Voorkom ongewenste scheuren: dilateer

Commentaren

Transcriptie

Voorkom ongewenste scheuren: dilateer
09BWA007_atec.qxp
9/1/09
Aannemer
1:04 AM
Page 6
BOUWPLAATS
Kennis over microdilataties kan beter
Voorkom ongewenste
scheuren: dilateer
Door op de juiste manier microdilataties aan te brengen, zijn ongewenste
scheuren in betonvloeren en gebarsten tegels te voorkomen. Kennis hierover bij
Nederlandse aannemers kan worden verbeterd, zeggen specialisten van Atec.
Er bestaat ook geen landelijke norm voor dit type dilataties.
TEKST PAUL DIERSEN FOTO ’S AT EC PROFILE SYSTEMS
B
eton beweegt. Na de stort krimpt
het en buiten dat ondervindt het
materiaal invloed van temperatuur, vocht en wind, alsmede zetting en
seismische activiteit. Je hoeft geen bijzonder hoogleraar te zijn om te begrijpen dat een gebouwconstructie van
beton ruimte moet hebben om al die
bewegingen op te vangen. Daarom worden in constructies dilataties toegepast,
in vloeren, wanden en daken.
Veel problemen zijn er volgens specialisten Henk Bijl en Jan Peter de Boer van
Atec Profile Systems niet met het
toepassen van deze macrodilataties.
Het aanbrengen van zogenoemde microdilataties daarentegen, gebeurt vaak
niet. Dat zijn insnijdingen in vloeren die
uitzetting en krimp moeten opvangen.
Ongecontroleerde scheurvorming in
betonvloeren en gebarsten tegels zijn
daarmee te voorkomen.
Krimp
Zoals gezegd, beton krimpt als het droog
wordt. Dat is een onomkeerbaar feit.
Standaard kwaliteit beton (C28/35)
krimpt 4,1 mm per 10 meter. Een vloer
van een bedrijfshal van 30 bij 30 m
krimpt tijdens het droogproces dus
12,3 mm op zowel de lengte als de breedte. Dat droogproces duurt, afhankelijk
van de dikte van de vloer, zo’n 3 tot 4 jaar.
6
september 2009
09BWA007_atec.qxp
9/1/09
1:04 AM
Page 7
Omringende landen
doen het beter
Geen dilataties aangebracht: de vloer
Wel dilataties aangebracht: de vloer scheurt
scheurt ongecontroleerd.
netjes recht in.
Scheuren worden daarom pas na verloop
van tijd zichtbaar.
Een veelgebruikte ‘oplossing’ in Nederland is het toevoegen van extra wapening aan de betonvloer. Het idee is dat
daarmee scheuren te voorkomen zijn,
maar dat is een misvatting. In plaats van
een enkele scheur ontstaan door een
extra wapeningsmat overal kleine
scheurtjes (in ‘goed Nederlands’ microcracking) in het beton. Logisch, zegt Jan
Peter de Boer: “De natuur kun je niet
verloochenen. Scheuren als gevolg van
krimp zijn niet te voorkomen. Punt.”
in, voor de aanblik verandert er niets.
Er is dus geen zichtbare schade. Daarnaast geven de aangebrachte microdilataties het beton de ruimte om uit te
zetten als de temperatuur stijgt.
Klinkt allemaal logisch, maar toch
worden deze microdilataties nauwelijks
toegepast in Nederland. ‘Inherent aan
het product’, is doorgaans het antwoord
op de klacht van de opdrachtgever, dat
zijn vloer scheuren begint te vertonen.
De opdrachtgever heeft het maar te
accepteren.
In omringende landen als Duitsland, Frankrijk en het
Verenigd Koninkrijk is men beter op de hoogte van het
aanbrengen van microdilataties dan in Nederland. Er zijn
normen voor. Jan Peter de Boer noemt een voorbeeld:
“In Duitsland moet bij een vloer met harde afwerking om
de 6 tot 8 meter een dilatatie worden aangebracht. Dat is
daar wetgeving.”
Een norm voor microdilataties ontbreekt in ons land gek
genoeg, vinden De Boer en collega Bijl. En als er al microdilataties worden toegepast, worden die in 9 van de 10
gevallen niet berekend, zeggen ze.
De Nederlandse ‘oplossing’ – extra wapening in een betonvloer – is alleen maar duur. Volgens De Boer is een in het
werk gestorte betonvloer zonder die wapening 20 tot
30 procent goedkoper.
Tegels
Microdilataties
De truc is een betonvloer gecontroleerd
te laten scheuren. Dat kan door microdilataties aan te brengen: zaagsneden
van minimaal 50 procent van de vloerdikte. Daarmee wordt de vloer opgedeeld in kleinere vloervlakken en worden
trekkrachten verdeeld.
Gevolg? Krimpscheuren zullen ontstaan
op de zwakste plekken van de vloer: de
dilataties. De vloer scheurt netjes recht
Voor de
duidelijkheid
Atec onderscheidt macro- en
microdilataties:
Een macrodilatatie is altijd een
volledige doorsnijding tussen twee
onafhankelijk bewegende constructiedelen.
Microdilataties worden gevormd
door een beperkte insnijding in de
vloerconstructie en zijn nooit een
volledige onderbreking van de
constructie.
Helemaal essentieel wordt het aanbrengen van microdilataties als de afwerking
van de vloer uit hard materiaal bestaat,
zoals tegels. Tegels (gebakken of van natuursteen) krimpen niet door uitdroging
zoals beton na de stort. Wél krimpen ze
en zetten ze uit als gevolg van wisselingen in temperatuur en vochtigheid,
de ene soort extremer dan de andere.
Hierdoor ontstaan trekspanningen
tussen vloer en tegels. Wordt er niet of
niet goed gedilateerd, dan levert dit
loskomende en/of gebarsten tegels op,
of scheuren in de lijm. Kortom: een hoop
schade en verdriet. De tegelvloer moet
zelf dus ook gedilateerd worden, iets dat
in de praktijk te weinig voorkomt,
constateren de specialisten van Atec.
De beschuldigende vinger gaat in een
Een groot vloeroppervlak moet worden opgedeeld in kleinere
vloervelden om krimpscheuren te voorkomen.
dergelijk geval vaak naar de onderaannemer die de vloer heeft gelegd, of de
lijmfabrikant die zogenaamd een
ondeugdelijk product heeft geleverd.
“Terwijl de aannemer hoofdelijk aansprakelijk is”, aldus Henk Bijl. ■
www.atecpro.nl
Hoeveel krimpt beton?
Betonkwaliteit
Krimpverkorting in mm
2m
3m
4m
5m
6m
7m
8m
9m
10 m
C12/15 (B15)
1,08
1,62
2,16
2,70
3,24
3,78
4,32
4,86
5,40
C20/25 (B25)
0,94
1,41
1,88
2,35
2,82
3,29
3,76
4,23
4,70
C28/35 (B35)
0,82
1,23
1,64
2,05
2,46
2,87
3,28
3,69
4,10
C35/45 (B45)
0,72
1,08
1,44
1,80
2,16
2,52
2,88
3,24
3,60
C45/55 (B55)
0,62
0,93
1,24
1,55
1,86
2,17
2,48
2,79
3,10
C50/60 (B60)
0,54
0,81
1,08
1,35
1,62
1,89
2,16
2,43
2,70
september 2009
7