VRACHTWAGENBESTUURDER

Commentaren

Transcriptie

VRACHTWAGENBESTUURDER
VRACHTWAGENBESTUURDER
Preventie en Interim
1.
Toelichting
1.1. Taken
Vrachtwagenbestuurder is een beroep dat meerdere activiteiten omvat, met als doelstelling het in alle veiligheid en
binnen de afgesproken termijn laden, vervoeren en leveren van goederen, materialen, gevaarlijke producten of
dieren en dit met een gemotoriseerd voertuig van meer dan 3,5 ton.
De vrachtwagenbestuurder is werkzaam binnen een brede waaier van sectoren, aangezien het hier gaat om alle
mogelijke bedrijven die goederen moeten laten vervoeren, zowel verkoops- als andere bedrijven, nationaal en internationaal.
Bij de uitoefening van zijn/haar beroep kan de vrachtwagenbestuurder voor de volgende opdrachten staan:
1. zorgen voor het basisonderhoud van de vrachtwagen, d.w.z. de staat van het voertuig controleren en
kleine onderhoudswerkzaamheden uitvoeren (bv. oliepeil e.d. controleren,…)
2. verschillende types voertuigen besturen (vrachtwagen met laadbak, trekker met oplegger,…)
3. het correct laden van de goederen (lading evenwichtig verdelen, vastmaken en beschermen,…)
4. hulpmiddelen bedienen voor het verhandelen van de lading (steekwagen, transpallet,…)
5. zelf het voertuig laden en lossen of erop toezien dat deze handelingen correct worden uitgevoerd
6. de nodige administratieve documenten invullen (vervoerdocumenten, douaneformaliteiten, aanrijdingsformulier, ontvangstnota’s, prestatiebladen, tachograaf,…)
7. het te volgen traject en de tijdplanning uitstippelen of zich houden aan het traject en de tijd die vooraf
werden vastgelegd
8. het rijgedrag aanpassen aan externe factoren (weersomstandigheden, verkeersreglement, bebouwde
kom of autosnelweg, dag of nacht, verkeersdrukte,…)
9. zich houden aan de veiligheidsinstructies bij het vervoer van gevaarlijke producten, enz.
Om dit beroep te mogen uitoefenen moet de kandidaat aan volgende voorwaarden voldoen:
- minimum 18 jaar
- houder van rijbewijs C1, C1+E, C of CE volgens het type voertuig (zie 1.4 Rijbewijs)
Verwante benamingen:
- bestuurder nationaal of internationaal vervoer
- bestuurder goederenvervoer over de weg
- ADR-chauffeur
- vrachtwagenchauffeur
1
VRACHTWAGENBESTUURDER
1.2. Opleidingen
Basisopleiding
Een opleiding vrachtwagenbestuurder kan gevolgd worden:
- in het kader van het beroepsonderwijs (3de graad beroepsonderwijs met mogelijkheid voor 7de aanvullend jaar
“bestuurder zwaar vervoer”
- in erkende autorijscholen1
De VDAB (www.vdab.be) organiseert een theoretische en een praktische opleiding voor bestuurder zwaar vervoer
als voorbereiding op het rijexamen.
Verschillende opleidingsmodules voor bestuurders van vrachtwagens (gebruik tachograaf, rijden in moeilijke weersomstandigheden,…) worden georganiseerd door2 :
- VDAB
- opleidingsinstellingen van de sector, enz.
Bijzondere opleidingen
1. Getuigschrift van vakbekwaamheid voor bestuurders zwaar vervoer
Een persoon die reeds vanaf zijn 18 jaar het rijbewijs C of CE wenst te behalen moet een getuigschrift van vakbekwaamheid hebben (zie 1.4 Rijbewijs).
De opleiding voor het behalen van het getuigschrift van vakbekwaamheid wordt georganiseerd door de VDAB, het
technisch onderwijs, onderwijs voor sociale promotie3 en de sectorale opleidingsinstellingen.
Vanaf 2009 is het getuigschrift van vakbekwaamheid verplicht 4 voor alle bestuurders zwaar vervoer. Zij
moeten zowel een basisopleiding (initieel) als een permanente (vervolmaking) volgen bij een erkend opleidingscentrum, dit in uitvoering van een Europese richtlijn van 2003.
OPGELET: er bestaan twee types getuigschriften voor vakbekwaamheid
Het getuigschrift dat vereist wordt voor het behalen van het rijbewijs (zie hoger) en dat betrekking heeft op
de technische bekwaamheid van de chauffeur.
Het getuigschrift voor vakbekwaamheid als voorwaarde voor een persoon om een onderneming op te richten
en te runnen die goederen vervoert (kandidaat-vervoerder). Dit soort getuigschrift wordt afgegeven door de
Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer (www.mobilit.fgov.be) aan de kandidaten die eerst cursussen hebben gevolgd die door het Instituut voor Wegtransport (IWT - www.iwt-itr.be) worden georganiseerd en daarna
voor een door een examencommissie georganiseerd examen zijn geslaagd.
1
2
3
4
2
Lijst van de erkende autorijscholen www.mobilit.fgov.be
Lijst van de opleidingsinstellingen: zie DVD, technische documentatie of www.p-i.be
Lijst van de scholen zie DVD, technische documentatie of www.p-i.be
Meer informatie over de richtlijn 2003/59/EG van 15 juli 2003 zie DVD, technische documentatie of www.p-i.be
Bestuurders van vrachtwagens die gevaarlijke stoffen vervoeren (in tanks of bv. in colli, losgestort), moeten een
ADR-opleidingsgetuigschrift hebben. Dit kunnen ze behalen door een cursus te volgen bij één van de erkende
opleidingsinstellingen en te slagen voor het examen georganiseerd door het Instituut voor Wegtransport (IWT).
Het ADR-opleidingsgetuigschrift wordt afgeleverd door de FOD Mobiliteit en Vervoer, de geldigheidsduur bedraagt
5 jaar. De verlenging gebeurt door het volgen van een bijscholingsopleiding bij één van de erkende opleidingsinstellingen en het afleggen van een examen bij het Instituut voor Wegtransport (IWT). De bijscholingsopleiding met
bijhorend examen kan gebeuren vanaf één jaar voor de vervaldatum van het opleidingsgetuigschrift. Opgelet, bij
laattijdige aanvraag moet opnieuw de integrale opleidingscursus worden gevolgd met bijhorend examen.
OPGELET:
• vanaf 1 januari 2007 moeten ook de bestuurders van voertuigen van minder dan 3,5 ton MTM (maximaal
toegelaten massa) een ADR-opleidingsgetuigschrift bezitten, ongeacht de klasse. Enkel de bestuurders die
kunnen genieten van een gehele of gedeeltelijke vrijstelling van de ADR-reglementering2, zullen niet aan deze
verplichting onderworpen worden
• naar gelang van de klasse waartoe het gevaarlijk product behoort3, bestaan er verschillende types ADR-getuigschriften (bv. ADR-opleidingsgetuigschrift klasse 1 heeft betrekking op het vervoer van ontplofbare producten
over de weg = basiscursus + specialisatiecursus klasse 1)
• indien het transport van gevaarlijke stoffen in tankwagens gebeurt, dan moet de chauffeur een ADRopleidingsattest voor vervoer in tanks hebben (= basiscursus + specialisatie tanks)
De ADR-opleidingen en de examens worden georganiseerd door verschillende instellingen die erkend4 zijn door de
FOD Mobiliteit en Vervoer (bv. de VDAB, sommige technische scholen,…)
Het Instituut voor Wegtransport (IWT) neemt de examens af voor het ADR-getuigschrift, behalve voor:
- ontplofbare stoffen: de dienst springstoffen van de FOD Economie (www.mineco.fgov.be) - opleiding ADR
klasse 1
- radio-actieve stoffen: het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (www.fanc.fgov.be) - opleiding ADR
klasse 7
VRACHTWAGENBESTUURDER
2. Opleiding ADR1
Opmerking: ondernemingen die gevaarlijke goederen vervoeren of de laad-, los-, vul- of verpakkingswerkzaamheden
verrichten die met het vervoer samenhangen, moeten een veiligheidsadviseur5 aanduiden. Deze heeft als taak
ervoor te zorgen dat de activiteiten die verband houden met de gevaarlijke goederen, plaatsvinden onder de wettelijke voorwaarden en onder optimale veiligheidsvoorwaarden.
OPGELET:
Indien de uitzendkracht met hijswerktuigen of transportmiddelen (bv. een heftruck) moet werken,
moet hij een bijzondere opleiding gevolgd hebben6.
1 ADR staat voor “european Agreement concerning the international carriage of Dangerous goods by Road”
2 Gedeeltelijke of gehele vrijstelling: zie DVD, technische documentatie of www.p-i.be - Meer info: www.iwt-itr.be
3 Folder gevaarlijke producten: zie DVD, technische documentatie of www.p-i.be en IWT
4 Lijst van de erkende opleidingscentra: www.mobilit.fgov.be (Vade-Mecum Transport gevaarlijke goederen) of www.p-i.be (of DVD, technische documentatie)
5 Het KB van 1 juli 1999 betreffende de aanwijzing en de beroepsbekwaamheid van veiligheidsadviseurs voor het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, per spoor of over de binnenwateren (BS 13/07/1999). Meer info bij IWT die het examen organiseert (www.iwt-itr.be)
6 Meer informatie: zie technische steekkaart heftruckbestuurder (DVD, technische documentatie of www.p-i.be)
3
VRACHTWAGENBESTUURDER
1.3
Lexicon
Raadpleeg ook de website www.transperanto.org
30
NL
FR
ANG
ALL
ESP
IT
POL
TURC
Veiligheidsinstructies
Instructions
de sécurité
Safety
Instructions
Sicherheitsanweisungen
Normas de
seguridad
Istruzioni di
sicurezza
Instrukcja
bezpieczenstwa
Güvenlik
talimatları
Verboden te
roken
Interdiction
de fumer
No
smoking
Rauchen verboten
Prohibido
fumar
Vietato
fumare
Palenie
Zabronione
Sigara
içilmez
Verboden
voor GSM
Téléphone
mobile
interdit
No mobile
phones
Mobilfunk verboten
Prohibido
utilizar
teléfonos
móviles
Vietato l’uso
di telefoni
cellulari
Zakaz uzywania telefonow
komorkowych
Cep
telefonu
yasak
Veiligheidsschoenen
verplicht
Port de
chaussures
de sécurité
Wear
safety
shoes
Sicherheitsschuhe
anziehen
Zapatos
Scarpe di
sicurezza
Należy stosowac obuwie
ochronne
İş ayakkabısı
giy
Veiligheidshandschoenen verplicht
Port de
gants
Wear
gloves
Handschuhe
benutzen
Guantes
Guanti
protettivi
Należy nosic
rekawice ochronne
Eldiven giy
Maximum
snelheid
30 km/u
Vitesse
limitée
à 30
km/hre
Speed limit
< 30 km/hr
Höchstgeschwindigkeit
max. 30 km/h
Límite de
velocidad <
30 km/h
Limite di
velocità < 30
km/h
Ograniczenie
predkosci
<30km/godz
Hız limiti <
30 km/saat
Laadplaats
Point de
chargement
Loading
place
Ladestelle
Lugar de
carga
Luogo di
carico
Miejsce
Zaladunku
Yükleme
alanı
Zeil
Bâche/
rideau
Curtain
Plane (Gardine)
Cortina del
camión
Tenda di
copertura del
camion
Zaslona
Perde
Wielblokken
Cales de
roue
Wheel
chocks
Bremsklötze
Calzos
Cunei bloccaruote
Klocki do
blokady kol
Takoz
Laadplan
Plan de
chargement
Load plan
Ladeplan
Plan de
carga
Piano di
carico
Plan
zaladunku
Yükleme
planı
Verankering
Arrimage
Bracing
Verankerung,
Verstärkung
Arrumazón,
estiba
Fardatura
(Rinforzo)
Usztywnienie
Çember
atkısı
Vulmaterial
Materiau
de calage
Blocking
material
Füllmaterial / Ladungs
sicherungsmaterial
Material
para
asegurar la
carga
Materiale per
bloccare il
carico
Material
wypelniajacy
Takoz
malzemesi
Lading vastzetten
Calage du
chargement
Secure the
load
Die Ladung sichern
Asegurar la
carga
Fissare il
carico
Zabezpieczyc
zaladunek
Yükü bağla
Document
invullen
Remplir les
documents
Fill in the
paper
Papier ausfüllen
Rellenar los
papeles
Compili i
documenti
Wypelnic
papiery
Kağıdı
doldurun
Laaddocumenten
Documents
de
chargement
Loading
papers
Ladepapiere
Documentos
de la carga
Lista di carico
Papiery od
zaladunku
İrsaliye
Leveringsnummer
Numéro
d’expédition
Shipment
number
Liefernummer
Número
de envío/
embarque
Numero di
spedizione
Numer
Sevk
numarası
Handtekening
Signature
Signature
Unterschrift
Firma
Firma
Podpis
İmza
Piano di
carico
Plan zaladunku
Yükleme
planı
Laadplan
4
Plan de
chargement
Load plan
Ladeplan
Plan de
carga
Soorten voertuigen
Een lichte vrachtwagen of bestelwagen is een gemotoriseerd voertuig van max. 3,5 T
Een vrachtwagen is een gemotoriseerd voertuig van + 3,5 T
rijbewijs C
rijbewijs B
AUTOVOERTUIGEN
= voertuigen met motor die zich op eigen kracht kunnen verplaatsen
VRACHTWAGEN
= voertuig dat de laadbak op zijn eigen assen vervoert
en waaraan een aanhangwagen kan worden
gekoppeld
= voertuig zonder motor met twee
of meer assen en getrokken door een vrachtwagen
Vrachtwagen
= zelfdragend
Maximale lengte
(vrachtwagen)
12 meter
Vrachtwagen met
aanhangwagen
= zelfdragend chassis +
aanhangwagen
= totale sleep
TREKKER
= voertuig geschikt voor het trekken van een
oplegger van 25 à 38 T
= voertuig zonder motor getrokken
door een trekker, met 1, 2 of 3 assen achteraan
(voorkant rust op trekker)
Geleed voertuig
= trekker + oplegger
Trekker alleen
Maximale lengte (vrachtwagen + aanhangwagen)
18,75 meter
+ altijd een oplegger
VRACHTWAGENBESTUURDER
1.4
Maximale lengte
(trekker en oplegger)
16,5 meter
Voor alle voertuigen (vrachtwagen, trekker, aanhangwagen en oplegger):
• de maximale hoogte is 4 meter, rekening houdend met de maximale doorganghoogte van bruggen, tunnels,
poorten!
• de maximale breedte bedraagt 2,55 meter, maar voor transport van diepvriesgoederen kan de breedte tot
2,60 meter gaan
• het toegelaten gewicht hangt af van het aantal assen (tonnage tot 44 ton maximum)
OPGELET:
Verboden toegang voor bestuurders van
voertuigen waarvan de hoogte, lading inbegrepen, groter is dan de aangeduide
4 meter
2,55 meter
Verboden toegang voor bestuurders van
voertuigen waarvan de breedte, lading inbegrepen, groter is dan de aangeduide
Verboden toegang voor bestuurders van
voertuigen of slepen waarvan de lengte, lading
inbegrepen, groter is dan de aangeduide
5
VRACHTWAGENBESTUURDER
Er bestaat een grote variatie in de uitvoeringsvormen van voertuigen:
VOERTUIG
MET ZEIL
VOERTUIG
MET HALF ZEIL
VOERTUIG
MET KAST
VRACHTWAGEN
VOOR VERVOER
AUTO’S
CONTAINER-VOERTUIG
met vaste laadbak
kipwagen
tank-container
VOERTUIG MET LAADBAK
met vaste bak
kipwagen
BULKWAGEN
met vaste bak
TANKWAGEN
voor gas
voor petroleum
UITZONDERLIJK VERVOER
VEETRANSPORTWAGEN
kipwagen
KOELWAGEN
voeding
PLAT / KADER
Opmerking: een vervoer is uitzonderlijk indien de lading niet kan gesplitst worden in meerdere ladingen. Voor verplaatsing op de openbare weg moet dit voertuig een vergunning hebben waarin bijzondere voorwaarden vastgelegd worden (bv. twee rechthoekige borden met de tekst “uitzonderlijk vervoer” of “CONVOI EXCEPTIONNEL”,
en rijbeperkingen,...).
6
Rijbewijs
Voor voertuigen met een maximaal toegelaten massa (MTM) van meer dan 3,5 ton onderscheidt men naar gelang
van het voertuig:
RIJBEWIJS C
RIJBEWIJS C + E
Vrachtwagen met MTM > 7,5 T
(+ aanhangwagen MTM ≤ 750 kg)
Vrachtwagen met MTM > 7,5 T
+ aanhangwagen of oplegger
MTM > 750 kg
21 jaar (of 18 jaar en houder van een
getuigschrift vakbekwaamheid)
21 jaar (of 18 jaar en houder van een
getuigschrift vakbekwaamheid)
RIJBEWIJS C1
RIJBEWIJS C1 + E
Vrachtwagen met 3,5 T < MTM ≤ 7, 5 T
( + aanhangwagen MTM ≤ 750 kg)
Vrachtwagen met 3,5 T < MTM ≤ 7, 5 T
+ aanhangwagen/oplegger MTM > 750 kg
INDIEN :
- MTM van het geheel < 12 T
- MTM van de aanhangwagen/oplegger < ledige
massa van het trekkend voertuig
18 jaar
18 jaar
VRACHTWAGENBESTUURDER
1.5
Opmerkingen:
- Om aan het examen voor het behalen van het rijbewijs C of CE te mogen deelnemen, moet de kandidaat in het
bezit zijn van het rijbewijs B.
- De kandidaat voor het rijbewijs C kan vanaf de leeftijd van 18 jaar deelnemen aan de praktische proef voor het rijbewijs C. Hij zal echter alleen het rijbewijs C1 behalen (behalve indien hij over het getuigschrift van vakbekwaamheid
beschikt) en hij zal 21 jaar moeten zijn alvorens het rijbewijs C te behalen (zonder een nieuwe proef af te leggen).
Aanvraag en geldigheidsduur van het rijbewijs
• Om in België het rijbewijs C, CE, C1 of C1+E te behalen moet men:
- ingeschreven zijn bij de gemeente in het bevolkingsregister, het vreemdelingenregister of het wachtregister
- een geldig rijgeschiktheidsattest hebben (zie punt III. Gezonheidstoezicht en rijgeschiktheidsattest)
- slagen in het praktisch en het theoretisch examen bij een erkend examencentrum1
• Om een vrachtwagen op Belgisch grondgebied te besturen, moet de bestuurder houder zijn van:
- ofwel een rijbewijs afgeleverd door een lidstaat van de Europese Economische Ruimte - EER (= Europese
Unie (27 landen) + Ijsland, Noorwegen en Liechtenstein) waarvan de geldigheidsduur niet verstreken is
- ofwel een internationaal rijbewijs2 waarvan de geldigheidsduur niet verstreken is
- ofwel een rijbewijs erkend in België3 (bv. Zwitserland,Turkije, Rusland,…) waarvan de geldigheidsduur niet verstreken is
• Om een vrachtwagen te besturen op het grondgebied van een Lidstaat van de EER, moet de bestuurder
houder zijn van:
- ofwel een rijbewijs afgeleverd door een lidstaat van de EER waarvan de geldigheidsduur niet verstreken is
- ofwel een internationaal rijbewijs waarvan de geldigheidsduur niet verstreken is
- ofwel een rijbewijs, erkend in de betrokken Lidstaat van de EER (meer inlichtingen op de ambassade van
de betreffende Lidstaten) waarvan de geldigheidsduur niet verstreken is
• Om een vrachtwagen te besturen op het grondgebied van een Staat die GEEN lid is van de EER, moet
1 Meer informatie op www.mobilit.fgov.be of www.goca.be
2 In België wordt het internationaal rijbewijs verstrekt op basis van een nationaal rijbewijs door de gemeentelijke administratie waar de bestuurder ingeschreven is in het bevolkingsregister,
het vreemdelingen register of het wachtregister. Het internationaal rijbewijs is 3 jaar geldig.
3 Lijst van de nationale rijbewijzen die in België erkend zijn: zie DVD, technische documentatie of www.p-i.be
7
VRACHTWAGENBESTUURDER
de bestuurder houder zijn van:
- ofwel een internationaal rijbewijs waarvan de geldigheidsduur niet verstreken is
- ofwel een rijbewijs, erkend in de betrokken Staat (meer inlichtingen op de ambassade van de betreffende
Staat) waarvan de geldigheidsduur niet verstreken is
Opmerking: het Belgisch rijbewijs wordt in principe erkend door alle Staten wiens rijbewijs ook door
België erkend wordt1.
1.6
Digitale tachograaf
Op enkele uitzonderingen na moet elke vrachtwagen voor het vervoer van goederen met MTM> 3,5 T uitgerust
zijn met een digitale tachograaf indien hij voor het eerst in het verkeer gebracht is na 5 augustus 2005. Dit toestel
registreert de rijgegevens van voertuig en bestuurder en bewaart ze gedurende 365 dagen.
Een van de doelstellingen is de verbetering van de arbeidsomstandigheden van de bestuurder en de controle op de
wetgeving inzake rij- en rusttijden: maximum 9u/dag, maximum 4u30 ononderbroken rijtijd.
Er zijn 4 verschillende kaarten: de bestuurderskaart, de bedrijfskaart, de werkplaatskaart en de controlekaart. Deze
kaarten moeten aangevraagd worden bij de dienst DIGITACH (meer informatie op www.digitach.be).
OPGELET:
uitzendkrachten-bestuurders voor zwaar vervoer (MTM >3,5 T) moeten over een bestuurderskaart beschikken.
Deze kaart vervangt de tachograafschijfjes en registreert en bewaart op een chip de prestaties van de laatste 28
dagen (rij- en rusttijden) van de bestuurder. Deze kaart is persoonlijk en vervangt in geen geval het rijbewijs. Ze is 5
jaar geldig en vernieuwbaar.
1.7
Omgeving
Installaties
- De installaties (parkings, draai- en manoeuvreerruimte, laad- en loskades, ...) moeten goed ontworpen zijn en aangepast aan de ladingen en het verkeer om een vlotte circulatie van vrachtwagens en aanhangwagens toe te laten
en veilige laad- en loswerkzaamheden uit te voeren.
- De installaties moeten net en goed onderhouden zijn.
- Voor de chauffeurs moeten een verpozingsruimte en sanitaire voorzieningen aanwezig zijn. Er moeten ook drankverdeelapparaten en telefoon ter beschikking gesteld worden.
Grond
De grond moet voldoende verhard en vlak zijn, vrij van putten, plassen, hindernissen of gladde delen.
Verlichting en signalisatie
Parkings, circulatieruimte, laad- en loskades, toegangspoorten en hekkens moeten voldoende verlicht zijn en schaduwplekken en verblinding moeten vermeden worden.
De verschillende installaties en de toegangswegen moeten aangeduid zijn met een duidelijke signalisatie die ook bij
duisternis zichtbaar is.
Lawaai
Moet de chauffeur op plaatsen met hoog geluidsniveau werken, dan moeten gehoorbeschermingsmiddelen ter
beschikking gesteld worden.
8
1 Lijst van de nationale rijbewijzen die in België erkend zijn: zie DVD, technische documentatie of www.p-i.be
2.1. Algemeen
Stilstaand voertuig
Risico’s
Gevolgen voor Preventie en Bescherming
de gezondheid
Collectief
Persoonlijk
• Pictogram voorzien
• Veiligheidsschoenen
met antislipzool
(type S3)
Tips
(cfr. veiligheidsinstructies)
• Val van personen:
- bij het in- en uitstappen uit vrachtwagen
- bij het instappen
in de cabine, de
toegang boven op
een tankwagen
of bij een slecht
geconcipieerde
toegang, enz.
• Verstuiking
• Breuk
• Toepassen van de
regel van de drie
steunpunten (zie 2.4
• Val van voorwerpen,
goederen bij het
vastsnoeren of
vastzetten
• Verbrijzeling/klemming
van handen, vingers,
voeten
• Verstuiking
• Breuk
• Kneuzing
• Pictogram voorzien
• Aan de laad- en
loskaai: aankoppeling,
aanrijding met
heftrucks of
voetgangers
• Kneuzing
• Aangepaste verlichting
• Loskade: voldoende
ruimte om te laden
en te lossen
• Rijstroken: voldoende
breed
• Afzonderlijke paden
voor voetgangers
• Goede zichtbaarheid
bij het manoeuvreren
• Naleven van de interne transportinstructies en verkeersregels
• Hanteren van laadplatform, beweegbare
achterklep,…
• Verbrijzeling
• Klemming
• Bediening met
dodemansknop
• Vraag naar de gebruiksaanwijzing van deze
middelen en volg de
gegeven instructies op
• Blootstelling aan
slecht weer bij buitenwerk (bv. zeil losmaken, koppelen, onderhoud en herstelling
vrachtwagen,…)
• Verkoudheid
Veiligheidsinstructies)
• Veiligheidsschoenen
(type S3)
VRACHTWAGENBESTUURDER
II. Risico’s en preventiemaatregelen
• Beschermkledij
(regen, koude,
signalisatiejasje,…)
Voertuig en verkeer
• Vermoeiende houding,
trillingen
• Rugletsel
• Spier- en botletsel
• Wegongeval door:
- onstabiele vrachtwagen
- kantelen, verschuiven, verlies van de
lading
- overdreven snelheid
- weersomstandigheden, enz.
• Kneuzing
(veelvoudige)
• Breuk
• Rugpijn,… en zelfs
overlijden
• Zetel met luchtgeveerd onderstel die
trillingen opvangt
• Goede afstelling van
de zetel
• Leef de rij- en de
rusttijden na!
• Doe rekoefeningen om
uw rug te ontlasten
• Vooraleer de weg op
te gaan, ga na of alles
goed verankerd is!
• Rij defensief
9
VRACHTWAGENBESTUURDER
2.2. Bijzondere risico’s
Risico’s gebonden
aan de plaats van
tewerkstelling
Gevolgen voor Preventie en Bescherming
de gezondheid
Collectief
Persoonlijk
• Handmatig
behandelen van lasten
• Snijwonde
• Verplettering
• Spier- en botletsel
• Hulpmiddelen gebruiken (steekwagen,
transpallet, heftruck,…)
• Aangepaste
tiltechniek toepassen
• Behandelen van
onvoldoende
verpakte goederen,
scherpe randen
• Verwonding
• Snijwonde
• Pictogram voorzien
• Veiligheidshandschoenen
• Behandelen van
gevaarlijke producten
(brandbaar, toxisch,
bijtend,…)
• Intoxicatie
• Irritatie van de
slijmvliezen
• Allergie
• Brandwonde
• Nooddouche,
oogdouche
• Veiligheidshandschoenen
• Veiligheidsbril in
functie van het type
goederen
• Leef de veiligheidsinstructies in verband
met ADR-transport
stipt na
• Schadelijke geluiden
boven 80 dB(A)
• Gehoorverlies
• Doofheid
• Stress
• Pictogram voorzien
• Oorbeschermers
(bv. oordoppen)
• Indien u een
collega op 1 meter
afstand niet kunt
verstaan, draag dan
gehoorbescherming!
2.3
• Zie instructiekaart
“Manueel tillen” op
www.p-i.be
Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
Draag bij handelingen zoals laden/lossen, zeil losmaken,
lasten verplaatsen,enz. altijd
• veiligheidshandschoenen
• veiligheidsschoenen met antislipzolen
• werkkledij die niet blijft vasthaken en die aangepast
is aan de weersomstandigheden: waterafstotend,
warme kledij,…
Draag bij werkzaamheden rond het voertuig, zeker ‘s
nachts:
• signalisatiekledij of fluorescerende banden rond de arm
OPGELET: vanaf 1 februari
2007 moet op autosnelwegen
en autowegen de bestuurder
van een voertuig met pech, die
op een plek terechtkomt waar
hij niet mag stoppen of parkeren, een retroreflecterende veiligheidsvest dragen, zodra hij zijn
voertuig verlaat (KB 7/01/07 – BS 11/01/07).
Afhankelijk van de risico’s op de arbeidsplaats moet de
bestuurder de volgende beschermingsmiddelen dragen:
• een veiligheidshelm in zones waar het verplicht is en
overal waar het risico bestaat dat er voorwerpen vallen
• een veiligheidsbril bij het verhandelen van giftige producten of in andere omstandigheden die het dragen
van een veiligheidsbril vereisen
• oordopjes:
- aanbevolen als de geluidshinder > 80 dB(A)
- verplicht als de geluidshinder > 85 dB(A)
10
Tips
Veiligheidsbril
Veiligheidshelm
Veilgheidshandschoenen
Gehoorbescherming
Veiligheidsschoenen
(met stalen neus verplicht)
Veiligheidsinstructies
Wanneer het voertuig stilstaat
Aan de kade
- rij heel traag bij het achteruitrijden, want het gaat hier om een precies en
gevaarlijk manoeuvre wegens het beperkte zicht
- ga altijd na dat er zich niemand achter de vrachtwagen bevindt en vraag eventueel hulp aan iemand die u kan leiden bij dit manoeuvre
- plaats wielblokken telkens u een voertuig moet achterlaten bij het parkeren.
Het is ook raadzaam een bijkomend systeem te gebruiken om het voertuig te
blokkeren (bv. een stut) alvorens met laden of lossen te beginnen
Laad- en loswerkzaamheden
OPGELET: moet u met een heftruck of een reachtruck rijden, dan moet u vooraf een opleiding1 hebben gevolgd.
Bovendien moet u een toelating hebben, afgeleverd door het bedrijf dat de goederen ontvangt of verzendt.
Trek alvorens te laden of te lossen de nodige PBM aan (veiligheidsschoenen, veiligheidshandschoenen,…) en
zorg ervoor dat:
- de achterzijde van het voertuig parallel met de kade staat
- het voertuig geblokkeerd is (wielblokken,…)
- de overgangsbrug vastgezet is en op een correcte manier rust op de achterzijde van het voertuig en op de kade
OPGELET: laadkleppen dienen om lasten van de grond naar de laadruimte van het voertuig te brengen en
omgekeerd. Ze mogen enkel gebruikt worden wanneer het voertuig volledig stilstaat en geblokkeerd is en
ze mogen niet gebruikt worden als verbindingsbrug tussen voertuig en kade omdat ze niet geschikt zijn om
er met heftrucks over te rijden.
VRACHTWAGENBESTUURDER
2.4
Laden
- volg een efficiënte planning:
Laad eerst wat het laatst moet worden gelost
en laad het laatst wat het eerst moet worden gelost!
- plaats de zwaarste goederen zo laag mogelijk en hou rekening met de labels op de
verpakking (bv. breekbaar)
- verdeel de lasten evenwichtig over de assen en zorg ervoor dat het geheel stabiel is geladen
- de lading mag het zicht niet belemmeren of gevaar veroorzaken
Bron: AXA foto’s
11
VRACHTWAGENBESTUURDER
- zorg ervoor dat de MTM van het voertuig en/of van het geheel niet overschreden wordt
- kijk bij het aannemen van de goederen de gegevens na die door de afzender worden afgeleverd (bv. aard van de
goederen, aantal colli, gewicht,…), alsook de zichtbare staat en de verpakking van de goederen
Twijfelt u aan de correctheid van de afgeleverde gegevens of stelt u vast dat de goederen of de verpakkingen
beschadigd zijn, noteer dat dan bij de opmerkingen op de documenten
Lossen
- ga tijdens het lossen voorzichtig te werk en pas op met voorbijkomende voetgangers en eventueel voorbijrijdend
materieel
- verwijder alle mogelijke obstakels uit de zone waar u door moet bij het lossen
- plaats de lasten stabiel op de steekwagen, transpallet, heftruck en kijk in de richting waarin u zich voorbeweegt1
Verankeren van de lading
Als chauffeur bent u tijdens het transport verantwoordelijk voor de lading en de manier waarop deze verankerd
is. Bij ongeval, beschadiging of verlies van de lading tengevolge van een slechte verankering wordt u dus verantwoordelijk gesteld! Het is dus belangrijk het voertuig evenwichtig te laden om schommelen, glijden of verlies van
de lading te vermijden.
- gebruik hulpmiddelen (blokken, spanriemen, kettingen,…) die in goede staat en aangepast zijn aan het type
lading om deze te verankeren
- zet de lading vast met blokken om te vermijden dat de lading gaat glijden
Opgelet: de zeilen dienen niet om de lading tegen te houden!
Zeil losmaken en opnieuw vastmaken
Het losmaken en het opnieuw vastmaken van de zeilen gebeurt onder de leiding en de verantwoordelijkheid van
het transportbedrijf. Toch moet het bedrijf waar wordt geladen of gelost aan de chauffeur de nodige middelen ter
beschikking stellen om hem bij deze handeling te helpen.
- draag veiligheidshandschoenen om snijwonden te vermijden
- vraag gerust hulp en spaar uw rug
1 Meer informatie : zie technische steekkaart heftruckbestuurder – veiligheidsinstructies (www.p-i.be of DVD, technische documentatie)
12
Voertuig controleren
Alvorens op weg te gaan moet u er in ieder geval voor zorgen dat uw voertuig in goede staat verkeert. Let op
volgende elementen:
- olie of water onder het voertuig
- water- en oliepeil
- staat en spanning van de banden
- voorruit, spiegels, lampen, signalisatieverlichting en nummerplaten moeten schoon zijn
- systeem voor het vastmaken van de zeilen
- verankeringsmaterieel
- EHBO-doos moet volledig zijn
Toegang tot het voertuig
Om te vermijden dat u valt of uitglijdt, volgt u de volgende instructies:
- bij het instappen in de cabine, op een platform of een ander onderdeel van het voertuig houdt u de regel van
de drie steunpunten in acht
wissel als volgt af: steunen op twee voeten en vasthouden met één hand, daarna vasthouden met
twee handen en steunen op één voet; doe dat zowel bij stijgen als dalen, bij in- en uitstappen!
VRACHTWAGENBESTUURDER
Vóór het vertrek
- moet u zich aan de zijkant van het voertuig begeven, zorg er dan voor dat
de betreffende kant zich niet naast het voorbijgaande verkeer bevindt, maar
aan de tegenovergestelde kant
- toegang boven op een tankwagen: dit type voertuigen moet uitgerust zijn
met toegangsladders en loopbruggen
Tijdens het rijden
In het wegverkeer gebeuren veel ongevallen en uit de statistieken blijkt duidelijk dat vrachtwagens, wegens de kenmerken van dit type voertuig, vrij veel risico’s inhouden. Daarom is het nodig dat de bestuurders zich verantwoordelijk gedragen en de andere weggebruikers niet in gevaar brengen.
Veilig rijden
- draag uw veiligheidsgordel: het nut ervan werd al vaak genoeg
aangetoond!
- hou u aan de aangewezen snelheden en hou voldoende afstand
- wees alert voor andere automobilisten, tweewielers, voetgangers,…
Bron: AXA foto’s
13
VRACHTWAGENBESTUURDER
- leef de rij- en rusttijden na!!
Rijtijden
Rusttijden
Max. 4u30 ononderbroken
Min. 45 minuten rust
Max. 9 uren per 24 u
11 uren ononderbroken per 24 uur
Max. 56 uren per week
45 uren ononderbroken per week
Max. 90 uren op 2 weken
Gezondheid
Om gezond en fit te blijven volgt u het best de volgende raadgevingen:
• Slaap voldoende alvorens op weg te gaan en leef de minimale rusttijden correct na
• Maak van uw rusttijden gebruik om wat te bewegen en de spieren “soepel te houden”. U kunt ook een aantal
oefeningen doen om rugpijn te vermijden:
- strek de halsspieren door langzaam het hoofd te draaien
- doe drukoefeningen tegen bv. een muur, met de handen ter hoogte van de schouders en de benen in
spreidstand
- zet één voet tegen een steunvlak, strek de benen en rek de armen boven uw hoofd uit, doe daarna hetzelfde
met het andere been
• Zorg voor een evenwichtige voeding:
- begin de dag met een stevig ontbijt en vermijd tussendoortjes en suikerhoudende dranken tussen de
maaltijden
- kies voor lichte maaltijden
- pas op met opwekkende middelen (koffie, thee, tabak) en bepaalde medicatie (kalmerende middelen,…)
die uw waakzaamheid in de war kunnen sturen, met als gevolg slaperigheid, sufheid, minder scherp zicht,
verlaagde alertheid voor gevaar, verstoord gedrag (agressiviteit),…
- drink geen alcohol!
- bent u een roker, rook dan buiten de cabine en niet aan het stuur
OPGELET: sinds januari 2006 is het verboden te roken op de arbeidsplaats. Dit verbod geldt ook voor
vrachtwagenchauffeurs, zelfs al zijn ze alleen in hun voertuig!
• Moet u zware inspanningen doen bij het laden of lossen, rust dan even uit alvorens weer op weg te gaan
Na de opdracht
Om de werkomstandigheden voor uzelf en voor uw collega’s te verbeteren signaleert u alle incidenten of ongevallen
die zich tijdens uw opdracht hebben voorgedaan, zoals:
• Problemen bij de bedrijven waar u laadt of lost:
- slecht onthaal
- gebrek aan rustruimte, sanitair,…
- gebrek aan informatie over intern verkeer, verkeer op de laad- of losplaatsen
• Onregelmatigheden die u vaststelt:
- aan het voertuig: herstellingen die moeten gebeuren
- aan de laad- en losvoorzieningen: laadklep, transpallet,…
• Bij het rijden:
- ongevallen of andere abnormale situaties
- files
-…
14
Bron: AXA foto
Vraag: wordt er op de werkpostfiche een gezondheidsbeoordeling vereist
en/of een vaccinatie van de werknemer?
Neen
Ja
Heeft de werknemer een formulier van gezondheidsbeoordeling en een inentingskaart?
Neen
Ja
Kijk de geldigheid na van:
• het formulier van gezondheidsbeoordeling
(datum + typefunctie + bijzondere risico’s)
• de inentingskaart
Ja
Neen
Aanvraag gezondheidsbeoordeling
en/of inenting
Is de uitzendkracht geschikt
EN
is hij ingeënt?
Ja
De werknemer kan aan het werk
gezet worden
VRACHTWAGENBESTUURDER
III. Gezondheidstoezicht en rijgeschiktheidsattest
Neen
Niet geschikt voor DIT werk
* Vrachtwagenbestuurders worden, op basis van de risicoanalyse die door het inlenend bedrijf wordt uitgevoerd,
onderworpen aan een gezondheidsbeoordeling wanneer ze worden blootgesteld aan een risico (Codex
Welzijn op het werk, Titel I, Hoofdstuk IV). Voorbeelden:
- Handmatig verhandelen van lasten met risico op rugletsels:
o elk jaar indien ≥ 45 jaar
o om de drie jaar indien < 45 jaar
- Trillingen (jaarlijks onderzoek)
- Nachtarbeid (jaarlijks onderzoek)
- Veiligheidsfunctie (jaarlijks onderzoek):
als er op de werkpostfiche vermeld staat dat de vrachtwagenbestuurder hefwerktuigen of een heftruck
moet gebruiken voor het verhandelen van goederen of op laad- en loskades met de vrachtwagen moet
circuleren waar andere personen aan het werk zijn, dan is er sprake van een veiligheidsfunctie die een
voorafgaande gezondheidsbeoordeling1 vereist.
Om een rijbewijs te behalen (rijbewijs C, CE, C1, C1+E), moeten vrachtwagenbestuurders een rijgeschiktheidsattest
voorleggen, verkregen bij een erkend geneesheer: medisch onderzoek en oogtests bij een preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. De geldigheid van het rijbewijs is gekoppeld aan de geldigheid van het rijgeschiktheidsattest2:
- indien leeftijd < 48 jaar: 5 jaar
- indien 48 of 49 jaar: tot de dag vóór de 53e verjaardag
- vanaf 50 jaar: 3 jaar (of een kortere duur, bepaald door de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer)
Opmerking: de houder van een rijbewijs C, CE moet er zelf voor zorgen dat zijn/haar rijbewijs geldig is; de kosten
verbonden aan het behalen of het verlengen van het rijbewijs vallen in principe ook ten laste van de
houder zelf, tenzij er tussen de uitzendkracht en het uitzendbureau daarover een overeenkomst werd
gesloten3.
1 Meer info: zie FAQ 44 op www.p-i.be (of DVD, technische documentatie)
2 Meer info: zie FAQ 33 op www.p-i.be (of DVD, technische documentatie)
3 Meer info: zie FAQ 22 op www.p-i.be (of DVD, technische documentatie)
15
VRACHTWAGENBESTUURDER
1V. Bedrijfsbezoek
Volgende vragen betreffende welzijn op het werk laten u toe de inlener te helpen een werkpostfiche op te stellen
en duidelijke afspraken te maken.
Algemene vragen
• In welke taal worden de instructies gegeven?
• Wie geeft de algemene informatie (intern reglement, uitleg bij verschillende taken, refter, eerste hulp,…)?
Wanneer (de eerste dag)? Duur van het onthaal?
• Wie is de preventieadviseur en de veiligheidsadviseur (ADR)?
• Wie geeft de veiligheidsinstructies die specifiek betrekking hebben op het voertuig (werkprocedure, procedure bij een arbeidsongeval, veiligheidsinstructies,…)?
• Op welke precieze punten zal de uitzendkracht worden beoordeeld?
Specifieke vragen
• Welk type vrachtwagen zal de uitzendkracht moeten besturen?
❏ Vrachtwagen, vrachtwagen met oplegger/vrachtwagen met aanhangwagen?
❏ Containervoertuig, tankwagen, silowagen,…?
❏ Vrachtwagen met vaste laadbak of kipwagen?
• Welk type goederen moet worden vervoerd (voeding, dieren, gevaarlijke producten,…)? Gaat het om
gevaarlijk producten, welk ADR-opleidingscertificaat is er vereist?
• Welke taken zal de uitzendkracht moeten uitvoeren? Leveringen? Laden en/of lossen? Vrachtwagen
schoonmaken?
• Moet de uitzendkracht een laadklep bedienen of andere gemotoriseerde hulpmiddelen voor het verhandelen van goederen (steekwagen, transpallet, heftruck)?
• Gaat het om nationaal of internationaal vervoer? Indien internationaal, hoe lang zullen de ritten duren?
Procedure: rij- en rusttijden? Nachtarbeid? Afgezonderd tewerkgesteld?
• Welke talen moet de uitzendkracht kennen?
• Wie bezorgt de werkkledij en de persoonlijke beschermingsmiddelen, namelijk:
❏ signalisatievest
❏ veiligheidsschoenen
❏ veiligheidshandschoenen
❏ veiligheidsbril
❏ oordopjes
❏…
16