdoor vervagen de grenzen tussen
militaire en civiele taken, en tussen de
bevoegdheden van de bevelhebbers
en de lokale autoriteiten. De kloof tussen de talrijke politieke gevoeligheden
en de harde militaire realiteit zorgt
regelmatig voor onbeheersbare spanningen. In deze indrukwekkende studie vergelijkt Thijs Brocades Zaalberg,
van het Instituut Clingendael, vredesoperaties in heden en verleden.
Thijs W. Brocades Zaalberg,
Soldiers and Civil Power:
Supporting or Substituting Civil
Authorities in Modern Peace
Operations. € 39,50
Onlangs verschenen bij
Amsterdam University Press
(MH)
16-01-2006
17:51
Pagina 21
STAGE
Infuus!
DOOR BERBER ROUWÉ
Susanne van Santen ‘speelde
doktertje’ in Malawi.
‘R
egelmatig lag er op onze chirurgieafdeling een patiënt te gaspen.’ Pas afgestudeerd geneeskundige Susanne van
Santen doet een vis op het droge na en maakt
een beangstigend piepgeluid. ‘In het begin rende
ik naar zo’n patiënt toe en schreeuwde: ik wil
een infuus, nu! Maar dan was het al te laat. Vaak
gebeurde er niets, want we hadden maar twee
verpleegkundigen voor veertig patiënten. Later
kreeg ik een merkwaardige gelatenheid, dan
dacht ik: laat maar, hij gaat toch dood. Ik liep
stage in het Queen Elisabeth Central Hospital in
Blantyre. Dat is een van de twee grote, academische ziekenhuizen in Malawi. De meeste Malawiërs zijn verschrikkelijk arm. Ze moeten uren
lopen voor een dokter. Patiënten komen bij
“Queens” als de kruidengenezer én het districtsziekenhuis ze niet meer kunnen helpen, maar
dan zijn ze vaak al te ziek om nog te genezen.’
Van Santen laat een foto zien van een man met
een tumor op zijn gezicht ter grootte van een
sinaasappel. ‘Dan schrik je, hoor, als je dit in het
echt ziet. Deze man leeft waarschijnlijk niet
meer. Ook als we patiënten kónden genezen,
gebeurde dat vaak niet. Want de ene dag waren
de antibiotica op, de volgende het verband.
Regelmatig zaten we zonder narcosemiddel en
konden we niet opereren. We hadden een CTscanner en laboratorium, maar wilde je iets meer
dan een standaardonderzoek, dan moest de
patiënt betalen. En dat kon meestal niet. Dan lag
zo’n patiënt wekenlang te wachten op een krakkemikkig bedje zonder boos te worden.
Ik ging door allerlei fases: frustratie, woede,
gelatenheid, maar ook opwinding. Ik vond het
prachtig om zoveel vreemde ziektes te zien. Dat
is een afwijking van artsen, denk ik. En ik vond
het superleuk dat ik verantwoordelijkheden
kreeg die je in Nederland nooit zou krijgen als
student. Ik mocht de ochtendronde doen, de eerste diagnoses stellen, medicijnen voorschrijven.
Meestal niets heldhaftigs: “Deze patiënt heeft
koorts, dus hij heeft antibiotica nodig.” Maar ik
vond ook eens een man in de gang met op een
kladbriefje “severe head trauma”. Ik deed wat ik
kon, maar je moet je grenzen kennen en op tijd
hulp vragen. Ik heb in mijn eentje abcessen
geopereerd. Die moet je opensnijden en schoonmaken. Een simpele ingreep, maar dat jij degene
bent die beslist dat er gesneden moet worden, dat
is heel bijzonder. Die verantwoordelijkheid is zo
FOTO: BOB BRONSHOFF
Folia 19 #1
SUSANNE VAN SANTEN (25), VORIGE MAAND AFGESTUDEERD IN DE GENEESKUNDE; BEGELEIDER: D.J. GOUMA (AMC)
leerzaam. Bovendien voelde ik me geweldig als
iemand opknapte. Echt doktertje spelen.
Ik voelde me ook schuldig. Stond ik niet hechtingen te oefenen op arme Afrikanen? Maar als
ik die operatie niet deed, deed niemand het. Er
heerst een enorm tekort aan dokters in Malawi.
De werkomstandigheden zijn zo zwaar dat veel
studenten na hun opleiding naar het buitenland
vertrekken. Ziekenhuizen worden praktisch
gerund door blanke dokters, betaald door
NGO’s. Er is te weinig personeel om patiënten te
wassen of voeden. Daarvoor zijn de guardians,
familieleden die overdag buiten rondhangen en
’s nachts onder de bedden slapen. Als er iemand
doodgaat, hoor je klaaggegil van de guardians.
Dat gaat door merg en been. Later wordt het
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2006
afgelegde lichaam op een brancard naar het mortuarium gereden. Alle vrouwen op de afdeling
gaan er in een grote stoet achteraan en zingen
een dodenzang. Zo’n mooie, intense manier van
afscheid nemen. Heel indrukwekkend. Ik had nog
nooit iemand zien doodgaan, in Malawi zag ik
het twee, drie keer per week.
Mensen vragen me: ben je nuttig bezig
geweest? Nee, ik heb wel met kleine dingetjes
geholpen, maar het was vooral een fantastische
ervaring voor mezelf. Als je echt wilt helpen, moet
je specialist worden in Nederland en dan terugkomen om je kennis door te geven aan lokale artsen. Ik wil graag hier internist worden en dan in
een ontwikkelingsland mijn promotieonderzoek
doen, in samenwerking met een lokale arts.’ ❖
21
Folia 19 annonces
16-01-2006
17:38
Pagina 22
A
AGENDA
K O K E N
C R E A i s d e c u l t u re l e o r g a n i s a t i e v a n d e U v A e n d e H v A
Tu r f d r a a g s t e r p a d 1 7 , 1 0 1 2 X T A m s t e rd a m , 0 2 0 5 2 5 1 4 0 0 .
LEKKER!
CREA-Muziek:
wo 18 januari
21.30
Behoort gezonder gaan eten ook tot een van jouw goede voornemens voor
2006? Ben jij van plan om meer zelf te koken, minder vet en meer groentes te
eten, en snackbar of afhaalchinees eens wat vaker links te laten liggen? Goed
plan. Maar vergeet vooral één ding niet: houd het lekker! Als je gezond probeert te
eten maar allemaal dingen bereidt die je niet smaken, is het gauw over met het
gezonde voedsel, en terug bij af(haalchinees). Zet jezelf niet op een ondoenlijk
rantsoen en houd het smakelijk. Lekker en gezond kunnen heel goed samengaan.
Neem dit gerecht met biefstuk en sugarsnaps in zwarte-bonensaus. Vegetariërs
kunnen de biefstuk vervangen door tofu en/of champignons.
Verhit in een wok of koekenpan met hoge rand een eetlepel olie. Laat heet worden
en roerbak de sugarsnaps en rode peper een minuut lang. Doe de biefstuk erbij,
houd het vuur hoog en blijf goed omscheppen. Voeg na ongeveer anderhalve
minuut (of wanneer het vlees van buiten begint te garen) de zwarte-bonensaus
toe en laat op een matig vuur kort meewarmen. Strooi hier de lente-ui over en
schep deze door het gerecht. Meteen opeten met (zilvervlies)rijst. (Hanna van der
Molen)
CREA BIG B AND o.l.v. ARMANDO C AIRO
Gastsolist: Sjoerd Dijkhuizen – tenor-saxofoon. Dijkhuizen’s speelstijl is geworteld in de traditie van
de grote saxofonisten uit de jaren ’50 zoals Hank Mobley, Sonny Stitt en Zoot Sims. Zijn uitmuntende instrumentbeheersing en groot gevoel voor rust en ruimtelijkheid zorgen ervoor dat zijn lyrische
spel goed tot uiting komt. Plaats: CREA Muziekzaal.Toegang gratis. Reserveren niet mogelijk.
do 19 januari
21.00
CREA-Muziek:
CREA PLUG & PLAY POP
CREA-Studium Generale:
KERNGEDACHTEN VAN
FEN ( 7 ) - K ANT
DE GROTE FILOSO -
Spreker: dr Thomas Mertens (hoogleraar Rechtsfilosofie, Radboud Universiteit, Nijmegen). Kant
beschouwt zichzelf als deelnemer aan een historisch proces waarin onterechte aanspraken en vooroordelen worden ontmaskerd door het grondig in kaart brengen van de mogelijkheden en de grenzen van de rede. De belangrijkste vragen van de mens - wat kan ik weten? wat behoor ik te doen?
waarop mag ik hopen?- kunnen alleen beantwoord worden wanneer de menselijke rede aan een
kritisch onderzoek is onderworpen. Daarom bevatten de titels van Kants drie hoofdwerken het
begrip kritiek. Maar wat betekent dat begrip eigenlijk? Plaats: CREA Theater. Toegang gratis.
Inlichtingen: 5251420.
Voor 2 personen:
250 g biefstuk, in dunne plakjes gesneden
300 g sugarsnaps
1 rode peper, fijngesneden
2 lente-uitjes, schuin in fijne ringen gesneden
2 eetlepels zwarte-bonensaus
vr 27 januari
20.00
Bereidingstijd: 15 minuten
Prijs p.p.: € 3,50
Hou je
journa
discipl
De red
nieuwe
interdi
op ww
redact
PODIUM
Optredens van: Moiren,Wicked Nature en Six Feet Up. Drie rockende bands voor niks! Plaats:
CREA Muziekzaal.Toegang gratis. Reserveren niet mogelijk.
di 24 januari
16.30 - 17.30
Dansp
Dans m
locatie
beginn
sers vo
Info: 4
net.net
CREA-Muziek:
CREA POPBANDS
Er klinkt weer rock, pop, funk en punk op het podium van CREA. Debuterende CREA bands en
Luminous lillith, Serial chillers en Smook brengen stevige covers, ballads en eigen werk ten
gehore. Dus kom! Swingen, drinken en meezingen! Plaats: CREA Muziekzaal. Toegang gratis.
Reserveren niet mogelijk.
w w w. c re a . u v a . n l
Winter
Literat
Schrijv
film uit
Met o.
Haring
de Jon
Theate
Den H
ting: st
€ 5,- e
070-3
www.w
Begin
maand
uur. 13
studen
Karate
Palmst
nerscu
18.30tot 5x
[email protected]
Pilates
met ko
dynam
ervare
679 75
www.y
STUD
Waar ga jij met je tientje heen?
< 27 jaar
=
max 10 euro
Beats en poëzie
Theater happening
De jonge koning van
Pherae is gedoemd jong
te sterven. Tenzij iemand
anders zich aanbiedt. Zijn
vrouw bijvoorbeeld…
Het hiphop-poetryfestival
waar rap en spoken word,
beats en alexandrijnen
in elkaar overlopen. De
laatste stand van zaken en
oldskool legendes.
Lachwekkend drama en
wrange komedie met o.a.
Hans Kesting, Roeland
Fernhout en Renée Fokker.
De Volkskrant: ‘Vermaak
op hoog niveau.’
Alcestis – Goat song
door De Roovers
31 jan t/m 2 feb, 20.30 uur
de Brakke Grond
(020) 626 68 66
www.brakkegrond.nl
Double Talk
27 januari, 21.30 uur
Paradiso
(020) 626 45 21
www.paradiso.nl
foto > Jasper Zwartjes
Leven en dood
Kruistochten
18 t/m 21 januari, 18 uur
22 januari, 16 uur
Stadsschouwburg
(020) 624 23 11
www.toneelgroepamsterdam.nl
Aida en Messiah
Het NedPho speelt en het
Nederlands Concertkoor
zingt o.a. Hallelujah uit
Händels Messiah en de
Triomfscene uit
Verdi’s Aida.
Nederlands
Philharmonisch Orkest
4 en 5 februari, 20.15 uur
Concertgebouw
(020) 671 83 45
www.orkest.nl
Ben je jonger dan 27 jaar? Dan betaal je voor
deze voorstellingen niet meer dan €10,-!
(excl. eventuele bespreekkosten)
Ik herinner,
dus ik ben
200 concerten
Multidisciplinaire
theatervoorstelling van
o.a. Hans Dagelet en
Nanine Linning, over een
man die plotseling zijn
geheugen verliest.
Cold Case
7 t/m 15 januari
Melkweg Theater
(020) 531 81 81
www.melkweg.nl
Word voor €10,- lid van
Entrée en ga voor €5,naar de beste concerten
in het Concertgebouw.
Live jazz, klassiek en
wereldmuziek. Weer
eens wat anders dan
de bioscoop!
Entrée / Concertgebouw /
Kon. Concertgebouworkest
(020) 305 10 99
www.entreeweb.nl
Koop je kaartjes bij het theater of bij het Amsterdams Uitburo
Ticketshop - www.uitburo.nl - 0900-0191 (40 cpm)
Kijk vo
www.v
te zijn
Gezel
iedere
Geef je
uur de
[email protected]
± € 3,
Biblica
Chapla
Dutch
read s
though
unfam
been s
(Bube
(month
Psych
schaam
versch
der sc
anders
gevoe
jan. – 2
Van je
hebbe
dagavo
binnen
familie
lasten
keer o
Zin in e
bespre
deze k
Gebre
jan.– 2
Praat m
Folia 19 annonces
16-01-2006
ANNONCES
A
CULTUUR
RO
tie van
untenrische
Plaats:
-
Kant
voorgrendoen?
an een
en het
gratis.
nds en
rk ten
gratis.
Dansproductieworkshops.
Dans mee in voorstellingen op
locatie. Div. choreografen zoeken
beginnende en gevorderde dansers voor productieworkshops.
Info: 420 5541, www.hetkabinet.net
Hou je van wetenschap en
journalistiek? Ben je interdisciplinair geïnteresseerd?
De redactie van BLIND! zoekt
nieuwe redacteuren voor ons
interdisciplinaire webtijdschrift
op www.ziedaar.nl. Reacties:
[email protected]
Winternachten - Internationaal
Literatuurfestival Den Haag.
Schrijvers, dichters, muziek en
film uit binnen- en buitenland.
Met o.a. Gerrit Komrij, Bas
Haring, Abdelkader Benali, Freek
de Jonge en Maria Barnas. In
Theater aan het Spui en Filmhuis
Den Haag. Studenten 50 % korting: studentenprijzen tussen
€ 5,- en € 12,50. Kaartverkoop:
070-346 5272. Kijk op
www.winternachten.nl
SPORT
Beginnerscursus Karate. Start
maandag 16 januari 18.30-20.00
uur. 13 weken voor € 40 (nietstudenten € 55). Shotokan
Karate Centrum Amsterdam,
Palmstraat 13 (Jordaan). Beginnerscursus ook woensdag
18.30-19.30 uur. Gevorderden
tot 5x per week. Info: 618 2342,
[email protected], www.skca.org
Pilates-yoga en yoga in de Pijp
met korting voor studenten. Ook:
dynamische yoga door twee
ervaren docenten. Bel Marloes:
679 7515 of kijk op
www.yogastudio-flow.com
STUDENTENPASTORAAT vE90
Kijk voor alle activiteiten op
www.ve90.nl. Je hoeft geen lid
te zijn en toegang is gratis.
ar
uro
ing
n
o.a.
kker.
ak
ur
Gezellig eten in vE90 kan
iedere donderdag in het Eetcafé.
Geef je op uiterlijk vóór 13.00
uur dezelfde dag (598 5080 /
[email protected]). Kosten
± € 3,50.
Biblical Workshop. Student
Chaplaincy workshop (also for
Dutch students) where we try to
read several biblical texts ‘as
though it were something entirely
unfamiliar, as though it had not
been set before you ready-made’
(Buber). January 18 - 8 p.m.
(monthly).
17:38
Pagina 23
Annonces zijn advertenties
zonder winstoogmerk,
bestemd voor particulieren.
(De Algemene Voorwaarden
voor plaatsing zijn op aanvraag verkrijgbaar.)
Kosten € 7,70 voor de eerste
drie regels (totaal ong. 100
tekens, incl. spaties), € 2,05
voor elke volgende regel.
Aanbieden kan uitsluitend per
e-mail: [email protected]
folia.uva.nl, o.v.v. van uw
adresgegevens.
Plaatsing: Annonces aangeboden vóór vrijdag 11.00 uur
worden opgenomen in het
eerstvolgende nummer. De
week van plaatsing krijgt u per
e-mail de factuur toegestuurd.
het debat over Intelligent
Design een non-discussie? Filosofisch Café met dr. Jan
Boersma, hoogleraar aard- en
levenswetenschappen. 26 jan. –
20.00 uur.
STUDENTEN& STUDIEVERENIGINGEN e.d.
MFAS congresdag 1 februari
2006, De Maakbare Mens:
‘Extreme Evolution Makeover’.
Tijdens dit congres gaan we op
zoek naar de grenzen van maakbaarheid, met o.a. Bas Haring,
Dick Swaab en Iteke Weeda.
Locatie: Collegezaal 1 AMC.
Aanvang 10.00 uur. Gratis toegankelijk voor alle studenten van
de UvA.
WONEN
Iets te verhuizen? Ik kom met
een grote bus voorrijden. Binnen
A’dam van stoep tot stoep € 35.
Ook buiten A’dam mog. Bel
Taco, 06-4486 4390; www.vanhiernaardaar.com
Gezocht: Betrouwbare, leuke
oppas voor 2 jongens van 11 en
7 jaar. Dinsdagmiddag 15.0018.00 uur voor een langere
periode. Eventueel ook andere
dagen. Nieuwmarktbuurt. Bel Ilse
06-5358 3287.
Van je familie moet je het maar
hebben. Workshop op 3 maandagavonden over je eigen plek
binnen je gezin van herkomst/je
familie, verlangens van je ouders,
lasten van je broers/zussen. 1e
keer op 23 jan. – 20.00 uur.
Politicologe, woonachtig in de
Pijp, zoekt incidentele oppas
(+/- een avond per week) voor
dochter (2 jaar) en zoon (3
mnd.). Geïnteresseerd? Mail:
[email protected]
We zoeken een lieve oppas
voor Timo, ons zoontje van 4.
Maandag en dinsdag, van 14.30
tot 18.00 uur, in de Oosterparkbuurt. Vanaf februari, verdienste
afh. van ervaring € 5-7 per uur.
Bel Peter op 06-5110 8067 of
mail [email protected]
SPORT
WWW.USC.UVA.NL
Maak van 2006 een sportief jaar.
DOE EEN USC-SPORTCURSUS!
쎲 Woensdag 18 januari
Pilates Gevorderden
17.30-19.00 uur, € 31,50
(gestart 11 januari).
–
Interdisciplinair honoursonderwijs. Zoek je een extra academische uitdaging naast je studie,
kom dan naar het proefcollege
van de interdisciplinaire honoursmodule Meesters van het Wantrouwen, woensdag 1 februari,
17.45-19.45 uur, Roetersstraat
15, zaal A406. Tevens info over
honoursopties Geschiedenis in
het Groot en Tragedie. Meer
informatie op
www.student.uva.nl/honoursprogramma. Voor opgave mail naar
[email protected]
Feestruimte te huur nabij CS
voor feesten tegen studentenprijzen tot 220 man! Bel 627 2232.
Praktijk voor Coaching en Integratieve Psychotherapie. Levert
op: Zelfinzicht, Keuzevrijheid,
Verbetering van prestatie.
[email protected],
06-1488 1350.
De Spermabank van het AMC
vraagt donoren. Het sperma
wordt gebruikt voor inseminatie.
Onkosten worden vergoed.
Nadere informatie Tel. 566 3090
of www.spermadonoren.nl
Het AMC zoekt niet-rokende
mannen (18-35) in verband met
wetenschappelijk onderzoek naar
de lokale afweer in de long. Deelnemers zullen 12 uur in het AMC
doorbrengen en ontvangen een
vergoeding. Meer informatie:
Jacobien Hoogerwerf, artsonderzoeker,
[email protected]
Feestruimte? Binnenkort afgestudeerd of een ander excuus om
een feestje te geven? NoNoMes
Zaalverhuur in hartje Amsterdam
tegen studentprijzen. Tel. 623
7277 of www.nonomeszaalverhuur.nl
–
Fitness Faculteit 20.15-21.45
uur, € 45,50 (gestart 11 januari).
쎲 Donderdag 19 januari
Schermen (6 lessen) 19.0020.30 uur, € 16 (gestart 12 jan.).
Ski-Fit (6 lessen) 18.30-19.30
uur, € 18,50 (gestart 12 januari).
Locatie: ASC.
쎲 Maandag 23 januari
–
–
쎲 VSB-beurzen 2006
Als je na je doctoraal of master in
het buitenland verder wilt studeren
kost dat geld. Het VSB-fonds kan
je hierbij ondersteunen met een
gift van maximaal € 7.000.
Informatie en aanvraagformulieren
zijn te vinden op www.vsbfonds.nl/
beurzen De aanvraag moet uiterlijk
24 februari ingeleverd zijn bij de
coördinator Internationalisering
van de faculteit.
쎲 HSP Talentenprogramma
2006/2007
Het Talentenprogramma maakt
nu deel uit van het Huygens
Scholarship Programma. Een
aantal zaken is veranderd ten
opzichte van de vorige jaren.
Studenten kunnen ook tijdens
hun Bachelor (laatste fase) en
Master een verblijf in het buiten-
MEMO
LIAISON OFFICE
5417, e-mail: [email protected] of
www.liaisonoffice.uva.nl
VACATURES
Derdegeldstroomactiviteiten
Het Liaison Office heeft tot doel
medewerkers van de Universiteit
van Amsterdam voor te lichten, te
adviseren en te scholen omtrent
derdegeldstroomactiviteiten. Voor
het hele traject vanaf onderzoeksfinanciering tot commercialisering
is expertise aanwezig of binnen
bereik. Daarnaast biedt het Liaison
Office ondersteuning op het
gebied van contractonderwijs.
Ook voor zaken rond contractonderwijs kunt u terecht bij het
Liaison Office. Voor advies bij
vragen rond de financiering bijvoorbeeld: Is mijn cursus of training
subsidiabel? Hoe kan ik sponsors
enthousiast maken voor mijn opleidingstraject? Maar ook bij vragen
over de organisatie: Hoe organiseer ik mijn back en/of front office?
Wat is de juiste cursusprijs?, kan
het Liaison Office adviseren.
Voor meer informatie kunt u terecht
bij het Liaison Office, tel. 525
STUDENTENLEVEN
Vijf vragen aan:
1). Wat is VIA?
VIA staat voor Vereniging Informatiewetenschappen Amsterdam. Wij
zijn de studievereniging voor informatica, informatiekunde en kunstmatige intelligentie, plus alle
masters die daarop aansluiten.
2). Wat organiseert zij voor haar
leden?
VIA probeert op veel manieren het
volgen van deze studies prettiger te
maken. Zo hebben we naast een
boekverkoop een eigen bar, waar
iedere donderdag van 15.00 tot
20.00 uur een borrel gehouden
wordt. Verder organiseren we sporttoernooien, lezingen en feestjes.
3). Nog interessante projecten in
de komende tijd?
Op dit moment zijn we bezig met
–
Poolbiljart 20.00-21.30 uur &
Za. 13.00-14.30 uur, € 77,50
(gestart 16 januari).
Hardloopschool (12 lessen)
18.45-20.15 uur, € 17,50
쎲 Dinsdag 24 januari
Jongleren (12 lessen)
20.45-22.15 uur, € 31,50
(gestart 10 januari).
–
–
WWW.UVA.NL/VACATURES
ACTA
Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam
쎲 afd. Tandheelkundige
Basiswetenschappen
Promovendus
–
Maatschappij- en Gedragswetenschappen
Bijzonder hoogleraar Grote stad
en gezondheidszorg
쎲 afd. Sociologie en Antropologie
Bijzonder hoogleraar Gender
and women’s same-sex relations in
cross-cultural perspective
쎲 afd. Politicologie
Department of Political Science
Universitair docent op het
gebied van de Europese Unie
Assistant professor in European
Integration Studies, with a special
emphasis on the external relations
of the European Union
–
–
–
–
een Programmeerwedstrijd, die
voor studenten uit het hele land
open staat. Hier zitten mooie prijzen
aan vast, zoals een XBox 360 en
een iPod Nano. Verder zitten we
middenin een bestuurswissel, daar
gaat momenteel nogal wat tijd in zitten. Maar zo gauw als dat achter de
rug is, komen we weer terug met
een hele reeks nieuwe activiteiten.
4). Veel mannen en weinig vrouwen; wat gebeurt er dan?
Op ons laatste Eerstejaarsweekend
was er voor het eerst geen vrouwelijke eerstejaars mee, dat is natuurlijk wel jammer. Opvallend is wel
dat de vrouwen gemiddeld wat
actiever zijn dan de mannen: ons
vorige bestuur bestond bijvoorbeeld voor meer dan de helft uit
vrouwen. Als vrouw heb je bij ons in
ieder geval geen gebrek aan aandacht...
–
Rock & Roll v.a. 20.00 uur.
€ 40 (gestart 10 januari)
쎲 Maandag 30 januari
Tennis, maandag t/m vrijdag
(zie rooster), € 46 (9 lessen),
€ 81,50 (18 lessen)
of € 92,50 (training).
Locatie: USC Tennis.
(Prijzen zijn studentenprijzen.)
–
uro
pm)
FOLIA 19 JAARGANG 59 20 JANUARI 2005
land laten subsidiëren door het
Talentenprogramma. Dus ook
voor een uitwisseling is dit mogelijk, zolang de studiepunten,
behaald tijdens de uitwisseling,
meetellen voor het Ba- of Madiploma. Wel moeten studenten
bovengemiddeld presteren (lees
gemiddeld een 8) om in aanmerking te komen. Deadline voor
aanvraag is 1 maart. Voor meer
info: www.nuffic.nl/hsp
Informatie over Studentenzaken
en trainingen & workshops
staat op: www.uva.nl/studentenzaken of bel: 525 8080.
Service & Informatiecentrum, Binnengasthuisstraat 9, 1012 ZA A’dam. Openingstijden ma.–vr.
10.00–17.00 uur. Tel. bereikbaar op ma.–vr. 9.00–17.00 uur op 525 8080, [email protected] ook voor
Studentenadministratie en spreekuren c.q. afspraken Studentendecanen, Loopbaan Advies Centrum en
Bureau Internationale Studentenzaken 쎲 Studentendecanen. Tel. spreekuur di.–vr. 9.00–10.00 uur. Voor
afspraken tel. 525 8080 쎲 Bureau Studentenpsychologen. Voor afspraken en info, ma.–vr. Tel. spreekuur
10.30–12.30 uur, tel. 525 2599 쎲 Loopbaan Advies Centrum. Tel. spreekuur di.–vr. 9.00–10.00 uur.
Inloopspreekuur di.–vr. 11.00–12.00 uur. E-mail [email protected] Voor afspraken tel. 525 8080 쎲 Bureau
Internationale Studentenzaken. Tel. spreekuur di.–do. 9.00–10.00 uur. Inloopspreekuur di.–do.
11.00–12.00 uur. E-mail [email protected] Voor afspraken tel. 525 8080.
Aandacht over? Word buddy of
vrijwilliger voor daklozen en verslaafden bij De Bres of De
Regenboog! Training 1 maart.
Info: 531 7600, [email protected]
deregenboog.org
Vrijdag 27 jan., 20.30 uur, Zaal
100, De Wittenstraat 100:
GhanAid benefiet. www.ocep.nl
Gezocht: avondportiers bij
The Language Academy (UvA).
’s avonds van 18.00-22.00 uur.
Vergoeding: een gratis taalcursus naar keuze! Meer informatie:
525 4637 of [email protected]
thelanguageacademy.nl
Praat men langs elkaar heen of is
Straatkinderenweekend 2006.
Van 17 t/m 19 maart, voor
jongeren die met en voor straatkinderen willen werken of er
belangstelling voor hebben. Zie:
www.commissiesamen.nl; [email protected]
Wij zoeken lieve oppas voor
twee middagen per week (maandag en dinsdag van 14.30 tot
18.30 uur) voor onze zoon van
bijna 7 jaar. Vind je het leuk met
kinderen om te gaan en ben je
ondernemend, bel dan in de
avonduren 420 9291 of 064615 0228, Monique van Hooff.
Gezocht: Lieve ondernemende
oppas voor onze dochters Mette
(9) en Bodil (5) op dinsdag en
donderdag van 15.00 tot 18.00
uur (Jordaan), € 6 per uur. Voor
meer info, bel Sandra (421
2931) of mail naar
[email protected]
Studeren in het buitenland
쎲 UvA-brede uitwisselingsmogelijkheden in het academisch jaar
2006/2007
1 februari is de deadline voor de
uitwisselingsprogramma’s die
door Bureau Internationale
Studentenzaken (BIS) voor de
UvA gecoördineerd worden. De
uitwisselingsprogramma’s waarvoor deze deadline geldt, zijn met
name in Canada, Zuid-Amerika
en Azië en een aantal bestemmingen in de VS. Een overzicht
van de programma’s en het stappenplan voor aanmelding is te
vinden op www.uva.nl/internationaal
Om voor een van de uitwisselingsprogramma’s in aanmerking te
komen, dient er een dossier te worden samengesteld en ingeleverd.
Bezoek en verblijf op straatkinderenprojecten in India, zomer
2006. Ben jij tussen 18 en 25
jaar? Kijk op: www.commissiesamen.nl; [email protected] yahoo.com
DIVERSEN
Psychologisch Café: Schuld en
schaamte. Wat is precies het
verschil? Kun je je schamen zonder schuld te hebben en
andersom? Hoe kom je aan je
gevoel van schaamte/schuld? 19
jan. – 20.00 uur.
Zin in een goed boek lezen en
bespreken? In de literatuurgroep
deze keer Een Schitterend
Gebrek van Arthur Japin. 23
jan.– 20.00 uur.
Kun jij leiding geven? Dan ben
jij wie wij zoeken. Gezocht:
Enthousiaste mensen die zich in
willen zetten voor mensen in
acute problemen. Zoek je boeiend en leerzaam vrijwilligerswerk
en kun je eens per twee weken
een dienst draaien, bel dan De
Elandsstraat-Amstelrank, tel. 623
4757.
VERDIENEN
Gevr. voor onze zoon, klas 5
gym, 2 studenten voor bijles in
Wiskunde/Economie en Latijn.
Reacties naar: [email protected]
STUDENTENZAKEN
VRIJWILLIGERSWERK,
STAGES e.d.
23
쎲 ASSR
A’damse School voor Sociaalwetenschappelijk Onderzoek
Promovendi
쎲 leerstoelgroep Geschiedenis van
de hermetische filosofie
Promovendus
–
–
Natuurwetenschappen,
Wiskunde en Informatica
쎲 SILS
Swammerdam Instituut voor Life
Sciences
Analist (onderwijs/onderzoeksmedewerker)
쎲 HIMS
Van ’t Hoff Institute for Molecular
Sciences
Technician
–
–
Universiteitsbibliotheek
쎲 sector Elektronische Diensten
Functioneel applicatiebeheerder
–
Informatie over deze en de andere
vacatures die de UvA momenteel
aanbiedt: www.uva.nl/vacatures
Voor vacatures van andere universiteiten en academische ziekenhuizen: www.AcademicTransfer.nl en
www.academictransfer.org.
5). Hoe kan men lid worden?
Kijk op via.uvastudent.org.
Het bestuur is te bereiken op
[email protected] Om lid te worden, moet je student van een van
bovengenoemde studies zijn. Als je
dat bent, kun je langskomen bij
onze boekverkoop (kelder gebouw
P op het Roeterseiland, oftewel
Euclides) om een lidmaatschapsformuliertje in te vullen. Kosten:
€ 5,- per jaar, met een maximum
van € 20,- voor je hele studie.
Gratis aandacht voor een activiteit?
Mail [email protected]
Of op zoek naar meer informatie
over het verenigingsleven aan de
UvA? Zie de website van de ASVA
Studentenunie, waar ook de meer
uitgebreide versie staat van deze
rubriek: www.asva.uva.nl/studentenleven
Studenten sportcentrum USC,
De Boelelaan 46,
1082 LR Amsterdam,
tel. 301 3535,
[email protected]
Openingstijden:
weekdagen 08.30-23.00 uur,
weekend 10.00-19.00 uur.
Folia 19 #1
16-01-2006
17:52
Pagina 24
ABC
PINGUÏNS
Ik had niet
gedacht dat ik
een enorme interesse zou krijgen
voor het leven van
de keizerpinguïn,
maar het is toch
gebeurd. Dat
kwam door de
film The March of
the Penguins, die
ik dit weekend
zag. En daarom ga ik nu de halve
film navertellen. Ga hem zien, want
er is geen manier om in woorden
recht te doen aan hoe pinguïns
lopen. Ook is er geen manier om in
letters te vatten hoe Urbanus, die
de voice-over bij deze film verzorgt,
het woord ‘ei’ uitspreekt. Hij zegt
het ongeveer als ‘è’, maar daarmee
doe ik zijn uitspraak dus geen recht.
Hij zegt trouwens ook soms ‘Amai’
als in ‘Amai! Het vrouwtje valt om!’
De reden dat ik de film zo leuk vond
– analyseerde ik later – was, o verrassing, dat de pinguïns me aan
mensen deden denken. Ten eerste
gaan ze allemaal, als het paarseizoen is aangebroken, naar dé
hot spot van Antarctica. Wat er zo
bijzonder is aan die plek? God
knows – in mijn ogen was het daar
net zo koud, winderig en min 59
graden als de rest van Antarctica.
Maar de pinguïns vinden het een
geweldige plek en maken er een
maandenlange tocht naartoe. Dit is
natuurlijk hetzelfde als wat mensen
doen die minutenlang op de fiets
zitten in de barre kou om naar een
druk, doorrookt feestje te gaan, in
de hoop er iemand tegen te komen
om mee te paren (of saai over politiek te praten, als het niet anders
kan).
Wat ik daarna bij de pinguïns herkende, was dat zij heel erg hun best
doen om de zorg
over het ‘è’ te verdelen. Ze zijn zeer
modern en geemancipeerd,
net als mensen!
(Sommige mensen. Sommige.)
Het vrouwtje legt
het ‘è’, maar voetbalt het daarna
naar het mannetje,
die erop gaat zitten broeden. Zij
vertrekt naar zee om visjes te gaan
zoeken. Daar doet ze maanden
over en intussen zit het mannetje
op het ‘è’. Zonder eten. Hij neemt
alleen af en toe een hapje sneeuw.
(Ja, dat is nog eens emancipatie,
mensen.)
En dan is er nog de zeer herkenbare manier waarop pinguïnkuikens
leren lopen. Dat doen ze op de voeten van hun moeder. Maandenlang
staan ze met hun kleine klauwtjes
bovenop de onooglijke klauwen van
hun moeder, en zetten zo alle stapjes mee. Na al die oefeningen stappen ze eraf (of moeder duwt ze er
hardhandig af met haar puntige
snavel) en dan lopen ze zelf. Het
deed me denken aan het ‘dansen’
dat ik vroeger op mijn vaders
enorme voeten deed, alleen duwde
hij me gelukkig zelden weg met zijn
puntige snavel.
Ik zou dit stukje graag besluiten met
de uitspraak dat ik veel spirituele
levenslessen van de pinguïns heb
geleerd, maar eerlijk gezegd is dat
helemaal niet waar. Ik begrijp niets
van een diersoort die de hele winter
op een ei zit te verhongeren en
voetbalt met zijn ongeboren kind.
Maar wat lopen ze leuk. Amai, wat
lopen ze leuk.
Aaf Brandt Corstius
KUNST/GESCHIEDENIS
Master geschiedenis; Elmer Kolfin en Henk van Nierop, werkcollege het raadsel van de Gouden Eeuw
Henk van Nierop kijkt moeilijk. Hij heeft weinig zin in onaangekondigde gasten.
‘Wat denk jij ervan?’ vraagt hij collega Elmer Kolfin. Die vindt dat het bezoek mag
blijven. Het college van vandaag is het laatste van een reeks over de Gouden
Eeuw. De zeventiende eeuw was spreekwoordelijk van goud omdat de Republiek (der Zeven Verenigde Nederlanden) een toptijd beleefde op politiek, economisch en cultureel gebied. De Engelse ambassadeur sir William Temple
omschreef de Republiek dan ook als ‘the fear of some, the envy of others, and
the wonder of all their neighbours’.
De studenten hebben in het Rijksmuseum de tentoonstelling De meesterwerken
bezocht, en er een recensie over geschreven. Het Rijksmuseum wordt gerenoveerd, maar de topstukken uit de zeventiende eeuw blijven te zien in de heringerichte Philips-vleugel. In een ‘verrassende samenstelling’, volgens het museum.
Namelijk gecombineerd met gebruiksvoorwerpen en ingebed in een historisch
verhaal. Vandaag gaan de studenten in discussie over de vraag of het slim (wenselijk, mogelijk) is om kunst en geschiedenis te integreren in een tentoonstelling.
Doet zo’n gemengde opstelling recht aan de kunst? En aan de geschiedenis?
Dat het een interessante gedachtewisseling wordt, is vooral te danken aan
Elmer Kolfin die zich een enthousiast en alert gespreksleider toont. Henk van
Nierop vult aan, legt uit en vertelt historische anekdotes. Bijvoorbeeld over het
‘stockske’ van Van Oldenbarnevelt en het wonderlid van Jan de Witt. Het eerste
was een wandelstokje waarmee raadspensionaris Van Oldenbarnevelt volgens
het gedicht van Vondel zijn laatste moeizame stappen naar het schavot ondersteunde, het tweede een lichaamsdeel dat Jan de Witt verloor toen hij door een
woedende menigte uiteen werd gereten. Van Nierop vertelt dat van beide relikwieën verschillende ‘authentieke’ exemplaren bestaan, remonstranten waren er
dol op. Van Nierop vertelt graag en wordt soms afgeremd door zijn jongere collega, die het educatieve gehalte in het oog houdt. Als Van Nierop wil gaan uitleggen waar de bijzondere status van het Rijksmuseum vandaan komt, zegt Kolfin:
‘Zullen we daar een vraag van maken?’
Het Rijksmuseum is opgericht in een tijd van idealisme. Het museum diende
door middel van kunst kennis te verspreiden over de Nederlandse cultuur en
geschiedenis. Daarom is de collectie van het Rijks een lastige. Er zijn meesterwerken uit de Gouden Eeuw, maar er is ook een gigantische collectie vaderlandse geschiedenis en kunstnijverheid. De tentoonstelling die de studenten
bespreken, is een (volgens hen niet geslaagde) poging om de collecties te integreren. En met hun negatieve oordeel hebben ze precies de vinger op de zere
plek gelegd.
Mirna van Dijk

Vergelijkbare documenten

Nooit meer bang voor de tandarts

Nooit meer bang voor de tandarts goed te zijn, blijkt al voldoende. Het zijn dwarse mensen kortom, en het aardige van dit boekje is dat het nu eens geen reclameboekje voor de overheid lijkt te zijn. Ik kan er niet uit leren wat ik...

Nadere informatie