jaarbeeld 2015

Commentaren

Transcriptie

jaarbeeld 2015
JAARBEELD 2015
Omzet (€ x 1.000.000)
476
2012
475
2009
385
2010
409
2015
476
2013
468
2014
430
2011
416
Groepsresultaat (na belastingen € x 1.000.000)
9,6
2009
12,4
2010
12,0
2011
12,2
2012
12,1
2013
13,7
2014
7,3
2015
9,6
Personeelsopbouw (aantallen)
MAN
VROUW
2012
1.817
2012
187
2013
1.827
2013
199
2014
1.877
2014
197
2015
2015
Cashflow (€ x 1.000)
26.100
2011
32.386
2012
31.488
2013
30.943
2014
23.954
2015
26.100
1.849 186
HIGHLIGHTS 2015
Groene stroom (in Gj)
2012
8.316
2013
8.190
2014
10.639
2015
10.925
TXEN
NALP
Transparantiebenchmark
(positie)
2012
2013
2014
2015
positie 86
positie 60
positie 88
leev leeh tneketeb kiruoM“
reih si gad neeG .em roov
koo nad jim tfeeg teH .edflezteh
et revo sinnek mo gnineodlov leev
Brandstof (in Gj)
.eitareneg eregCOnofootprint
j ed na(ton
a nCOeg) ard
2012
2012
308.169
neretsiul reteb taw
ez n28.970
eteom smoS
2013
2013
260.283
25.639
neb neemegla te2014
h ni ra23.321
am ,nerel ne
2014
237.840
2015
njiz gizeb fei2015
tca oz jiw tad jilb ki
ed nebbeh eZ .neregnoj tem
”.tsmokeot
56
Incident Frequency (IF)
(aantal per 200.000 gewerkte uren)
2012
2013
2014
2015
0,40
0,34
0,72
0,18
2
240.862
2
23.875
srednjiM nueT
secivreS kiruoM jib tsinihcaM
)nerajtsneid 84 tem naaretev -kiruoM(
KERNCIJFERS 2015
(€ x 1.000, tenzij anders vermeld)
2015
2014
2013
Omzet op basis werken
475.754
430.177
467.801
Productie van het jaar (= in het jaar aan werken bestede kosten)
409.053
364.699
392.026
Groepsvermogen 31 december
169.565
161.588
169.014
9.594
7.303
13.656
Gemiddeld groepsresultaat na belastingen van de laatste 3 jaar
10.184
11.032
12.658
Afschrijvingen vaste activa
16.506
16.651
17.287
Cashflow
26.100
23.954
30.943
Gemiddelde cashflow over de laatste 3 jaar
26.999
28.795
31.606
9.417
16.663
18.877
Vlottende activa/kortlopende schulden
1,68
1,67
1,78
Groepsvermogen/totaal vermogen
0,51
0,50
0,52
Groepsresultaat na belastingen
Investeringen materiële vaste activa
Verhoudingsgetallen:
Gemiddeld personeelsbestand (per 31-12-2015)
Gemiddelde leeftijd personeel
Gemiddelde productie per medewerker
Gemiddelde personeelskosten (incl. sociale lasten)
Verzuimcijfer
Incident Frequency Ratio (IF) (aantal per 200.000 gewerkte uren)
CO2 footprint (ton CO2 )
Direct en indirect energieverbruik (in GJ)
2015
2014
2013
2.050
2.074
2.026
45
44
44
200
177
194
66
63
63
4,89%
5,21%
5%
0,18
0,72
0,34
2015
2014
2013
23.875
23.321
25.639
275.257
274.006
300.304
5102 SRINHOUDSOPGAVE
EFJICNREK
)dlemrev sredna jiznet ,000.1 x €(
Kerncijfers
Highlights
Inhoudsopgave
1
510Generation
2
NEXT
2
5. VERBINDING MET DE OMGEVING
36
Next Step – Interview
Aat van Ek, Provincie Zuid-Holland
36
6. AAN HET ROER
42
nekrewGovernance
sisab po tezmO
Corporate
43
44
46
3102
4102
108.764
771.034
457.574
620.293
996.463
Mourik
350.9NEXT
04
410.961
885.161
565.961
rebmPersonalia
eced 13 negomrevspeorG
656.31
303.7
495.9
negnitsaleb an taatluserspeorG
856.21
230.11
782.71
156.61
349.03
459.32
606.13
597.82
778.81
366.61
6
999.62
raaj 3 ets7taal ed revo woflhsac edleddimeG
Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen
714.9
av8itca ets8.
av VEILIGHEID
elëiretam negniretsevnI
Materialiteitsanalyse
87,1
76,1
Next Level – Interview
Ivo8Thuijls,
Mourik Limburg
6,1
25,0
05,0
3102
4102
620.2
470.2
44
44
491
771
36
36
%5
%12,5
43,0
27,0
Organigram
)netsok edetseb nekrew naa r3aaj teh n
i =( raaj teh nav eitcudorP
1. STRATEGISCHE AGENDA:
7. MENSELIJKE MAAT
481.01
raaj 3 etstaal ed nav negnitsaleb an taatluserspeorg dleddimeG
4
WHAT’S NEXT?
605.61
avitca etsav negnivjirhcsfA
Next Step – Interview
woflVlissingen
hsaC
Jan Kik, MCO-Team,
001.62
Strategiehuis
:nellategsgniduohreV
ned10
luhcs edn9.epMET
oltrokOOG
/avitcVOOR
a ednettHET
olV MILIEU
15,0
12
Financiële en andere ontwikkelingen
Bedrijfsmodel
12
13
Mourik op de wereldkaart
17
5102
54
936.52
123.32
578.32
403.003
600.472
752.572
60
64
Geconsolideerde balans
Geconsolideerde winst-en-verliesrekening
Controleverklaring
Lijst van deelnemingen
66
68
69
70
)5102-21-13 18
rep( dnatsebsleenosrep dleddimeG
5102
4102
54
10. SAMENGEVATTE JAARREKENING
leenGedragsregels
osrep djitfeel edMVO
leddimeG
002 Infra
rekre19
wedem rep eitcudorp edleddimeG
Divisie
Divisie
66 Industrie
)netsal elaicos .21
lcni( netsOver
oksleedit
nosverslag
rep edleddimeG
Divisie
Internationaal
24
%98,4
refjicmiuzreV
Divisie
81,0BlueAlp
)neru etkreweg 000.002 rep l29
atnaa( )FAssurance
I( oitaR ycnerapport
uqerF tnedicnI
Overige bedrijven
31
GRI G4 Referentietabel & KPI's
4. VERNIEUWING
32
DMA-tabel
Next Innovation – Interview
Wouter Thoen, Mourik Groot-Ammers
32
Colofon
3102
52
negomrev laatot/negomrevspeorG
2. RESULTATEN
050.2
3. MOURIK
IN 2015
48
) 2OC not( tnirptoof 2OC
) JG ni( kiurbreveigrene tceridni ne tceriD
Op cover: Fietsplein Blaak Rotterdam
Mourik Groot-Ammers heeft een groot gedeelte van 2015 gewerkt aan de realisatie van een verdiepte fietsenstalling aan de
Blaak in Rotterdam. Onderdeel van dit in het oog springende project was het inhijsen van een stalen brug over de stalling,
die voor voetgangers de verbinding vormt tussen de Grote Markt en het station Blaak. In februari 2016 is de fietsenstalling
opengesteld voor publiek.
MOURIK JAARBEELD 2015
1
72
74
75
76
78
80
5102
NEXT
GENERATION
“Ik ben net gestart met een eigen
servicebedrijf in smartphonekabels
omdat ik ondernemen leuk vind. Vorig
jaar heb ik een profielkeuze gemaakt
voor Natuur en Techniek. Ik wil me blijven
ontwikkelen en openstaan voor nieuwe
dingen. Bijvoorbeeld in het buitenland
studeren om andere mensen en culturen
te leren kennen. Een stage bij Mourik
lijkt mij ook interessant.”
Max van Dam
16 jaar – vierdejaars leerling Erasmiaans Gymnasium,
Rotterdam
JAARBEELD 2015
Mourik Next was ons thema van
2015 en is het ook voor 2016. Dit
thema geeft goed aan waar wij voor
staan: de toekomst van Mourik en
onze maatschappij. Goede richting
bepalen is dus belangrijk, en daar
zijn wij nu mee bezig. Wij staan
even stil bij het hier en nu, maar
richten onze blik vooral op
toekomstige projecten, nieuwe
markten, partnerships en
groeimogelijkheden.
Vier generaties vertellen in dit
Jaarbeeld over hun ‘NEXT-ambitie’.
Drie Mourik medewerkers en één
middelbare scholier. Hij is een van
de twintig kinderen die in ons
Jaarbeeld van 2010 hun kijk op de
toekomst met de lezer deelden.
Zij hebben één ding gemeen:
ze richten zich alle vier op de
toekomst en hebben een duidelijk
beeld van hun ‘NEXT step’.
MOURIK JAARBEELD 2015
3
Antivries-asfalt
In de zomer van 2015 heeft Mourik Groot-Ammers MELT-asfalt aangebracht op fietsbrug De Snelbinder bij het Vlietpolderplein in
Naaldwijk. De Provincie Zuid-Holland had Mourik de opdracht gegeven om de brug te voorzien van innovatief en duurzaam asfalt.
Dit heeft geresulteerd in asfalt met een antivries-werking, wat minder kans op gladheid betekent. De provincie reduceert met dit
MELT-asfalt ook nog eens de CO2-uitstoot met 18%. De eerste nachten nachtvorst hebben een zeer positief resultaat laten zien.
STRATEGISCHE AGENDA:
WHAT’S NEXT?
De Raad van Bestuur heeft in 2014 samen met de
directies van de divisies een strategisch plan voor de
komende jaren opgesteld. In 2015 hebben wij de
strategie verder geconcretiseerd op het gebied van
innovatie en samenwerking. De strategische plannen
van de divisies sluiten hierop aan. Deze plannen
vormen het uitgangspunt voor het beleid van de
komende jaren. Het Mourik Strategiehuis 2020 vormt
daarbij een stevige basis voor toekomstgerichte
vernieuwing en verbetering.
Meer multidisciplinaire projecten
Wij voerden in 2015 weer diverse grotere multidisciplinaire projecten uit, waaronder het veiligstellen van
voormalige Thermphos terrein in Zeeland. Mourik divisies
hebben hun samenwerking geïntensiveerd en commerciële slagkracht versterkt om gezamenlijk projecten uit
de markt te verkrijgen. De diversiteit van
de bedrijven binnen de groep heeft een duidelijke
toegevoegde waarde voor opdrachtgevers omdat ze een
multidisciplinair project aan één contractpartner kunnen
uitbesteden. Het beleid blijft erop gericht dit in grote
mate te blijven doen.
T
Ontwikkelen innovatiebeleid
Meetbaar veiliger werken
Compliance Governance
Deze doelstelling is ruimschoots gehaald in 2015.
Er waren beduidend minder ongevallen met verzuim.
Ook het aantal veiligheidsincidenten is met 30% flink
gedaald. De in 2014 genomen maatregelen hebben
duidelijk effect gehad in 2015.
In 2014 hebben wij een compliance programma
opgezet, waarin wij alle relevante wet- en regelgeving in
kaart hebben gebracht. In 2015 hebben wij coördinatoren benoemd. Deze coördinatoren houden de wijzigingen en veranderingen in specifieke regelgeving bij en
zien toe op de naleving en uitvoering. Dit heeft in 2015
geleid tot diverse aanpassingen in de organisatie en zal
in 2016 zijn volle beslag krijgen.
egen de achtergrond van de economische
ontwikkelingen die Mourik raken, willen wij scherp
en kritisch zijn maar ook positief blijven. De
sectoren, waarin wij opereren, maken grote veranderingen door. Wij veranderen ook en zien de sleutel van de
continuïteit in vernieuwing en samenwerking. Vooruitkijkend zien wij voor 2016 herstel in onze markten en
hebben wij vertrouwen in de toekomst.
Passend binnen de algemene doelstellingen had Mourik
in 2015 de volgende specifieke doelstellingen.
» Meetbaar veiliger werken
» Meer multidisciplinaire projecten
» Ontwikkelen innovatiebeleid
» Compliance Governance
Onze activiteiten in de petrochemie zijn vijf jaar ongevalvrij. Diverse resultaten van benchmarking (België, Bouw
en aannemers petrochemie Nederland) laten zien dat wij
bovengemiddeld presteren wat veiligheid betreft.
Maandthema’s in het kader van onze MVO/Veiligheidscampagne kregen veel aandacht in 2015. Meer hierover
leest u in het hoofdstuk Veiligheid op pagina 54. In 2015
zijn wij gestart met een eerste interne audit op het
gebied van veiligheid bij alle entiteiten.
Wij zijn ervan overtuigd dat innovatie de onderscheidende factor is ten opzichte van de concurrentie.
De Raad van Bestuur en directies hebben onder
begeleiding een aantal bijeenkomsten gehouden om
innovatie nog meer te sturen binnen Mourik. De
daarvoor benodigde processen, procedures en
samenwerking hebben wij besproken en uitgewerkt. In
2016 leidt dit tot aanpassingen in de organisatie, waarbij
de Raad van Bestuur een grotere rol zal hebben bij het
aanjagen en faciliteren van innovaties. Met het opschalen van bestaande innovaties en het gericht investeren in
nieuwe innovaties willen wij een nog hogere meerwaarde creëren voor onze klanten.
Enkele doelstellingen van 2014 herhalen wij hier niet,
omdat deze - in lijn met de actuele ontwikkelingen - in
de basis behaald zijn. Wij stellen deze wel voortdurend
bij. Het betreft de bepaling van de Strategie 2015-2020
en het opstellen van het MVO-beleidsplan. Wij verwijzen
daarvoor naar ons Jaarbeeld 2014. Aan beide plannen is
MOURIK JAARBEELD 2015
5
MOURIK STRATEGIEHUIS 2020
MISSIE
Mourik is een betrouwbare partner die wereldwijd toegevoegde waarde weet te creëren
met een breed scala aan diensten in meerdere technische disciplines waarbij wij de
synergie tussen de Mourik-bedrijven optimaal benutten.
AMBITIE
In 2020 heeft Mourik een nettowinst na belasting van 4% op een omzet van € 530M, die
behaald wordt door werk in een gespreide portfolio aan niches in vier divisies, aangestuurd
door een holding die samenwerking regisseert en 'in control' van de bedrijfsvoering is.
SUCCESFACTOREN
» Verzakelijking
» Portfoliomanagement
» Competentieontwikkeling
» Ruimte voor talent
» Veilig werken
» Stakeholdermanagement
SAMENWERKEN
Meerwaarde uit samenwerking tussen
Mourik-bedrijven en met externe partners.
INNOVATIE
Hoge toegevoegde waarde door technologie,
procesinnovaties en met uniek equipment.
NICHES
Onderscheidend vermogen door
specialisaties in groeimarkten.
STRA
TEGIS
CH
PIJLE E
RS
ERKEN
SAMENW
TIE
INNOVA
NICHES
1. STRATEGISCHE AGENDA: WHAT’S NEXT?
verder vervolg gegeven in 2015. Het strategiehuis op
pagina 6 is hier het resultaat van. Ons MVO-beleid vormt
een integraal onderdeel van onze strategie en is ingebed
in onze bedrijfsprocessen. Duurzaamheid is verankerd in
ondernemerschap: alle strategische pijlers van Mourik
leggen wij langs de meetlat van de drie P’s: People,
Profit en Planet. Meer hierover leest u in de paragraaf
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen rechtsonder
op deze pagina.
Mourik in de wereld
Het leveren van toegevoegde waarde vormt het
bestaansrecht van Mourik. Om waardecreatie te
realiseren, moeten wij ons continu aanpassen aan de
nieuwe realiteit en anticiperen op ontwikkelingen.
Meerdere trends vormen de context waarin wij
opereren. De energietransitie van fossiele naar duurzame
en lokale energiebronnen biedt en versnelt kansen. De
energie-intensieve maakindustrie in Europa staat onder
toenemende druk. Onderhoud en renovatie in integrale
contracten winnen terrein van nieuwbouw. Overheidsuitgaven aan wegeninfrastructuur zijn meer gericht op
regulier onderhoudswerk en Design-, Build-, Finance- en
Maintain-contracten (DBFM) dan in het verleden. Het
beter benutten van de bestaande infrastructuur door
datamonitoring en ICT-oplossingen is in ontwikkeling.
De toenemende aandacht voor waterproblematiek, zoals
ruimte voor de rivieren, dijkverzwaring en opvang van
regenwater zorgt voor een verschuiving van droog naar
nat in de infrawerken.
Deze ontwikkelingen bieden kansen en zijn uitdagingen. Opdrachtgevers vragen in toenemende mate
om totale oplossingen. Onderscheidend
vermogen in de vorm van specialistische
kennis en een innovatieve aanpak speelt
hierbij een cruciale rol. Mourik heeft een
sterke (proces)innovatiekracht en
onderscheidt zich door ‘one-stop-shopping’ competenties, speciaal equipment
en een cultuur van ondernemerschap.
De uitdagingen liggen op het gebied van
het beter benutten van de synergie tussen de
Mourik-bedrijven en het integraal versterken van de
E&I activiteiten. Dit laatste heeft nog niet plaatsgevonden in 2015.
De divisie Industrie richt haar vizier op het vergroten van
onze marktaanwezigheid in andere segmenten naast de
(petro)chemie met specialisaties op het gebied van
cleaning, mechanisch, milieu, tankupgrading en
systeemintegratie.
Voor de divisie Infra zijn er interessante toekomstperspectieven voor het behouden en vergroten van haar rol
in complexe turnkeyprojecten en asset management.
Het verder versterken van haar positie in de nichemarkten, zoals de natte infra, milieuactiviteiten en kathodische
bescherming, is tevens van belang. Dit vergt een meer
marktgerichte mindset van de organisatie en verdere
uitbouw van onze specialistische kennis en expertise.
De divisie Internationaal heeft de ambitie om haar
partnerships met geschikte lokale contractors uit te
breiden in landen en markten waar vraag is naar onderscheidende specialismen. Mourik Global zal de Europese
activiteiten meer integreren met de divisie Industrie,
omdat de grenzen tussen Nederland en Europa aan
het vervagen zijn en onze opdrachtgevers steeds vaker
Europees aanbesteden.
“Mourik staat op de Transparantiebenchmark op de 56ste plaats van de
485 bedrijven en scoort hoog op Betrouwbaarheid, Beleid en Resultaten”
Kees Jan Mourik
Voorzitter Raad van Bestuur
De divisie BlueAlp heeft een consolidatiejaar achter de
rug. BlueAlp heeft de technologie gestandaardiseerd
en het businessmodel aangepast. Een onderzoek naar
patentinbreuken is uitgevoerd en een selectie van de
vele geïnteresseerde potentiële opdrachtgevers heeft
plaatsgevonden.
Maatschappelijk Verantwoord
Ondernemen
2015 was het jaar van een historisch klimaatakkoord
in Parijs. Een belangrijk onderdeel van het akkoord is de
doelstelling om de opwarming van de aarde te beperken
tot ruim onder de 2 graden en te streven naar 1,5 graad.
Om die doelstelling te kunnen behalen, hebben alle
landen een klimaatplan ingediend dat elke vijf jaar wordt
geëvalueerd.
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is verweven in ons DNA, waardoor we al jaren werken aan
een betere leefomgeving. Het voorzorgsprincipe is
hierbij leidend door het nemen van maatregelen om
nadelige gevolgen voor mens en milieu te minimaliseren. De getroffen maatregelen staan in dit verslag en
per onderwerp in de DMA-tabel beschreven. Wij
hebben een omgevings-, trend- en materialiteitsanalyse uitgevoerd om onze doelen te bepalen. In 2014
hebben wij deze doelen geïntroduceerd als de Mourik
Sustainability Goals 2020. Elk jaar evalueren wij de
voortgang hiervan en rapporteren wij de resultaten.
MOURIK JAARBEELD 2015
7
In 2015 manifesteerden zich de volgende trends,
ontwikkelingen en dilemma’s op het gebied van
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
Hierop heeft Mourik zo adequaat mogelijk gereageerd.
» Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen
waar we als maatschappij momenteel voor staan, in
het bijzonder voor onze klanten in de industrie. De
energie-intensieve industrie staat voor de uitdaging
om alternatieven te vinden voor haar core business:
productie van fossiele energie.
» Onze opdrachtgevers vragen in toenemende mate om
duurzame oplossingen. Voornamelijk in de infra
ontstaan hierdoor meer samenwerkingsverbanden
met de opdrachtgever. Deze partnerships bieden
ruimte voor innovaties.
» De arbeidsmarkt is aan het veranderen door de
vergrijzing. In 2015 hebben wij daarom extra
geïnvesteerd in jong talent door middel van verschillende opleidingen, bijeenkomsten en trainingen, zoals
het Mourik Development Programma.
» Wij onderschrijven het belang van diversiteit, ook in de
hogere managementfuncties. Jacqueline Schlangen is
toegetreden tot de directie van Mourik Infra. In de
functie van adjunct-directeur is ze verantwoordelijk
voor het versnellen van de vernieuwingsslag in de
interactie met onze klanten.
Materialiteitsanalyse
Om de juiste informatie te rapporteren, actualiseren
we allereerst de materialiteitsanalyse. De materialiteitsanalyse is een analyse van de economische, sociale en
milieugerelateerde impact van onze activiteiten op de
omgeving. Aan de hand van de analyse bepalen we
welke onderwerpen het meest relevant zijn voor stakeholders. Door in gesprek te gaan met onze stakeholders
hebben we onderzocht welke informatie essentieel is.
Meer hierover leest u in het hoofdstuk Verbinding met
de omgeving op pagina 37.
Op basis van de GRI-aspecten, stakeholders-, trend-, en
omgevingsanalyse hebben wij een aantal onderwerpen
vastgesteld met een economische, sociale en/of milieugerelateerde impact op onze organisatie en die van belang
zijn voor onze stakeholders.
Het prioriteren van de onderwerpen is noodzakelijk om
de significantie van de economische, sociale en milieugerelateerde impact te bepalen. Maar ook om vast te
stellen welke onderwerpen de besluitvorming en evaluatie
door stakeholders significant beïnvloeden. Als wij deze
onder werpen in de context plaatsen van de maatschappelijke en organisatorische impact, ontstaat het volgende
beeld van prioriteiten. In de prioriteitenmatrix geeft de as
‘maatschappelijke impact’ de impact aan op de evaluatie
en besluitvorming door stakeholders (extern). De as
‘organisatorische impact’ geeft het belang weer dat de
interne stakeholders aan het onderwerp hechten en de
impact op de interne organisatie.
Op basis van de prioriteitenmatrix blijkt dat de volgende
onderwerpen het meest van belang (materieel) zijn voor
Mourik door de hoge maatschappelijke en organisatorische impact. Hier horen de volgende GRI-aspecten bij.
1. Economische prestaties (Continuïteit)
2. Arbeidsomstandigheden (Duurzame inzetbaarheid
en Ruimte voor talent)
3. Training en onderwijs (Duurzame inzetbaarheid)
4. Veiligheid en gezondheid (Veiligheid)
5. Energie en emissies (Energie efficiency)
6. Anti-corruptie (Integriteit en Compliance Management)
Voor de onderwerpen innovatie, kwaliteit, klantgerichtheid
en transparantie zijn geen direct aanwijsbare GRI-aspecten.
Deze onderwerpen zijn echter van wezenlijk belang voor
Mourik. Wij behandelen ze uitvoerig in het verslag.
Ketenmanagement is dit jaar voor het eerst een materieel
onderwerp, maar is wel in voorgaande verslagen behandeld. In 2016 zal hier extra aandacht voor zijn.
MVO onderwerpen
PROFIT
PEOPLE
PLANET
Risicomanagement
Duurzame inzetbaarheid
Energie efficiency
Continuïteit
Veiligheid
Duurzaam ontwerp, realisatie en
onderhoud
Integriteit
Gezondheid
CO2
Innovaties
Competentiemanagement
Transport
Kwaliteit en klantgerichtheid
Ruimte voor talent
Circulaire economie
Compliance management
Arbeidsomstandigheden
Duurzame materialen en grondstoffen
Transparantie
Social Return
Ketenmanagement
Samenwerken
MOURIK JAARBEELD 2015
8
1. STRATEGISCHE AGENDA: WHAT’S NEXT?
PRIORITEITENMATRIX
Hoog
CONTINUÏTEIT
SAMENWERKEN
RISICOMANAGEMENT
VEILIGHEID
INNOVATIE
GEZONDHEID
KETENMANAGEMENT
ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN
ORGANISATORISCHE IMPACT
COMPETENTIEMANAGEMENT
KWALITEIT EN
KLANTGERICHTHEID
RUIMTE VOOR TALENT
INTEGRITEIT
DUURZAME INZETBAARHEID
COMPLIANCE
MANAGEMENT
ENERGIE-EFFICIENCY
CIRCULAIRE
ECONOMIE
TRANSPORT
TRANSPARANTIE
DUURZAME
MATERIALEN EN
GRONDSTOFFEN
CO2
SOCIAL RETURN
DUURZAAM
ONTWERP,
REALISATIE EN
ONDERHOUD
MAATSCHAPPELIJKE IMPACT
Laag
Legenda
Issue (onderdeel van de materialiteitsanalyse)
Wezenlijk issue (op basis van de materialiteitsanalyse, opgenomen als rapportageonderwerp)
Een totaaloverzicht van de materiële onderwerpen en de
bijbehorende scope vindt u in de Disclosure Management Approach (DMA) op pagina 78.
Mourik Sustainability Goals 2020
Om onze duurzaamheidsambities extra kracht bij te
zetten, heeft Mourik ambitieuze doelstellingen voor 2015
geformuleerd en geïntroduceerd (als onderdeel van de
Mourik Sustainability Goals 2020). Uit de evaluatie van de
voortgang in 2015 kunnen we concluderen dat de
doelen behaald zijn. We moeten echter extra aandacht
schenken aan het gestructureerd en integraal invoeren
van de Mourik Sustainability Goals om het gewenste
resultaat in 2020 te kunnen behalen. Daarom hebben we
voor 2016 nieuwe doelstellingen op verschillende
thema's geformuleerd.
THEMA
DOEL 2016
Compliance management
Het complianceprogramma Mourik breed uitrollen
Klantgerichtheid
Rondetafelgesprekken met stakeholders over duurzaamheid
Ketenmanagement
Doorontwikkeling van ketenmanagement naar ketenintegratie
MOURIK JAARBEELD 2015
9
Hoog
’DURF TE
ONDERNEMEN‘
IVO THUIJLS
loos proces is een illusie. Maar als beide partijen het sterke gevoel hebben dat het allemaal goedkomt, dan ben je op de juiste weg.
"Met de juiste mensen van de
Hoe doe je dat? Door je te verplaatsen in je
Mourik-bedrijven of partners zijn
opdrachtgever, zijn beweegredenen, de orer geen werken, die wij niet
ganisatie en probleemgebieden. Neem zijn
zorgen weg, blijf ‘in control’ en reageer tijdig
kunnen maken”
en adequaat op de afwijkingen in het proces.
En vooral, werk eerlijk en transparant.”
echnische procesman met een
Hoe waarborg je de continuïteit, zowel in de
missie’, dat is Ivo. Aangenaam. Op
relatie met de klant als voor Mourik?
het werk bevindt hij zich vaak in het goe“Wij zoeken naar oplossingen, niet naar prode gezelschap van Manager procesbeblemen. De hoofddoelen van de klant en alle
heersing Maurice Stassen en van Projectbelangen op tafel krijgen, dat is stap één. Veimanager Roel van Oudheusden. Dit
ligheidseisen, minder hinder, storingsvrij – al
dreamteam werkt als een drie-eenheid.
deze aspecten moet je helder in het vizier
En met gebundelde krachten leiden zij de
krijgen en vertalen naar concrete en tijdige
meest ingewikkelde projectprocessen in
acties. En dan kom je automatisch op de
goede banen. Over de missie gesproken.
‘mindset’ van Mourik mensen. Wij zijn flexibel,
anticiperen op de aanvragen en projecten en
Ivo gaat gestructureerd en gedisciplineerd te
wij blijven ons ontwikkelen. Concreet kun je
werk. Altijd. Dat kan ook niet anders. “Rijksdenken aan de overstap van de RAW-systewaterstaat is een toonaangevende opdrachtmatiek (RAW staat voor Rationalisatie en Augever als het gaat om het professionaliseren
tomatisering Grond-, Water- en Wegenbouw
van contractvormen,” vertelt Ivo. “De eisen in
en vormt de basis voor het maken van bouwhet bestek zijn van een hoog abstractienikundige bestekken volgens een gestandaardiveau, ze beschrijven enkel het hoofddoel voor
seerde methode) naar een UAV-GC contractde opdrachtgever en geven nog geen invulvorm. Dit zijn geïntegreerde contracten
ling aan een uitvoeringsmethode. Tel daarbij
waarin taken en verantwoordelijkheden bij
op dat de projecten steeds groter worden en
één te contracteren partij zijn samengevoegd.
daarmee dus ook de belangen van de diverse
Stimuleer leergierigheid, geef mensen de mopartijen. Proces- en risicobeheersing en omgelijkheid om kennis te verkrijgen en durf te
gevingsmanagement moet je goed op de rails
ondernemen. Als een aanvraag niet 100% binzetten. Dit alles vraagt veel expertise en ook
nen de corebusiness van de werkmaatschapde opdrachtgever moet vertrouwen in ons
pij past, wil dat niet zeggen dat het geen
hebben. Die band bouw je op. Een probleemgeschikte aanvraag is.”
‘T
IVO THUIJLS – Technisch Manager, Mourik Limburg
MOURIK JAARBEELD 2015
10
1. STRATEGISCHE AGENDA: WHAT’S NEXT?
SUSTAINABILITY GOALS 2020
KERNTHEMA
THEMA
DOEL 2015
RESULTAAT 2015 DOEL 2016
2020 GOALS
Continuïteit
Eerlijk zakendoen
Een Mourik breed
integriteitsprogramma verder
uitrollen
Inventarisatie van
het beleid van de
verschillende
entiteiten op het
gebied van
integriteit en
integriteitstrainingen stafpersoneel
(zie pagina 45)
Een Mourik breed
integriteitsprogramma
introduceren en
implementeren
Een externe
toetsing hebben
van een onafhankelijke, deskundige
instantie op
integriteit en eerlijk
zakendoen
Innovatie
Een Mourik breed
innovatiebeleid
Innovatiebijeenkomsten waarin
procedures, processen en samenwerking op elkaar
zijn afgestemd
(zie pagina 33)
Een Mourik breed
innovatiebeleid
introduceren en
implementeren
Een innovatief
dienstenpakket
gefocust op
energie efficiency
Gezondheid
Verzuimcijfer
maximaal 4,4%
Verzuimcijfer van
4,89%
Verzuimcijfer
maximaal 4,8%
Verzuimcijfer
maximaal 4,0%
Gezondheid
Medewerkers
trainen om gezond
te leven en te
werken
Faciliteren sportactiviteiten, aantrekkelijke secundaire
voorwaarden en
periodieke keuringen (zie pagina 50)
Medewerkers
blijven trainen in
gezond leven en
werken
Duurzaam
inzetbaar
personeelsbestand
Competentiemanagement
Een beleid voor job
rotation
Diverse job
rotationpilots
tussen Mourikbedrijven
Uitbreiding van
onze competentieprogramma’s
Competentiemanagement als
fundament
Veilig werken
TRIR onder de
1,5 incident per
200.000 gewerkte
uren
1,1 incident per
200.000 gewerkte
uren
TRIR onder de
1,05 incident per
200.000 gewerkte
uren
TRIR onder de
1 incident per
200.000 gewerkte
uren
Veilig werken
Eén sissermelding
per medewerker
per jaar
Eén sissermelding
per medewerker
1,25 sissermeldingen per medewerker per jaar
Twee sissermeldingen per medewerker per jaar
CO2
100% gebruik van
groene stroom
73% groene
stroom
Elk Mourik-bedrijf
voert een
energie-audit uit
20% CO2 reductie
ten opzichte van
2010
Proces- en
productinnovatie
Inzicht in energie
efficiency van
producten en
diensten
Het energieverbruik van een
aantal producten
is berekend en
besparingsmogelijkheden zijn
onderzocht
(zie pagina 60)
Elk Mourik-bedrijf
werkt aan
innovatie met
duurzaamheidspotentie en/of
energie efficiency
Product- en
dienstenportfolio,
gericht op energie
efficiency en
duurzaamheid
Duurzaam
ontwerp en
onderhoud
Training duurzaam
ontwerpen
Voor het projectteam van het CCVD
is een presentatie
gehouden over
duurzaamheid
als pilot
Duurzaamheid
als onderdeel
toevoegen aan
cursussen en
bijeenkomsten
Product- en
dienstenportfolio,
gericht op energie
efficiency en
duurzaamheid
Duurzame
inzetbaarheid
Veiligheid
Energie
efficiency
Duurzame
materialen en
grondstoffen
MOURIK JAARBEELD 2015
11
RESULTATEN
De omzet ontwikkelde zich goed in 2015 en het resultaat was conform de verwachting. Het economisch
herstel is broos, zeker in de branches waarin wij opereren. Het is voor Mourik vanzelfsprekend dat wij zeer
scherp kijken naar projectmanagement. Technische
projecten zijn immers het hart van ons bedrijf.
Ontwikkeling van omzet- en winstniveau
De omzet steeg in 2015 van 430 naar 476 miljoen
euro. Deze omzetstijging zat bij alle divisies, behalve bij
BlueAlp waar de eerste substantiële omzet zich in 2016
zal voordoen.
Mourik Infra had een hogere omzet door enkele grote
infraprojecten waaronder de dijkverbetering KinderdijkSchoonhoven, project Badhoeverbogen (aansluiting A4),
meer verkeersregelingen door ons bedrijf Traffic & More,
stuw Belfeld en diverse werken aan de vaarwegen van
Limburg en Brabant.
De divisie Industrie voerde meer onderhoudstops uit in
2015. De omzetstijging bij de divisie Internationaal kwam
met name op het conto van Mourik n.v. in verband met
een groot project voor Water-Link.
De resultaten binnen de divisie Infra stonden evenals in
2014 fors onder druk waarbij de wegenbouwactiviteiten
zelfs voor het eerst in de historie een verlies veroorzaakten. Dit kwam door de overcapaciteit in de markt en
het geringe werkaanbod. Daarentegen wist de divisie
Industrie het resultaat weer te herstellen. Ook hebben wij
de internationale resultaten sterk verbeterd als gevolg van
onder andere een ingezette reorganisatie in Duitsland
en een groot project in Venezuela in US dollar, waardoor
eerdere afboekingen ongedaan gemaakt konden worden.
De divisie BlueAlp maakt in haar eerste jaar een verlies
omdat alle kosten ten laste van het resultaat zijn gekomen
en er nog geen omzet is.
De resultaten van de overige bedrijven, die rechtstreeks
onder Joh. Mourik & Co. Holding vallen, zijn gestegen.
De resultaten van CR Asia waren zonder meer goed, maar
lager dan het topjaar 2014. Technisch Uitzendbureau
Zuidgeest maakte weer winst.
De operationele resultaten van Mourik Techniek en Beek
Container Groep bleven negatief. Bij Mourik Techniek
hebben wij een reorganisatie ingezet. Bij de Beek groep is
getracht een verliesgevend contract met een opdrachtgever te heronderhandelen, echter zonder gevolgen
waardoor wij een claim hebben ingediend.
Per saldo daalde de winst vóór belasting van 12,2 naar 11,6
miljoen euro en steeg het resultaat ná belasting en aandeel
derden van 7,3 naar 9,6 miljoen euro. De belastingdruk was
fors lager omdat in 2014 een aantal verliezen in het
buitenland niet compensabel waren.
Ontwikkeling van balans en vermogen
Het eigen vermogen is toegenomen van 161,6
naar 169,6 miljoen euro, ofwel 51% van het balanstotaal
(solvabiliteit).
Het balanstotaal steeg van 320 naar 330 miljoen euro.
De belangrijkste veranderingen in de balans zijn:
» Hogere onderhanden werkpositie als gevolg van meer
omvangrijke projecten met een financieringstekort
» Toename vermogensbeslag in debiteuren
en vorderingen niet-geconsolideerde deelnemingen
» Per saldo ging de liquiditeit licht vooruit met een ratio van
1,68 (vlottende activa/kortlopende schulden) en daalde
het banktegoed tot 68 miljoen euro
Andere financiële zaken
De netto investeringen in materieel vast actief
bedroegen 9 miljoen euro en waren lager dan voorgaande
jaren en de afschrijvingen van 17 miljoen euro. De
investeringen hadden in het algemeen een vervangingskarakter. De werkgelegenheid daalde van gemiddeld 2.064
naar 2050 fte’s (financiële definitie). Deze daling deed zich
met name voor bij de divisie internationaal.
De bevindingen van de accountant met betrekking tot de
administratieve organisatie en interne controle zijn zowel
met de directies, de Raad van Bestuur als met de Raad van
Commissarissen besproken en waar nodig zijn en worden
verbeteringen ter hand genomen.
Alle pensioenregelingen, behalve die van Mourik in België,
vallen onder de bedrijfstakpensioenregelingen. Voor de
MOURIK JAARBEELD 2015
12
BEDRIJFSMODEL
tie
va
OUTPUT
Sa
m
en
g
kin
er
w
Financiële
middelen
KERNPROCES
Inn
o
INPUT
ld
ONTWERP, REALISATIE,
BEHEER,
ONDERHOUD
wi
he
e
er
W
Menselijk
kapitaal
Efficiëntie
en veiligere
omgeving
s
Techniek,
materialen,
hulpstoffen
Betere
Bereikbaarheid
c
Ni
jd
Nederlandse medewerkers met een salaris boven de
eventuele grens van deze regelingen, hebben wij een
excedentpensioenregeling op basis van een toegezegde
bijdrage bij een externe verzekeraar ondergebracht. Er
wordt pensioen opgebouwd tot het fiscale maximum van
100.000 euro. De werkgeverspensioenbijdrage over het
meerdere salaris verlonen wij jaarlijks aan de medewerkers
zodat zij eventueel hiervoor zelf netto een aanvullend
pensioen kunnen opbouwen. Mourik in België kent in
afwijking daarvan een excedentpensioenregeling op basis
van een eindloonsysteem voor stafmedewerkers
(bedienden) die in 2004 in dienst waren.
Projectmanagement
Onze belangrijkste economische prestatie zijn
technische projecten. Voordat wij inschrijven op een
INNOVATIE
Quality Management System (QMS):
gemakkelijk en efficiënt
Het QMS verschaft ons inzicht in het primaire
proces waar Mourik Infra haar geld mee verdient:
de projecten. Daarnaast ligt de focus op inspireren en kennisdelen. De primaire procedures zijn
onderverdeeld in de volgende zes stappen.
» Procesbeschrijving
» Kennisdragers (personen die te benaderen
zijn voor vragen)
» Formulieren (verplichte registraties per stap)
» Inspiratiedocumenten (helpen om de processtap uit te voeren)
» Aandachtspunten
» Extra informatie
Opmerkingen zijn eenvoudig aan te geven
per processtap en de opvolging ervan is
duidelijk te zien.
Duurzamere
energievoorziening
project, zorgen wij naast alle inschrijvingsvereisten, voor
een voorcalculatie waar planning, inkoop, operations en
engineering vroegtijdig bij betrokken zijn.
Wij kijken nadrukkelijk naar risico’s die zoveel mogelijk
worden afgeprijsd. Een contractmanager en/of bedrijfsjurist evalueert contractvorm en inhoud. Vóór inschrijving
bespreken de betrokkenen het geheel inclusief alle risico’s
met de verantwoordelijke manager. Afhankelijk van de
omvang van het project vraagt deze volgens vaste
procedures de goedkeuring van hoger management, tot
aan de Raad van Bestuur toe. De kwantitatieve regels van
complexiteit en risico vormen vaak een uitdaging. Een
klein project kan toch heel complex zijn met grote risico’s.
Als wij een opdracht krijgen, zetten wij de voorcalculatie
om in een werkbegroting. Deze wordt per vier weken en
in de industrie zelfs frequenter afgestemd met de
werkelijkheid/nacalculatie. Directie, projectleider en
administratie bespreken eventuele verschillen. Waar
nodig, koppelen zij deze terug naar de verantwoordelijke
bij de voorcalculatie en beoordelen zij welke corrigerende
acties nodig en mogelijk zijn. Tegelijk maken zij een
inschatting van het geprognosticeerde eindresultaat op
het project en of de verschillen consequenties hebben
voor de klant, opleverdata, boeteclausules et cetera.
In de voorfase van het project beoordelen wij zorgvuldig
de mogelijke ontwerpopties voor de uitvoering per
discipline, met verschillende doorlooptijden. Om tot een
optimum te komen, passen wij Concurrent Engineering
toe. Dit impliceert plenair zoeken met de betrokken
disciplines naar de beste combinatie van technieken. In
het eerste plenaire overleg nemen wij de uitgangspunten
door en maken wij de grootste variantafweging, waarbij
wij meerdere criteria hanteren zoals kosten. Vervolgens
stemmen wij direct de details af met alle betrokkenen.
De Raad van Bestuur bespreekt per vier weken de
economische prestaties per werkmaatschappij met de
desbetreffende directie. Voornoemde projectresultaten
MOURIK JAARBEELD 2015
13
vormen de belangrijkste factor. Financiële rapportages
voorzien van toelichting door de directie van de werkmaatschappij zijn hierbij de leidraad. Onze accountant
controleert periodiek bovenstaande werkwijze. Mede
vanwege noodzakelijke dossiervorming bij de accountant
naar aanleiding van controles op de accountant door de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) is vastgesteld dat wij
de periodieke afstemming van werkbegroting met de
werkelijkheid nog beter kunnen vastleggen. Wij proberen
dit nog beter te doen. Aandachtspunt is ook dat onze
klanten in de industrie vaak zeer lange termijnen hebben
tussen het uitvoeren van werkzaamheden en de betaling.
Dat heeft te maken met de systematiek die deze bedrijfstak
hanteert bij dagelijkse onderhoudswerkzaamheden, die
wij veelal uitvoeren tegen unit rates. Wij hebben aandacht
besteed aan de werkkapitaalbeheersing en systemen
ontwikkeld (WIOG systeem = waar is ons geld) om dit
nauwgezet te volgen.
transport en het plaatsen van het beweegbare brugdeel.
De oorzaak van het ongeval was complex en is in
onderzoek bij de Onderzoeksraad voor de Veiligheid.
De schade blijkt afdoende gedekt door de verschillende
verzekeringsmaatschappijen, dit geldt ook voor de schade
van Mourik. Het Noodfonds en het Steunfonds, die door
Mourik en onze partners BSB en Peinemann zijn
opgericht, hebben naar tevredenheid van de gedupeerden gefunctioneerd en zijn inmiddels afgesloten. De
goede samenwerking tussen de betrokken partijen en
niet in het minst met de gemeente Alphen heeft zijn
vruchten afgeworpen voor de gedupeerden.
Andere ontwikkelingen in 2015
Risicoparagraaf
Ook dit jaar ging de nodige aandacht uit naar
sanering van verliesgevende buitenlandse activiteiten.
De activiteiten van Mourik UK zijn gereorganiseerd. In
Brazilië hebben wij afscheid genomen van onze joint
venture partner; wij gaan hier in een nieuwe vennootschap zelfstandig verder. In de Verenigde Staten hebben
wij nieuw management benoemd en een sluimerende
rechtszaak uit een ver verleden opgelost.
Mourik Chemical Cleaning International (70%) in België is
helaas failliet. De activiteiten om van plastic weer olie te
maken, zijn ondergebracht in de nieuwe vennootschappen van BlueAlp.
De vennootschap en haar werkmaatschappijen
worden niet geconfronteerd met bijzondere risico’s en
onzekerheden. Door de diversiteit van projecten binnen
de individuele werkmaatschappijen en de diversiteit tussen werkmaatschappijen is er een grote risicospreiding.
Daarbij maken de jarenlange kennis en ervaring van onze
medewerkers, de trainingen, het uitstekende equipment,
de moderne hulpmiddelen en faciliteiten die gebruikt
worden, de eigen innovaties, de aandacht voor veiligheid,
de sociale controle binnen een familiebedrijf en de sterke
financiële positie de risico’s beheersbaar. Er is een adequaat
pakket van verzekeringen voor uiteenlopende risico’s.
Helaas was Mourik in 2015 ook negatief in het nieuws.
Bij het incident van de Julianabrug in Alphen aan den Rijn
was Mourik penvoerder van de combinatie Mourik
Groot-Ammers / BSB Staalbouw. BSB voerde het staalwerk
uit en Mourik de overige renovatiewerkzaamheden.
Hijsspecialist Peinemann was gecontracteerd voor het
Het beleid met betrekking tot het gebruik van financiële
instrumenten is om rente en koersrisico’s van vreemde
valuta niet af te dekken. Anders is dit bij Petrogas
International: hier worden alle verwachte inkomsten, voor
zover hier geen uitgaven in dezelfde valuta tegenover
staan, afgedekt op het moment van orderacceptatie. Een
Als het toegevoegde waarde heeft, maakt Mourik gebruik
van subsidies en fiscale stimuleringsmaatregelen voor
innovatie en duurzaamheid. Mourik heeft in 2015 voor
79.614 euro gebruik gemaakt van deze subsidies en
maatregelen.
Cashflow, winst en investeringen (€ x 1.000.000)
9,4
16,7
18,9
Investeringen
Investeringen
Investeringen
9,6
7,3
Winst
Winst
2015
13,7
Winst
2014
2013
26,1
24
30,9
Cashflow
Cashflow
Cashflow
MOURIK JAARBEELD 2015
14
Omzet en productie (€ x 1.000.000)
2. RESULTATEN
409
365
Productie
Productie
2014
2015
476
430
Omzet
Omzet
groot deel van de beschikbare liquiditeiten wordt tegen
1-3 maandtarieven in deposito belegd. Het aandeel van
de omzet, exclusief Petrogas International, bedroeg in
2015 circa 2,5% in US dollars of daaraan gerelateerde
valuta, minder dan 1% in Venezolaanse Bolivar, minder
dan 1% in Braziliaanse Real en 1,1% in Pond Sterling. Het
beleid is om zoveel mogelijk kosten lokaal te besteden,
zodat het uiteindelijke koersrisico beduidend lager zal zijn
en voornamelijk betrekking heeft op inhuur van
personeel en materieel vanuit Europa (eurogebied).
Tussen het moment van aanbieding en het incasseren
verstreken gemiddeld zes maanden. Over deze termijn
lopen we een actueel koersrisico.
Het vermogensbeslag in Mourik Venezuela bestaat,
omgerekend tegen de koers op balansdatum uit 2,8
miljoen euro eigen vermogen en 2 miljoen euro
openstaande vorderingen van Mourik-bedrijven in
Europa. Als koers wordt de vrije handelskoers gevolgd.
US dollars voor noodzakelijke importen kunnen slechts
onder strenge restricties en met grote vertraging tegen
een veel lagere (=betere) koers worden gekocht. We
trachten een zo groot mogelijk deel van opdrachtsommen in US dollars betaald te krijgen. Dit is in 2015 diverse
malen gelukt waardoor openstaande vorderingen van
Mourik-bedrijven betaald konden worden en het saldo in
2016 sterk is gedaald.
Het beleid van de inkoop- en de kostenzijde van onze
dienstverlening is om dit zoveel mogelijk af te dekken.
In meerjarige onderhoudscontracten worden indexen
opgenomen voor loon, brandstof en andere kostenstijgingen. Projectmatig benodigde grondstoffen en
producten worden zoveel mogelijk afgedekt op
het moment dat we de order ontvangen.
Een belangrijke inkoopcomponent is dieselolie, waarvan
wij circa 8 miljoen liter op jaarbasis verbruiken. Deze
wordt niet afgedekt, maar prijswijzigingen worden in circa
70-80% van onze opdrachten via indexen verrekend. Wij
monitoren of de activa van de vennootschap voldoende
verzekerd zijn. Eenmaal per jaar wordt een impairment
test gedaan om te beoordelen of de waarde terugver-
diend kan worden met de bestemming van het actief.
Voor de activa zijn er vaste onderhoudsintervallen die
veelal door interne werkplaatsen worden bijgehouden en
uitgevoerd, mede vanwege de veiligheidsvoorschriften
en eisen van onze opdrachtgevers.
Voor investeringen hanteren wij vaste goedkeuringsprocedures. De uitgaven worden hierbij afgezet tegen de
opbrengst of de besparing van de investering. Boven de
25.000 euro is de goedkeuring van de Raad van Bestuur
nodig. Het bedrag van de jaarlijks goed te keuren
investeringen moet passen binnen de liquiditeitsnorm.
De continuïteit van de vennootschap monitoren wij
dagelijks aan de hand van de liquiditeitspositie.
Wij beoordelen maandelijks de winstgevendheid en
de orderportefeuille. De vermogenspositie toetsen wij
jaarlijks aan de gewenste solvabiliteit. De risico’s van
projecten zowel bij inschrijving als periodiek worden bij
uitvoering beoordeeld, valuta- en inkooprisico’s worden
afgedekt op het moment van verkrijgen van de order,
en periodiek vinden er leveranciersbeoordelingen plaats.
De ingezette compliance governance zal het risicoprofiel
verder doen afnemen doordat we voldoen aan alle
relevante wet- en regelgeving.
De Raad van Bestuur bespreekt de strategische en
beleidsmatige zaken met de directies van de divisies in
een periodiek divisieoverleg.
Algemene ontwikkelingen en
verwachtingen voor 2016
De beleidsplannen voor 2016 geven een verbetering
van de resultaten aan. Wij verwachten voor de divisie Infra
echter geen substantiële verbetering in de resultaten,
vanwege de grote prijsdruk. Wij slagen er wel in om een
toenemend aandeel van onze infra orderportefeuille
buiten de openbare markt te verkrijgen, voornamelijk in
de industrie, en ook meer in multidisciplinaire werken.
Wij zien de resultaten van de divisie Internationaal
verbeteren waarbij Petrogas en Mourik n.v. een stabiel
resultaat laten zien en de verliesgevende activiteiten
binnen Mourik Global verder worden aangepakt.
MOURIK JAARBEELD 2015
15
Omzet per divisie (€ x 1.000.000)
163
Infra
150
Industrie
146
148
Industrie
132
Infra
Internationaal
2015
137
Internationaal
2014
476
Totaal
15
430
Overig
Totaal
De ontwikkeling van de divisie Industrie is stabiel en het
resultaat is hier in 2015 al verbeterd.
Uitgaande van de bouw van een plastic-to-oil fabriek zal
de divisie BlueAlp kostendekkend zijn. Winst kan pas
onderkend worden na een succesvolle oplevering van
een eerste fabriek in 2017.
Wij verwachten positieve ontwikkelingen voor de bedrijven die rechtstreeks onder Joh. & Co. Mourik Holding
vallen. Het resultaat van Zuidgeest zal verder verbeteren
als de inlenersbeloning algemeen kan worden doorberekend. Het verlies van Beek Container Groep Nederland zal
afnemen als de claim inzake het verlieslatende contract
wordt toegekend en CR Asia zal wederom een goed jaar
hebben. De zorgen rondom het Midden-Oosten hebben
ook effect op de resultaten van Anabeeb.
De aandelen van onze joint venture partner in Zuidgeest
zullen herplaatst worden.
Door de veelzijdigheid van Mourik zorgen de groeisectoren steeds weer dat sectoren die het minder doen,
worden gecompenseerd. Wij scoren ook in toenemende
mate op multidisciplinaire projecten.
De investeringen zijn overwegend gericht op vervanging
en innovaties. Het totale netto investeringsniveau zal niet
wezenlijk afwijken van voorgaande jaren. Wij verwachten
geen omvangrijke overnames of participaties. Wel zoeken
wij samenwerking met lokale bedrijven voor onze
buitenlandse activiteiten.
Overig
budgetten voor deze belangrijke strategische pijler.
De MVO gedragsregels, structurele communicatie met
onze stakeholders, het initiatief tot externe certificering en
controle hierop, aandacht voor veiligheid en integratie van
maatschappelijk verantwoord ondernemen in onze bedrijfsvoering maken Mourik tot een transparant en modern
bedrijf om zaken mee te doen. Dit zien wij als onze missie.
Per 1 januari 2016 is de heer Rimco de Groot als CFO
(Chief Financial Officer) toegetreden tot de Raad van
Bestuur en neemt per 1 april de financiële taken van de
heer Ronald Lamé over. De heer Ronald Lamé wordt per
1 april 2016 Director International Business.
Als Raad van Bestuur hebben wij alle vertrouwen in de
toekomst. Het familiebedrijf Mourik heeft een goede
uitgangspositie, wij onderkennen mogelijke verbeteringen
en werken hier hard aan.
Wij bedanken onze opdrachtgevers, alle medewerkers en
directieleden, de Raad van Commissarissen, en ook de
inleenkrachten en leveranciers voor hun inzet in 2015.
Wij vertrouwen erop dat wij in 2016 weer op hun steun
en toewijding kunnen rekenen.
Groot-Ammers, 11 maart 2016
Raad van Bestuur:
J.C. Mourik, voorzitter
In een markt waarin Mourik moet concurreren met
prijsvechters, zijn onze innovaties en kwaliteit de
meerwaarde voor onze klanten. Innovatie staat ook hoog
op de strategische agenda van de Raad van Bestuur en
het management. De afdeling New Product Development
coördineert en stimuleert innovaties binnen Mourik en
begeleidt processen en procedures. Op deze manier
bepalen wij prioriteiten, structuur, doelstellingen en
15
drs. R.J. Lamé
R. de Groot
MOURIK JAARBEELD 2015
16
MOURIK OP DE
WERELDKAART
VESTIGINGEN
Mourik is actief in 43 landen
Legenda
Vestigingen
Partnerships
Projecten
MARKTEN EN ACTIVITEITEN
Europa
Nederland
MARKTEN
OVERHEID
INDUSTRIE
PRIVATE
SECTOR
ACTIVITEITEN
MARKTEN
Infrastructuur
Industrie- en utiliteitsbouw
Milieutechniek
Projectontwikkeling
OVERHEID
Infrastructuur
Industriële services
Catalyst handling
Industrie- en utiliteitsbouw
Milieutechniek
INDUSTRIE
Infrastructuur
Industrie- en utiliteitsbouw
Milieutechniek
Projectontwikkeling
PRIVATE
SECTOR
Rest van de wereld
ACTIVITEITEN
MARKTEN
ACTIVITEITEN
Industrie- en utiliteitsbouw
Milieutechniek
INTERNATIONAAL
Infrastructuur
Industriële services
Catalyst handling
Industrie- en utiliteitsbouw
Milieutechniek
Industrie- en utiliteitsbouw
Milieutechniek
Projectontwikkeling
Industriële services
Catalyst handling
Milieutechniek
MOURIK JAARBEELD 2015
17
INDUSTRIE
Industriële services
Catalyst handling
Milieutechniek
PRIVATE
SECTOR
Milieutechniek
INTERNATIONAAL
Industriële services
Catalyst handling
Milieutechniek
MOURIK
IN 2015
Mission Statement
Mourik is een innovatief familiebedrijf
dat traditionele menselijke waarden
combineert met modern ondernemerschap,
hoogwaardige technieken, inspirerend
leiderschap en een proactieve instelling.
Wij zijn een betrouwbare partner die
wereldwijd toegevoegde waarde weet te
creëren met een breed scala aan diensten
in meerdere technische disciplines
waarbij wij de synergie tussen de Mourikbedrijven optimaal benutten. Mourik staat
voor gezond rendement, continuïteit,
veilig werken en maatschappelijk
verantwoord ondernemen.
DIVISIE INFRA
Mourik Infra bestaat uit de dochters Mourik GrootAmmers, Traffic & More, Frees Service Utrecht, Mourik
Bouw, Mourik Limburg, Mourik Limburg Civiel, Vogel,
Vogel Kathodische bescherming, G. Bouman Arkel en
Hendrik Bedrijven Brunssum.
D
e omzet binnen de divisie Infra is gestegen door
enkele grote projecten. Het totale resultaat is licht
gedaald ten opzichte van 2014.
Markt
Onder druk van de economische crisis is de
inframarkt al enkele jaren in beweging. Dit leidt ertoe dat
onderscheidend vermogen in de vorm van kennis,
technologie en een integrale aanpak steeds belangrijker
wordt. Hiermee kan Mourik Infra een partnerstatus
bereiken en behouden. Partnership zien wij als een
cruciale factor voor de continuïteit van de divisie Infra.
De marktverandering heeft als resultaat dat 2015 een
uitdagend jaar was voor een aantal bedrijven van Mourik
Infra. De concurrentie is hevig en marges blijven onder
druk staan. De afgelopen jaren is enorm veel aandacht
besteed aan het verder professionaliseren van projectmanagement. Lees hier meer over in het hoofdstuk
‘Resultaten’ op pagina 12.
Met het oog op de private markt zal Mourik Infra in 2016
zowel de technische als de acquisitiecapaciteit in
samenwerking met de divisie Industrie en de divisie
Internationaal (Petrogas) uitbreiden.
van Rotterdam kenmerkt zich door de complexiteit van
het omgevingsmanagement. Dit kwam onder andere
door de ondergrondse bouwwerken, zoals de metrotunnel en de stadsverwarming. Door een nauwkeurige
procesmatige voorbereiding, toetsing en uitvoering, is
het project goed verlopen, en conform planning en de
beoogde kwaliteitseisen.
Een project dat tot de verbeelding spreekt, is de
dijkverbetering tussen Kinderdijk en Schoonhovenseveer
(KIS). Deze 17 kilometer lange primaire waterkering
versterken wij met verschillende technieken. Lees meer
op pagina 32 en 35.
Interessant zijn de actuele innovatieve ontwikkelingen
voor verkeerskundige draagconstructies. Nieuwe
richtlijnen hebben een grote impact op de bewegwijzeringsportalen zoals we die momenteel kennen.
De nieuwe uitvoeringen zijn aanzienlijk zwaarder en
vragen aanpassingen in ons productieproces. Mourik
Infra beschikt over de juiste faciliteiten: wij transporteren
momenteel liggers van 65 meter lengte in één stuk
vanuit Echt door heel Nederland. Om hier onze
marktpositie te behouden en te verbeteren, blijven wij
actief om efficiencyverbetering te bewerkstelligen.
“Het behouden van meerwaarde vergt
een continu veranderproces. Samenwerken, naar elkaar luisteren en van
elkaar leren, zijn hierbij essentieel”
Walter Deelen
Ontwikkelingen en projecten
Mourik Infra richt zich op complexe projecten. Het
accent ligt daarbij op het multidisciplinaire karakter van
het werk, ook in de industrie. Bij Wilmar Oleochemicals,
Vopak, Koch en Aluchemie hebben wij de afgelopen
jaren succesvolle projecten voltooid. In 2015 hebben wij
een multidisciplinair turnkeyproject aangenomen: de
bouw van een nieuw laboratorium voor ExxonMobil.
Een mooi project is ook de bouw van de verdiepte
fietsenstalling Blaak met stallingsruimte voor 940 fietsen.
Het project is onderdeel van het Rotterdams Fietsplan
'Fietsen heeft voorrang'. Dit project in het bruisende hart
Divisiedirecteur Infra
Mourik Infra beschikt over een rijk palet aan activiteiten.
Kenmerkend voor betonrenovatie en kathodische
bescherming in 2015 is de diversiteit aan innovaties die wij
hebben (door)ontwikkeld en met succes hebben ingezet
voor onze klanten. De nieuwe herstelmethode voor
doorgestorte uitkragende betonnen vloeren ontving in
januari 2015 zelfs de Innovatie Award 2014. De markt heeft
de inmiddels gepatenteerde techniek goed opgepakt.
Ondertussen zijn al meer dan 40 projecten in uitvoering
of in opdracht.
MOURIK JAARBEELD 2015
19
DIVISIE INFRA
MOURIK IN 2015
Wij zijn in het bezit van de BRL 7700 voor het
vloeistofdicht maken van vloeren. In Dordrecht
realiseren wij voor Woonbron meerdere werken zoals
het meerjarige project Vloerherstel voor circa 275
woningen en de renovatie van balkons en flats. In
opdracht van Rijkswaterstaat voeren wij kathodische
bescherming uit op kunstwerken, waaronder de
Neerbosschebrug in Nijmegen en de Amstelbrug
in Amstelveen.
In het segment natte infra hebben wij een goed
resultaat behaald ondanks de afloop van enkele
grotere werken. De grote aanbestedingen, hoofdzakelijk op basis van Design, Build, Finance, Maintain
(DBFM), domineerden in 2015 het marktsegment
waarin Mourik actief is. Het aandeel met een groot
onderscheidend vermogen voor Mourik was te
beperkt en daarmee te risicovol om bij deze DBFMaanbestedingen een rol van betekenis te spelen.
Vanuit de lopende contracten blijft de werkvoorraad in
de natte infra voor 2016 op peil. Mourik Infra blijft zich
INNOVATIE
Drone landmeten - 3D landmodel
Mourik is altijd op zoek naar manieren waarop het
werk sneller en slimmer kan. Landmeten met een
drone is razendsnel en precies. Je kunt gebieden
tot 100 hectare per dag inmeten. Op het dijkverbeteringsproject KIS (Kinderdijk-Schoonhovense
Veer) hebben de Mourik innovators deze moderne
meetmethode goed kunnen testen. Foto’s maken
plaats voor een nauwkeurig 3D-landmodel, waarop
je gemakkelijk afstanden, oppervlakten en hoeveelheden bepaalt. Tijdens de eerste drone-testvlucht
hebben wij één hectare land ingemeten, waar de
drone zeven minuten over deed. Met een 3D-scan
hebben wij vervolgens alle data geanalyseerd en
benut. Niet alleen de punten die normaal gesproken door de landmeter worden ingemeten, waren
bekend, wij konden ook op elke twee centimeter de
hoogte uitlezen.
richten op de specifieke markten van klein en groot
onderhoud aan de natte kunstwerken, zoals sluizen en
stuwen en ook bruggen.
Asset management
Verdere ontwikkeling van asset management past
in ons beleid om het onderscheidend en vernieuwend
vermogen van Mourik Infra nog beter in de markt te
zetten. Wij spelen hiermee verder in op de grotere rol
die de klant van ons verwacht binnen de onderhoudscontracten. De terugtrekkende beweging van de
overheden leidt tot een steeds verdergaande invulling
door de aannemers. Voldoende ervaring en affiniteit
met deze aanpak zijn van essentieel belang voor het
verkrijgen van nieuwe of vervolgopdrachten. Deze
complexe werken bieden ook uitstekende kansen voor
interne samenwerking. De betreffende contracten zijn
veelal multidisciplinair. Samenwerking tussen Mourikbedrijven kan positief bijdragen aan het verkrijgen en
uitvoeren van complexe projecten.
In 2015 heeft Vogel in opdracht van Vidomes in Rijswijk de
constructieve veiligheid van uitkragende balkon- en
galerijvloeren hersteld met het innovatieve VVUV-systeem,
waarbij carbonstaven in de constructie en de balkon-/
galerijvloer worden verlijmd.
MOURIK JAARBEELD 2015
20
DIVISIE INDUSTRIE
Een groot aantal Mourik-bedrijven verleent technische
diensten primair aan industrie en overheid. Dit zijn
Mourik Services, Mourik Vlissingen, MCO-Team,
Mourik Elektrotechniek & Instrumentatie, Mourik
Klimaattechniek, Decontamination Services en de
participaties A.C.S., Pouw Services en TCC Hoogvliet.
Binnen Mourik behoren zij tot de divisie Industrie.
Gezamenlijk noemen we ze hier Mourik Services.
D
e omzet is licht gestegen ten opzichte van 2014
en de resultaten van Mourik Services zijn iets
boven verwachting. Dit kwam grotendeels door
een toename gedurende het jaar in regulier onderhoud,
turnarounds en projecten. De vooruitzichten voor 2016
zijn goed. We durven licht optimistisch te zijn over de te
behalen omzet en resultaten.
RAP, BP Raffinaderij Rotterdam, Kuwait Petroleum en
Indorama zijn verlengd.
In 2015 heeft Mourik Services grote onderhoudsstops
uitgevoerd: de Shell Pernis HV5/6, Hycon en TGI, de
ExxonMobil RPP en ROP, de Huntsman MDI en de Esso
Raffinaderij OTHC plant. Er liep ook een groot aantal
interessante projecten, zoals het Nova Fuel Pipeline
project bij Shell Pernis, de tankreparaties en het
vervangen van een tankterp bij Dow Terneuzen, het
koelwaterproject bij ExxonMobil ROP, het TAR-oil
tankcleaning project bij Cabot Botlek en het Biox
Waste Water project bij Kuwait Petroleum Europoort.
Een zeer complex project in 2015 is het veiligstellen
van het voormalige Thermphos-terrein in Zeeland door
Decontamination Services.
De Europese petrochemie is naast staal en energie het
grootste marktsegment waarin Mourik Services actief is.
In 2015 stonden de marges hier zwaar onder druk.
De lage olieprijzen en de concurrentie uit vooral het
Midden- en Verre Oosten zorgen voor aanhoudende
druk op kosten en beperking van investeringen. We
verwachten dat dit ook in 2016 zo zal blijven.
Markt
Al in 2014 zagen wij een verschuiving van
productie naar opslag. Deze tendens zette zich door in
2015 en zal zich naar verwachting ook de komende jaren
continueren. Door hierop te anticiperen, wist Mourik
haar marktpositie in 2015 stabiel te houden. Inhakend op
de toename in tankopslagbedrijven - in aantal en
volume - en het verscherpt toezicht op de tankterminals
vanuit de overheden, heeft Mourik Services haar dienst
Total Tank Care (TTC) verder ontplooid. Een mooi
contract voor Total Tank Care bij Dow Terneuzen was
onder andere het resultaat.
Contracten en projecten
Mourik Services sloot ook een nieuw meerjarig
cleaningcontract met Cargill en een meerjarig projectcontract voor industriële reiniging met energieproducent Engie (voorheen GDF Suez). De bestaande
meerjarige contracten met Cabot, ExxonMobil RAF/
MOURIK JAARBEELD 2015
21
Divisie Industrie
Diensten: engineering, management en
uitvoering van onderhoud, projecten en stops.
Hoofdactiviteiten: mechanisch werk,
industriële reiniging, civiel werk en aanverwante activiteiten, zoals het reinigen van
airfinbanken, tankreiniging, chemisch
technisch reinigen, ultrasoon reinigen,
emissiebeperkende technieken, asbestsanering, tankrenovatie, elektrotechniek, instrumentatie, klimaatbeheersing, sloopwerken,
overslag en schrootafhandeling.
Een specialistische dienst van Mourik is het optimaliseren van koelcapaciteit. Koeling, bijvoorbeeld door middel van airfinbanken,
is nodig om fabrieken efficiënt en veilig te laten draaien. Aan de hand van exacte berekeningen en met geavanceerde reinigingsmethodes als de Hydrojet en de Natrium Jet Power realiseren wij een hogere uptime en energiebesparing voor u. Het eindresultaat
is kwantificeerbaar: lagere maintenancekosten, meer doorzet, hogere efficiency en rendement.
Op de Europese markt heeft Mourik Services succesvol
cleaningprojecten gerealiseerd in Duitsland, Noorwegen,
Griekenland en Turkije, al dan niet in samenwerking met
onze zustermaatschappijen. Veelal betreft het hier
specialistische reinigingswerken.
Voor 2016 hebben wij een aantal omvangrijke werken in
het portfolio. Grote onderhoudsstops (mechanisch en
cleaning) bij Indorama Europoort, ExxonMobil en
Huntsman in Rotterdam, Shell Pernis, Dow Terneuzen en
Shell Moerdijk. Interessante projecten voor 2016 zijn het
Shell Pernis Hydra project, renoveren van was- en
kleedruimten bij ExxonMobil en leidingwerk van de
rookgasreiniging bij AkzoNobel.
Ontwikkelingen en innovaties
Onderhoudscontracten en stopwerkzaamheden
zijn en blijven de basis voor de divisie Industrie. De
marktsegmenten waarin Mourik zich hier primair
bevindt, zijn (petro)chemie, staal en energie. Ons doel is
het versterken en waar mogelijk uitbreiden van onze
positie in deze markten. Het vizier is dan ook gericht op
het verder uitbouwen van tankonderhoud, non-entry
tank cleaning, emissiebeperkende technieken en
ultrasoon reiniging. Daarin ligt ons onderscheidend
vermogen. Mourik Services kan met Total Tank Care nog
steeds als enige bedrijf het volledige dienstenpakket
rond tankonderhoud aanbieden. Vanaf het afsteken en
openen van de tank tot en met het sluiten en in gebruik
nemen. Non-entry tank cleaning behoort ook tot dat
pakket. In navolging van Shell en Dow willen steeds
meer opdrachtgevers - ook in het buitenland - deze door
Mourik geïntroduceerde werkmethodiek toepassen.
Tot de industriële reiniging behoren ook de
emissiebeperkende technieken, die al bijna de status van
standaard bedrijfsactiviteit hebben aangenomen. Mourik
kijkt daarbij zeker naar de mogelijkheid om de
scrubbertechniek in te zetten voor de maritieme sector,
vanwege de ook daar strenger wordende emissie-eisen.
In 2015 boekten wij ook succes met ultrasoon reiniging,
een combinatie van chemische reiniging en ultrasoon
golven. Deze techniek werd bij Shell Moerdijk ingezet,
die hier zeer enthousiast over is. Meer over deze
samenwerking leest u in ons corporate magazine
See Mourik nr. 49 (zie Pdf op www.mourik.com).
Mourik Services heeft tevens de beschikking over een
kleine ultrasoon installatie om proefreinigingen uit te
voeren voor geïnteresseerde bedrijven. In 2015 is deze
installatie onder meer ingezet bij Alfa Laval,
LyondellBasell, Neste en Tata Steel, met goede kansen op
vervolgopdrachten. Wij werken continu aan nieuwe
MOURIK JAARBEELD 2015
22
3. DIVISIE INDUSTRIE
methoden en vloeistoffen die de toepasbaarheid van
deze veelbelovende ultrasoon technologie kunnen
vergroten. Een voorbeeld is de ontwikkeling van on-line
reiniging, ultrasoon reinigen terwijl de fabriek in bedrijf is.
Daarmee kan de inzetbaarheid van deze techniek
aanzienlijk toenemen. On-line reiniging bevindt zich nog
in de testfase, maar ziet er veelbelovend uit.
Verder blijft Mourik Services actief in het verwerven van
multidisciplinaire projecten en contracten. Steeds meer
van onze klanten geven aan behoefte te hebben aan
een partij die een project volledig, inclusief engineering
en management, kan uitvoeren. Mourik kan nog meer
toegevoegde waarde creëren door projecten turnkey
aan te bieden. Dit geeft opdrachtgevers de mogelijkheid
om engineering, fabricage, installatie en onderhoud aan
één partij uit te besteden. Hiermee verbetert veiligheid,
kwaliteit, haalbaarheid, doorloop- en terugverdientijd.
In 2015 heeft Mourik Services verdere stappen gezet op
weg naar volautomatische reiniging. Voor offshore
supply vessels werd, in opdracht van het Noorse bedrijf
SAR, een non-entry robotarm ontwikkeld en ingezet.
MOURIK IN 2015
“Met de ontwikkeling van een robotarm
voor non-entry tank cleaning heeft
Mourik Services verdere stappen gezet in
de richting van volautomatische reiniging.
Robotica biedt Mourik kansen.”
John Barends
Divisiedirecteur Industrie
De opgebouwde kennis en ervaring op dit gebied levert
ons een groot voordeel op vanwege een verdere
verschuiving van handmatig naar volautomatisch
reinigen binnen de branche.
De in 2014 geïnitieerde nieuwe innovatie- en
ontwikkelingsprocessen zijn in 2015 geconsolideerd.
Wij blijven hier dan ook mee doorgaan en geloven in
vergaande robotisering van onze technische diensten.
Veiligheid
Binnen Mourik neemt veiligheid een bijzondere
plaats in. Goede veiligheidsprestaties geven bedrijven
in de industrie bestaansrecht. Ieder jaar initieert
Mourik Services meetbare veiligheidsprogramma’s en
identificeren we speerpunten om de aandacht voor
veilig werken scherp te houden en de prestaties te
verbeteren. In 2015 heeft dit beleid wederom geleid tot
een verbetering ten opzichte van het jaar daarvoor: nul
verzuimongevallen en een Total Recordable Incident
Rate (TRIR) van 0,29. De doelstelling was 0,65! Voor 2016
verscherpen we de doelstelling naar een TRIR van 0,50 en
blijft die van de Lost Time Incident Rate (LTIR) op 0 staan.
Lees meer in het hoofdstuk Veiligheid op pagina 54.
INNOVATIE
Vooruitzichten
Magnetic Crawler
Een interessante ontwikkeling is de magnetic
crawler, een systeem voor het verticaal reinigen
van stalen oppervlakten. De Magnetic Crawler
reinigt met water onder zeer hoge druk stalen
oppervlakken in de industrie en scheepvaart.
Mourik heeft de technologie in 2015 verder
ontwikkeld. De reinigingsrobot ‘kleeft’ aan het
oppervlak door middel van elektrisch aangedreven magnetische wielen en wordt op afstand
bestuurd. Het reinigingssysteem werkt aantoonbaar sneller en efficiënter dan de conventionele
manier (gritstralen). Tijdens de reiniging wordt
de verwijderde, vaak loodhoudende verf direct
afgezogen en belandt daardoor niet in het
milieu. Recent voegde Mourik een op maat
gemaakte vacuümset aan het systeem toe voor
stand-alone inzetbaarheid en energiebesparing.
Bij de onderhoudscontracten, die de fundering
onder ons bedrijf zijn, zijn de marges beperkt. Om onze
positie in de markt te versterken, zal Mourik Services de
komende jaren een efficiëntieslag maken. Wij zijn in 2015
een aantal interne trajecten gestart voor de optimalisatie
van werkprocessen, verdere professionalisering en
kostenbesparing.
De activiteiten van de in 2014 toegevoegde
deelnemingen Mourik E&I en Mourik Klimaattechniek
vinden aansluiting bij de dienstverlening van Mourik
Services en zullen in 2016 hun vruchten afwerpen. Deze
trajecten, samen met een goedgevulde orderportefeuille
en de technische ontwikkelingen, zorgen voor gunstige
vooruitzichten voor 2016 en daarna.
MOURIK JAARBEELD 2015
23
Mourik CleanCat™ catalyst laadsysteem
Impressie van het Mourik CleanCat™ catalyst laadsysteem, dat ontwikkeld is om alle typen catalyst zonder kraan te
kunnen laden. Het modulair opgebouwde gesloten systeem vermindert gezondheids-, veiligheids- en milieurisico’s en is
weersonafhankelijk. De totale doorlooptijd van een catalystwissel is belangrijk korter. Het systeem minimaliseert
beschadiging en slijtage van de catalyst tijdens het vullen van de reactor, verhoogt de zuiverheid van het beladen
product en daarmee de kwaliteit van de belading.
DIVISIE INTERNATIONAAL
De divisie Internationaal bestaat uit drie bedrijven.
» Mourik Global B.V.
» Mourik n.v. in België
» Petrogas International B.V.
De omzet van de divisie Internationaal is in 2015
gestegen en het resultaat is sterk verbeterd.
MOURIK GLOBAL B.V.
Mourik Global opereert met haar catalyst handling
activiteiten en industriële services voornamelijk in de
petrochemische markt en heeft dochterondernemingen in Nederland, Duitsland, Engeland, Qatar, Aruba,
Venezuela, Verenigde Staten, Brazilië en Turkije.
Markt en ontwikkelingen
We zien dat als gevolg van overcapaciteit de
olieprijs blijft dalen. Dit heeft een belangrijk effect op een
groot deel van onze klanten. In deze marktcontext
hechten onze klanten in toenemende mate waarde aan
kostenbesparende en innovatieve oplossingen.
De in 2014 ingezette strategische heroriëntatie heeft zijn
vruchten afgeworpen in 2015. De in Duitsland doorgevoerde reorganisatie is met succes voltooid. In Engeland
voeren wij een vergelijkbaar programma door. Voor onze
bedrijven in de VS, Turkije, Brazilië en Venezuela hebben
wij een nieuwe richting bepaald voor de komende tijd.
Na een stevig transitiejaar in 2014 is Mourik Global in
2015 doorgegaan met het uitvoeren van haar strategie
om innovatiever, slagvaardiger en daardoor op termijn
structureel winstgevend te worden. Vanuit een negatief
resultaat in 2014 heeft Mourik Global in 2015 positieve
stappen gezet in die richting. De strategische keuzes
waar en waarmee we wel of niet actief willen zijn,
hebben hieraan een bijdrage geleverd. Bij een licht
dalende omzet zijn de netto resultaten sterk verbeterd.
Mourik Global heeft onder andere grote projecten bij
Shell Godorf, Bintulu, Moerdijk, Petropiar en Arkema
succesvol afgerond.
Strategische keuzes
In de komende jaren ligt de focus op het verder
uitbouwen van onze thuisbasis in Nederland en Europa
en het blijven maken van bewuste keuzes in de landen
waarin wij al gevestigd zijn of willen opereren. De
strategie voor de komende jaren zal gericht zijn op
twee pijlers.
Ten eerste het verbeteren van het operationele resultaat
door middel van Operational Excellence, waarbij het
verder verbeteren van veiligheid, kwaliteit en (kosten)
efficiency onze doelen zijn. Daarnaast het vergroten van
ons marktaandeel door de volgende acties.
» Versterken eigen commerciële slagkracht
» Verder innoveren van specialismen
» Genereren van groei met onze partners CR Asia
en Anabeeb
» Opzetten van strategische samenwerkingen met
partners in geselecteerde landen
» Verdere ontwikkeling van de offshore activiteiten
“Het begrijpen van je klant voedt
je innovatieve proces”
Dirk-Jan Westendorp
Directeur Mourik Global
Bij de ontwikkeling van onze medewerkers stond het
vergroten van vakkennis en gerichte coaching centraal.
In combinatie met de niet aflatende toewijding van onze
medewerkers aan veiligheid, kwaliteit en klantfocus heeft
dit er in 2015 toe geleid dat Mourik Global op veiligheidsgebied meerdere mijlpalen heeft bereikt.
» Heel 2015 gewerkt zonder ongeval met verzuim
» Eén miljoen uur zonder ongeval overschreden
» Tien jaar zonder ongeval gewerkt op Shell Moerdijk
Mourik Global blijft kiezen voor innovaties met significante toegevoegde waarde voor onze klanten waarbij
veiligheid, kwaliteit, snelheid, en weersonafhankelijkheid
een grote rol spelen. Wij zien bij onze klanten en in de
markt een toenemende vraag en belangstelling voor
onze recente innovaties zoals de MIDC-loader, CleanCat
en Dp-meten.
MOURIK JAARBEELD 2015
25
MY NEXT
STEP
“Feminine touch in een bedrijf
vind ik een meerwaarde. Wij
kunnen een verfrissende inbreng
hebben, omdat wij met een ander
soort betrokkenheid naar problemen
kijken. Diversiteit in een teamsamenstelling leidt tot betere prestaties.
Het is een goede ontwikkeling dat
er steeds meer vrouwen bij Mourik
mee aan de slag gaan“
Sarah Van Engeland
Medewerker personeel en vertrouwenspersoon,
Mourik n.v. België
3. DIVISIE INTERNATIONAAL
MOURIK IN 2015
MOURIK N.V. BELGIË
Mourik is in België actief in de civiele en utiliteitsbouw, bodem- en grondwatersaneringen en
industriële dienstverlening, waaronder catalyst
handling, reiniging en asbestverwijdering.
De omzet is in 2015 met 10% gestegen ten opzichte van
2014, waarbij het operationele resultaat in de lijn der
verwachting is gebleven. De GRC, het Grondrecyclagecentrum te Kallo waarin Mourik n.v. participeert, draait
op volle toeren.
Civiel
De Antwerpse (petro)chemische sector investeert
weer volop, na enkele jaren van abnormale kalmte na de
crisis van 2008. Er zijn belangrijke nieuwbouwprojecten
bij Total, Exxon en Eval. Mourik n.v. heeft in dit kader
mooie projecten verworven bij onder andere Total en
Bayer. In de private sector zijn de investeringsgolven in
de zieken- en ouderenzorg en scholen over hun
hoogtepunt heen. Een nieuwe grote investeringsgolf is
momenteel niet in zicht. Niettemin hebben we voor
onze renovatieactiviteit een aantal nieuwe klanten die
de komende jaren continu projecten zullen realiseren,
onder andere Proctor & Gamble en Elia. Deze positieve
omgeving, gecombineerd met ons sterke imago in deze
markt, zorgt voor positieve verwachtingen voor de
nabije toekomst.
KDV Ons Peuterhuisje
In opdracht van ‘KDV Ons Peuterhuisje’ heeft Mourik een hi-tech
kinderdagverblijf gebouwd, vervaardigd met en voorzien van de
Milieu
modernste technieken en uitrusting en volgens de hedendaagse
Dit onderdeel opereert in België in een nog
steeds krimpende markt, waar we alleen winstgevende
marges kunnen behalen door een onderscheidende
aanpak en specialisaties. In 2015 heeft Mourik n.v. een
belangrijke opdracht verkregen voor de laatste fase van
de bodemsaneringen op Janssen Pharmaceutica in
Beerse. Dit project vormt het sluitstuk van twintig jaar
saneren in een hechte klantenrelatie met deze
opdrachtgever. Bij Eandis te Wilsele hebben wij de
derde en belangrijkste fase in 2015 succesvol afgerond.
Daarnaast houden we binnen de in-situ saneringen
25 langlopende installaties draaiend.
Cleaning en asbestverwijdering
Onze afdeling industriële reiniging en catalyst
handling draait op een stabiel niveau bij vaste opdrachtgevers. Wij focussen hierbij doelbewust niet op volume
maar op kwaliteit, toegevoegde waarde en service.
Bij Total in Antwerpen hebben wij in 2015 twee
catalystwissels uitgevoerd op de ARDS, telkens zonder
ongevallen en binnen de gestelde termijnen. Ook bij
Ineos voerden we in samenwerking met Mourik
regelwetgeving op kinderdagverblijven.
“Ook in de toekomst zullen de competentie en motivatie van onze mensen op
elke niveau het succes bepalen”
Ronny Bertels
Divisiedirecteur Internationaal
International een succesvolle catalystwissel uit.
In de niche van de asbestverwijdering zien wij een sterk
verhoogde activiteit, onder andere door de opdracht
voor asbestverwijdering uit treinwagons voor de
Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen
(NMBS) en de raamovereenkomst met de stad Gent.
Deze afdeling heeft een ijzersterke reputatie opgebouwd
door innovaties, creativiteit, beschikbaarheid en
betrokkenheid van de medewerkers. Onze verwachtingen voor de toekomst, ook op de lange termijn, zijn dan
ook positief.
MOURIK JAARBEELD 2015
27
BlueAlp
plastic-to-oil fabriek
Impressie van de
BlueAlp plastic-to-oil
fabriek, die turnkey
wordt opgeleverd.
BlueAlp en andere
Mourik-bedrijven
zorgen gezamenlijk
voor alle aspecten van
het project.
PETROGAS INTERNATIONAL B.V.
De core business van Petrogas omvat het ontwerpen
en bouwen van installaties voor de olie- en gasindustrie en petrochemie.
Petrogas is werkzaam in de volgende segmenten.
» Upstreammarkt (olie- en gaswinning)
» Midstreammarkt (transportsystemen) en
» Downstreammarkt (benutting van olie en gas voor
onder andere de powersector)
Daarnaast houdt Petrogas zich bezig met engineering,
specials (one-of-a-kind installaties) en consultancyopdrachten. Sinds 2013 is Petrogas ook actief op de
plastic-to-oil markt (zie divisie BlueAlp op pagina 29).
2015 was voor Petrogas een redelijk jaar. De omzet en
het resultaat zijn gestegen. Het was lastig om de omzet
te behouden in de upstreammarkt. Gelet op de
marktontwikkelingen was de orderintake goed,
voornamelijk in de downstreamsector.
De strategie van Petrogas voor de lange termijn is
onder andere gestoeld op de volgende pijlers.
» Marktpositie behouden in het downstream
marktsegment
» Uitbreiding van omzet in de chemiesector
» Doorgaan met ‘specials’
» Verder uitbreiden en stabiliseren van kennis in
de organisatie
Marktontwikkelingen en projecten
De upstream- en midstreammarkt staan zwaar
onder druk vanwege de lage olieprijzen, waardoor de
investeringen bijna volledig tot stilstand zijn gekomen.
De algemene situatie in het reguliere downstreamsegment is niet optimaal. In Europa blijven de lage kolenprijs
en relatief goedkope CO2 emissierechten een remmend
effect houden op de investeringen.
Het is voor een West-Europese partij van groot belang
om concurrenten uit opkomende markten zoals India en
Zuid-Korea voor te blijven. Dit geldt zeker in het
downstreamsegment, waar het gas wordt verbruikt,
bijvoorbeeld bij energiecentrales. Alleen op prijs
meedingen is niet voldoende. Wij streven ernaar om
onze voorsprong te behouden door innovaties en
uitmuntende kwaliteit en service. Gelukkig zijn wij in
staat om vooral in grotere werken, met groot equipment
en grote leidingdiameters, concurrerend te zijn. Een
zorgwekkende geopolitieke ontwikkeling is de onrust in
de regio Midden-Oosten die gevolgen kan hebben voor
de opdrachten van klanten uit deze regio.
In de upstreammarkt, waar het gas wordt gewonnen en
behandeld voordat het wordt gedistribueerd, zien wij
goede kansen voor de toekomst, aangezien wij in dat
segment het verschil kunnen maken met innovaties en
slimme engineering. Dit wordt onderschreven door de
mooie opdracht voor een testinstallatie voor ‘near-well
cleaning equipment’ die we gaan bouwen in Mexico.
Petrogas is daarnaast altijd sterk geweest in zogenaamde
specials. De hiermee verwante bedrijfsactiviteiten nemen
in de komende jaren toe omdat we ook hierin onderscheidend kunnen zijn door onze innovaties. Wij zijn
bijvoorbeeld bezig met een pilotinstallatie voor de
eSteamed™ technologie, die voor steamreforming van
biomassa staat. Hiermee verkennen wij een nieuwe
markt in de duurzame energievoorziening.
In 2015 heeft Petrogas enkele projecten uitgevoerd voor
grote gerenommeerde EPC Contractors en multinationals in de olie- en gasindustrie. Onder andere in Mexico
hebben wij een groot werk uitgevoerd voor IMP voor
een olie/water- en gasafscheiding.
Verder vonden de activiteiten in 2015 voornamelijk
plaats in het Midden-Oosten voor opdrachtgevers zoals
PDO Oman, SEC (Saudi Electricity Company) en Lukoil.
De focus ligt in 2016 intern op efficiencyverbetering bij
de uitvoering en extern bij de ontwikkeling van diverse
producten voor onder andere de chemiesector. Tevens
willen wij ons richten op het uitbreiden van de verkoop
van componenten die wij nu gebruiken voor de
productie van installaties, zoals Blackdust filters en
warmtewisselaars. Wij verwachten voor 2016 een
redelijke order intake in de powersector.
Petrogas zal voor een aantal BlueAlp plastic-to-oil plants
de engineering verzorgen en skids bouwen.
MOURIK JAARBEELD 2015
28
DIVISIE BLUEALP
Innovatie is een kernwoord in de strategie van
Mourik. Op basis van deze visie is begin 2015 de
BlueAlp divisie opgericht om primair de BlueAlp
plastic-to-oil technologie te ontwikkelen en in de
markt te zetten.
Testplant Sihlbrugg
Eind 2014 zijn de duurtesten in de testplant in
Zwitserland (Sihlbrugg) met succes afgerond. Er is langdurig en continu productie gedraaid en er zijn grote
hoeveelheden empirische data verzameld om het
detailontwerp van de commerciële plants te voltooien.
Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) heeft het
ontwerp van de commerciële installaties, veiligheids- en
operationele studies en de testen en de resultaten daarvan
beoordeeld in een rapport met positieve aanbevelingen.
Ondertussen zijn de tests succesvol afgerond en is alle
benodigde data verzameld. Medio 2015 hebben wij
daarom besloten deze testplant te ontmantelen en zo de
kosten van huur en personeel stop te zetten.
Commercieel
Ondertussen is voor diverse projecten een Letter of
Intent getekend. Wij zullen echter pas starten met de
uitvoering van een project als de klant haar financiering
volledig geregeld heeft en de nodige garanties heeft
afgegeven. Dit laatste duurt langer dan wij vorig jaar
hebben ingeschat. Dat heeft onder andere te maken met
de significante daling van de olieprijzen. Hoewel de
business case voor een standaard BlueAlp plant bij een
ruwe olieprijs van 50 dollar per barrel nog in orde is, zijn de
investeerders terughoudend geweest vanwege het
algemene ‘oliesentiment’.
Organisatie
Vanwege de ontmanteling van de testplant in Sihlbrugg
hebben we afscheid genomen van het grootste deel van
het Zwitserse personeel. Dr. Weser (mede-uitvinder van de
BlueAlp™ Technologie) is in september 2015 naar
Nederland verhuisd om het technische team van BlueAlp/
Petrogas te ondersteunen bij de detailengineering die
plaats zal vinden na de go-ahead van het eerste project.
Verdere groei van de organisatie volgt naargelang de
realisatie van het eerste plastic-to-oil project vordert.
“Zie ons als een rups, die in zijn cocon
langzaam maar zeker een prachtige
vlinder wordt.”
Edwin Hoogwerf
Commercieel directeur van BlueAlp
Markt
De markt is rijp voor de grootschalige uitrol van
plastic-to-oil plants. Diverse rapporten van onder andere
de American Chemistry Council bevestigen deze tendens.
Dit is ook duidelijk zichtbaar aan het groeiend aantal
partijen die plastic-to-oil technologieën ontwikkelen en
op de markt brengen.
Vooralsnog zitten wij stevig in de koplopersgroep, maar
het spoedig realiseren van de eerste commerciële plant(s)
is van cruciaal belang om deze positie te behouden.
Gelukkig hebben we eind 2015 met één klant een
contractstructuur opgezet die ook voor ons (BlueAlp,
Petrogas en Mourik) voldoende zekerheden biedt.
Via de Mourik zusterbedrijven hebben we een situatie
kunnen creëren waarin wij de Operations & Maintenance
werkzaamheden van de BlueAlp plants vanuit het
Mourik-concern voor de klanten kunnen uitvoeren.
MOURIK JAARBEELD 2015
29
Werken voor collega-bedrijven
Mourik Techniek werkt veel voor externe klanten, maar levert ook zeer regelmatig materiaal en materieel aan
Mourik-bedrijven. Voor Anabeeb in Saudi-Arabië bijvoorbeeld heeft Mourik Techniek in 2015 acht nieuwe
vacuümwagens gebouwd. Ook voor Mourik Services bouwt Mourik Techniek deze geavanceerde wagens.
OVERIGE BEDRIJVEN
MOURIK TECHNIEK B.V.
Mourik Techniek is een veelzijdig bedrijf met een enorm
breed scala aan in-house expertises. Mourik Techniek
verricht onderhoud aan eigen materieel en voert
speciale projecten uit voor interne en externe klanten.
Ontwikkelingen
Mourik Techniek is een maakbedrijf bij uitstek
waar vakmensen vele basisideeën verder verfijnen en
perfectioneren. Dankzij de veelzijdige knowhow en de
mogelijkheden om complexe technische vraagstukken
op te lossen, weet de onderneming zich al jaren te
onderscheiden. Daarbij is Mourik Techniek dienstverlenend, ondersteunend en innoverend naar de
zusterbedrijven.
2015 was voor Mourik Techniek een matig jaar. De omzet
is licht gestegen, maar de marges op de gerealiseerde
projecten waren onvoldoende. 2015 was ook het jaar
waarin de veranderende organisatie centraal stond. Er is
flink geïnvesteerd in Mourik Techniek om de klanten
beter te kunnen bedienen tegen lagere kosten. Ondanks
de tegenvallende omzet en resultaten, hebben wij de
werkgelegenheid kunnen behouden.
Projecten
Door een goede afstemming van de behoefte van
de klant op de kerncompetenties van Mourik Techniek
hebben wij meerdere projecten met succes gerealiseerd.
Voor Peinemann Equipment heeft Mourik Techniek veel
flexframes gebouwd.
Een project waar de veelzijdigheid van Mourik duidelijke
meerwaarde levert is de bouw van een compressorinstallatie voor Atlas Copco in Scheemda. Omdat de
werkzaamheden op het terrein van de Gasunie
plaatsvonden, moest het project voldoen aan extra
strenge eisen. Mourik Techniek was hier verantwoordelijk
voor de piping, constructie en montage op locatie. Hoge
kwaliteit van het opgeleverde werk en open communicatie met Atlas Copco en hoofdopdrachtgever Gasunie
hebben bijgedragen aan de succesvolle afronding van
dit project.
groot onderhoud en nieuwbouw van diverse materieelstukken voor Mourik Services. Als afsluiter van het jaar
heeft Mourik Techniek een bordes met militaire precisie
vervangen bij AkzoNobel in Groot-Ammers. Door strakke
projectbeheersing konden wij het project twee dagen
eerder opleveren dan afgesproken. Dit leverde de klant
een beduidend productievoordeel op.
Over 2016 zijn we positief. De nieuwe organisatiestructuur zorgt voor een betere beheersing van de primaire
processen en activiteiten. Deze efficiencyslag zal een
nog hogere arbeidsproductiviteit bewerkstelligen en
concurrentievoordeel voor zowel onze interne als
externe klanten.
BEEK CONTAINER GROEP
NEDERLAND B.V. (75%)
De Beek Container Groep reinigt, repareert en zet
bovengrondse en ondergrondse afvalcontainers uit.
In 2014 is Beek gestart met het repareren van afvalcontainers voor de Van Gansewinkel Groep en het uitzetten
van afvalcontainers voor Sita. Helaas werd 2015 met een
verlies afgesloten voor deze activiteiten.
SERVICE-BUREAU
ZUIDGEEST B.V. (50%)
In 2015 zijn wij doorgegaan met de reorganisatie en
herstructurering die inmiddels zijn vruchten afwerpt. Het
aantal vestigingen van Zuidgeest is stevig teruggebracht.
Door de aantrekkende economie is de omzet weer met
10% gestegen. In 2016 zal de aandelenverhouding in
Zuidgeest wijzigen.
In de werkplaats in Groot-Ammers heeft Mourik Techniek
in 2015 acht nieuwe vacüumwagens gebouwd voor
Anabeeb, Saudi-Arabië. Ook zijn we begonnen met
MOURIK JAARBEELD 2015
31
’IK HERKEN MIJN
ONTWERP IN DE
ÈCHTE WERELD‘
WOUTER THOEN
welk product en in welke proportie wij dit
kunnen gebruiken. Wij ontwerpen alles in
3D en voor een aantal collega’s maken wij
“Het ontwerp moet aan de eisen
hier de tekeningen van.“
voldoen van de opdrachtgever
“Over vijf tot tien jaar wordt een model
maar je hebt ruimte om de beste
meer een beleving,” verwacht Wouter. “Kijk
naar de indrukwekkende ontwikkelingen
ideeën uit te werken”
van de hololens. Een hologram kennen wij
al sinds de tijden van Star Wars. Maar we
e wordt als civiel techneut geboren.
hebben het hier niet over science fiction
Tot deze conclusie kom je onmiskenmaar over de mogelijkheden van ‘augmenbaar als je naar Wouter kijkt. Zijn oma en
ted reality’ oftewel toegevoegde realiteit’
opa woonden in Den Haag. Tijdens de
voor je dagelijkse werk. Met andere woorregelmatige ritten keek kleine Wouter
den: een beeld van de werkelijkheid waargebiologeerd uit het raam. Niet naar het
aan elementen worden toegevoegd door
voorbijflitsende landschap maar naar de
een computer. Zie ik hier een nieuwe damweg. De fly-over van het Prins Clausplein
wand dwars door een leiding heen gaan die
was favoriet. En het verstandigste wat je
nergens op een tekening staat? Waar kokunt doen als je je eigen weg hebt gemen de taluds? En wat zien de mensen
vonden, is om die te volgen. Wouter
straks vanuit hun raam?”
werkt inmiddels vier jaar bij Mourik en
“Modellen en visuele communicatie worden
vanaf oktober 2013 aan het project KIS
steeds belangrijker. Het toekomstperspectief
(dijkversterking Kinderdijk-Schoonhois de koppeling van deelontwerpen van het
vense Veer).
projectteam, het samenvoegen van alle beschikbare informatie met als doel het totaal“Het ontwerp moet aan de eisen voldoen van
ontwerp zonder onvolkomenheden. Eigenlijk
de opdrachtgever maar je hebt ruimte om de
hebben wij het over een virtueel bouwwerk,
beste ideeën uit te werken. Als je naar de dijk
een Bouw Informatie Model van de toekomst,
kijkt (op het scherm van Wouter verschijnt
gekoppeld aan SE Tool Impero, waar alles saonze dijk in 3D), zie je dat deze in vakjes is
menkomt met betrekking tot eisen, keurinverdeeld. Per vakje maak je een gedetailleerd
gen, risico’s, en Sharepoint (een raamwerk
ontwerp met alle beoogde technische oplosvoor het opzetten van een website voor onlisingen. Bij een 3D-ontwerp sta je gelijk in het
ne samenwerking binnen een groep).”
werk. Je kunt het ook gemakkelijk ‘doorsnijEn als wij nog verder in de toekomst kijken?
den’. Wat voor klei en zand hebben we daar?
“Wat dacht je bijvoorbeeld van een autoGewicht, erosieklasse? Aha, nu weten wij
noom bestuurbare shovel?” lacht Wouter.
J
WOUTER THOEN – Trainee, Mourik Groot-Ammers
MOURIK JAARBEELD 2015
32
VERNIEUWING
In 2015 hebben wij nieuwe innovatieprocessen verder
geconsolideerd. Als wij nieuwe en duurzame
technieken en technologieën toepassen, kunnen wij
de kwaliteit van ons werk naar een steeds hoger plan
brengen. Dit doen wij door blijvend te investeren in
de best beschikbare innovaties, en waar relevant
eigen nieuwe ontwikkelingen in de markt te zetten.
Wij houden techniek en processen in balans en stellen
de mens centraal. Alleen op deze manier kunnen wij
kansen signaleren en optimaal benutten, en ideeën
implementeren en delen.
Visie en samenwerking
Innovatie staat bij Mourik hoog op de agenda. Dit is
een bewuste keuze. Door te investeren in vernieuwing
zorgen wij ervoor dat we binnen alle disciplines van
onze zeer brede dienstenportfolio up-to-date blijven en
ook kunnen anticiperen op ontwikkelingen.
Onze innovatieteams en de afdeling New Product
Development slaan de handen ineen om marktontwikkelingen integraal te signaleren en er slagvaardig op in
te spelen. De langetermijnvisie op innovatie (zie het
hoofdstuk Strategische Agenda op pagina 4) bepaalt de
agenda van deze samenwerking. De diversiteit van de
Mourik-bedrijven zorgt voor uitdagingen en verruimt
tegelijkertijd onze blik op vernieuwing. Unieke en
relevante product-marktcombinaties zijn het resultaat
van de multidisciplinaire aanpak en bevorderen op hun
beurt cross-selling binnen en buiten ons bedrijf. Mourik
blijft werken aan de verdere ontwikkeling van een
overkoepelende visie en strategie om vernieuwing aan
te jagen.
Next en Beyond
De Mourik Next sessies sluiten aan op het
succesvolle tweejarige Mourik Development Program
(MDP). Lees meer over MDP op pagina 49. in het
hoofdstuk Menselijke Maat. De MDP-alumni uit de
verschillende divisies komen op regelmatige basis
opnieuw samen voor workshops rondom innovatie.
Het programma bestaat uit twee soorten sessies:
Tomorrow! en Beyond!
Beyond! is een initiatief dat geboren is uit de behoefte
om innovatie en kennisdeling binnen Mourik te
stimuleren. Tijdens Beyond! streven wij naar een sfeer
waar denkkracht, innovatie en energie worden
opgewekt en verspreid door kennis te delen. De
gedachte hierachter is: alleen ben je snel, samen ben je
sterker. Beyond! is gericht op de lange termijn en bestaat
Op afstand reinigen
Mourik ontwikkelde een nieuwe non-entry robot die tanks
reinigt, automatisch en zonder deze te betreden.
De robotarm reikt vanaf het mangat meters diep in de tank en
reinigt de wanden. Dit gebeurt zeer gericht en met veel
minder water dan met de bestaande non-entry systemen.
MOURIK JAARBEELD 2015
33
Ontwikkeling
Uitbesteden of
eigen ontwikkeling?
Specificatie
Inkoop
GATE
Aanvraag
Bouw
GATE
GATE
Signalering
Oplevering
Planning
INFORMATIE
EVALUATIE
GATE
Onderhoud
New Product
Development
UIT
IN
GEBRUIK GEBRUIK
Exploitatie
Nieuw/onbekend materieel
Operations
Uitbreidingsaanvraag
Operatie
Technische Dienst
Vervangingsaanvraag
Mourik Materieel Cyclus
De Mourik Materieel Cyclus (MMC) geeft de gehele cyclus van een materieelstuk weer, van een innovatievraagstuk tot de uit gebruik
name van een afgeschreven materieelstuk. De MMC benadrukt het stapsgewijze nieuwbouwproces waarin alle noodzakelijke
stakeholders betrokken worden en waarin de continue aanvoer van actuele informatie uit de markt en uit de eigen operatie wordt
gebruikt om een efficiënte materieelplanning te realiseren.
uit een innoverende groep Mourik-ers die gezamenlijk
willen zorgen voor het ontstaan en implementeren van
goede ideeën op technisch, management- en projectgebied. Tomorrow! gaat over concretiseren: deelnemers
maken kennis met nieuwe business tools en passen deze
toe op echte business cases.
Het Mourik Next programma koppelt het kennisnetwerk
van jonge managers aan elkaar. Doel is het potentieel
van young management optimaal te benutten en een
cultuur van intrapreneurship te bouwen voor de
toekomst.
Mourik Materieel Cyclus
In 2014 zijn binnen de divisie Industrie de
innovatie- en ontwikkelingsprocessen grondig
vernieuwd. In 2015 hebben wij deze processen verder
geconsolideerd. Leidend hierin is de Mourik Materieel
Cyclus (MMC), het overkoepelende proces dat de goede
samenwerking borgt tussen de Technische Dienst, de
afdeling New Product Development, Operations, Inkoop,
Mourik Techniek en onze toeleveranciers.
Eind 2015 ontving het MMC-programma een positieve
tevredenheidsscore van alle stakeholders na een interne
MOURIK JAARBEELD 2015
34
4. VERNIEUWING
INNOVATIE
INNOVATIE AWARD 2015
De Mourik Innovatie Award ging dit jaar naar
het projectteam Decontamination Services
Utility Plant dat ondersteunt bij het veiligstellen van het voormalige terrein van de
Thermphos fabrieken.
Via de utility plant worden voor omliggende
installaties zo’n 30 utiliteiten verzorgd waaronder
demiwater, stoom en diverse industriële gassen.
Onder leiding van utility plant manager Peter
Jordaan ontwikkelde het team een plant management configurator systeem. Wij maken hiermee de
status van de utilities per fabriek inzichtelijk,
bijvoorbeeld voor de overheden. Veiligstellen
gebeurt volgens deze werkwijze op een geborgde
manier.
diek, die ervoor zorgt dat alle informatiesystemen op
een afgesproken verstaanbare manier met elkaar
communiceren. Een voorbeeld uit de praktijk: hoe
brengen wij het 3D-model van de werktuigbouwkundige samen met het 3D-model van de bouwkundige om
vervolgens raakvlakken daaruit te halen? Dit deel van
BIM noemen wij Virtueel Bouwen.
evaluatie. Met het oog op verdere optimalisatie van de
werkprocessen met betrekking tot materieel willen wij
de MMC ook verder uitbreiden in 2016, onder andere
naar de divisie Internationaal.
Alle betrokken partijen werken dus met dezelfde
informatie en kunnen elkaar volgen. De informatie is
continu beschikbaar voor de projectpartners en altijd
actueel. Systems Engineering (SE) waarmee Mourik
werkt, is van essentieel belang voor BIM. SE faciliteert een
gestructureerde start van een project en het duidelijk
vastleggen van informatie, door deze te ordenen,
up-to-date te houden, toegankelijk te maken en telkens
te controleren of medewerkers nog ontwerpen of
bouwen volgens de realtime informatie. En ook
belangrijk: SE zorgt ervoor dat het in BIM uitgewerkte
project daadwerkelijk de beste oplossingen bevat,
aan de ontwerpeisen voldoet en aan de wensen van
stakeholders tegemoet komt.
BIM en Systems Engineering
Een bewuste omgang met informatie verhoogt de
efficiëntie van onze projecten. Je kunt denken aan een
betere tijdsbesteding van projectleden, kennisdeling
gedurende het gehele project, oplevering direct na
einde werkzaamheden en het verminderen van de
faalkosten. Het belang van ‘dezelfde taal spreken’ is
hierbij van onschatbare waarde. BIM is een werkmetho-
“Het Bouw Informatie Model (BIM) zorgt
voor de juiste informatie, op het juiste
moment, bij de juiste persoon”
Pim den Hartog
Projectmedewerker Informatisering
KIS
Ook bij de uitvoering van de
dijkverbetering KinderdijkSchoonhovenseveer (KIS)
wordt gewerkt volgens de
principes van het Bouw
Informatie Model (BIM),
waardoor iedereen die bij
het project betrokken is,
altijd kan beschikken over alle
noodzakelijke informatie.
Bijvoorbeeld over de krachten
van het water over de dijk.
MOURIK JAARBEELD 2015
35
’MOURIK HAD
HET LEF OM EEN
ALTERNATIEF
AAN TE BIEDEN‘
AAT VAN EK
In het kader van de energiebesparing is DBI
gestart met ‘de weg van de energietransitie’
het beheer en onderhoud van wegen en
“Mourik kwam niet alleen met een omvaarwegen
vorm te geven.
betere technische oplossing maar
Wij willen ons samen met de omgeving
won deze aanbesteding ook op
inzetten om energie te besparen, energie
duurzaam op te wekken en de CO2 uitstoot te
de strakke LEAN-planning”
verminderen. Wij zijn op zoek naar innovatieve maatregelen die overal op ons wegenet eerste gezamenlijke project in
net inzetbaar zijn. Op dit onderdeel timmert
2013 is Aat van Ek bijgebleven. Het
Mourik goed aan de weg. Met de introductie
ging om een volledige reconstructie van
binnen de provincie van SMA COLT, is Mourik
de N481, de enige grote toegangsweg
de eerste aannemer met een asfaltmengsel
naar Nieuw-Lekkerland en Streefkerk.
met een lagere verwerkingstemperatuur,
verlengde levensduur en geluidsreductie. Dit
Daarna volgden meer grote onderhoudswerlevert een aanzienlijke CO2 reductie op.
Provincie Zuid-Holland heeft onlangs ook
ken op diverse provinciale wegen. Aat is teMELT-asfalt toegepast omdat dit asfalt tot
vreden over de openheid, klantgerichtheid
een temperatuur van -5°C niet bevriest. “Ween proactieve communicatie van de Mourikgen, vaarwegen, vaste beweegbare kunsters. “Op de N216 waren meer asfaltschades
werken en dynamisch verkeersmanagement
dan voorzien. Gezamenlijk zijn wij tot goede
zijn allemaal assets die wij als DBI beheren.
oplossingen gekomen, zowel financieel als
Het landschap van assetmanagement kent
kwalitatief”, vertelt hij. “Ook zijn wij blij met
vele perspectieven: risico’s, organisatie, data,
de inbreng bij de evaluaties van de projecten.
Jullie durven ons kritische vragen te stellen,
kosten, techniek. De Provincie Zuid-Holland is
zoals over veilig werken op de provinciale
actief bezig met asset management. De focus
wegen”, stelt Aat. ‘’Verder neemt Mourik de
op de kerntaken zal gevolgen hebben voor de
conclusies mee in het volgende project. Wij
grootte van de projecten die wij op de markt
zien de Mourik-organisatie groeien op het
zetten. De complexiteit en omvang van presgebied van projectmanagement. Mourik is
tatiecontracten zal de komende jaren toeook serieus bezig met geïntegreerde contracnemen. In deze ontwikkelingen zie ik een uitten, waarin taken en verantwoordelijkheden
daging voor Mourik. Wij zullen nog meer een
bij één te contracteren partij zijn samengeberoep doen op de kennis en kunde van onze
voegd. De leus van de Provincie Zuid-Holland
opdrachtnemers. Van voorbereiding en ontis: ‘Vlot en Veilig’ en ik vind dat deze woorden
werp tot realisatie en garanties. Innovatie en
ook van toepassing zijn op de mindset en
gebiedscontracten zijn de sleutels voor de
werkwijze van Mourik.”
toekomstige samenwerking,” besluit Aat.
H
AAT VAN EK – Kernteammanager Zuid,
Dienst Beheer Infrastructuur (DBI), Provincie Zuid-Holland
VERBINDING MET
DE OMGEVING
Dagelijks maken wij verbindingen. Door een nieuw
wegdek aan te leggen voor een betere en veilige
doorstroming van het verkeer. Of door een installatie
op een kwalitatief hoogwaardige wijze te reinigen
voor meer energie efficiency bij onze klanten. We
maken ook verbindingen met onze stakeholders.
Mourik creëert meerwaarde voor al haar stakeholders door een constructieve dialoog met hen aan te
gaan en in goed overleg eventuele ongewenste
ontwikkelingen te voorkomen of op te lossen. Wij
kunnen echte bedrijfswinst alleen realiseren met
betrokken stakeholders. Daarom investeren wij
bewust in verbinding met onze omgeving.
O
nze stakeholders zijn personen en bedrijven die
belang hebben bij, invloed uitoefenen op of
beïnvloed worden door onze activiteiten. Om
Mourik te kunnen verbinden met de omgeving, hebben
we onze stakeholders geïdentificeerd en onderverdeeld
in drie groepen: interne, externe en interface stakeholders. Een aantal stakeholdergroepen is zowel betrokken
bij een project als bij Mourik als geheel. In dit hoofdstuk
beschrijven wij in detail op welke manier wij onszelf met
onze stakeholders en omgeving verbinden.
Helder en efficiënt communiceren is hierbij van belang:
’Doe wat je toezegt, en doe geen toezeggingen die je
niet kunt waarmaken’. Wij willen onze stakeholders goed
en adequaat informeren over onze MVO-prestaties en
Communicatie met stakeholders
MIDDEL
DOELGROEPEN
BOODSCHAP
FREQUENTIE
Jaarbeeld
Alle doelgroepen
Alle indicatoren
Jaarlijks
Corporate Magazine See Mourik
Relaties, medewerkers
Projectnieuws
Halfjaarlijks
MVO/Veiligheidscampagne
Medewerkers
Wij zijn ‘Mourik Proof’
Tweemaandelijks
Personeelskrant Mourik Open
Medewerkers en gepensioneerden Intern nieuws
Driemaandelijks
Algemene voorwaarden
Leveranciers
MVO-voorwaarden
Bij elke inkoopopdracht
Mourik Gedragsregels over MVO
Medewerkers
Kernwaarden en gedragsregels
Continu
Intranet
Mourik netwerkgebruikers
Intern en extern nieuws
Continu, circa 100 nieuwsberichten per
jaar en de meest actuele informatie over
onder andere MVO en innovaties
Website
Alle doelgroepen
Extern nieuws
Continu nieuws- en projectberichten
Social Media
Alle doelgroepen
Klein MVO-nieuws, interactie
Continu
E-mail
Alle doelgroepen
Actuele info
Continu
Toolboxen
Productiemedewerkers
MVO-thema’s
Maandelijks
Personeelsbijeenkomsten
Medewerkers
MVO-beleid
Jaarlijks
PSU (Project Startup)
Combinanten, onderaannemers
MVO-beleid op het project
Bij aanvang project
Leveranciersbijeenkomsten
A-leveranciers
Rondetafelgesprek over
MVO- en CO2 initiatieven
Driemaandelijks
Omgevingscommunicatie
Omwonenden
Hinderbeperking en informeren Tijdens projecten
MOURIK JAARBEELD 2015
37
Waardeketen
Grondstoffen
Verwerking
Grondstoffen
Gebruiksfase
Fabricage
producten
Design
Engineering
Construction
Maintenance
Operation
Project Management
Opportunity
Safety Health Environment Quality Management
Value
Stakeholder Management
Redevelopment
nieuwe ontwikkelingen. Dialoog en feedback zijn
essentieel om onze gezamenlijke doelstellingen
te behalen.
“Duurzaamheid werkt in mijn optiek
voornamelijk als je het combineert met
andere vraagstukken, zoals het beperken
van hinder voor de omgeving“
Kees Scheer
Project-directeur, Mourik Groot-Ammers
INTERNE STAKEHOLDERS
Onze medewerkers worden direct beïnvloed door onze
activiteiten. Als familiebedrijf nemen wij de zorgplicht
voor elkaar heel serieus, waardoor Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen het fundament vormt van
onze organisatie.
Wij voeren de bedrijfsactiviteiten uit vanuit een breed
maatschappelijk bewustzijn. Duurzaamheid, veiligheid,
Demolition
gezondheid, transparantie, ethiek en integriteit vormen
de basis van onze normen en waarden. Om onze
medewerkers handvatten te bieden, hebben we
MVO-gedragsregels opgesteld, zie pagina 72. Leidinggevenden bespreken en evalueren de gedragsregels
met de medewerkers bij de indiensttreding en tijdens
functionerings- en beoordelingsgesprekken.
Ook in 2015 waren er verschillende MVO-overlegsituaties op zowel strategisch als operationeel niveau.
Deelnemers hebben de MVO-doelstellingen en de
uitwerking hiervan besproken. Ook stonden de
MVO-doelstellingen prominent op de agenda van het
managementteamoverleg onder leiding van de Raad
van Bestuur.
De onderwerpen compliance management, veiligheid,
risicomanagement, energie efficiency, duurzame
inzetbaarheid en klantgerichtheid zijn als meest
belangrijk gedefinieerd. De personeelsbijeenkomsten
van Mourik Services in mei en juni stonden bijvoorbeeld in het teken van de relatie met de klant.
Onze medewerkers ontvangen regelmatig informatie
via nieuwsbrieven, OR-verslagen, interne mededelingen,
Mourik Intranet, Social Media, het Corporate Magazine
See Mourik en het Jaarbeeld.
MOURIK JAARBEELD 2015
38
5. VERBINDING MET DE OMGEVING
Belangrijke informatie en nieuws verschijnen dagelijks op
beeldschermen bij de locaties van Mourik Groot-Ammers,
Mourik Services, Mourik Vlissingen en Petrogas.
De vijf ondernemingsraden (OR-en) vertegenwoordigen
90,82% van de medewerkers in Nederland. Bij de
werkmaatschappijen waar geen ondernemingsraad actief
is, is een personeelsvertegenwoordiging. De vijf OR-en
binnen Mourik hebben MVO als vast punt op de agenda.
In totaal kwamen de OR-en 53 keer bij elkaar in 2015.
EXTERNE STAKEHOLDERS
Bij Mourik houden wij van korte lijnen. Daarom gaan wij
graag in gesprek met onze klanten, opdrachtgevers,
leveranciers, onderaannemers en overige ketenpartners.
Door middel van stakeholdermanagement en diverse
initiatieven zetten we ons samen met onze keten en
sector in voor een beter, schoner milieu en voor onze
leefomgeving.
In 2015 hebben wij actief samengewerkt met diverse
opdrachtgevers in de infra, waarbij de opdrachtgever
ruimte creëerde voor innovatie en duurzaamheid.
Mooie voorbeelden hiervan zijn het innovatieve Melt
(antivries)asfalt dat is toegepast op de fietsverbinding De
Snelbinder in Naaldwijk (lees meer in het hoofdstuk ‘Met
oog voor het milieu’ op pagina 60), de boorpalen van de
combinatie Dijkverbetering Molenwaard en de fasering
bij de uitvoering van de fietstunnel in De Bilt die zorgde
voor minder verkeershinder.
Om continu te verbeteren, maken we onze prestaties
inzichtelijk. Mourik Services, Petrogas en Mourik
International voeren jaarlijks klanttevredenheidsonderzoeken uit. In 2015 heeft Mourik Services een nieuw
formulier geïntroduceerd, waarbij respondenten een
score invullen die wordt gewogen. Per item (veiligheid,
kwaliteit, milieu, kwantiteit, personeel en overig) zijn in
samenspraak met de directie wegingscoëfficiënten
bepaald. De voor Mourik relevante onderdelen hebben
een hoger coëfficiënt gekregen. Hierdoor zijn de
metingen zuiverder en de verbeterpunten voor Mourik
concreter. De nieuwe aanpak heeft in 2015 geresulteerd
in 18% meer evaluaties, namelijk 117 evaluaties met een
gemiddeld cijfer van 7,2.
In de infrastructuur maken we gebruik van tevredenheidsverklaringen en projectevaluaties om onze
prestaties inzichtelijk te maken. Verschillende werkmaatschappijen verzamelen deze na afronding van een
project. Veiligheid, kwaliteit, milieu en omgevingsmanagement zijn hier vaste onderdelen van. We scoren
hoog op: kwaliteit van het werk, samenwerking met de
opdrachtgever en omgevingsmanagement.
Ook aan de andere kant van de keten werken we aan
duurzaamheid. In de infra doen we dit met leveranciers- en onderaannemersbijeenkomsten waarmee
wij gezamenlijk werken aan CO2 reductie. Wij
evalueren onze leveranciers Mourik breed op het
gebied van kwaliteit, veiligheid, milieu en betrouwbaarheid. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
vormt ook een onderdeel van de algemene
inkoopvoorwaarden.
“Mourik is een professionele organisatie
met deskundige en betrokken medewerkers, kortom een partij waarmee wij
prima kunnen samenwerken”
Jan Corbey
Contractmanager Rijkswaterstaat,
Programma’s, Projecten en Onderhoud (PPO)
Waarde creëren door te verbinden
Ketenmanagement is een belangrijk onderdeel
van duurzaam ondernemen. In samenwerking met
ketenpartners, zoals leveranciers en klanten, gaan we
op zoek naar duurzame oplossingen en alternatieven.
Het is immers de keten die het product of de dienst in
zijn geheel beïnvloedt. Gezamenlijk kunnen we waarde
toevoegen en de impact op de omgeving verminderen. Met andere woorden, waarde creëren door te
verbinden. In 2015 waren er geen significante
veranderingen die van invloed waren op onze
waardeketen.
INTERFACE STAKEHOLDERS
Omgeving
Omgevingsmanagement is van essentieel belang
om maatschappelijk verantwoord te ondernemen.
Door goed naar de eindgebruiker en omwonenden te
luisteren, kunnen we de klant nog beter van dienst
zijn. Wij voorzien de omgeving niet alleen van
informatie door middel van bewonersavonden,
nieuwsbrieven, social media en bebording. Wij gaan
ook in gesprek met de omgeving door deze persoonlijk te benaderen en samen te werken aan een
bereikbare en veilige leefomgeving. Tijdens onze
werkzaamheden aan de N218b hebben wij gezamenlijk met Connexxion ervoor gezorgd dat hinder voor de
reizigers tot een minimum werd beperkt. De ingestelde omleidingen, vervangend vervoer, tijdelijke
haltes en intensieve communicatie hebben hier
substantieel aan bijgedragen.
MOURIK JAARBEELD 2015
39
MY NEXT
STEP
“Ik haal liever twee ‘negens’ dan
vier ‘zessen’. Alleen met de focus
op kansrijke projecten waarin Mourik
goed en onderscheidend kan zijn,
leveren wij meerwaarde aan de klant
en aan Mourik. Onze klanten ontzorgen
met onze eigen specialistische kennis
en kunde, dat wil ik. Transparantie
en teamgeest zijn hierbij de
randvoorwaarden.”
Christian van Well
Projectleider, Mourik Groot-Ammers
5. VERBINDING MET DE OMGEVING
“Uit het meedenken van Mourik en uit de
gekozen oplossingen blijkt, dat Mourik
het faciliteren van het Openbaar Vervoer
een belangrijk aandachtspunt vindt”
René Smaal
Senior Vervoerkundige bij Connexxion
Het imago van de bouw staat al jaren onder druk.
‘Bewuste Bouwers’ is een initiatief om het imago van de
bouw te verbeteren en de maatschappij te laten zien
dat de bouw een goede buur kan zijn. Wij willen als
Mourik altijd al een goede buur zijn en we hebben
een aantal van onze projecten aangemeld bij Bewuste
Bouwers. Tijdens een audit van Bewuste Bouwers bij
de N216a kregen wij complimenten van de auditor
over de goede invulling van de gedragscode van
Bewuste Bouwers.
In 2015 hebben we weer dodehoeklessen op basisscholen gegeven in de regio’s waar we werken om
bij te dragen aan veilig verkeer. Een rijinstructeur met
vrachtwagen demonstreerde de gevaren rond de dode
hoek van een vrachtwagen en de kinderen mochten
een kijkje nemen in de vrachtwagencabine.
Media
Wij voeren een proactief mediabeleid en vinden
het van belang om bij contacten met de media open
en eerlijk te werk te gaan.
Overheid
De overheid en autoriteiten zijn belangrijke
stakeholders. Zij bewaken het maatschappelijk belang
en zijn verantwoordelijk voor het welzijn van de
burgers. We moeten voldoen aan alle geldende wet- en
regelgeving, zowel nationaal als internationaal.
Naast de geldende wet- en regelgeving onderschrijven
wij ook een aantal economische, milieugerelateerde en
sociale initiatieven, zoals ISO 9001, ISO 14001, ISO 26000,
ISO 3834, VCA**, VCA-P, CO2 prestatieladder, MVO
prestatieladder, Prestatieladder Socialer Ondernemen,
BRL’s, Green Deal Energieconvenant 1 en Green Deal
Duurzame GWW.
Belangenorganisaties
Wij nemen actief deel in diverse platforms en zijn
aangesloten bij meerdere brancheverenigingen, zoals
Deltalinqs, Stichting Industriële Reiniging, ORSIMA,
kenniscentrum COSI, Bouwend Nederland, VNO/NCW,
VOMI, BZW, MVO Nederland, Vakgroep Bitumen
Werken, Zero Accidents Netwerk (ZAN) en Kring van
Veiligheidskundigen.
NGO’s
Een niet-gouvernementele organisatie (NGO) zet zich in
voor een maatschappelijk belang, zoals onder andere
milieubescherming, gezondheid en ontwikkelingswerk.
In mei 2015 hebben we het Cleaner Car Contracts (CCC)
ondertekend. CCC is een initiatief van Stichting Natuur &
Milieu om duurzame mobiliteit te promoten. Het afgelopen
jaar is versie 3.0 van de CO2 prestatieladder geïntroduceerd
door Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en
Ondernemen (SKAO). Mourik heeft hier actief aan
meegewerkt door namens Bouwend Nederland deel te
nemen aan het Centraal College van Deskundigen.
“Stichting Natuur & Milieu en Mourik werken nauw samen aan het verduurzamen
van het Nederlandse wagenpark in het
programma Cleaner Car Contracts (CCC).
Mobiliteit is een van de belangrijkste
directe bronnen van CO2 emissies, ook
voor Mourik. Door mee te doen aan CCC
tekent zij voor het realiseren van een
schonere en zuinigere vloot en ondersteunt zij strengere Europese normen voor
de uitstoot van auto’s. Zo werken wij samen
aan een mooiere en gezondere wereld”
Koenraad Backers
Projectleider Mobiliteit
bij Stichting Natuur & Milieu
Dilemma’s
In het hoofdstuk Strategische Agenda op pagina
7 t/m 9 zijn de centrale onderwerpen en dilemma’s van
stakeholders gepresenteerd. Ook uit de stakeholdersanalyse is een aantal onderwerpen naar voren gekomen,
zoals prijs en kwaliteit. Prijs is nog steeds veruit het
belangrijkste criterium om een aankoop op te baseren, in
aanbestedingen of contracten. Kwaliteit wordt wel steeds
belangrijker, maar duurzame kwaliteit nog niet altijd.
Met de extra druk vanuit de Europese Unie voor klimaatmaatregelen zullen onze opdrachtgevers stappen
moeten ondernemen om het milieu te beschermen.
Door duurzame alternatieven aan te bieden, proberen
wij onze klanten in dit proces te ontzorgen.
MOURIK JAARBEELD 2015
41
AAN HET ROER
JAARBEELD
MOURIK 2015
CORPORATE GOVERNANCE
De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor de
corporate governance van Mourik. Transparantie is een
van de kernwaarden van ons bestuur. De doelstelling van
transparant bestuur is een duidelijk inzicht in de
beslissingen en besluitvormingsprocedures van de
onderneming voor alle stakeholders.
Raad van Bestuur
De Raad van Bestuur stelt de visie, missie, strategie en
doelstellingen vast. Uitvoering geschiedt mede door de
divisies en dochterondernemingen, waarvoor de directies
verantwoordelijkheid dragen. Directies rapporteren aan de
Raad van Bestuur. De taken en werkwijze van de Raad van
Bestuur zijn vastgelegd in het opvolgingsplan van 2012.
De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het
gevoerde beleid dat gericht is op de realisatie van
strategie en doelstellingen van de vennootschap en de
daaruit voortvloeiende resultaatontwikkeling. Tevens is de
Raad van Bestuur verantwoordelijk voor naleving van alle
relevante wet- en regelgeving en voor het beheersen van
de risico’s verbonden aan de ondernemingsactiviteiten.
De Raad van Bestuur bestond in 2015 uit twee personen,
ieder volledig zelfstandig onbeperkt bevoegd. Belangrijke
besluiten worden evenwel op basis van unanimiteit
genomen. In het kader van collegiaal bestuur heeft ieder
lid van de Raad van Bestuur een individueel aandachtsgebied waarbij ieder lid een aantal stafafdelingen aanstuurt.
De heer Kees Jan Mourik draagt de integrale verantwoordelijkheid voor de gehele onderneming en de specifieke
verantwoordelijkheid voor de Nederlandse bedrijven.
Aandachtsgebied van de heer Ronald Lamé zijn de
internationale bedrijven en participaties. Beide leden zijn
echter bij nagenoeg alle vergaderingen over en weer
aanwezig.
In november 2015 is de heer Rimco de Groot in dienst
getreden bij Joh. Mourik & Co. Holding. Hij is op 1 januari
2016 toegetreden tot de Raad van Bestuur en als
CFO verantwoordelijk voor de financiële zaken van
Joh. Mourik & Co. Holding en haar dochtermaatschappijen. De heer Lamé vervult vanaf 1 april 2016 de functie
van directeur Internationale Zaken binnen Joh. Mourik
& Co. Holding en treedt per die datum af als lid van de
Raad van Bestuur.
Raad van Commissarissen
De Raad van Commissarissen heeft tot taak toezicht
te houden op het beleid van de Raad van Bestuur en op
de algemene gang van zaken in de vennootschap en de
met haar verbonden onderneming. De Raad van
Commissarissen bestaat sinds 1 september 2015 uit twee
onafhankelijke leden, onder wie tenminste één financieel
deskundige. Per die datum is de heer Hans Stam
afgetreden. Wij zijn voornemens om de Raad van
Commissarissen weer aan te vullen met één lid dat bij
voorkeur ervaring heeft in de (petrochemische) industrie.
Er is geen separate auditcommissie of remuneratiecommissie. De Raad van Commissarissen bespreekt in haar
periodieke vergaderingen met de Raad van Bestuur de
algemene gang van zaken (orderportefeuille en
bijzondere projecten), de materiële onderwerpen
(continuïteit, innovatie, veiligheid en compliance) zoals
beschreven in de paragraaf Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen op pagina 7, en de financiële gang
van zaken. Op de agenda van de Raad van Commissarissen stonden in 2015 daarnaast de volgende beleidskwesties.
» Strategie divisies
» Samenstelling Raad van Bestuur en Raad van
Commissarissen
» Bezetting directies
» Risico-inventarisatie en compliance
» Toekomstig verdienmodel
» Innovaties
» Samenwerking Mourik-bedrijven
Governance structuur
Mourik is een besloten vennootschap. Er is een
scheiding van verantwoordelijkheden tussen de Raad
van Bestuur die de onderneming bestuurt, de Raad van
Commissarissen die toezicht houdt op de Raad van
Bestuur, de Stichting Administratiekantoor Joh. Mourik &
Co. Holding 2010, die stemrecht heeft over de aandelen,
en de certificaathouders van de aandelen. De Stichting
Administratiekantoor Joh. Mourik & Co. Holding 2010
benoemt de leden van de Raad van Bestuur en van de
Raad van Commissarissen. De leden van het bestuur van
de Stichting Administratiekantoor worden benoemd
door de leden van de Stichting. Het stichtingsbestuur
van vijf personen bestaat uit familieleden en niet-familieleden. Mourik is geen beursgenoteerde onderneming,
de certificaten zijn in handen van de familie Mourik.
MOURIK JAARBEELD 2015
43
AAN HET ROER - ORGANIGRAM
Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Groot-Ammers
Raad van Commissarissen
A. Vos – voorzitter
P.B.M. Boels
ing. J.H. Stam (tot 1 september 2015)
Raad van Bestuur
J.C. Mourik – voorzitter
drs. R.J. Lamé (tot 1 april 2016)
R. de Groot (vanaf 1 januari 2016)
Divisie
Infra
Divisie
Industrie
Divisie
Internationaal
Divisie
BlueAlp
Overige
bedrijven
»
»
»
»
»
»
»
» Industriële services
(mechanisch/cleaning/
civiel)
» Industriebouw
» Total Tank Care
» Milieutechniek
»
»
»
»
» Nieuwe plastic-to-oil
technologie
» Verkoop, realisatie en
aftermarket/service
van plastic-to-oil
plants
» Onderhoud en
nieuwbouw van
materieel, apparatuur
en staalconstructies
» Afvalcontainerservices
» Uitzenden van
technisch personeel
Infrastructuur
Milieutechniek
Projectontwikkeling
Staalconstructies
Utiliteitsbouw
Conservering
Betonrenovatie
Industriële services
Catalyst handling
Turnkey gasinstallaties
Industrie- en
utiliteitsbouw
» Milieutechniek
De certificaathouders zijn zeer betrokken bij governance
vraagstukken. Daarbij geldt als uitgangspunt dat Mourik
een duurzaam familiebedrijf blijft met als kernwaarden
een langetermijnrendement en maatschappelijk
verantwoord ondernemen. Hoewel het bedrijf niet
wettelijk verplicht is om de Nederlandse Corporate
Governance Code (hierna de Code) toe te passen,
hanteren de Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen zoveel mogelijk de principes en ‘best practice’
bepalingen van de Code. In de Code verankerde
beginselen over integriteit en transparantie zijn voor
Mourik een belangrijke leidraad. De toegepaste
bepalingen uit de Code zijn verwerkt in de statuten van
de onderneming, het reglement van de Raad van
Commissarissen en het familiestatuut. De aandeelhouders hebben op de vennootschap het zogenaamde
verzwakte structuurregime van toepassing verklaard.
Veelzijdig karakter
De organisatie kenmerkt zich door een diversiteit
van activiteiten en markten die wij bedienen en door
een decentrale structuur. Divisies vormen de kern van
ons internationale concern. Stafafdelingen met een
professioneel en gericht blikveld ondersteunen de Raad
van Bestuur bij de implementatie en uitvoering van de
strategische besluiten. De zetels in de Raad van Bestuur
en de Raad van Commissarissen zijn niet zodanig
verdeeld als bedoeld in artikel 166 en 276 van het
burgerlijk Wetboek Boek 2. De reden hiervan is dat
primair geselecteerd wordt op basis van capaciteiten.
In de toekomst krijgt bij gelijke geschiktheid een
vrouwelijke kandidaat de voorkeur.
Personalia van de Raad van Bestuur en Raad van
Commissarissen vindt u op pagina 46 en de Lijst
van Deelnemingen is opgenomen op pagina 70.
Het organigram van de bestuurlijke structuur staat
hierboven.
Organisatie van duurzaamheid
De borging van duurzaam ondernemen gaat via een
formele organisatie die bestaat uit diverse werk- en
taakgroepen. In de Mourik Sustainability Goals 2020 zijn de
coördinatoren aangewezen per kernthema met materiële
onderwerpen. Ze rapporteren hierover aan de Raad van
Bestuur. De voortgang en ontwikkeling van de duurzame
resultaten worden vanaf 2011 via de reguliere planning,
control en rapportagecyclus gevolgd en bestuurd. De
Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor de voor Mourik
relevante maatschappelijke aspecten van ondernemen.
Remuneratie
De Raad van Commissarissen stelt de bezoldiging
vast van de leden van de Raad van Bestuur. Het
bezoldigingsbeleid is erop gericht om gekwalificeerde
personen aan te trekken, te behouden en te motiveren
om de doelstellingen van Mourik te realiseren. Hierbij
spelen ervaring in (internationale) activiteiten van Mourik
en hoogwaardige managementkwaliteiten een
belangrijke rol. De bezoldigingsstructuur bevordert de
belangen van Mourik op middellange en lange termijn
en zet niet aan tot het nemen van risico’s die niet passen
binnen de vastgestelde strategie. De bonus van de leden
van de Raad van Bestuur en directies wordt hoofdzakelijk
MOURIK JAARBEELD 2015
44
6. AAN HET ROER
Controlemechanismen
Betonprijs voor Vogel
Vogel heeft in 2015 wederom de tweejaarlijkse Betonprijs
gewonnen, met de restauratie/transformatie van gebouw De
Holland in Dordrecht. Het gebouw uit 1939 is volledig teruggebracht in de oorspronkelijke staat. Vogel heeft onder andere de
nieuwe techniek Kathodische Bescherming toegepast en heeft
daarbij ingezet op energielabel A en het gebouw een functionele
verbetering meegegeven.
bepaald op basis van de inzet en behaalde doelstellingen en is niet direct omzet- of resultaatgericht. Bij de
vaststelling van de hoogte en de structuur van de
bezoldiging worden tevens niet-financiële indicatoren
meegewogen die relevant zijn voor de langetermijnwaardecreatie van Mourik .
Mourik hanteert diverse systemen, procedures,
richtlijnen en normen op het gebied van administratieve
organisatie en interne controle, kwaliteit, arbeids- en
milieuvoorschriften, ethisch handelen en veiligheid. De
operationele en financiële voortgang wordt maandelijks
geanalyseerd. De inrichting van deze analyses en de
verslaggeving is tevens vastgelegd in handleidingen en
procedures. Volgens de geldende corporate governance
principes draagt een gedragscode bij aan het beheersen
van risico’s. De Mourik Gedragsregels Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen zijn opgenomen op pagina
72. Door continu te analyseren, te rapporteren en te
toetsen aan de Mourik Gedragsregels kunnen wij de
risico’s op adequate wijze beheersen.
“De impact van ICT op onze bedrijfsprocessen neemt sterk toe. Daarom investeren wij in een hoge mate van beveiliging
van onze informatievoorziening”
Jaap van der Welle
Risicomanagement
Het doel van risicomanagement is om proactief om
te gaan met onzekerheden maar ook om gecontroleerd
kansen te benutten. Het vertrekpunt is het structureel
identificeren van risico’s, beperken van bedreigingen en
maken van weloverwogen keuzes bij het nemen van
belangrijke beslissingen. Het creëren van een open en
transparante bedrijfscultuur bevordert een gezond
risicobewustzijn. Gedurende het verslagjaar stond
risicomanagement hoog op de agenda van het
management. Wij hebben bijvoorbeeld diverse tools
verfijnd en geïmplementeerd om de projectbeheersing
verder te verbeteren. Lees meer in het hoofdstuk
‘Resultaten’, vanaf pagina 12.
De Raad van Bestuur is eindverantwoordelijk voor de
opzet van de interne risicobeheers- en controlesystemen
en monitoring van de naleving. In het kader van het
risicobeleid analyseren wij tenminste eenmaal per jaar per
werkmaatschappij de risico’s met een mogelijke impact
op bedrijfsvoering, veiligheid en gezondheid, imago,
klanten, en/of financiële consequenties. In het algemeen
is het interne risicobeheerscontrolesysteem adequaat en
effectief. Wij treffen proactief maatregelen om risicosystemen waar nodig te versterken.
Manager Corporate ICT
Op het gebied van ICT hebben wij een informatieplan,
een informatiebeveiligingsplan en een calamiteitenplan
voor een nog betere waarborging van de continuïteit.
Jaarlijks doet Deloitte een security check van de kwaliteit
en veiligheid van onze ICT.
Wij laten vele van deze procedures beoordelen door
interne en externe audits. Bij afwijkingen, calamiteiten en
overtredingen stellen wij altijd een intern onderzoek in,
naast eventuele onderzoeken door derden. Als dit nodig
blijkt, passen wij de procedure aan of leggen wij een
sanctie op. Gedurende het verslagjaar hebben externe
partijen diverse audits gehouden op de naleving van
belastingwetgeving, veiligheids- en milieuregels.
Eind 2015 hebben 100 medewerkers dilemmatrainingen
gevolgd. Dit is 38,02% van de doelgroep. Een compliance manager bewaakt dit traject in samenwerking met
de afdeling P&O.
Wij hebben een ‘in control’ actieplan in uitvoering
genomen om het risicomanagement te versterken. De
Raad van Bestuur overlegt regelmatig met de directies
over de risico’s en maatregelen ter beperking hiervan.
MOURIK JAARBEELD 2015
45
PERSONALIA
RAAD VAN BESTUUR
R. (Rimco) de Groot
(1974)
J.C. (Kees Jan) Mourik
(1966)
Drs. R.J. (Ronald) Lamé
(1956)
Is in 2008 toegetreden tot de Raad van Bestuur
en sinds januari 2013 voorzitter. Zijn ambitie is
om het succes van het familiebedrijf Mourik
voort te zetten, waarbij de organisatie zich
verder ontwikkelt tot een belangrijke speler op
het gebied van integrale dienstverlening en
multidisciplinaire projecten. Kees Jan is ervan
overtuigd dat samenwerking, innovatie,
transparantie en duurzaamheid de belangrijke
pijlers zijn voor de continuïteit van Mourik.
Wil een wezenlijke bijdrage leveren aan het
handhaven van de gezonde positie van de
onderneming. Hij geeft sinds 2002 leiding aan de
financiële disciplines en de buitenlandse
werkmaatschappijen en participaties. Onder zijn
leiding zijn de buitenlandse activiteiten uitgebouwd en is er bijzondere aandacht voor
‘in control’. Ronald Lamé vervult vanaf 1 april
2016 de functie van directeur Internationale
Zaken binnen Joh. Mourik & Co. Holding.
Is per 1 januari 2016 toegetreden tot de Raad van
Bestuur en als CFO verantwoordelijk voor de
financiële zaken van Joh. Mourik & Co. Holding
en haar dochtermaatschappijen. Rimco hecht
veel waarde aan een open, transparante
bedrijfscultuur, gebaseerd op respect en
vertrouwen. De cultuuraspecten van samenwerken, alsmede compliance, risicomanagement
en innovatie zijn de speerpunten van zijn beleid.
DIVISIEDIRECTEUREN INFRA
DIVISIEDIRECTEUR INDUSTRIE
Ir. J.A. (Jaap) Kruijt
(1951)
Directeur Mourik
Groot-Ammers en
Mourik Infra
W.J. (Walter) Deelen
(1965)
Directeur Mourik
Limburg en
Mourik Infra
J. (John) Barends
(1957)
Algemeen directeur
Mourik Services en
dochterbedrijven
Veiligheid, kwaliteit, kennis en kunde zijn de
vanzelfsprekende voorwaarden om ons werk te
doen. Een goede sfeer en vertrouwen maken
het echte onderscheid. Leidende doelen zijn
klantvriendelijkheid en een proactieve rol voor
Mourik als volwaardige partner voor de
opdrachtgevers. Daarom bevordert Jaap een
werkklimaat waarin ondernemerschap en
creativiteit kunnen floreren.
De kern van onze werkzaamheden is het iedere
keer weer vinden van de juiste combinatie van
ervaring, vaardigheden en processen. Onze
werken zijn technisch, vaak gecompliceerd, en
die moeten we inzichtelijk en beheersbaar
houden. Dit vraagt actief projectmanagement.
John wil met Mourik Services en de overige
bedrijven de beste multidisciplinaire industriële
dienstverlener van Nederland worden. Om dit te
bereiken, hebben wij een betrokken team nodig
dat in deze turbulente tijden mee wil veranderen.
Dat staat voor ondernemerschap, veiligheid,
innovatie, kwaliteit en winstgevendheid en, niet
onbelangrijk, eensgezindheid.
MOURIK JAARBEELD 2015
46
RAAD VAN COMMISSARISSEN
A. (Arend) Vos
(1954)
Voorzitter
P.B.M. (Pierre) Boels
(1962)
Ing. J.H. (Hans) Stam
(1944)
Is per 17 juni 2010 benoemd tot lid van de Raad
en is vanaf september 2012 voorzitter. Arend
Vos is onder andere commissaris van Vebego
International, Poppers Holding en AutoBinck
Group.
Maakt deel uit van de Raad sinds 8 december
2011. Pierre Boels is CEO van Boels Holding/
Boels Rental.
Was sinds 12 september 2007 lid van de Raad
na een 40-jarig dienstverband bij Mourik.
Hans Stam is op 1 september 2015
afgetreden.
DIVISIEDIRECTEUREN INTERNATIONAAL
C. (Chris) van der Ree
(1969)
Directeur (CEO)
Petrogas
R. (Ronny) Bertels
(1968)
Directeur Mourik n.v.
(België)
“Samenkomen is een begin, bij elkaar blijven is voortgang,
samenwerken is succes.” Dit is de beste definitie van teamwork,
wat Chris betreft. Binnen Petrogas zie je al deze puzzelstukjes
naadloos samenkomen. Het samenwerken en samen blijven is
een rode draad binnen Petrogas. Dit geldt voor de duurzame
relatie met de klant en voor de langdurige dienstverbanden van
onze mensen.
“Mensen maken het verschil”, daar is Ronny stellig van
overtuigd. De competentie en motivatie van ons personeel
zijn dan ook van essentieel belang. Het personeelsbeleid van
Mourik moet zich blijven afstemmen op de veranderende
waarden en prioriteiten in de maatschappij. “Het integreren
van al onze kennis en ons kunnen tot één oplossing is
essentieel voor ons toekomstig succes.”
MOURIK JAARBEELD 2015
47
Mourik Development Program
In 2015 namen 14 jonge medewerkers uit alle hoeken van Mourik deel aan een workshop rond innovatie, in het kader van het
Mourik Development Program (MDP). Onderdeel van de workshop was een ‘pressure cooker’-sessie, waarin de deelnemers
drie uur lang samenwerkten aan een Early Business Case rond verbeteringen aan ultrasoon reinigen. Op het einde van de dag
pitchte het team zijn conclusies en aanbevelingen aan de directie van Mourik Services, die onder de indruk was van de
onderbouwing en het realiteitsgehalte van wat de groep in enkele uren had gerealiseerd.
MENSELIJKE MAAT
Onze medewerkers staan aan de basis van onze
strategie. Samen geven wij invulling aan de visie en
doelstellingen van Mourik. Als familiebedrijf zien wij
de zorg voor onze mensen en een positieve impact op
de maatschappij als een verplichting, eens te meer in
deze tijden. Een prettig en motiverend werkklimaat,
ruimte voor talent, duurzame inzetbaarheid en een
veilige, gezonde werkomgeving zijn de speerpunten
van het Mourik personeelsbeleid.
meer behoefte aan aandacht voor voorbereiding en
engineering. De veranderende markt vergt een cultuur
van leiderschap en competenties voor adequaat
contract- en projectmanagement. Daarom investeert
Mourik gericht in ontwikkelingstrajecten, zoals het
Mourik Development Program (MDP).
Lerende organisatie
Het MDP is een tweejarig programma, gericht
op jonge HBO-ers en WO-ers binnen onze organisatie
om hen op te leiden voor toekomstige sleutelposities.
Mourik heeft een aantal cultuurwaarden geformuleerd
zoals multidisciplinair werken en innovatie. Bij het MDP
is er veel aandacht voor deze waarden. Verder staan persoonlijke ontwikkeling, trainingen, bedrijfsbezoeken en
opbouwen van een intern netwerk centraal in de sessies.
In 2015 is via interne doorstroming en job rotation een
aantal middenkaderposities ingevuld; het blijft in onze
beleving maatwerk.
Onze opleidingsprogramma’s richten zich op alle niveaus
binnen de organisatie. Naast Management Development
hebben wij meerdere programma’s om vakmanschap te
ontwikkelen, zoals ‘allround cleaner’, ‘allround machinist’,
‘montagewerker’ (mechanisch) en diverse BBL-trajecten
(pijpfitter, bankwerker en logistiek medewerker).
Trends en beleid
De toenemende vergrijzing behoort tot de
mondiale uitdagingen die wij als bedrijf aangaan. Mede
door de vergrijzing is het belangrijk om onze medewerkers zo lang mogelijk gezond en fit te houden. In dit
kader zien wij duurzame inzetbaarheid als een continu
proces waarin werkgever en werknemer actief zorgdragen voor het behoud van werkvermogen, vitaliteit,
flexibiliteit en betrokkenheid. Opdrachtgevers hechten
waarde aan onze diepgaande kennis en een innovatieve
aanpak. De complexiteit van de opdrachten waarop
Mourik zich richt, stelt hoge eisen aan het werk- en
denkniveau van onze medewerkers. Er is duidelijk ook
Ziekteverzuim
Midden-Nederland (in %)
6,42
Zuid-Nederland (in %)
Per land (in %)
Productie
Productie
Staf
Staf
6,03
4,29
1,99
1,2
1,17
0,59
3,75
3,36
2,86
1,98
1,57
Overig
4,92
5,42
2,96
2,21
1,26
2,03
1,05
Kort
(0-7 dagen)
Middel
(8-42 dagen)
Lang
(>42 dagen)
Ziek
Totaal
Kort
(0-7 dagen)
Middel
(8-42 dagen)
1,74
1,18
MOURIK JAARBEELD 2015
Lang
(>42 dagen)
49
1,71
0,57
0
Ziek
Totaal
Nederland
België
Ziek
Totaal
Kort
(0-7 dagen)
0
Middel
(8-42 dagen)
2,05
1,13
0
Lang
(>42 dagen)
Totale personeelsbestand
31-12-2015 | Naar regio, type werk, arbeidsovereenkomst en geslacht
610
M 605
V5
516
Staf bepaald
M 424
V 92
Staf onbepaald
Productie bepaald
273
Productie onbepaald
M 265
V8
101
90
M 88
V 13
M 70
V 20
45
M 35
V 10
71
Totaal
1.242
M 1.133 / V 109
Midden-Nederland
M 121
V1
58
V = Vrouw
M 115
V9
M 33
V 25
21
4
M 69
V2
M = Man
124
122
M 21
V-
M3
V1
Totaal
Totaal
M 359 / V 29
Zuid-Nederland
M 209 / V 14
België
388
Totaal
182
223
Het tweejarig projectengineer traineeship draait om het
opleiden van MBO-ers en HBO-ers tot projectengineer/
werkvoorbereider.
In het kader van duurzame inzetbaarheid hebben wij in
2015 diverse opleidingen en trainingen georganiseerd
zoals ‘Slim omgaan met fysieke belasting’ en ‘Fit for Job’.
Deze trainingen leveren een bijdrage aan de bewustwording van een eigen levensstijl en de verantwoordelijkheid
hiervoor. Ze bieden handvatten bij het concreet
vormgeven van het gezondheidsbeleid in alle levensfases.
Functioneren en beoordelen
Functionerings- en beoordelingsgesprekken
betreffen het functioneren van de medewerker in relatie
tot de organisatie. Het gesprek is gericht op mogelijke
verbeteringen. Hieruit volgen afspraken over de inzet
M 148 / V 34
Rest van de wereld
van de medewerker bij specifieke werkzaamheden en te
volgen opleidingen voor de medewerker, zowel gericht
op de huidige functie als op wijzigingen in de functie.
De relatie tussen leidinggevende en collega’s, het
werkproces, veiligheid en vakmanschap komen daarbij
uitgebreid aan de orde.
Mourik heeft zich als doel gesteld om jaarlijks een verslag
van het functioneringsgesprek vast te leggen. Van
tenminste 62% van de medewerkers die in 2015
werkzaam zijn in Nederland zit een dergelijk verslag in
het dossier. In- en uitstroom beïnvloeden de frequentie
van de gesprekken en een aantal bedrijven van de divisie
Infra hanteert een tweejaarlijkse beoordelingscyclus. We
streven voortdurend naar een kwalitatieve verbetering
van de gesprekken.
Bij indiensttreding komen werkgever en medewerker
een proeftijd overeen. Mourik informeert medewerkers
Personeelsverloop
31-12-2014 | Totaal 2.101
Instroom | Totaal 207
1.135
102
man
man
vrouw
vrouw
46
359
104
209
198
24
11
0
20
2
2
31
14
51
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
MiddenNederland
ZuidNederland
België
Rest van de
wereld
MiddenNederland
ZuidNederland
België
Rest van de
wereld
1.239
390
223
249
MOURIK JAARBEELD 2015
113
50
24
48
22
7. MENSELIJKE MAAT
over hun functioneren en de ontwikkeling van hun
verdere loopbaan bij Mourik voor het einde van de
proeftijd en minimaal één maand voorafgaand aan de
afloop van de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd.
Opleidingen
Uit geregistreerde opleidingen in de personeelsdossiers blijkt dat 1.202 Nederlandse medewerkers in 2015
in totaal meer dan 2.000 opleidingen hebben gevolgd,
waarbij 2.274.548 euro is geïnvesteerd. Gemiddeld is
dit 11,78 uur per medewerker, die een opleiding heeft
gevolgd. Productiemedewerkers hebben in Nederland
14.160 uur tijdens werktijd aan (bij)scholing besteed.
In België is gemiddeld 5.304 uur per medewerker aan
opleidingen besteed, hierbij is 232.642 euro geïnvesteerd.
Het Nieuwe Werken
In 2015 hebben wij de uitrol van het communicatieplatform Microsoft Lync afgerond bij alle werkmaatschappijen. Dit is een Cloud platform om medewerkers
wereldwijd met elkaar in contact te brengen via laptop,
pc, mobiele apparaten en videoconferentiesystemen. Het
doel is het verhogen van de productiviteit en efficiency en
reductie CO2 uitstoot.
PERSONEELSBEZETTING
Verhouding arbeidscontracten
In Nederland groeide de bezetting met één
medewerker. Nieuwe medewerkers krijgen vaker een
contract voor bepaalde tijd; in 2015 groeide dit aantal van
86 naar 141. Het aantal medewerkers dat werkzaam is in
België is in 2015 gelijk gebleven. Eind 2015 waren in de
rest van de wereld 67 medewerkers minder in dienst.
Personeelsverloop
In 2015 kwamen 207 medewerkers nieuw in dienst,
39 medewerkers hiervan hebben Mourik gedurende 2015
weer verlaten. Hiervan hadden 13 medewerkers een contract voor bepaalde tijd. Van de medewerkers die in dienst
kwamen, kreeg eind 2015 een derde een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Omdat daarnaast 273
medewerkers Mourik verlieten, daalde de totale bezetting
met 66 medewerkers. Drie medewerkers verlieten Mourik
omdat ze langer dan twee jaar arbeidsongeschikt waren.
CAO
In 2015 heeft Mourik haar arbeidsovereenkomsten
en bedrijfsregelingen aangepast aan de nieuwste
Nederlandse wet- en regelgeving. In Nederland is de
pensioengerechtigde leeftijd gestegen naar 67 jaar en is
het arbeidsrecht, waaronder het ontslagrecht en
ketenbeding, ingrijpend veranderd.
Omdat Mourik in 2015 zeggenschap heeft gekregen in
Mourik & MCE Ltda. , actief in Brazilië, waren er begin 2015
meer dan 2.100 medewerkers werkzaam. Het aantal medewerkers in loondienst bij de Mourik-bedrijven daalde eind
2015 naar 2.035. Mourik registreert alleen medewerkers die
in loondienst zijn bij Mourik. Een substantieel deel van de
werkzaamheden wordt uitgevoerd door onderaannemers
en inleners die onder supervisie van Mourik actief zijn.
Bij Mourik is voor 90,15% van de medewerkers een
Collectieve Arbeidsovereenkomst (CAO) van toepassing.
In Nederland is dit 97,12% en in België is voor iedere
medewerker een collectieve regeling van toepassing. In
driekwart van de in 2015 afgesloten cao’s in Nederland,
hebben vakbonden en werkgevers een afspraak gemaakt
over duurzame inzetbaarheid van werknemers. Vooral
afspraken over flexibele inzet en werkuren zijn populair.
Uitstroom | Totaal 273
31-12-2015 | Totaal 2.035
104
1.133
man
vrouw
vrouw
78
46
359
24
6
2
2
11
209
109
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
MiddenNederland
ZuidNederland
België
Rest van de
wereld
MiddenNederland
110
26
48
man
89
1.242
MOURIK JAARBEELD 2015
51
140
29
14
42
Totaal
Totaal
Totaal
ZuidNederland
België
Rest van de
wereld
388
223
182
’SNELLER
VERANDEREN
DAN DE WERELD
OM JE HEEN‘
JAN KIK
wikkeling van nieuwe pompenunits.
“Vertrouwen, laagdrempeligheid, snel en ade“Vertrouwen, laagdrempeligheid,
quaat handelen – het voelde goed bij Mourik.”
Jan heeft het druk. Bij een kleiner bedrijf ben
snel en adequaat handelen – het
je een allrounder maar ook specialist. Je
voelde goed bij Mourik”
moet dan ook veel ijzers in het vuur hebben
om de boel zowel binnen als buiten op orde
eeling met de werkvloer behoute hebben. Jan: “Ik drink graag koffie bij de
den en vaak naar de klanten gaan.
klant, ook als ik niets te verkopen heb, bij
Mij tref je niet veel achter mijn bureau.
wijze van spreken. Ik kom overal. Daardoor
Dit is een optimale werkmodus voor mijn
heb ik een goed beeld van wat er bij de klant
functie.” Jan is altijd onderweg. “Wij leveleeft en hoe wij hen kunnen helpen om hun
ren niet alleen koelcapaciteit aan onze
doelen te bereiken. Ik voel me ook persoonklanten. Wij bezitten ook de capaciteit
lijk betrokken als iemand ziek is of niet lekker
om ons in te leven in de wensen en bein zijn vel zit. In een tijd van systemen en toehoeften van de klant, niet alleen vannemende computerisering moeten wij het
daag maar ook morgen.”
menselijk contact niet uit het oog verliezen.
Regelmatig projecten bezoeken, hoort daar
Solliciteren kun je op verschillende manieren.
ook bij.
Via de website of een kennis die al werkt bij
De uitdaging voor de toekomst zal dan ook
het bedrijf in kwestie. Maar ook bijvoorbeeld
zijn om het gevoel niet kwijt te raken met
als je post rondbrengt. Acht jaar geleden zat
klant en medewerker. Je kunt een mailtje
Jan in de Landelijke Ondernemingsraad van
sturen maar vaak kun je beter je telefoon pakde toenmalige TNT Post en werkte één dag
ken of in de auto stappen en naar de klant
per week als postbode, om te ervaren wat er
toegaan, om de zaken te bespreken. Zo bouw
speelde bij zijn achterban. De vriendelijke
je een persoonlijke relatie op, waarin je niet
postbode met technische achtergrond maakalleen een ´trouble shooter´ bent maar een
te een praatje op het kantoor van ACC (de
volwaardige partner en adviseur. Leg de veroude naam van MCO-Team) in Zierikzee en
antwoordelijkheid maar bij ons, zeggen wij
mocht een week later op gesprek komen. Nog
dan, en de klant mag erop vertrouwen dat het
twee weken later was Jan te vinden tussen
goedkomt.”
stapels tekeningen, volop bezig met de ont-
“F
JAN KIK – Uitvoerder, MCO-Team, Vlissingen
7. MENSELIJKE MAAT
Verder worden in steeds meer cao’s extra vrije dagen en
andere voordelen voor oudere werknemers (zogenaamde ‘ontziemaatregelen’) ingeruild tegen extra’s voor alle
personeelsleden. Ook zijn allerlei toeslagen, bijvoorbeeld
voor werken in de avonduren, aan het verdwijnen.
Bouwbedrijven kunnen hun medewerkers, bijvoorbeeld
bij een piek in de productie, langer inzetten, tot
maximaal zestig uur per week. Mourik volgt de
ontwikkelingen binnen de diverse cao’s op de voet en
voert CAO-regelingen in overleg met de ondernemingsraden in, die passen bij de Mourik medewerker.
Ziekte
Ziekteverzuim is een continu aandachtspunt bij
Mourik. Niet alleen vanwege de hoge kosten en
verstoring van de werkprocessen die gepaard gaan met
verzuim, maar vooral vanwege de zorg om de gezondheid van onze collega’s. In 2015 is het ziekteverzuim
gedaald naar 4,89%. In 2014 was het totaal verzuim
5,21% en in 2013 5%. Het ziekteverzuim ligt hiermee
onder het niveau van 2013 maar nog boven het
niveau van 2012.
Voor België wordt net als voor Nederland het verzuim
over de afgelopen twee jaar gerapporteerd. Dit is
hoger dan in Nederland omdat de werkgever in
België geen directe invloed heeft op de re-integratie
van langdurig zieken.
Instrumenten die Mourik inzet om het verzuim te
verminderen, zijn: preventie met inzet van hulpmiddelen, aanpassen en inrichten van het werk,
afwisseling van werkzaamheden, het trainen van
medewerkers hoe zij het beste hun lichaam kunnen
gebruiken in werk en privé, en het monitoren van de
gezondheid met periodieke keuringen.
Leeftijdsopbouw Mourik
31-12-2014 (aantal per leeftijdscategorie)
31-12-2015 (aantal per leeftijdscategorie)
4
< 20
38
65+
188
10
< 20
65
20-24
60-64
174
169
25-29
17 81
65+
20-24
60-64
185
25-29
232
242
55-59
55-59
235
224
30-34
30-34
2.101
291
267
365
15
4
60-64
268
45-49
In dienst (aantal per leeftijdscategorie)
4
35-39
358
40-44
45-49
55-59
220
50-54
35-39
50-54
2.035
271
230
40-44
Uit dienst (aantal per leeftijdscategorie)
25
6
65+
< 20
21
31
50-54
15
20-24
60-64
20-24
27
28
25-29
14
45-49
55-59
207
39
25-29
26
44
273
35
50-54
30-34
40-44
22
35-39
34
33
45-49
30-34
32
35-39
25
40-44
MOURIK JAARBEELD 2015
53
Zeggen wat je doet, doen wat je zegt
Een van de thema’s van onze MVO/Veiligheidscampagne in 2015 was ‘Integriteit’. Bij Mourik houdt integriteit in dat je handelt in
de geest van de geldende regels, normen en waarden en met respect voor klanten, collega’s en het bedrijf Mourik. Ieder thema
wordt vergezeld van een passende uitspraak, in dit geval: ‘Zeggen wat je doet, doen wat je zegt‘. Daar staan we voor bij Mourik.
VEILIGHEID
Veiligheid zit weer flink in de lift. Uitzonderingen
bevestigen helaas de regel en daarmee zijn we
geconfronteerd bij het onverwachte incident in
Alphen aan den Rijn met twee kranen van een
hijsspecialist. Gelukkig was er geen sprake van
persoonlijk letsel. In de materiële schade is zoveel
mogelijk anticiperend voorzien (zie het hoofdstuk
Resultaten op pagina 12. Het aantal ongevallen met
letsel is over het afgelopen jaar weer in lijn met de
dalende trend van de voorgaande jaren, na een lichte
stijging in 2014. De aandacht voor arbeidsomstandigheden en veiligheid is een continu punt van aandacht
voor ons allen. Een veilige werkplek zonder ongevallen blijft onze doelstelling.
Veiligheidsbeleid
Veiligheid is en blijft onze belangrijkste voorwaarde
voor succes. Het enkele jaren geleden ingezette
veiligheidsbeleid heeft geresulteerd in een dalende lijn
van het aantal ongevallen. Onze ultieme doelstelling om
alle ongevallen te voorkomen is de basis van dit beleid.
Dit wel in de wetenschap dat dit veel vraagt van alle
medewerkers en dat dit in de praktijk moeilijk te realiseren
is. Daarom communiceren wij regelmatig intern met alle
betrokkenen dat nul ongevallen ons doel is.
De belangrijkste pijlers van ons veiligheidsbeleid blijven
onze Laatste Minuut Risico Analyse (LMRA) en het
daaraan gekoppelde sissermeldingsysteem, de essentiële
veiligheidsregels, veiligheidsleiderschap door leidinggevenden, een goede communicatie, startwerkoverleg,
Gerealiseerde actiepunten Mourik Beleidsplan Veiligheid 2015
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
Total Recordable Incident Rate kleiner dan 1,5
Gemiddeld één sissermelding per medewerker in 2015
Nul gerapporteerde beroepsziekten
Kwartaalrapportage veiligheid in een geautomatiseerd
systeem
Veiligheidsmijlpalen van entiteiten of afdelingen zijn
intern gevierd en beloond
Integratie van managementcontrolesystemen verder
uitgewerkt
Veiligheidscommunicatie met alle medewerkers
Interne veiligheidsaudit/self-assessment bij alle
entiteiten
Introductie online veiligheidsinstructie bij
(ingeleende) medewerkers
Actieve deelname aan het Zero Accidents Netwerk
Uitvoeren Mourik programma ‘Slag naar gedrag’
Reviewen en introduceren Mourik PBM-catalogus
Review calamiteiteninstructiekaartje voor kantoren
Actieve deelname aan veiligheidsgremia van brancheverenigingen zoals SIR, Vomi, SSVV en Bouwend
Nederland
Veiligheid managementreviewmeeting bij alle
entiteiten
» Mourik veiligheidskundigenbijeenkomst
‘Leren van Incidenten’ onder leiding van de
afdeling veiligheid van Mourik Services
» Communiceren van zes MVO/veiligheidsthema’s met alle medewerkers
1. Startwerkoverleg - LMRA
2. Knelgevaar - Line of Fire
3. Databeveiliging
4. Elkaar aanspreken en helpen
5. Milieu en reductie CO2 uitstoot
6. Integriteit
Mourik veiligheidsapp
De ontwikkeling van een Mourik veiligheidsapp
is niet doorgevoerd, omdat telefoongebruik op
veel van onze werkplekken niet is toegestaan en
ook elders veelal niet wenselijk is. Ook de
invoering van een algemeen handhavingsbeleid
vraagt meer tijd en is nog niet bij alle entiteiten
gerealiseerd.
MOURIK JAARBEELD 2015
55
Directe oorzaken
beleidsonderdeel worden bij alle werkmaatschappijen
waarin Mourik een meerderheidsbelang heeft. Centrale
aansturing en controle zullen hiervoor zorgen.
29%
Geraakt worden
(Line of Fire)
Een veilige werkplek voor alle medewerkers zonder
schade aan onze werkomgeving, klanten, aandeelhouders, overheden en leveranciers is ons uitgangspunt om
succesvol te blijven in de markten van alle landen waarin
we werkzaam zijn.
19%
Verzwikken/
uitglijden
13%
Struikelen
10%
Stoten tegen
3%
Chemicaliën/
temperatuur
10%
Vallen van hoogte
3%
Knellen/zwaar voorwerp
3%
Vallend voorwerp
10%
Resultaten
In 2015 is een sterke daling gerealiseerd van het
aantal ongevallen met letsel. Grofweg komt het erop
neer dat 25 personen minder zijn geconfronteerd met
een ongeval op hun werkplek dat persoonlijk letsel of
arbeidsverzuim tot gevolg had. Deze verbetering vond
plaats binnen de gehele organisatie. Bij de (internationale) operaties van de Mourik Global bedrijven zijn zelfs
helemaal geen rapporteerbare ongevallen opgetreden.
Snijden
aandacht voor de Line of Fire en ons interne veiligheidsgedragsprogramma.
Ook de activiteiten in België laten een verbetering zien.
Ondanks dat hier het gemiddelde bedrijfsniveau van de
ongevalindexcijfers nog niet wordt gehaald, zijn in België
duidelijke stappen naar verbetering gezet.
Aandacht voor veiligheid is echter geen op zichzelf
staand aandachtspunt meer voor de organisatie. Door
arbeidsomstandigheden en veiligheid integraal op te
nemen in onze gecertificeerde zorgsystemen (zie
hieronder de certificatieniveaus veiligheid) van
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, Milieu,
Kwaliteit en CO2 reductie benutten wij optimaal de
synergetische effecten van deze systemen. Een werk is
alleen maar succesvol als het zonder ongevallen, schades
of belasting van het milieu is uitgevoerd.
Om daar in de toekomst invulling aan te geven, zal het
Mourik veiligheidsbeleid steeds meer een integraal
De uitvoering van alle werkzaamheden in de petrochemie vond plaats zonder dat daar ongevallen met
arbeidsverzuim optraden. De petrochemie is daarmee
ook voor de Mourik-bedrijven een veilige bedrijfstak om
in te werken. Wij voeren hier bijna 60% van al onze
werkzaamheden uit.
Certificatieniveau en
percentage medewerkers
Aard van letsel
De verzuimindex (aantal ongevallen met arbeidsverzuim
per 200.000 gewerkte uren) in 2015 bedraagt 0,18. Dit is
minder dan 1/3 van de IF van 2014 van 0,72 en ook lager
dan de in 2013 gerealiseerde IF van 0,34. De dalende
trend van de afgelopen jaren is weer opgepakt.
3%
Brandwond
(ook chemisch)
22%
29%
27%
Mourik Basis
Veiligheid Zorg
Open wond
Kneuzing
(ook inwendig
letsel)
1%
ISO18001
1%
VCA*
54 %
22%
VCA-P
VCA**
6%
6%
Botbreuk
Snij-en
schaafwond
29%
Verstuiking/
ontwrichting
MOURIK JAARBEELD 2015
56
8. VEILIGHEID
Kerncijfers en indexcijfers ongevallen Mourik
Gemiddeld aantal medewerkers inclusief inleen
Totaal aantal gewerkte uren
2015
2014
2013
EENHEID
4.140
3.482
3.360 medewerker
6.851.617 6.132.867 5.882.353 uur
Totaal aantal verzuimdagen
155
773
365 dagen
Verzuimindex IR
0,18
0,72
0,34 verzuimongeval per 200.000 uur
Beroepsziekten ratio ODR
0
0
Verloren dagen ratio LDR
4,52
25,2
12,4 aantal verzuimdagen per 200.000 uur
Absentie ratio AR
36,2
201,7
99 aantal verzuimuur per 200.000 uur
0,9
1,76
Fatale ongevallen
0
0
0
aantal
Verzuimongevallen
6
22
10
aantal
19
22
19 aantal
Medische behandeling letsels
6
10
16 aantal
Totaal recordable ongevallen
31
54
45 aantal
TRIR
Vervangend werk letsels
0
beroepsziektegevallen per 200.000 uur
1,51 recordable ongevallen per 200.000 uur
De Totaal Rapporteerbare Incidenten Index (TRIR =
aantal ongevallen met verzuim, aangepast werk of een
medische behandeling per 200.000 gewerkte uren)
is 0,90. Dit is ruim onder de doelstelling van kleiner dan
1,5 en geeft aan dat het voorkomen van letselongevallen
duidelijk onder controle gaat komen. Een verheugende
constatering waar iedere medewerker uiteindelijk
voordeel van heeft. De ongevallen die we voorkomen,
kunnen immers van eenieder zijn.
Onze bedrijfsgezondheidsdiensten hebben geen
meldingen gedaan van beroepsziekten. Ons gezondheidsbeleid en de medische begeleiding van
medewerkers laat dus ook zijn effecten zien. De
ongeval-indexcijfers worden berekend over alle vaste
en ingeleende medewerkers die werkzaamheden
verrichten onder de feitelijke leiding van een Mourikbedrijf. Onderaannemers die onder hun eigen
verantwoording werkzaamheden uitvoeren voor
Mourik worden conform de wet- en regelgeving
hier niet in meegewogen.
Absolute aantallen
ongevallen (per categorie)
Achterliggende ongevaloorzaken
6
Met medische
behandeling
In 2015 heeft het bevoegd gezag een matiging van
50% toegekend voor een in 2014 gegeven boete na
een meldingsplichtig ongeval. Deze matiging van
6
Met arbeidsverzuim
13%
29%
Menselijke factor
ontwerp
Risico inschatting/
-analyse
32%
Werkmethoden
10%
Persoonlijke
factoren
19
Met aangepast
werk
16%
Procedures
MOURIK JAARBEELD 2015
57
14.000 euro is toegekend na onze aanspraak op twee
disculpatiegronden dat aantoonbaar invulling was
gegeven aan de inventarisatie van risico’s in het
veiligheidsplan en de toegepaste beheersmaatregelen.
Veiligheidsrecord
In 2015 behaalden Mourik Services en haar dochterondernemingen een nieuw veiligheidsrecord: vijf jaar, ofwel 12,5 miljoen uur
werken zonder verzuimongeval bij verschillende opdrachtgevers
in de industrie. Ondernemersvereniging Deltalinqs reikte hiervoor
een veiligheidstrofee uit aan de jongste en oudste medewerker
Verbeterpunten na analyse
ongevalsoorzaken
van Mourik Services.
De meeste letsels bestonden uit verwondingen
aan armen, handen of hoofd. Het toepassen van de juiste
werkhandschoenen en het invoeren van een algehele
helmdraagplicht op alle werken kan hier verbetering in
brengen. Procentueel zien we ook een stijging van het
aantal verzwikkingen aan enkels. Het verplicht stellen
van hoog veiligheidsschoeisel dat meer steun geeft aan
de enkels, is overal steeds meer in opkomst en is ook
voor ons een aandachtspunt.
Door de aard van onze werkzaamheden ontstaan veel
letsels nog omdat medewerkers door iets geraakt
worden. De reden: ze staan met hun handen of lichaam
in de ’Line of Fire’. Dit is ook in 2016 weer een aandachtspunt in de MVO/Veiligheidscampagne. Een betere focus
op orde en netheid en een opgeruimde werkplek moet
bijdragen aan het voorkomen van struikel- en verzwikkingsongevallen.
Het merendeel van de ongevallen ontstaat mede doordat
mensen niet de juiste werkmethode hanteren of
improviseren na onvoldoende werkvoorbereiding.
Het reeds ingezette beleid van een dagelijks startwerkoverleg, het uitvoeren van een effectieve LMRA en het
vooraf bespreken van verbeterpunten moet hierin
verbetering brengen.
Het voorkomen van ongevallen blijft een kwestie van
doorzetten en het bewust maken van alle medewerkers
van het belang van veiligheid. Wij moeten het veilig
uitvoeren van werkzaamheden integreren in onze vaste
patronen. Het hoort een vanzelfsprekend aandachtspunt
te zijn bij al ons handelen.
Communicatie en overleg
Veiligheid, kwaliteit en milieu gaan ons allemaal aan
en zijn onlosmakelijk onderdeel van ons beleid om
maatschappelijk verantwoord te ondernemen.
Langetermijnontwikkeling indexcijfers
2015
2014
2013
2012
2011
2010
Verzuimfrequentie index IF
0,18
0,72
0,34
0,4
0,46
1,15
Total recordable incident rate TRIR
0,90
1,76
1,51
1,77
3,03
2,97
MOURIK JAARBEELD 2015
58
8. VEILIGHEID
Verwond lichaamsdeel
0%
19%
Ogen
0%
Hoofd
Inademen/
ademhaling
6%
Romp
13%
Armen
en polsen
26%
Handen en
vingers
36%
Benen en
enkels
0%
Voeten
Om daar met elkaar invulling aan te geven, is het
noodzakelijk dat we elkaar informeren en met elkaar
communiceren. In alle overlegvergaderingen in de
lijnorganisatie is veiligheid en MVO dan ook een vast
agendapunt. Vanuit de KAM-zorgorganisatie is er een
centraal kwartaaloverleg tussen de KAM-managers van
de verschillende divisies, het hoofd veiligheid en de
Raad van Bestuur. Met alle veiligheidskundigen van de
werkmaatschappijen vindt tweemaal per jaar overleg
plaats in het Mourik veiligheidscomité.
Wij brengen zes keer per jaar een specifiek MVO/
Veiligheidsthema bedrijfsbreed onder de aandacht.
In alle toolboxmeetings met personeel wordt dit centrale
thema verplicht besproken. De zes thema’s komen
voort uit generieke verbeterpunten voor de organisatie.
De thema’s hebben een duidelijke Mourik identiteit.
Wij verspreiden ze internationaal in vier talen. De in 2015
behandelde thema’s zijn vermeld bij de gerealiseerde
actiepunten 2015 op pagina 55.
Verschillende personeelsvertegenwoordigingen in
ondernemingsraden of andere lokale overleggremia
evalueren het veiligheidsbeleid en bespreken dit met de
bestuurders. In totaal heeft 2,3% van de medewerkers
zitting in een vorm van dit overleg.
Beleid en verbeterpunten voor 2016
De komende jaren werken wij verder aan een professionele integratie van zorgsystemen en het inrichten
van verbetercycli tot permanente verbetering. Het
inventariseren en beheersen van ondernemingsrisico’s
ten aanzien van veiligheid, kwaliteit en milieu is een absolute voorwaarde voor succes de komende jaren. Flexibel
aanpassen aan snel veranderende werkomgevingen,
-eisen en KAM-risico’s is een bepalende succesfactor voor
de toekomst.
Naast de beleidsaandachtspunten, die wij al enkele jaren
op rij inzetten, werken wij in 2016 aan de volgende zaken.
» Veiligheidsbewustzijn en een interne samenwerkingsstructuur waarin we elkaar helpen
» Herkennen, melden, oplossen en realiseren van
verbeterpunten
» Handhaving en sturing op basis van procesindicatoren
en resultaten uit interne audits en rapportages
» Een open communicatiestructuur over veiligheid,
kwaliteit en milieu met alle betrokken partijen
» De ontwikkeling van een nieuw algemeen
veiligheidsconcept
» Een verdergaande beheersing van veiligheid en
kwaliteit in de keten van onder- en nevenaannemers
» Een gestructureerd compliance managementsysteem
» Transparant veiligheidsleiderschap door
leidinggevenden en directies
» Analyseren van het optreden van ongevallen van
eigen medewerkers en onderaannemers
Kwaliteit, veiligheid en milieu dienen door deze aanpak
een constante waarde te worden voor ons allen. Mourikbedrijven en haar medewerkers willen veilig werken.
Op deze wijze kunnen wij alle voorzienbare risico’s terugdringen, beheersen en kunnen we onze werkzaamheden
uitvoeren zonder schade of letsel aan onze werkomgeving of klanten, onze medewerkers en het milieu.
MOURIK JAARBEELD 2015
59
MET OOG VOOR
HET MILIEU
Voor het eerst in de geschiedenis zijn alle wereldleiders het met elkaar eens: ‘Gezamenlijk moeten we de
opwarming van de aarde vertragen‘. In december zijn
195 landen akkoord gegaan met een nieuw klimaatverdrag dat de uitstoot van broeikasgassen moet
terugdringen. Wij hebben ook in 2015 niet stil gezeten
op het gebied van duurzame ontwikkelingen.
Asfalt dat strooien verleden tijd maakt
Bij de provincie Zuid-Holland staan innovatie en
duurzaamheid hoog in het vaandel. De Snelbinder,
een fietsverbinding nabij Naaldwijk, was daarom
aangewezen als pilotproject voor duurzame en
innovatieve oplossingen voor het beheer en
onderhoud van wegdekken. Mourik heeft de
fietsverbinding gerealiseerd met het innovatieve
antivries-asfalt ‘Melt’. Dit asfalt bevriest in de winter
niet tot -5°C en is goedkoop in realisatie en onderhoud. Met dit asfalt worden de totale realisatie- en
onderhoudskosten over een periode van 20 jaar
verlaagd met 11 procent. Het vermindert bovendien
de productie en transport van strooizout en dat
bespaart de provincie 5,7 ton CO2 in een periode van 20
jaar. Dit komt neer op een verlaagde CO2 uitstoot van 18
procent ten opzichte van traditioneel asfalt.
Duurzame ontwikkeling met
behulp van een robot
G. Bouman Arkel en Mourik Techniek hebben
gezamenlijk de TSA-robot ontworpen. TSA (Thermal
Spray Aluminium) is het aanbrengen van een, met hitte
gespoten, metallische deklaag over een stalen oppervlak,
om het oppervlak langdurig te beschermen tegen
corrosie. Het heeft een levensduurverwachting van circa
50 jaar, terwijl dit normaliter 20 jaar is. Tevens maakt de
robot optimaal gebruik van schaarse goederen als gas,
zuurstof en aluminium.
Reinigen door middel van geluidsgolven
Ultrasoon reinigen is het reinigen door geluidsgolven door reinigingsvloeistof te sturen. Hierdoor ontstaan
tienduizenden luchtbelletjes die door de geluidsgolven
in elkaar klappen. In de industrie wordt deze techniek
toegepast om vervuild equipment te reinigen, waardoor
hogedrukreiniging overbodig wordt. Ultrasoon reinigen
MOURIK JAARBEELD 2015
60
De aanschaf van twee volledig elektrische pick-ups en twee elektrische vorkheftrucks ligt in lijn met onze MVO doelstellingen en de
vele emissiebeperkende oplossingen die wij onze klanten bieden. Deze voertuigen rijden namelijk zonder enige CO2 uitstoot.
is veel beter voor het milieu, doordat er minder energie en
water nodig is. Bij een gemiddelde turnaround bespaart
Shell met ultrasoon reinigen voor bijna iedere Nederlander
een halve liter schoon water.
Mourik op weg naar 20% minder CO2
Voor alle Nederlandse Mourik-bedrijven met een
meerderheidsbelang hebben we het energieverbruik
gemeten, de CO2 footprint opgesteld en vergeleken met
2014. Hierdoor kunnen we de voortgang van onze
reductiedoelstellingen monitoren. Doelstelling: 20% CO2
reductie in 2020 ten opzichte van 2010. Het totale energieverbruik en onze CO2 emissies zijn iets toegenomen in
vergelijking met 2014. Dit komt door een uitbreiding van
de boundary met twee entiteiten, namelijk BlueAlp en
Mourik Cultuurtechniek. Tevens zijn de conversiefactoren
van de CO2 footprint gewijzigd, waardoor de uitstoot
op andere wijze is berekend. De energie-intensiteit van
Mourik in Nederland was 0,75 MJ in 2015. Dit wil zeggen
dat er 0,75 MJ nodig was om één euro te verdienen.
In 2014 was de energie-intensiteit 0,77 MJ.
De aarde rond
Mourik Global werkt internationaal, waardoor er veel
gevlogen wordt. Ook andere Mourik-bedrijven vliegen
regelmatig. We vergaderen internationaal vooral met
videoconferenties, maar soms is vliegen onvermijdelijk.
In 2015 heeft Mourik Global 60 keer de aarde rond
gevlogen. Dit was 37,5% minder dan in 2014 toen er
96 keer de aarde rond werd gevlogen.
Mourik Services CO2 bewust
gecertificeerd!
Mourik Services heeft in 2015 een CO2 reductie
managementsysteem opgezet en heeft het certificaat
op niveau 3 van de CO2 Prestatieladder behaald. In
tegenstelling tot de Mourik Infrabedrijven (met niveau 5)
heeft Mourik Services geen directe aanleiding voor
certificering, omdat in de industriële aanvragen en
contracten de CO2 Prestatieladder nog geen selectiecriterium is. Door het certificaat willen de industriële
Mourik-bedrijven aantonen dat ze zich ook inspannen
om hun CO2 footprint te verlagen. In 2015 is tevens
CO2 footprint
2015
2014
2013
2012
2011
2010
SCOPE 1
Directe emissies
ton CO2
22.377
21.482
23.555
27.579
28.652
22.769
SCOPE 2
Indirecte emissies
ton CO2
1.498
1.662
2.084
1.391
2.458
3.155
Totale emissies
ton CO2
23.875
23.321
25.639
28.970
31.110
25.924
De CO2 footprint is berekend conform de methodiek van de CO2 prestatieladder versie 3.0, SKAO-uitgave 10 juni 2015. De conversiefactoren van 2015 wijken af met de
gehanteerde conversiefactoren van voorgaande jaren. De toenames in 2011 en 2013 zijn te verklaren door de uitbreiding van de boundary. In 2014 is een aantal bedrijven
uit de boundary verwijderd, zoals Mourik Bouw. In 2015 zijn BlueAlp en Mourik Cultuurtechniek toegevoegd aan de boundary.
MOURIK JAARBEELD 2015
61
Direct en indirect energieverbruik van Mourik in Nederland
SCOPE 1
SCOPE 2
SCOPE 1
SCOPE 2
2015
2014
2013
2012
2011
2010
6.734.211
6.648.469
7.251.472
8.570.528
8.933.249
6.997.446
Brandstof
ltr
Gasverbruik
Nm3
410.483
413.733
484.797
383.275
352.650
406.052
Elektriciteitsverbruik
(grijs)
kWh
1.102.459
1.224.137
1.930.094
1.244.224
2.035.707
2.837.368
Elektriciteitsverbruik
(groen)
kWh
3.034.726
2.955.273
2.274.870
2.310.007
2.000.000
1.000.000
Zakelijk gebruik
privéauto's
km
638.342
741.800
784.389
722.167
412.606
702.389
Vliegreizen
km
5.211.436
6.544.652
7.201.421
4.264.667
4.697.652
5.389.910
Brandstof
GJ
240.862
237.840
260.283
308.169
321.165
254.305
Gasverbruik
GJ
13.012
13.115
15.368
12.637
11.181
12.914
Elektriciteitsverbruik
(grijs)
GJ
3.969
4.407
6.948
4.479
7.329
10.215
Elektriciteitsverbruik
(groen)
GJ
10.925
10.639
8.190
8.316
7.200
3.933
Zakelijk gebruik
privéauto's
GJ
1.538
1.788
1.890
1.921
995
1.741
Vliegreizen
GJ
4.951
6.217
7.625
4.786
7.954
9.141
275.257
274.006
300.304
340.308
355.824
292.249
Totaal energieverbruik
Sinds 2010 registeren we onze CO2 emissies en het energieverbruik, waardoor we 2010 als basisjaar hanteren.
De omrekenfactoren voor GJ zijn gebaseerd op dezelfde externe bronnen als voorgaande jaren, zoals de Staatscourant.
versie 3.0 van de CO2 Prestatieladder gepubliceerd.
Mourik heeft hier intensief aan meegewerkt door deel
te nemen aan het Centraal College van Deskundigen
namens Bouwend Nederland. Wij zijn trots dat we
hebben mogen bijdragen aan de doorontwikkeling
van het systeem.
De keten in kaart brengen
Door de vernieuwde eisen van de CO2 Prestatieladder moeten we de komende jaren de scope 3 emissies
(de uitstoot van onze keten) in kaart brengen. Samen
met een aantal leveranciers en onderaannemers zijn we
een traject gestart om de CO2 uitstoot per product of
geleverde dienst in kaart te brengen. Gezamenlijk gaan
we gericht op zoek naar reductiemogelijkheden in
de keten.
Het groene rijden
Een van de speerpunten uit het klimaatakkoord is
duurzame mobiliteit. Mourik anticipeert hier al jaren
op door de aanschaf van plug-in hybride auto’s. Op het
moment hebben we 15 elektrische voertuigen, waarvan
twee pick-ups die volledig op elektriciteit rijden. Mourik
maakt gebruik van 73% groene stroom, waardoor de
auto’s ook ‘groen’ worden opgeladen.
Cleaner Car Contracts
Op 27 mei 2015 hebben we het Cleaner Car
Contract ondertekend, samen met Stichting Natuur
& Milieu, leasemaatschappijen en andere fleetowners.
Cleaner Car Contracts (CCC) is een initiatief van Stichting
Natuur & Milieu om duurzame mobiliteit te promoten.
Mourik spant zich al jaren in om de CO2 uitstoot van haar
MOURIK JAARBEELD 2015
62
9. MILIEU
wagenpark te reduceren. De doelstelling van het
initiatief, een gemiddelde uitstoot van 95 gram CO2
per kilometer in 2020, sluit daarom goed aan bij ons
reductieprogramma. In 2015 was de gemiddelde CO2
uitstoot 108 gram CO2 per gereden kilometer.
Het verminderen van de energiebehoefte
van producten en diensten
In de tabel presenteren we een aantal producten en
diensten waarbij de energiebehoefte is verlaagd.
LED-verlichting rapporteren we dit jaar niet. Het
gewenste resultaat is behaald, namelijk dat het een
standaard is in de markt. Onze machinisten en chauffeurs
zijn intussen allemaal getraind voor het Nieuwe Draaien
en Nieuwe Rijden. Opfriscursussen zullen volgen, zodat
ze continu op een bewuste wijze met materieel om
blijven gaan. We zijn op dit moment ook bezig met
Stichting Natuur & Milieu om Het Nieuwe Draaien door
te ontwikkelen tot een sectorinitiatief.
INITIATIEF
DOEL 2015
GEREALISEERD 2015
DOEL 2016
Renoportalen
60% van de portalen als renoportalen toepassen op het project A9
Badhoevedorp dat is verkregen met
CO2 gunningsvoordeel met continu
onderzoek naar toepassing van
andere materialen ter reductie.
De eerste renoportalen zijn geplaatst
op het project A9 Badhoevedorp. De
overige renoportalen worden in
2016 geplaatst. In totaal is er 115 ton
CO2 gereduceerd door het plaatsen
van zes renoportalen.
De afzetmarkt voor
renoportalen vergroten
door middel van
onderhoudscontracten en
de overige renoportalen bij
de A9 Badhoevedorp
plaatsen.
Duurzame
waterzuivering
Onderzoek naar de biologische
afbreekbaarheid van verontreinigingen door bacteriën, zodat er
geen grondwaterbeheersing
meer nodig is.
Het onderzoek naar de biologische
afbreekbaarheid loopt nog,
waardoor er geen conclusies
getrokken kunnen worden.
Bij onze industriële klanten zijn
acht waterzuiveringsinstallaties
geplaatst.
Voortzetten van het
onderzoek naar biologische afbreekbaarheid.
COlt® asfalt
COlt® is het eerste asfaltmengsel met
een lagere verwerkingstemperatuur,
verlengde levensduur en een
geluidsreductie. Hierdoor kan een
aanzienlijke CO2 reductie behaald
worden. Het doel was om in 2015
waar mogelijk 20.000 ton COlt® asfalt
toe te passen.
In 2015 hebben wij 7.950 ton COlt®
geproduceerd, waardoor we een
reductie van 1.325 ton CO₂ hebben
gerealiseerd over een termijn van 20
jaar, vanaf aanleg tot onderhoud. We
hebben in samenwerking met onze
partners een aantal nieuwe asfaltproducten ontwikkeld met een lagere
CO2 uitstoot en energiebehoefte,
zoals Melt asfalt en COlt Light asfalt.
Het doorontwikkelen van
asfaltmengsels, zoals Melt
en COlt, met een CO2
reductie en een verlaagde
energiebehoefte.
EmissiebeperScrubbers met een hoog milieurenkende technieken dement voor de scheepsvaart en het
ontwikkelen van technieken voor
ontgassing van binnenvaartschepen.
De scrubbers voor de scheepsvaart
zijn ontwikkeld en klaar voor de
eerste opdracht. In 2015 hebben we
elf scrubbers geplaatst bij
industriële klanten en zestien
bestaande installaties in stand
gehouden.
Het plaatsen van de eerste
scrubbers met een hoog
milieurendement in de
scheepsvaart.
CO2 reductie in de Al een aantal jaar werken we met
infraketen
een aantal leveranciers samen om
onze producten te verduurzamen,
zoals MBI voor het slimmer bestraten.
Het doel was om te onderzoeken
welke winsten we nog kunnen
behalen en kennis over te brengen
naar de branche.
Wij zijn een CO2 initiatief gestart met
MBI, Dyka, T&F en de Hamer, waarbij
de CO2 uitstoot per geproduceerd
product inzichtelijk is gemaakt.
Onderzoeken wat de totale
CO2 uitstoot was van de
productie voor Mourik en
het transport naar Mourik
locaties.
BlueAlp
Testen in Zwitserland zijn afgerond
met goede resultaten. Tevens is de
technologie doorontwikkeld met
betrekking tot verbetering van de
capaciteit en kostprijs per liter. Met
diverse partners wordt gewerkt
richting de start van de realisatie van
de eerste commerciële fabriek(en).
Starten met de bouw van
de eerste commerciële
fabriek.
Het doorontwikkelen van de
BlueAlp™ plastic-to-oil technologie.
MOURIK JAARBEELD 2015
63
Groot onderhoud
Mourik Groot-Ammers ontving van de gemeente Waalwijk, op basis van de hoogste EMVI-score in combinatie met
de inschrijfprijs, de opdracht voor het groot onderhoud van het sluiscomplex in Waalwijk, inclusief het vervangen
van de beweegbare ophaalbrug. Aan dit groot onderhoud werken ook Vogel, Bouman en Mourik Techniek mee.
De doorlooptijd van dit project is van april 2015 tot juni 2016 met nog vijf jaar onderhoud.
SAMENGEVATTE
JAARREKENING
Geconsolideerde balans
Geconsolideerde winst-en-verliesrekening
Controleverklaring van de onafhankelijke
accountant
Lijst van deelnemingen
66
68
69
70
Instructie voor de lezer
De samengevatte jaarrekening is een verkorte
versie van de geconsolideerde jaarrekening 2015 van
Joh. Mourik & Co. Holding B.V. Deze samengevatte
jaarrekening bevat niet alle informatie die in de volledige
jaarrekening wordt verstrekt en dient gelezen te worden
in samenhang met de volledige jaarrekening, waaronder
de daarin opgenomen waarderingsgrondslagen en
toelichting op de onderscheiden posten.
De jaarrekening 2015 van Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
is te verkrijgen bij de vennootschap. De navolgende
samengevatte jaarrekening op de pagina's 66 tot en met
68 dient te worden gelezen in samenhang met de in dit
jaarbeeld opgenomen uitgangspunten.
Uitgangspunten bij de opstelling van de
geconsolideerde balans, winst-en-verliesrekening en andere financiële overzichten
De geconsolideerde jaarrekening van Joh. Mourik &
Co. Holding B.V., waaraan deze samengevatte jaarrekening is ontleend, is opgesteld in overeenstemming
met Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende
Burgerlijk Wetboek.
MOURIK JAARBEELD 2015
65
GECONSOLIDEERDE BALANS
(na winstbestemming, € x 1.000)
ACTIEF
2015
Vaste activa
Immateriële vaste activa:
» Onderzoeks- en ontwikkelingskosten
» Goodwill
2014
8.777
940
9.717
8.777
1.987
10.764
Materiële vaste activa:
» Bedrijfsgebouwen en -terreinen
» Machines, installaties
30.682
35.866
66.548
32.232
39.228
71.460
Financiële vaste activa:
» Niet-geconsolideerde deelnemingen
» Vorderingen niet-geconsolideerde deelnemingen
Overige
15.896
5.053
554
21.503
12.974
4.379
0
17.353
Vlottende activa
Onderhanden projecten
Voorraden:
» Projectontwikkeling
» Overige
7.172
6.365
Vorderingen:
» Handelsdebiteuren
» Niet-geconsolideerde deelnemingen
» Belastingen en premies sociale verzekeringen
» Pensioenen
» Overige
107.926
78
2.223
0
26.524
Liquide middelen
MOURIK JAARBEELD 2015
66
97.768
99.577
13.662
0
13.537
7.135
6.713
13.848
136.751
97.504
379
0
163
34.801
132.847
68.229
232.179
74.149
220.844
329.947
320.421
(na winstbestemming, € x 1.000)
PASSIEF
2015
Groepsvermogen
Aandeel van rechtspersoon in groepsvermogen
Aandeel van derden in groepsvermogen
Voorzieningen
Latente belastingen
Pensioenen
Oplevering stort- en winplaatsen
Overige
161.579
7.986
3.037
29
1.146
13.224
Langlopende schulden
Kortlopende schulden
Bankier
Onderhanden projecten
Crediteuren
Niet-geconsolideerde deelnemingen
Belastingen en premies sociale verzekeringen
Pensioenen
Overige schulden
2014
169.565
153.547
8.041
161.588
17.436
3.637
78
1.660
15.760
21.135
4.943
456
0
66.053
2.011
15.853
405
53.225
138.003
329.947
MOURIK JAARBEELD 2015
67
5.810
601
9.581
51.329
2.285
18.312
0
49.780
131.888
320.421
GECONSOLIDEERDE
WINST-EN-VERLIESREKENING
(€ x 1.000)
Netto omzet
-
Kostprijs van de omzet
2014
475.754
430.177
410.894
-
64.860
Brutowinst op werken en exploitatie materieel
-
Indirecte bedrijfskosten
56.430
-
2.338
1.449
637
-
Resultaat voor belastingen
-
Belastingen
4.121
1.854
792
3.150
5.183
11.580
12.225
2.021
-
9.559
Resultaat na belastingen
35
Aandeel derden
9.594
Resultaat toekomend aan rechtspersoon
MOURIK JAARBEELD 2015
68
57.977
7.042
-
Uitkomst der financiële baten en lasten
365.158
65.019
8.430
Netto omzetresultaat
Resultaat deelnemingen
Rentebaten en soortgelijke opbrengsten
Rentelasten en soortgelijke kosten
2015
4.768
7.457
-
154
7.303
CONTROLEVERKLARING
Aan: De Raad van Bestuur van Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Bijgesloten samengevatte jaarrekening 2015, bestaande uit de geconsolideerde balans per 31 december 2015, de
geconsolideerde winst-en-verliesrekening, met bijbehorende toelichtingen op pagina 65 tot en met 68, is ontleend aan
de gecontroleerde jaarrekening van Joh. Mourik & Co. Holding B.V. voor het jaar geëindigd op 31 december 2015.
Wij hebben een goedkeurend oordeel verstrekt bij die jaarrekening in onze controleverklaring van 24 maart 2016.
Desbetreffende jaarrekening en deze samenvatting daarvan, bevatten geen weergave van gebeurtenissen die hebben
plaatsgevonden sinds de datum van onze controleverklaring van 24 maart 2016.
De samengevatte jaarrekening 2015 bevat niet alle toelichtingen die zijn vereist op basis van Titel 9 Boek 2 van het in
Nederland geldende Burgerlijk Wetboek. Het kennisnemen van de samengevatte jaarrekening 2015 kan derhalve niet
in de plaats treden van het kennisnemen van de gecontroleerde jaarrekening 2015 van Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Verantwoordelijkheid van het bestuur
Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van een samenvatting van de gecontroleerde jaarrekening 2015
in overeenstemming met de grondslagen zoals beschreven in de toelichting op pagina 65.
Verantwoordelijkheid van de accountant
Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de samengevatte jaarrekening 2015 op basis van
onze werkzaamheden, uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands Recht, waaronder de Nederlandse Standaard
810, 'Opdrachten om te rapporteren betreffende samengevatte financiële overzichten'.
Oordeel
Naar ons oordeel is de samengevatte jaarrekening 2015 in alle van materieel belang zijnde aspecten consistent
met de gecontroleerde jaarrekening 2015 van Joh. Mourik & Co. Holding B.V. en in overeenstemming met de grondslagen zoals beschreven op pagina 65.
Rotterdam, 31 maart 2016
Deloitte Accountants B.V.
A.G. van Bochove RA
MOURIK JAARBEELD 2015
69
LIJST VAN DEELNEMINGEN
BUITENLAND
Legenda:
Mourik Global Projects B.V.
Geconsolideerd
Mourik International B.V.
Niet-geconsolideerd
Mourik International N.V.
100%
Botlek-Rotterdam
Mourik Global B.V.
100%
Botlek-Rotterdam
100%
Botlek-Rotterdam
100%
San Nicolas – Aruba
Mourik Caribbean N.V.
100%
San Nicolas – Aruba
Mourik USA Inc. / Mourik Inc.
100%
Pasadena – USA
Mourik-General Contractors Venezuela C.A.
100%
Punto Fijo – Venezuela
Mourik Italia S.r.l
100%
Rome – Italië
Mourik España S.L.
100%
Ayora – Spanje
Mourik Technicians Ltd.
100%
Huntingdon – Engeland
Euro Exchangers Ltd.
50%
Londen – Engeland
Mourik UK Ltd.
100%
Londen – Engeland
Unidense Technology GmbH
100%
Schwarzheide – Duitsland
Mourik GmbH
Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Groot-Ammers
100%
Wilhelmshaven – Duitsland
Mourik Endüstriyel Hizmetleri Ltd Şti.
100%
Izmit – Turkije
LLC Mourik
100%
Moskou – Rusland
IKR-Mourik Besitz Deutschland GmbH Co. KG
100%
Schwarzheide - Deutschland
Mourik Brasil Servicos de Manutencao Industrial e
Marítimo Ltda.
100%
Rio de Janeiro – Brazilië
Mourik & MCE Serviços Especializados Ltda.
Anabeeb Industrial Services Co. Ltd.
6,67%
Jubail – Saoedi-Arabië
60%
Camaçari – Brazilië
Anabeeb Services Co. (W.L.L)
40%
Doha – Qatar
Petrogas International Trading Co. Ltd.
100%
Dalian – China
Technogas do Brasil
100%
Petrogas International B.V.
Hongkong – China
50%
Petrogas Gas-Systems B.V.
50%
Petrogas Process Systems B.V.
Rio de Janeiro – Brazilië
Clean Energy Company Ltd.
Petrogas Gas Systems Asia Ltd.
Panama
70%
Eindhoven
100%
Eindhoven
100%
Eindhoven
Plastoil AG
100%
Baar – Zwitserland
CR India
100%
Mumbai
CR Malaysia
100%
Bintulu
CR Singapore
Grond Recyclagecentrum Kallo N.V.
30%
Mourik n.v.
Kallo – België
100%
Antwerpen – België
100%
Singapore
CR Thailand
100%
CR Asia Pte. Ltd.
Rayong
Singapore
MOURIK JAARBEELD 2015
70
30,7%
NEDERLAND
Mourik Infra B.V.
100%
Groot-Ammers
Mourik Groot-Ammers B.V.
100%
Groot-Ammers
Park Residentie Dronten B.V.
100%
Dronten
Hendrik Bedrijven Brunssum B.V.
100%
Brunssum
Mourik Bouw B.V.
100%
Botlek-Rotterdam
Mourik Limburg B.V.
100%
Echt
Bergerode B.V.
100%
Echt
Mourik Limburg Civiel B.V.
100%
Echt
SBA Projectontwikkeling B.V.
100%
Echt
Vogel B.V.
100%
Zwijndrecht
Mourik Groot-Ammers Cultuurtechniek B.V.
100%
Groot-Ammers
Vogel Kathodische Bescherming B.V.
100%
Zwijndrecht
Mogo Ontwikkelingsmaatschappij B.V.
100%
Groot-Ammers
Vogel Bouwkundig Onderhoud B.V.
100%
Zwijndrecht
Mourik Grondbank B.V.
100%
Groot-Ammers
G. Bouman Arkel B.V.
100%
Zwijndrecht
Traffic & More B.V.
60%
Nieuwegein
Mourik Financieringsmij N.V.
100%
Frees Service Utrecht B.V.
60%
Utrecht
Antwerpen - België
C.V. Ontwikkelingsmaatschappij Parijsch
50%
Culemborg
Asfalt Centrale Utrecht B.V.
37,5%
Utrecht
Mourik Services B.V.
Mourik Vlissingen B.V.
100%
Botlek-Rotterdam
100%
Nieuwdorp
MCO-Team B.V.
100%
Nieuwdorp
Mourik Klimaattechniek B.V.
Weber B.V.
Mourik Innovations B.V.
100%
Groot-Ammers
Mourik Transport B.V.
100%
Groot-Ammers
Joh. Mourik & Co’s
Aannemingmaatschappij B.V.
100%
100%
Groot-Ammers
Mourik E&I B.V.
80%
Velsen
Vergader- en Conferentiecentrum Beesd B.V.
50%
Beesd
Decontamination Services B.V.
ClimateControl Carpark Ventilation Systems B.V. 51%
Spijkenisse
50%
50%,
Botlek-Rotterdam
TCC Beheer B.V.
25%
Hoogvliet
75%
iTanks B.V.
Rotterdam
70%
Groot-Ammers
Service-Bureau Zuidgeest B.V.
50%
Botlek - Rotterdam
Dutch Green Solutions B.V.
100%
Leiden
BlueAlp Holding B.V.
50%
Rotterdam
Groot-Ammers
Beek Container Groep Nederland B.V.
Pouw Services B.V.
ACS Groep B.V.
100%
70%
Velsen-Noord
100%
Zwijndrecht
Mourik Grondexploitatie B.V.
Mourik Chemical Cleaning B.V.
Nieuwdorp
Groot-Ammers
Mourik Installatiegroep B.V.
100%
Spijkenisse
Exploitatiemaatschappij
onroerend goed Velsen B.V.
Groot-Ammers
Mourik Techniek B.V.
100%
Spijkenisse
50%
Ridderkerk
MOURIK JAARBEELD 2015
71
22,34%
GEDRAGSREGELS
MAATSCHAPPELIJK
VERANTWOORD ONDERNEMEN
Het familiebedrijf Mourik is een flexibele en betrouwbare partner in al haar activiteiten in de markt. Het
uitvoeren van bedrijfsactiviteiten gebeurt vanuit een
breed maatschappelijk bewustzijn waarin duurzaamheid, veiligheid, transparantie, ethiek en integriteit de
basis vormen van haar normen en waarden.
H
et beleid van Mourik is erop gericht niet de
grootste, maar wel de beste te zijn en een
verantwoord evenwicht tussen de financiële
aspecten (winst, economisch rendement en
continuï¬teitsgarantie) en sociale en ecologische
aspecten (mens en milieu) van haar bedrijfsvoering te
bereiken. Kortom, Mourik en haar werkmaatschappijen
streven ernaar om verantwoord en respectvol om te
gaan met mens, milieu en maatschappij, met daarbij als
minimale norm het naleven van nationale, Europese en
internationale wetgeving. Als bedrijf staan wij voor de
volgende uitgangspunten.
Veiligheid
Veiligheid is onze kernwaarde en hoofdprioriteit.
Onze stelregels zijn de volgende.
» Wij doen het veilig of wij doen het niet
» Geen letsel, ziekte of schade door het werk
» Wij beheersen alle (veiligheids)risico’s in ons werk
Wij stellen ons tot doel een duurzame veiligheidscultuur
te creëren met aandacht voor veiligheidsleiderschap,
-gedrag, gevaaridentificatie, risicobeheersing en
risicomanagement.
Gezondheid
Wij streven ernaar om de gezondheid en het
welzijn van een ieder te beschermen. Een gezond personeelsbestand is nodig voor een gezonde bedrijfsvoering
en wij streven naar een vitale organisatie. Door het identificeren van gezondheidsgevaren, het beheersen van
blootstelling aan gevaar en het meedoen aan specifieke
trainingen willen wij beroepsziektes voorkomen.
Milieu
Wij zijn met onze activiteiten doorlopend alert op
het voorkomen van schade aan het milieu. Wij maken
zorgvuldig gebruik van energie, water, grondstoffen en
hulpmiddelen. Door beheersing van energieverbruik zal
gewerkt worden aan een structurele vermindering van
onze CO2 footprint.
Kwaliteit en Klantgerichtheid
Onze goede reputatie wordt bepaald door de
kwaliteit van ons werk en de manier waarop we dit
uitvoeren. In de kwaliteitsprocedures van onze ondernemingen staat geborgd hoe wij dit doen. Wij maken
heldere, duidelijke en controleerbare afspraken met de
opdrachtgever met betrekking tot kwaliteit, veiligheids- en milieuzorg, specificaties, prijs en levertijd van
producten of diensten. Wij handelen eventuele klachten
zorgvuldig af, waarbij in alle redelijkheid naar een overeenstemming met de opdrachtgever wordt gestreefd.
Wij blijven voortdurend werken aan verbetering van
kwaliteit, veiligheid en milieuzorg.
Zakelijke Integriteit en Transparantie
Te allen tijde doen wij zaken in openheid met
inachtneming van integriteit, eerlijkheid en redelijkheid
binnen de grenzen van commerciële vertrouwelijkheid en
de internationale gebruiken. Daarnaast geloven wij als
bedrijf in het belang van vertrouwen, openheid,
teamwork, professionaliteit en trots zijn op wat wij doen.
Wij verwachten van onze medewerkers dat zij professioneel, gezamenlijk en eerlijk werken, binnen en buiten de
onderneming. Onze medewerkers bepalen immers hoe
wij onze klanten, leveranciers en de onderlinge samenwerking waarderen. Wij doen geen zaken met partijen als
dat leidt tot overtreding of omzeiling van wet- en
regelgeving en andere maatschappelijke en/of bedrijfseigen normen en waarden.
Flexibiliteit
Wij zijn een modern dynamisch bedrijf dat in
nauwe samenspraak met onze relaties flexibel inspeelt
op veranderingen in de maatschappij en samenleving.
Wij hebben een open relatie en kijken continu naar
verdere verbetering.
Werkomstandigheden
Ons uitgangspunt is dat mensen, zonder daarbij
onderscheid te maken, waardevol zijn en dat zij in de
gelegenheid worden gesteld zich persoonlijk te
MOURIK JAARBEELD 2015
72
Dodehoeklessen
Bij Mourik vinden we het belangrijk dat onze werkzaamheden veilig verlopen. We verzorgen daarom dodehoeklessen
op scholen in regio’s waar we werken, zoals het traject van
de dijkverbetering Kinderdijk-Schoonhovenseveer (KIS).
Tijdens die lessen werd er een quiz gehouden. De winnaars
mochten een kijkje nemen op het projectkantoor van KIS.
ontwikkelen. Wij voeren een rechtvaardig en sociaal
beleid, zorgen voor goede arbeidsomstandigheden
waarbij het investeren in mensen centraal staat en zien
erop toe dat de juiste persoon op de juiste plek werkt.
Wij creëren een werkomgeving waarin wij verschillende
culturen respecteren, een ieder gelijkwaardig behandelen en waarin collegialiteit en mensgerichtheid centraal
staan. Wij discrimineren niet, ook niet op basis van
leeftijd, etnische en/of sociale achtergrond, geslacht,
seksuele voorkeur, politiek of godsdienst.
Samenwerken
Wij maken gebruik van aanwezige capaciteit,
kennis en middelen, zowel extern als intern. Ons
uitgangspunt is het projectmatig samenwerken binnen
de Mourik organisatie en met onze partners. Op deze
manier levert een project een bijdrage op die verder
gaat dan het financiële resultaat en het belang van de
individuele werkmaatschappijen.
sing, zoeken wij constant naar nieuwe mogelijkheden
om de beste en veiligste oplossingen te bieden aan onze
klanten. Via de Mourik Innovatiecommissie ondersteunen wij en belonen wij innovatie.
Dit leidt tot een verbetering van onze bedrijfsvoering
met betrekking tot mens, milieu en/of maatschappij.
Innovatie voor het reduceren van arbeidsrisico’s en het
verhogen van efficiëntie heeft daarbij vooral de
aandacht.
Interne en Externe Controles
Afhankelijk van de werkmaatschappij zijn wij
in bezit van onder meer de volgende certificaten:
NEN-EN-ISO 9001, NEN-EN-ISO 14001 en VCA. Waar
van toepassing zijn hier specifieke certificaten aan
toegevoegd.
Wij conformeren ons aan interne en externe onafhankelijke controles om de effectieve werking en naleving van
onze gedragscodes en procedures te toetsen. Wij werken
voortdurend aan verbetering van onze prestaties.
Opvolging
Indien een medewerker onze gedragsregels niet
opvolgt, zal dit worden gesanctioneerd.
Groot-Ammers, 1 juni 2013
Innovatie
Raad van Bestuur
Door creativiteit en kennis van onze medewerkers
te combineren met nieuwe technologie en/of toepas-
Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
MOURIK JAARBEELD 2015
73
OVER DIT VERSLAG
Over dit verslag
Dit hoofdstuk geeft specifieke informatie over ons rapportageproces en de
rapportagemethoden om tot de cijfers en
onderwerpen van dit verslag te komen.
Doelgroep
Wij leggen aan alle belanghebbenden
verantwoording af over het duurzaamheidsbeleid en de bijbehorende resultaten.
Het gaat onder andere om opdrachtgevers,
medewerkers, leveranciers, onderaannemers, branchegenoten, media, NGO’s en
overheden.
Vergaren van informatie
We voeren een stakeholdersanalyse uit
en gaan met onze externe stakeholders in
gesprek over Maatschappelijk Verantwoord
Ondernemen om de informatiebehoefte
te inventariseren. Zie de uitkomsten in de
paragraaf Materialiteitsanalyse op pagina 8.
Intern analyseren we de informatiebehoefte
door middel van interviews, enquêtes en
personeelsbijeenkomsten. Lees meer in het
hoofdstuk Verbinding met de omgeving
vanaf pagina 37.
Indien blijkt dat onze stakeholders materiële
informatie missen in het verslag, nemen we
deze informatie op vanaf rapportagejaar
2016. Gedurende het jaar vindt overleg
plaats tussen de bij duurzaamheid betrokken functionarissen. In juli 2015 is het
Jaarbeeld 2014 geëvalueerd en in september en november zijn LEAN-bijeenkomsten
geweest om het Jaarbeeld 2015 te plannen
en de voortgang te bespreken, ervaringen
uit te wisselen en afspraken te maken over
de nieuwe cyclus.
De gebruikte gegevens zijn afkomstig uit diverse systemen en administraties zoals Profit
als het gaat om HRM gerelateerde aspecten.
Om uniformiteit te waarborgen, hebben wij
een rapportagehandboek opgesteld. Veel
gegevens zijn verzameld op centraal niveau
door middel van diepte-interviews en
gestandaardiseerde lijsten. Data is vervol-
gens gecontroleerd door de directies en de
MVO-stuurgroep.
Reikwijdte
Dit Jaarbeeld gaat over het kalenderjaar
2015. Er zijn ten opzichte van voorgaande
jaren geen aanpassingen van informatie en
geen significante wijzigingen ten aanzien
van reikwijdte en aspectafbakening.
Voor het overzicht van de gekozen KPI’s verwijzen wij naar de GRI G4 Referentietabel op
pagina 76. Tenzij anders vermeld, gelden de
KPI’s voor alle bedrijven waarin Mourik een
meerderheidsbelang heeft. De materiële
thema’s voor Mourik zijn bepaald op basis
van een gedetailleerde materialiteitsanalyse
aan de hand van trends-, omgevings- en
stakeholdersanalyses. Rekening houdend
met de mate van invloed, relevantie en
belang voor stakeholders is de reikwijdte
van de gerapporteerde onder werpen en
KPI’s bepaald. Elk jaar evalueren we of de
informatie voorziet in de gerechtvaardigde
informatiebehoefte van onze stakeholders.
Als er een dusdanige mate van invloed is om
erover te kunnen rapporteren, nemen we
deze informatie op vanaf verslagjaar 2016.
Verslaggevingssystematiek
Mourik heeft haar Jaarbeeld opgesteld
in overeenstemming met GRI G4 optie Core.
De CO2 emissies zijn gerapporteerd conform
de methodiek van de CO2 prestatieladder
versie 3.0, SKAO - uitgave 10 juni 2015. De
policy van Mourik is om het verslag te laten
beoordelen conform de GRI G4 door een
onafhankelijke accountant om als organisatie
te excelleren op het gebied van duurzaamheid en aan de transparantieverwachtingen
te voldoen van onze stakeholders. Wij hebben Deloitte Accountants B.V. een opdracht
verstrekt om de op pagina 77 opgenomen
KPI’s met een beperkte mate van zekerheid
te beoordelen. Het door hen afgegeven
assurance rapport (assurance over GRI G4 in
accordance) is opgenomen op pagina 75.
Gegevens zijn afkomstig uit geconsolideerde
data in bedrijfssystemen. De keuze van KPI’s
is ingegeven door de maatschappelijke
MOURIK JAARBEELD 2015
74
en inhoudelijke relevantie en de mate van
beïnvloedbaarheid van de organisatie, zie de
materialiteitsanalyse. Vanuit de ‘Sector Supplement Construction and Real Estate’ is CRE6
gerapporteerd, omdat deze als meest relevant
is beoordeeld. Als volgend jaar blijkt dat ook
andere KPI’s relevant zijn voor Mourik, nemen
wij deze mee in de verslaglegging.
Toelichting op enkele KPI’s
In dit Jaarbeeld rapporteren wij over
EC-1 met omissies (zie DMA-tabel op pagina
78-79), zoals ten aanzien van 'country by
country reporting'. Country by country reporting wordt binnen Mourik nog niet gerapporteerd en is tevens niet als relevant onderwerp
aangedragen door de stakeholders. Binnen
Mourik is geen sprake van agressieve tax
planning.
Als blijkt uit de consultatie met onze stakeholders dat het een materieel onderwerp is,
zullen wij de mogelijkheden inventariseren
om de informatie vanaf het verslagjaar 2016
op te nemen.
In de GRI G4 Referentietabel is bij enkele
indicatoren vermeld dat er omissies zijn ten
opzichte van de GRI G4 indicator protocollen (aangeduid met *). Zo maakt Mourik in
de monitoring van incidenten en trainingen
vanuit gelijkheidsprincipe geen onderscheid
in medewerker categorieën, geslacht en regio.
In 2016 zal Mourik analyseren of de huidige
omissies in de verslaggeving over de indicatoren G4-CRE6, G4-LA6, G4-LA9 en SO4 en de
DMA’s aanvulling behoeven en de uitkomst
van de analyse rapporteren in het volgende
Jaarbeeld. In 2016 beoordelen wij hoe wij de
disclosure management approach (DMA) over
anticorruptie en gezondheid en veiligheid
het beste kunnen laten aansluiten op GRI G4
Sector Disclosure Construction and Real Estate.
Om de reductie in energiebehoefte van de
producten en diensten te rapporteren, zie pagina 60 tot en met 63, zijn LCA-studies (Levens
Cyclus Analyse, ketenanalyse) uitgevoerd om
de CO2 footprint hiervan te bepalen. Een aantal
producten wordt gerapporteerd naar aantallen, in plaats van aantoonbare reductie, omdat
de gerealiseerde reductie afhankelijk is van de
toepassing en geleverde prestaties.
ASSURANCE RAPPORT
met beperkte zekerheid van de onafhankelijke accountant inzake het Jaarbeeld van Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Aan: De Raad van Bestuur en overige belanghebbenden van Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
W
ij hebben de in het Jaarbeeld 2015
van Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
te Groot-Ammers opgenomen en
de op pagina 77 genoemde Key Performance Indicatoren (KPI’s) onderzocht met
als doel een beperkte mate van zekerheid te
verstrekken dat de KPI’s, vermeld op pagina
77, geen afwijkingen van materieel belang
bevatten.
Daarnaast hebben wij beoordeeld of het
Jaarbeeld door Joh. Mourik & Co. Holding
B.V. is opgesteld op basis van toepassingsniveau ‘core’ in overeenstemming met de
Sustainability Reporting Guidelines (GRI-G4)
van het Global Reporting Initiative.
Beperkingen bij het onderzoek
In het verslag is toekomstgerichte
informatie opgenomen in de vorm van
ambities, strategie, plannen, verwachtingen
en ramingen. Inherent aan deze informatie is
dat de werkelijke uitkomsten in de toekomst
kunnen afwijken en daarom onzeker zijn.
Wij geven geen zekerheid bij de veronderstellingen en de haalbaarheid van toekomstgerichte informatie in het verslag.
Verantwoordelijkheid
van het bestuur
Het bestuur van de vennootschap is
verantwoordelijk voor het opstellen van het
verslag in overeenstemming met Sustainability Reporting Guidelines GRI G4 in
accordance level ‘core’ van Global Reporting
Initiative (GRI), inclusief het identificeren van
stakeholders en het bepalen van materiële
onderwerpen. De door het bestuur gemaakte keuzes ten aanzien van de reikwijdte
van het Jaarbeeld en de daarin opgenomen
KPI’s zijn uiteengezet op pagina 74 van
het Jaarbeeld.
De directie is tevens verantwoordelijk voor
een zodanige interne beheersing als zij
noodzakelijk acht om het opstellen van het
verslag mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van
fraude of fouten.
Verantwoordelijkheid
van de accountant
Onze verantwoordelijkheid is het
geven van een conclusie over de hierboven
genoemde KPI’s op basis van de door ons
verrichte beoordeling. Wij hebben onze
beoordeling met betrekking tot de genoemde KPI’s verricht in overeenstemming
met Nederlands recht, waaronder Standaard
3810N, “Assurance-opdrachten inzake maatschappelijke verslagen”. Dit vereist dat wij
voldoen aan de voor ons geldende ethische
voorschriften en onze beoordeling zodanig
plannen en uitvoeren dat een beperkte
mate van zekerheid wordt verkregen dat
het verslag geen afwijkingen van materieel
belang bevat.
Een beoordeling is gericht op het verkrijgen
van een beperkte mate van zekerheid. De
werkzaamheden die worden verricht bij
het verkrijgen van een beperkte mate van
zekerheid zijn gericht op het vaststellen van
de plausibiliteit van informatie en zijn geringer in diepgang dan die bij een assuranceopdracht gericht op het verkrijgen van
een redelijke mate van zekerheid. De in
dit kader uitgevoerde werkzaamheden
bestonden in hoofdzaak uit het inwinnen
van inlichtingen bij functionarissen van de
entiteit en het uitvoeren van cijferanalyses
met betrekking tot de informatie opgenomen in het verslag. De mate van zekerheid
die wordt verkregen bij beoordelingswerkzaamheden is daarom ook lager dan de
mate van zekerheid die wordt verkregen
bij controlewerkzaamheden. Wij zijn van
mening dat de door ons verkregen assurance-informatie voldoende en geschikt
is om een onderbouwing voor onze
conclusie te bieden.
MOURIK JAARBEELD 2015
75
Werkzaamheden
Onze belangrijkste werkzaamheden
bestonden uit:
» Het evalueren van het toepassingsniveau
volgens de Sustainability Reporting Guidelines (GRI G4 in accordance level ‘Core’)
van GRI.
» Het evalueren van de opzet van de
systemen en processen voor informatieverzameling en -verwerking voor de
informatie in het verslag.
» Het evalueren van de interne en externe
documentatie, in aanvulling op interviews,
om vast te stellen of de informatie in het
verslag voldoende is onderbouwd.
Conclusie
Op grond van onze werkzaamheden
met inachtneming van de beperkingen
die in de paragraaf “Beperkingen bij het
onderzoek” zijn weergegeven, is ons niets
gebleken op basis waarvan wij zouden
moeten concluderen dat:
» De KPI’s zoals opgenomen in het Jaarbeeld 2015 niet in alle van materieel
belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in
overeenstemming met de Sustainability
Reporting Guidelines (GRI-G4) van het
Global Reporting Initiative.
» Het Jaarbeeld 2015 niet is opgesteld in
overeenstemming met toepassingsniveau
‘core’ van de Sustainability Reporting
Guidelines (GRI-G4) van het Global
Reporting Initiative.
Rotterdam, 31 maart 2016
Deloitte Accountants B.V.
A.G. van Bochove RA
Pa
gi
na
In
di
ca
to
r
De
fin
iti
e
GRI G4 REFERENTIETABEL
Geïdentificeerde materiële
aspecten en grenzen
Strategie
G4-1
Een verklaring van de hoogst
beslissingsbevoegde van de
organisatie over de relevantie
van de duurzame ontwikkeling
van de organisatie en haar
strategie
7, 16
B. Entiteiten in de geconson.v.t.
lideerde jaarrekening die niet
zijn opgenomen in het verslag
Organisatieprofiel
G4-3
Naam van de organisatie
44
G4-4
Producten en diensten
44
G4-5
Locatie van het hoofdkantoor
van de organisatie
80
G4-6
Het aantal landen waarin de
organisatie actief is
17
G4-7
Eigendomsstructuur en
rechtsvorm
43
G4-8
Afzetmarkten (geografische
17, 19,
verdeling, sectoren en soorten 21, 25,
klanten)
27, 29,
31
G4-9
Omvang van de organisatie
50
G4-10 Totale personeelsbestand naar 50-51
geslacht, type werk,
arbeidsovereenkomst en regio
G4-11 Percentage medewerkers dat
onder een collectieve
arbeidsovereenkomst valt
G4-12 Beschrijving van keten
G4-13 Significante veranderingen
tijdens de verslaggevingsperiode wat betreft omvang,
structuur en eigendom
51
37-41
14
G4-14 Toepassing van het voorzorgs7,
principe
78-79
G4-15 Extern ontwikkelde economi41,
sche, milieugerelateerde en
62, 74
sociale handvesten, principes
of andere initiatieven die de
organisatie onderschrijft
G4-16 Lidmaatschappen van verenigingen en/of (inter)nationale
belangenorganisaties
G4-17 A. Alle entiteiten die zijn opge- 70-71
nomen in de geconsolideerde
financiële verklaringen of
vergelijkbare documenten
van de organisatie
G4-18 Proces voor het bepalen van de
inhoud van het verslag
74
G4-20 De grenzen van de materiële
aspecten die binnen de
organisatie vallen
78-79
G4-21 De grenzen van de materiële
onderwerpen die buiten de
organisatie vallen
78-79
G4-22 Verslag van de gevolgen van
eventuele aanpassingen van de
informatie en de redenen voor
deze aanpassingen
74
G4-23 Significante veranderingen ten
opzichte van vorige verslagperiodes ten aanzien van de
reikwijdte en aspectafbakening
74
37-41
37
G4-26 Benadering van het betrekken 8-9,
van stakeholders
37-41
41,
62-63
MOURIK JAARBEELD 2015
76
G4-28 Verslagperiode
74
G4-29 Datum van het meest recente
verslag
74
G4-30 Verslaggevingscyclus
74
G4-31 Contactpunt vragen
80
G4-32 A. De ‘in accordance optie’ die de
organisatie heeft gekozen
74
B. GRI-index voor de gekozen
optie
C. Verwijzing naar het externe
assurance-rapport, indien het
rapport extern is geverifieerd
G4-33 Beleid en huidige praktijk
aangaande het betrekken van
externe assurance van het
verslag
Stakeholdersbetrokkenheid
G4-25 Basis voor inventarisatie en
selectie van stakeholders
8, 41
Verslagparameters
G4-19 Overzicht van alle materiële
8-9,
aspecten die geïdentificeerd zijn 78-79
in het proces voor het bepalen
van de inhoud van het verslag
G4-24 Lijst van groepen stakeholders
die de organisatie heeft
betrokken
G4-27 De voornaamste onderwerpen
en vraagstukken die naar voren
zijn gekomen door de
betrokkenheid van belanghebbenden en hoe de organisatie
hierop heeft gereageerd.
Rapportage van de groep
belanghebbenden die een
belangrijk onderwerp of een
zorg hebben opgeworpen
76-77
75
74
Bestuurstructuur
G4-34 Bestuursstructuur van het
43-44
hoogste bestuurslichaam en de
commissies die verantwoordelijk
zijn voor de besluitvorming ten
aanzien van economische,
sociale en milieu-impact
KPI'S
Mourik rapporteert de Disclosure Management
Approach (DMA) op pagina 78-79
G4-56 De waarden, principes,
standaarden en gedragsnormen
van de organisatie, zoals
gedragscodes en ethische
codes
72
Economische prestatieindicatoren
G4-EC1 Directe economische waarden 66-68
die zijn gegenereerd en
gedistribueerd*
G4-EC3 Dekking van de verplichtingen 12-13
in verband met het vastgestelde
uitkeringenplan van de organisatie*
G4-EC4 Significante financiële steun van
een overheid*
14
G4-LA5 Percentage van het totale
58-59
personeelsbestand dat is
vertegenwoordigd in formele
gezamenlijke arbocommissies
van werkgevers en werknemers
die bijdragen aan de controle
op en advies over
arboprogramma´s
G4-LA6 Letsel-, beroepsziekte-,
49, 53,
uitvaldagen- en verzuimcijfers 56-57
en het aantal werkgerelateerde
sterfgevallen naar geslacht en
regio*
Training en onderwijs
G4LA9
Gemiddeld aantal uren dat een
medewerker per jaar besteedt
aan opleidingen, onderverdeeld
naar geslacht en medewerkerscategorie*
G4LA10
Programma´s voor
49-50
competentiemanagement en
levenslang leren die de
blijvende inzetbaarheid van de
medewerkers blijven
garanderen en hen helpen bij
het afronden van hun loopbaan*
G4LA11
Percentage medewerkers dat
regelmatig wordt ingelicht
omtrent prestatie- en
loopbaanontwikkeling naar
geslacht en medewerkerscategorie*
50
G4CRE6
Percentage van de organisatie
waarvan is bevestigd dat het
werkt conform een
internationaal erkend
arbomanagementsysteem
56
Milieu prestatie-indicatoren
Energie
G4-EN3 Energieverbruik binnen de
organisatie
62
G4-EN5 Energie intensiteitsratio
61
G4-EN7 Vermindering in
energiebehoefte van producten
en diensten*
63
Emissies
G4EN15
Directe emissies van
broeikasgassen naar gewicht
(scope 1)
61
G4EN16
Indirecte energie-emissies van
broeikasgassen naar gewicht
(scope 2)
61
* rapportage met omissie, zie pagina 74
51
Anti-corruptie
Arbeidsomstandigheden
G4-LA1 Totaal aantal en snelheid van
personeelsverloop per
leeftijdsgroep en geslacht
Key Performance
Indicators (KPI's)
Gezondheid en veiligheid
Ethiek en integriteit
50, 53
G4-SO4 Communicatie en training
inzake anticorruptiebeleid en
-procedures*
MOURIK JAARBEELD 2015
45
77
» Totale personeelsbestand naar type
werk, arbeidsovereenkomst en regio
» Percentage medewerkers dat onder
een collectieve arbeidsovereenkomst
valt (Nederland)
» Geconsolideerde balans per
31 december 2015 en geconsolideerde
winst-en-verliesrekening over 2015
» Pensioenregelingen (Nederland en
België)
» Significante financiële steun van een
overheid
» Energieverbruik binnen de organisatie
(Nederland)
» Energie intensiteitsratio (Nederland)
» Energiereductie van de energiebehoefte ten aanzien van producten en
diensten (Nederland)
» Directe emissies van broeikasgassen
naar gewicht (scope 1) (Nederland)
» Indirecte emissies van broeikasgassen
naar gewicht (scope 2) (Nederland)
» Personeelsverloop per leeftijdsgroep
en geslacht en regio
» Percentage van het totale personeelsbestand dat is vertegenwoordigd in
formele gezamenlijke
arbocommissies
» Letsel-, beroepsziekte-, uitvaldagenen verzuimcijfers (Nederland en België)
en het aantal werkgerelateerde
sterfgevallen
» Gemiddeld aantal uren dat een
medewerker per jaar besteedt aan
opleidingen (Nederland)
» Programma´s voor competentiemanagement en levenslang leren
(Nederland)
» Percentage medewerkers met wie
functionerings- en beoordelingsgesprekken zijn gevoerd (Nederland)
» Medewerkers die integriteitstrainingen
hebben gevolgd (Nederland)
» Medewerkers, werkzaam onder
een internationaal erkend
veiligheidssysteem
DISCLOSURE MANAGEMENT
APPROACH (DMA)
GRI ASPECT
MOURIK THEMA
SCOPE
WAAROM MATERIEEL
Economische prestaties
Continuïteit
Wereld. Mourik heeft als beleid
geen informatie over kosten en
resultaten per divisie te
publiceren als deze vertrouwelijk
en/of commercieel gevoelig is,
zie pagina 74, paragraaf
Toelichting op enkele KPI's
Onze stakeholders vinden
betrouwbaarheid en kwaliteit van
essentieel belang. Daarmee voegen
wij (economische) meerwaarde toe,
die resulteert in continuïteit
Energie en emissies
Energie efficiency en CO2
Nederlandse Mourik-bedrijven
met operationeel
meerderheidsbelang
Energie en emissies zijn voor onze
stakeholders belangrijke thema’s en
wij kunnen invloed uitoefenen op de
vermindering hiervan
Veiligheid en Gezondheid
Veiligheid
Wereld, enkele KPI’s hebben als
scope Nederland en België
Veilig werken is een belangrijk
speerpunt van ons beleid en een
minimale vereiste om te mogen
werken bij onze klanten. Onze
mensen zijn ons belangrijkste
kapitaal. Zij moeten te allen tijde hun
werk veilig doen
Arbeidsomstandigheden
Duurzame inzetbaarheid en
Social Return
Wereld
Toenemende vergrijzing en het
langer doorwerken vragen om
levensfasebewuste oplossingen. Het
is daarom essentieel om
medewerkers in alle fases van hun
werkzame leven te begeleiden, zodat
ze gezond en vitaal functioneren
Training en onderwijs
Competentiemanagement en
Ruimte voor talent
Wereld, enkele KPI’s hebben als
scope Nederland en België
Kennis en competenties van
medewerkers zijn cruciaal voor de
continuïteit van Mourik. Wij investeren
daarom in de groei van onze mensen
en het behoud van talent
Anti-corruptie
Integriteit en Compliance
management
Nederland, ambitie: in 2020
wereldwijd compliant zijn
Als een organisatie integer wil
ondernemen, is compliance
management een essentieel
onderdeel. We moeten voldoen aan
alle wet- en regelgeving om in control
en compliance te zijn
MOURIK JAARBEELD 2015
78
BEHEERSINGSPROCESSEN
EVALUATIEPROCESSEN
Bedrijven rapporteren jaarlijks hun financiële waarden aan de Raad van
Bestuur in jaarplannen waarin deze worden besproken en geëvalueerd.
Tevens vindt maandelijks de bespreking en rapportage van de
financiële en economische prestaties tussen de directies en de Raad
van Bestuur plaats
Beoordeling door interne controle, externe
accountantscontrole, jaarverslaglegging en rapportage aan
Raad van Bestuur
Mourik Infra heeft het hoogste niveau (5) op de CO2 Prestatieladder van
SKAO. Mourik Services heeft in 2015 niveau 3 behaald. Nederlandse
Mourik-bedrijven brengen jaarlijks hun CO2 footprint in kaart en we
nemen maatregelen om deze te reduceren
Jaarlijkse toetsing door certificerende instelling op basis van
de CO2 Prestatieladder. Uitstoot en verbruik worden
besproken door het management en betrokken
functionarissen
De holding stelt jaarlijks een veiligheidsplan op, waaraan de divisies zich
committeren. Door middel van veiligheidscampagnes brengen we
veiligheid onder de aandacht en door ons VCA-certificaat borgen we
veiligheid in onze bedrijfsvoering. Waar nodig nemen wij direct
verbetermaatregelen. Voor veiligheid staan structurele verbeteranalyses
en –maatregelen opgenomen op pagina 58 en 59. Voor gezondheid
staan op pagina 11 de maatregelen omschreven om het ziekteverzuim
omlaag te brengen en duurzame inzetbaarheid te bevorderen
Elk kwartaal stellen we een rapportage op met de
veiligheidscijfers die geëvalueerd wordt door de directie en
de Raad van Bestuur
Wij investeren in actief gezondheidsbeleid met aandacht voor preventie
en terugdringen van fysieke belasting. Wij bieden onze medewerkers
een Periodiek Arbeidsdeskundig Gezondheids Onderzoek (PAGO). Waar
nodig zorgen wij voor begeleiding op maat voor gewichtsbeheersing,
cursussen voor stoppen met roken, en lifestyle, zoals Slim omgaan met
fysieke belasting. Wij hebben diverse programma’s voor duurzame
inzetbaarheid en persoonlijke ontwikkeling zoals Slim for Job en
motivatietrainingen. Wij besteden veel aandacht aan de ontwikkeling
van machines of gereedschappen om fysiek werk te verlichten. Mourik
Groot-Ammers heeft trede 2 van de Prestatieladder Socialer
Ondernemen behaald
Door middel van functioneringsgesprekken beoordelen en
evalueren we het functioneren van onze medewerkers.
Rapportage door bedrijfsarts, evaluatie door personeelszaken
en beoordeling door directie
Wij maken gebruik van een opleidingsmatrix en we hebben meerdere op
maat gemaakte trainingen en ontwikkelprogramma’s
In de functioneringsgesprekken evalueren we de behoefte
voor training en ontwikkelprogramma’s. Leidinggevenden en
afdeling personeelszaken inventariseren en organiseren
We hebben een compliance programma opgesteld en uitgerold. Met
onze certificaten, zoals ISO 14001en de MVO Prestatieladder, hebben we
compliance geborgd in ons managementsysteem. We geven
integriteitscursussen aan onze medewerkers. In 2011 is een compliance
manager aangesteld
Door middel van interne audits controleren we op het
beheer van wetten, normen en regels en de implementatie
van de wijzigingen. Daarnaast wordt er schriftelijk
gerapporteerd aan de compliance manager en directie
MOURIK JAARBEELD 2015
79
COLOFON
Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Voorstraat 67, Postbus 2
2964 ZG Groot-Ammers
T +31-184 -667200
E [email protected]
www.mourik.com
Publicatiedatum:
31 maart 2016 (digitaal)
Teksten en samenstelling:
Julia van Dam, Gert Griffioen,
Cora de Groot, Ronald Lamé,
Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Eindredactie:
Hanny Verhoeckx, Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Concept/Grafisch ontwerp/3D Visualisaties:
Remco Baars, Studio ‘beet’ vormgeving
Foto’s:
Remco Baars, Eric Bakker Fotografie,
Portret in Bedrijf, Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Drukwerk:
De Groot Drukkerij bv
Vertaling:
Vertaalbureau De Drechtsteden
Oplage:
1.000 Nederlands, 750 Engels
Wij ontvangen graag uw mening en feedback
over dit Jaarbeeld en over ons beleid en initiatieven.
Hebt u vragen of ideeën?
Stuur uw mail naar [email protected]
Dit verslag kunt u tevens downloaden via
www.mourik.com/jaarverslag2015
Van dit verslag is een video-impressie te bekijken op
www.mourik.com/jaarverslag2015
» Er is een Engelse versie van dit verslag
beschikbaar als PDF op www.mourik.com
» An english translation of this report is
available as a pdf at www.mourik.com
» In case of textual contradictions,
the Dutch version shall prevail
» De Financiële Jaarrekening kunt u opvragen
via [email protected]
NEXT
PLAN
“Mourik betekent heel veel
voor me. Geen dag is hier
hetzelfde. Het geeft mij dan ook
veel voldoening om kennis over te
dragen aan de jongere generatie.
Soms moeten ze wat beter luisteren
en leren, maar in het algemeen ben
ik blij dat wij zo actief bezig zijn
met jongeren. Ze hebben de
toekomst.”
Teun Mijnders
Machinist bij Mourik Services
(Mourik- veteraan met 48 dienstjaren)
JAARBEELD 2015
Joh. Mourik & Co. Holding B.V.
Voorstraat 67, Postbus 2
2964 ZG Groot-Ammers
T +31-184-66 72 00
E [email protected]
www.mourik.com