Persdossier

Commentaren

Transcriptie

Persdossier
Z33
PERS
BERICHT
Z33 presenteert eerste
solotentoonstelling van
Kris Verdonck
Kris Verdonck – EXHIBITION#1
4 april 2011
Kris Verdonck – EXHIBITION#1
1 mei – 21 augustus 2011
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
3500 Hasselt
België
open:
dins.-zat. 11u-18u
zon. 14u-17u
online:
www.z33.be
www.facebook.com/z33be
Twitter @z33be
Extra info + interviewaanvragen
Tim Toubac
0032 (0)11 295 996
0032 (0)494 33 70 13
[email protected]
Kris Verdonck werkt al jaren op het snijvlak tussen beeldende kunst en
theater. Tot nu presenteerde hij zijn werk vooral in een theatercontext.
Vanaf 1 mei tot 21 augustus presenteert Z33 - huis voor actuele kunst
zijn werk voor de eerste keer in een grote solotentoonstelling.
Het kernthema van het werk van Kris Verdonck is de spanning tussen
mens en machine, mens en maatschappij en mens en natuur. Dit
zorgt voor de typische sfeer van 'Unheimlichkeit' of bevreemding die
zijn werk kenmerkt.
De tentoonstelling bestaat uit een parcours met bestaand werk,
aangevuld met de nieuwe ‘tuininstallatie’ EXOTE. De tuin, aangeplant
op de eerste verdieping van Z33, bestaat uit een selectie van de
meest invasieve exoten (dieren en planten) in België, gaande van de
Japanse duizendknoop tot de stierkikker. De installatie staat als
metafoor voor een wereld waarin de mens zich steeds meer moet
beschermen tegen een omgeving die hij zelf gecreëerd heeft.
Bezoekers kunnen de tuin bezoeken in een beschermend pak, het
gevaar voor biodiversiteit, economie en volksgezondheid is reëel...
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
Beelden
op aanvraag
Save the date
Perspreview
vrijdag 29 april, 14u
PERS
DOSSIER
Met Kris Verdonck - EXHIBITION #1 nodigt Z33 theatermaker en
beeldend kunstenaar Kris Verdonck (°1974) uit voor een grote
solotentoonstelling. Voor het eerst wordt zijn werk samengebracht in een
huis voor actuele kunst. De creaties van Kris Verdonck situeren zich in
het grensgebied tussen beeldende kunst en theater, tussen installatie en
performance, tussen dans en architectuur. Precies dit grensonderzoek, in
combinatie met de actuele, kritische blik van Kris Verdonck op onze
maatschappij en wereld plaatsen hem binnen het interesseveld van Z33.
De installaties en performances van Kris Verdonck vormen een reflectie
op de ‘huidige staat van de wereld’, met zijn milieuproblematiek,
ecologische rampen en oorlogen. Facetten van een herkenbare wereld
worden vertaald, uitvergroot of naar de oppervlakte gehaald. Het
spanningsveld tussen mens en machine, mens en maatschappij en
mens en natuur creëert een sfeer van ‘Unheimlichkeit’ of bevreemding
in zijn werk. In Z33 focust Kris Verdonck enerzijds op de verwarring
en vervreemding van de mens in zijn omgeving. Anderzijds richt hij
zich op de verwarring van de wereld zelf waarin de Apocalyps
eigenlijk al heeft plaatsgevonden.
Dat laatste beeld krijgt in Z33 gestalte in een nieuw werk: EXOTE.
Deze ‘tuininstallatie’ bestaat uit een selectie van de meest invasieve
niet-inheemse plant- en diersoorten in België, die een reëel gevaar
voor de biodiversiteit, economie en volksgezondheid met zich mee
dragen. EXOTE maakt deel uit van een groter parcours met
verschillende reeds bestaande projecties en installaties van Kris
Verdonck. Enkele daarvan werden al getoond in de parcoursvoorstelling
K, a Society (2010), waarin Verdonck beelden toont uit een
Kafkaiaanse maatschappij: overgeperfectioneerd en bevreemdend. In
Z33 verhuizen de werken voor het eerst van de theaterruimte naar
een context voor beeldende kunst, wat zorgt voor een andere tijdsen ruimtebeleving voor de tentoonstellingsbezoeker.
Naast de installaties en projecties in Z33 onderzoekt Kris Verdonck ook de
stad als toonplek. In de Hasseltse stedelijke ruimte integreert hij een
nachtelijke projectie als een ‘schilderij voor de stad’.
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
PARCOURS
EXHIBITION
#1
FRIEZE (2010)
KaSociety-FRIEZE foto: LucSchaltin
‚Voor de wet staat een wachter. Bij deze wachter komt een man van
buiten en verzoekt toegang tot de wet. Maar de wachter zegt dat hij hem
nu geen toegang kan verlenen. De man denkt na en vraagt dan of hij dan
later naar binnen zou mogen. "Het is mogelijk", zegt de wachter, "maar nu
niet." (…) Daar zit de man dagen en jaren. Hij probeert telkens toegelaten
te worden. (…) Gedurende de vele jaren kijkt de man bijna ononderbroken
naar de wachter. (...) Nu zal de man niet lang meer leven…‛
Uit: ‘Voor de wet’ van Franz Kafka
FRIEZE zijn twee projecties van uitvergrote rechtopstaande figuren. Ze
zitten geprangd in een smalle doos en ze wachten. Hoewel ze zich
proberen recht te houden, zakken ze langzaam in elkaar. Toch
trachten ze de hele tijd hun waardigheid te bewaren. Wanneer ze
helemaal ondersteboven hangen, krabbelen ze weer recht, strijken hun
kleren glad en kijken voor zich uit alsof er niets is gebeurd.
De figuren in FRIEZE zijn klassieke ’Verdonck-personages’: een soort
zakenmensen, netjes gekleed, beschaafd en westers, maar vastzittend
in een systeem, in een onhoudbare situatie. Toch stellen zij zich hier
geen vragen bij. Gelaten ondergaan ze hun lot; volhouden is de
boodschap.
De figuren kunnen beschouwd worden als een moderne versie van de
kariatiden: de menselijke figuren die in de klassieke bouwkunst vaak
zuilen vervingen. In tegenstelling tot deze klassieke kariatiden, die
kracht uitstraalden, tonen de kariatiden van FRIEZE volop hun
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
kwetsbaarheid.
DANCER #3 (2010)
‚De hoogste mens is in ruste alsof hij dood is, in zijn beweging is hij als
een machine.‛
Lieh-Tsu, 5de eeuw v.C.
Dancer 3 – A Two Dogs Company
DANCER #3 toont een robot die probeert om recht te staan. Hij valt
telkens, maar geeft niet op. Vrolijk en onvermoeibaar doorstaat hij het
proces van trial and error, van vallen en opstaan. De energie van de
machine werkt aanstekelijk. Zijn onhandigheid en zijn voortdurend falen
stralen het optimisme uit van de steeds weer struikelende clown.
DANCER #3 is één van Kris Verdoncks variaties op de metamorfose
van chaos naar orde.
MOUSE (2010)
‚‛Ach‛, zei de muis, ‚de wereld wordt iedere dag kleiner. Eerst was hij
zo groot dat ik bang was. Ik liep verder en ik was blij dat ik eindelijk links
en rechts in de verte muren zag, maar die lange muren lopen zo vlug
naar elkaar toe, dat ik al in de laatste kamer ben en daar in de hoek staat
de val, waar ik in loop.‛ – ‚Je moet alleen je koers veranderen‛, zei de
kat en at haar op.‛
Uit: ‘Kleine Fabel’ van Franz Kafka
MOUSE is een videoprojectie die – enorm uitvergroot en in een
extreme slow motion – toont hoe een muis in een muizenval loopt.
De val klapt dicht, het ijzer breekt het lichaampje, de muis sterft.
We eten alle dagen vlees en we weten hoe dieren door ons toedoen
aan hun einde komen, maar tegelijkertijd willen we dat eigenlijk niet
weten en er zeker niet visueel mee geconfronteerd worden. MOUSE is
een beeld uit onze doordeweekse werkelijkheid, een beeld van onze
dagelijkse hypocrisie, een beeld waarop een taboe rust. Door de
uitvergroting van klank en beweging wordt het een mini-opera.
Bij de opname werd een camera met super slow motion (10 000
beelden per sec) gebruikt, waardoor de mechaniek van de beweging
ontrafeld wordt, zoals de fotograaf Eadweard Muybridge dat eerder met
zijn fotoreeksen deed. Daardoor zien we een andere, analytische,
subjectieve werkelijkheid. In MOUSE beleven we een noodsituatie
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
helderder en langzamer. De subjectieve ervaring wordt een
nachtmerrie.
GOSSIP (2010)
‚Wij zijn vijf vrienden, wij zijn eens een keer achter elkaar uit een huis
gekomen, eerst kwam de ene en ging naast de deur staan. (…) Ten slotte
stonden wij allemaal op een rij. (…) Sindsdien leven wij samen, het zou
een vreedzaam leven zijn, als zich niet voortdurend een zesde wilde
aansluiten. Hij doet ons niets, maar wij vinden hem lastig. (…) Wij stoten
hem met de ellebogen weg, maar al stoten wij hem nog zo hard weg, hij
komt terug.‛
Uit: ‘Gemeenschap’ van Franz Kafka
KaSociety GOSSIP foto: LucSchaltin
Een uitgebreid gezelschap uit ‘de betere kringen’ staart de
toeschouwer vanaf een muur aan. De mannen en de vrouwen staan
op een rij naast elkaar, dicht tegen elkaar aangeplakt, allemaal even
groot. Ze fluisteren elkaar bijna onophoudelijk woorden in de oren en
kijken onbeschaamd naar
de toeschouwer. GOSSIP is als een
glurend schilderij dat zich vrolijk maakt over de toeschouwer en op
hem neerkijkt.
GOSSIP toont een ‘gemeenschap’, eenvormig, beschaafd en leeg,
maar vastberaden. Mannen en vrouwen, jong en oud, allemaal
volwassen. Misvormd, maar gelijk aan elkaar en uitermate tevreden.
Hun angst, hun verwarring en hun gevoel van ‘Unheimlichkeit’ hebben
zij heel diep weg gedrukt, ze tonen hun pseudo-vrolijke buitenkant.
Het zijn vertegenwoordigers van een maatschappij aan de rand van de
afgrond. Kinderen zijn in deze maatschappij afwezig.
PELLET (2010)
‚Er bestaat een wezen dat Odradek heet. Het ziet er ongeveer uit als een
platte stervormige garenklos, en inderdaad schijnt het ook met garen
omwoeld te zijn. (…) Je zou graag willen geloven dat dit wezen vroeger
een of andere doelmatige vorm heeft gehad en nu alleen gebroken is. (…)
Tevergeefs vraag ik mij af wat er met hem zal gebeuren. Kan hij
doodgaan? Alles wat dood gaat heeft eerst een soort van doel, een soort
van werk gehad en daardoor is het versleten; maar dat gaat bij Odradek
niet op. (…) Klaarblijkelijk doet hij niemand kwaad; maar het idee dat hij
mij nog overleven zal, vind ik bijna pijnlijk.‛
Uit: ‘De zorgen van een huisvader’ van Franz Kafka
In een duistere ruimte hangt een grote donkere bal. De ronde massa
is zo groot dat hij een groot deel van de ruimte in beslag neemt.
Wie onder de grote bal plaatsneemt, lijkt elk moment verpletterd te
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
kunnen worden. Op de achtergrond horen we Kafka’s verhaal over het
‘unheimliche’ wezen Odradek (De zorgen van een huisvader).
Pellet: braakbal
Braakbal (de (m.)), de door sommige vogels uitgebraakte
onverteerbare resten van voedsel, syn. uilenbal.
HUMINID (2010)
HUMINID is geïnspireerd op de geschiedenis van de creatie van de
‘homunculus’. Dit is een artificieel miniatuurmensje waar filosofen,
alchemisten en wetenschappers sinds de Griekse Oudheid naar op
zoek gingen.
HUMINID foto: Reinout Hiel
In HUMINID wordt de toeschouwer rechtstreeks aangesproken door een
wezen dat deels mens en deels pop is. Tussen mens en ding,
tussen leven en dood. In ‘Faust II’ (1832) beschrijft Goethe hoe
Mephistopheles en zijn helper Wagner in een fiool (kolf) een klein
artificieel wezentje tot leven wekken. De hier getoonde huminid is kolf
én wezen, baarmoeder én embryo tegelijkertijd. Hij bestaat uit dode
materie en behoort tot het niet-iets, maar zijn hart klopt en hij
ademt. Hij is nog onaf, hij groeit binnen het omhulsel en hij wil
‘worden’, maar tegelijkertijd bestaat de wetenschap dat hij buiten de
kolf niet levensvatbaar is. Hij praat onophoudelijk en hij bestaat
slechts in de taal. HUMINID is één van Kris Verdoncks variaties op
de metamorfose van chaos naar orde.
Met stem en beeltenis van acteur Johan Leysen. Tekst geïnspireerd
op ‘Lessness’ van Samuel Beckett.
Opslagplaats van machinerie,
gebruikt in performances /
installaties (2003-heden)
De ‘machinerie’, toestellen en objecten die zich achter de schermen
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
van een performance / voorstelling bevinden, worden in deze ruimte
zichtbaar gemaakt. De machines zien er vaak uit als middeleeuwse
(martel)tuigen. Tegelijk zijn het dikwijls hoogtechnologische objecten,
die complexe functies vervullen. Ze vormen een groot contrast met de
extreem esthetische beelden die ze produceren.
Het overzicht van machinerie en performances / installaties speelt in
op het spanningsveld tussen mens en machine in onze huidige
samenleving. Welke relatie kan/wil/moet de mens met de technologie
aangaan? Hoe moeilijk is de evenwichtsoefening tussen menselijke
controle en machinale overgave? Het zich overleveren aan de machine
kent heel wat gradaties: van het niet-meer-zonder-GSM-kunnen tot
de afhankelijkheid op leven en dood van iemand aan een
beademingsmachine.
‛De acteurs, personages van Kris Verdonck (…) maken de overgang
van mens naar machine. Het zijn bijna-cyborgs. Maar precies in dat
'bijna' zit hun tragiek. Het zijn tussenwezens, volop in transitie en
lijdend onder het feit noch het ene noch het andere te zijn. (…) In
de vroegere installaties van Kris Verdonck wordt zowel de mens die
machine wordt als de machine die mens wordt benaderd.‛
(Marianne Van Kerkhoven)
‚Een sfeer van ‘Unheimlichkeit’ kenmerkt het werk van Kris Verdonck.
Het woord ‘unheimlich’ – het was Freud die dit gevoel onder onze
aandacht bracht – laat zich moeilijk vertalen: vreemd, onbegrijpelijk,
geheimzinnig, angstwekkend, verbonden met bovennatuurlijke krachten.
Letterlijk betekent un-heim-lich: wie geen huis meer heeft, wie nergens
thuishoort. Wie losgeslagen is van het vertrouwde.‛ (Marianne Van
Kerkhoven)
SYNCOPE (2009)
De medische term syncope (collaps of informeel flauwvallen) beschrijft
een kortdurende en vanzelf overgaande bewusteloosheid veroorzaakt
door een verminderde bloedtoevoer naar de hersenen. Het
bewustzijnsverlies leidt tot verlies van lichaamshouding door het
wegvallen van de spiertonus. (Wikipedia)
‚Daarom blijft toch de beste raad alles te accepteren, zich als een
zware massa te gedragen zelfs al voel je dat je wordt weggeblazen,
je tot geen onnodige stap te laten verlokken, de ander met de blik
van een dier aan te kijken, geen berouw te voelen, kortom alles wat
nog als spookachtig leven is overgebleven met eigen hand omlaag te
drukken, dat wil zeggen de laatste doodse stilte nog te verhogen en
buiten haar niets meer te laten bestaan. Een karakteristieke beweging
in een dergelijke toestand is het met de pink langs de wenkbrauwen
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
strijken.‛
Uit: ‘Besluiten’ van Franz Kafka
In het midden van de ruimte staat een grote bak met hoge wanden
die aan de bovenzijde geopend is. Over de rand heen ziet de
toeschouwer een beeld van een man drijvend op het wateroppervlak.
De man is veel groter dan mensenmaat, draagt een deftig pak en
houdt zijn aktetas in de armen gekneld. De aktetas houdt hem
drijvende. Hij wacht. Gelaten en nauwelijks verwonderd over zijn
toestand dobbert hij wat rond, rookt een sigaret en draait hij zich om
in het water.
PRESYNCOPE (2010)
‚Kijk naar de schaduwen/ Een abstract schilderij/ En die zon/ Wat een
prachtige dag/ Hoe wonderlijk kort is het leven/ Het is zo samengebald
dat ik alles helder kan zien/ Alles wat dood gaat had ooit een doel/ Een
beetje duizelig/ Ik bevind mij niet op de juiste plaats/ Ik kan de gedachte
niet van me afzetten dat ik me niet op de juiste plaats bevind/ De tijd is
uit zijn voegen/ Veel ruimte/ Die leegte/ Belachelijk/ Ik kan mezelf zien/
Kijk naar mij/ En dan weer die eenzaamheid/ (…)‛
KaSociety-PRESYNCOPE foto: Hendrik
De Smedt
Uit: PRESYNCOPE (K, a Society)
Presyncope is een toestand bestaande uit lichthoofdigheid,
spierverslapping en het gevoel van flauwvallen (in tegenstelling tot de
syncope, wat werkelijk flauwvallen is). Bij veel patiënten is de
lichthoofdigheid een symptoom van orthostatische bloeddrukverlaging.
Orthostatische bloeddrukverlaging komt voor wanneer de bloeddruk daalt
als de patiënt opstaat van een rugliggende of een zittende houding.
Als het verlies van bewustzijn in deze situatie voorkomt, wordt het
syncope genoemd.
(Wikipedia)
In PRESYNCOPE glijdt de camera langzaam en gelijkmatig naar
beneden langs de gevel van een hoog kantoorgebouw. De grond komt
heel traag dichterbij. Ondertussen horen we iemand zijn gedachten en
indrukken beschrijven tijdens de val. Deze innerlijke monoloog bevat
flarden herinneringen uit het leven dat aan de val vooraf ging, triviale
details van de voorbije werkdag, vreemde bespiegelingen over het
vallen en over de wereld… Het beeld stopt als de camera aan de
voet van het gebouw bijna het water raakt.
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
PRODUCTIEO
PDRACHT
EXOTE (2011)
In EXOTE bewonderen we de pracht van water- en andere planten, van
amfibieën, vissen en vogels. We ervaren de paradoxale schoonheid van
deze negatieve Hof van Eden. Over dit geluksgevoel valt echter al snel
de donkere schaduw van de wetenschap dat niet deze heerlijke tuin ziek
is, maar wel de mens die hem tot stand heeft gebracht...
De steeds verdergaande ingrepen van de mens in de natuur, leiden
tot een grondige verstoring van het biologisch evenwicht. Totaal
vervreemd van de natuur, vergiftigen we als consumptiemachines onze
eigen omgeving tot die onleefbaar is. De beelden van mensen in witte
pakken, met mondmaskers en handschoenen, in de oliesmurrie in de
Golf van Mexico, in het bruinrode slib van de Hongaarse
aluminiumfabriek en in de ongezonde lucht van onze grootsteden doen
futuristisch aan, maar zijn zeer actueel en reëel. Ze vormen het
vertrekpunt voor EXOTE, de ‘tuininstallatie’ die Kris Verdonck voor
Z33 realiseerde. De binnentuin staat als metafoor voor een wereld
waarin de mens zich steeds meer moet beschermen tegen een
omgeving die hij zelf gecreëerd heeft.
Exote bestaat uit:
Dwergkroos (Lemna minuta),
Parelvederkruid (Myriophyllum
aquaticum), Waterteunisbloem
(Ludwigia grandiflora), Watercrassula
(Crassula helmsii), Grote waternavel
De tuin, aangeplant op de eerste verdieping van Z33, bestaat uit een
selectie van de meest invasieve exoten (dieren en planten) in
België, gaande van de Japanse duizendknoop tot de stierkikker. De
bezoeker wandelt in een beschermend pak rond in dit einde-van-dewereld landschap of deze mono-wereld begroeid met slechts enkele
soorten. Gezien de installatie potentieel gevaar voor de biodiversiteit in
Hasselt en omgeving in zich draagt (bepaalde soorten, zijn hier nog
niet aanwezig), moet de bezoeker zich ervan bewust zijn dat zelfs
het kleinste zaadje of diertje niet uit de tuin mag ontsnappen. Zowel
de evolutie van de tuin, de beschermende kledij als de
veiligheidsregels bij onder meer de installatie én bij de vernietiging van
de tuin maken essentieel en noodzakelijk deel uit van het kunstwerk.
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
(Hydrocotyle ranunculoides), Canadese
waterpest (Elodea canadensis),
Hemelboom (Ailanthus altissima);
Japanse duizendknoop (Fallopia
Japonica), Aardpeer (Helianthus
tuberosus), Reuzenberenklauw
(Heracleum mantegazzianum),
Reuzenbalsemien (Impatiens
glandulifera), Amerikaanse vogelkers
(Prunus serotina), Rimpelroos (Rosa
rugosa), Bezemkruiskruid (Senecio
inaequidens), Pontische rododendron
(Rhododendron ponticum), Late
guldenroede (Solidago gigantea),
Veelkleurig aziatisch lieveheersbeestje
(Harmonia axyridis), Stierkikker
(Lithobates catesbeianus),
Halsbandparkiet (Psittacula krameri)…
EXOTE wil zich niet positioneren binnen het wetenschappelijk debat
over biologische invasies, maar wil als metafoor wel doen nadenken
over onze omgang met de omgeving waarin we leven.
Invasieve exoten of niet-inheemse invasieve soorten (invasive alien species)
zijn plant- en diersoorten die door menselijk handelen buiten hun natuurlijk
verspreidingsgebied gebracht zijn, en zich hier goed thuis voelen. Dat
fenomeen is niet nieuw, maar de frequentie en omvang zijn als gevolg van
de globalisering en de exponentiële groei van de transport- en reissector wel
spectaculair toegenomen. Zo worden ze bijvoorbeeld binnengebracht via
ballastwater van schepen of via fruittransporten. In de praktijk wordt echter
slechts een klein aantal van alle exotische organismen invasief in een nieuwe
omgeving.
Door de explosieve uitbreiding van hun populaties hebben de invasieve soorten
de neiging om andere, inheemse soorten te verdringen. Ze vormen een
probleem voor biodiversiteit, economie en volksgezondheid. Biologische invasies
door exotische soorten worden internationaal als één van de belangrijkste
bedreigingen voor de biodiversiteit beschouwd.
INTERVIEW
EXHIBITION #1: een interview met
Kris Verdonck
Door Marianne Van Kerkhoven (Kaaitheater)
Jouw werk bevindt zich op de grens tussen beeldende kunst en theater.
Tot nog toe werd het vooral in theaterzalen getoond. Dit is je eerste grote
tentoonstelling. Denk je dat je beelden in deze andere context een
verschuiving in betekenis zullen ondergaan?
foto: Maya Wilsens
Dat is het grote experiment van deze tentoonstelling. Ik hoop dat er
niet veel verandert, maar weten doen we dat niet. In het theater
heeft tijd een grote impact op het werk: het gaat daar meestal om
een theatrale tijd die het publiek ervaart of doormaakt. Of er nu een
object, een video of een toneelstuk getoond wordt, in een theaterzaal
wordt aan het publiek gevraagd om daar gedurende een afgebakende
tijd naar te kijken. Die dynamiek beïnvloedt de perceptie. Een
theaterbezoeker kijkt anders dan iemand die zelf kan beslissen om
weg te gaan. In de half opgesloten verduisterde ruimte van het
theater is de sociale druk om niet weg te gaan veel groter: ook dat
beïnvloedt de perceptie. De figuren die ik creëer – of ze nu gefilmd
of live aanwezig zijn – doen meestal een zeer beperkt aantal
handelingen. Ook op hen heeft tijd en duur een grote impact. In een
context van beeldende kunst zal de kwaliteit van het beeld wellicht
aan belang winnen. Maar eigenlijk weet ik het niet.
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
Je wordt hier wel geconfronteerd met toeschouwers die tot een ander
‘circuit’ behoren dan de theaterbezoekers.
Daar ben ik heel benieuwd naar. Je kan mijn ‘theaterstukken’ zoals
I/II/III/IIII of END – en ook vele van mijn performances –
beschouwen als één grote installatie die binnen een theatrale context
getoond wordt. Voor mij zijn het alleszins ‘installaties’. Mensen die
vertrouwd zijn met beeldende kunst hebben daar minder moeite mee,
terwijl een theater- of danspubliek toch graag een evolutie of zelfs
een verhaal in de figuren wil zien. De ‘beeldende-kunst-manier-vankijken’ werkt dus zeer goed bij mijn theaterprojecten of performances.
Ik ben dan ook benieuwd hoe die relatie met het publiek in een huis
voor actuele kunst gaat werken. Het gaat mij echt om wat er op het
ervaringsmoment binnen in de toeschouwer gebeurt. Bijvoorbeeld bij
het rondlopen in de installatie EXOTE, in die tuin vol invasieve
exoten, kan je moeilijk beweren dat er ‘een klassieke theatrale
spanning’ in de lucht hangt.
In het theater ben je vooral met je ogen en je oren bezig; in die tuin
worden al je zintuigen aangesproken.
De laatste dertig jaar hebben kunstenaars die installaties maken wel
de bedoeling het publiek iets met meerdere zintuigen te laten beleven.
Alsof je zou binnenstappen in een schilderij. EXOTE is een installatie
waarin je rondwandelt en waarvan je zelf deel gaat uitmaken.
Het is niet alleen een totaalervaring voor de toeschouwer, maar EXOTE
gaat ook zijn grenzen als kunstwerk te buiten.
Het hele productieproces, zowel voor als na de tentoonstelling, maakt
deel uit van het werk. Het zoeken naar de planten en de dieren, het
in acht nemen van veiligheidsvoorschriften, het beschermen van
medewerkers, toeschouwers en omgeving, het vernietigen van de
planten, het opruimen achteraf… Het is allemaal deel van de
installatie. We moeten ons ervan bewust zijn dat de hele omgeving –
niet alleen Z33, maar ook Hasselt en omstreken – potentieel
beïnvloed kan worden door dit werk. De invasieve exoten moeten
binnen de muren van de zaal gehouden worden. Als we ze loslaten,
kunnen ze op een heel directe manier schade berokkenen aan de
omgeving. Bij een ‘performance’ gaat het telkens om iets ‘echts’, iets
dat niet ‘gespeeld’ wordt, maar reëel is. De tuin is een reëel en
gevaarlijk ‘object’; een situatie waar je niet licht mee kan omgaan;
een omgeving waarbinnen entiteiten aanwezig zijn die bij de bezoekers
directe fysieke letsels kunnen veroorzaken. Wie bijvoorbeeld de
reuzenberenklauw aanraakt, kan brandwonden oplopen.
Kunst maken die gevaarlijk is: is dat één van de taken die een kunstenaar
zich vandaag bij het creëren moet stellen?
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
We leven in een compleet geïnfantiliseerde, ‘gevaselineerde’
maatschappij, een maatschappij waarin we voor alles dubbel verzekerd
zijn, want ‘er zou zo eens iets moeten gebeuren!’ Het is een
maatschappij die aan overbescherming kapot gaat, die tot stilstand
komt door de verlammende angst voor wat zou kunnen gebeuren. Om
een dialoog aan te gaan met die realiteit, om terug te keren naar
een verloren redelijkheid, lijkt kunst mij een goed instrument. De
wetenschappers met wie we gepraat hebben bij de voorbereiding van
EXOTE kunnen (of mogen?) blijkbaar niet zo extreem denken als
kunstenaars in de communicatie over gevaarlijke invasieve exoten aan
een breed publiek. Wetenschappers zullen nooit een zo extreme tuin
als deze aanleggen om een publiek debat op gang te krijgen en de
vinger op de wonde te leggen.
In jouw vroegere werk heb je vooral de nadruk gelegd op de relatie
tussen mens en machine, mens en object. In K, a Society uit 2010 toon je
die mens in zijn maatschappelijke relaties, in zijn verhouding tot andere
mensen. In EXOTE breng je dieren en planten samen. Verdwijnen
machines en objecten dan meer naar de achtergrond?
Het kernthema van mijn werk is de ‘Unheimlichkeit’ of bevreemding.
Deze ontstaat door een omgeving te creëren die een directe fysieke
invloed op de spelers heeft. Het is een situatie of toestand die
vreemd en onaangenaam is. In EXOTE is dat een tuin. De planten
en dieren op zich vormen geen probleem en hen treft geen schuld.
Ze komen oorspronkelijk uit een ander biotoop met natuurlijke vijanden,
waardoor het ecosysteem daar perfect in evenwicht blijft. Ze zijn hier
terecht gekomen door de globalisering, door onze reizen, de
wereldhandel... En een groot deel van de invasieve exoten die we
hier neerzetten zijn ook gewoon in tuincentra verkrijgbaar. We beseffen
daarmee niet wat we in onze tuin zetten.
In EXOTE trek ik dus de rode draad van mijn vroeger werk door. De
fysieke invloed van de gecreëerde omgeving treft nu echter niet de
performers, maar wel de toeschouwers. In mijn eerdere installatie BOX
was dat ook al het geval. De getoonde lichtbron was daar zo fel dat
de kijkers zonnebrillen moesten opzetten om hun ogen te beschermen.
In EXOTE zijn de planten en dieren ‘vreemden’. Wij hebben ze hier
gebracht en daardoor een omgeving gecreëerd waarin we zelf
vreemden geworden zijn: we moeten onszelf beschermen om erin rond
te kunnen lopen. Er wordt dus een gelijkaardig proces in gang gezet
als bij eerder werk. Als je je bij de mensen uit de maatschappij die
ik in K, a Society toon, zou afvragen hoe de natuur die bij hun
wereld past eruit zou zien, dan kom je bij EXOTE. Al die figuren zijn
de bewoners van deze tuin; zij wandelen erin rond.
Eén van de criteria die je keuze bepaalde van de werken die je in
deze tentoonstelling presenteert, was de mogelijkheid om hen in Z33
‘constant aanwezig te laten zijn’. Dus bijvoorbeeld niet een installatie
als DANCER #1 waarvan het ‘verloop’ slechts enkele minuten duurt
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
en die dan opnieuw technisch voorbereid moet worden.
Gezien de context van beeldende kunst heb ik uiteraard gekozen voor
die werken die in ‘loop’ konden staan. De laatste twee jaar heb ik
mij eerder op objecten dan op performers geconcentreerd. Het
resultaat daarvan is wat er nu hier staat. De bezoeker zal echter wel
de tentoonstelling kunnen bezoeken met een ‘audiogids’ die een
‘begeleide’ en ‘getimede’ route uitstippelt. In het weekend voorzien we
rondleidingen met een ‘gegidste gids’ die de bezoeker van het ene
werk naar het andere leidt en waarvoor je als toeschouwer een uur
of een uur en een kwartier nodig hebt. Dat is zowat een goeie
‘theatertijd’. Men zegt vaak dat mijn werk te plastisch is voor het
theater. Eigenlijk hoop ik nu dat men zal zeggen dat het te theatraal
is voor een huis voor actuele kunst.
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
AGENDA
za 30.04.2011 – 19u30
OPENING Kris Verdonck – EXHIBITION #1
28.04 – 01.05.2011
Pre-opening op Art Brussels; Z33 presenteert een installatie van Kris
Verdonck
di 17.05.2011 – 20u
A-Z lezing door Kris Verdonck
za 02.07.2011 – 19u
Performance event met live performances/installaties van Kris Verdonck
en nocturne
(aansluitend op de uitreiking van de Wanatoe-prijzen en de opening
van de installatie van Numen / For Use in de Hoge Ruimtes in
Z33)
vr 29.07.2011 – 22u
Openluchtfilm in het kader van Zebra Deluxe
Met een filmkeuze van Kris Verdonck
EDUCATIEF
AANBOD
Familieworkshop
Een artistieke namiddag voor het hele gezin. Ouders en kinderen
(vanaf 6 jaar) ontdekken EXHIBITION #1 op kindermaat, samen met
een gids. Grote en kleine mensen denken na, spelen, zoeken en
laten de kunstenaar in zich naar boven komen.
Praktisch
Een familieworkshop kan alleen na reservering via [email protected] of 011
29 59 60.
Enkel op zaterdagen, zondagen en tijdens de schoolvakanties, 14u16u.
Min. 8, max. 14 deelnemers. Prijs: € 40.
Kijkwijzer bij EXHIBITION #1
Met de kijkwijzer leggen kinderen en tieners (10 – 14 jaar) een
eigen parcours af doorheen de tentoonstelling. De kijkwijzer geeft
informatie over en inzicht in de kunstwerken, legt verbanden, bevat
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
waarnemings- of zoekopdrachten, nodigt uit je mening te geven en
zelf creatief na te denken.
Gratis
Op Schattenjacht met Vlieg
Deze zomer kan je weer speuren in Z33. Volg de tips, zoek tussen
3 juli en 21 augustus de Schat van Vlieg in EXHIBITION #1 en
neem een leuke verrassing mee naar huis.
Kunstenaar voor 1 Dag (9-12j)
9-12-jarigen opgelet: kriebelt er kunstenaarsbloed in je aders? Leef
je uit in vier onvergetelijke dagen in Z33! Van 9 tot 12 augustus
2011, telkens van 10u tot 16u, haal je je hart op in een heus
kunstkamp. Schrijf je in voor één, twee, drie of vier dagen via
[email protected] of 011 29 59 60. Prijs: € 8 per dag.
Kunztlab (13-15j)
Na de laatste tentoonstellingsdag laten 13- tot 15-jarigen EXHIBITION
#1 nog voortwoekeren. Maak unieke graphics en breng het werk van
Kris Verdonck in het Hasseltse straatbeeld tot leven. Katrien Matthys
(illustrator in o.a. Humo) begeleidt tien enthousiastelingen van 22 tot
25 augustus 2011, telkens van 13u tot 17u30. Snel inschrijven is de
boodschap! [email protected] of 011 29 59 60. Prijs: € 30 voor de vier
dagen.
ZorrillaZ (15+)
Op 16 en 17 augustus 2011 bereiden we ons in Z33 voor op een
artistieke coup op Pukkelpop. We laten ons leiden door de
bevreemdende beelden van Kris Verdonck in EXHIBITION #1.
Meedoen? Contacteer ons via [email protected] of 011 29 59 60 en volg
ons op www.facebook.com/ZorrillaZz33.
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
Z33
HUIS VOOR
ACTUELE
KUNST
Z33 is een huis voor actuele kunst. Sinds 2002 maakt Z33 projecten en
tentoonstellingen die de bezoeker aanmoedigen om op een nieuwe
manier naar dagelijkse dingen te kijken. Het is een uniek laboratorium en
een ontmoetingsplaats voor experiment en innovatie waar je terecht kan
voor vernieuwende tentoonstellingen met actuele kunst en vormgeving.
Z33 heeft geen eigen collectie maar wel een permanent
tentoonstellingsaanbod bestaande uit drie grote tentoonstellings-projecten
en drie kleinere projecten per jaar. Naast de tentoonstellingen in Z33
organiseert Z33 ook het Z-OUT project. Dit is een groots opgezet
project dat actuele kunst in de openbare ruimte in Belgisch Limburg
brengt. Op initiatief van Z33 stelde Belgisch Limburg zich succesvol
kandidaat voor de organisatie van Manifesta 9 in 2012.
De naam Z33 is afgeleid van haar locatie, Zuivelmarkt 33, de
historische begijnhofsite in de stad Hasselt.
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
MET DANK
AAN
Kris Verdonck – EXHIBITION #1 kwam tot stand met de medewerking
van: A Two Dogs Company, AlienImpact (UA), AlterIAS
(Alternatieven voor Invasieve Planten), ANB (Agentschap voor Natuur
en Bos), Arboretum Bokrijk, Dienst Water en Domeinen Provincie
Limburg, ILVO (Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek),
INVEXO (Minder invasieve planten en dieren), Kaaitheater, LIKONA
(Limburgse koepel voor Natuurstudie), LPW (Limburgse
Plantenwerkgroep), Michel & Christoph Van Belle, Nationale
Plantentuin van België, Natuurpunt, Patrick T’Hooft, PCS
(Proefcentrum voor Sierteelt), PIBO Tongeren, Plantentuin Universiteit
Gent, ULB, Universiteit Hasselt (Centrum voor Milieukunde),
Universiteit Antwerpen & VUB
SPONSORS
Z33 is een initiatief van de provincie Limburg
Met steun van de Vlaamse Overheid
Foto’s
K a Society- FRIEZE (2010) - foto: LucSchaltin
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
(2010)–  A Two Dogs Company
Dancer # 3
K a Society -
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
GOSSIP (2010) -
B-3500 Hasselt
België
foto: LucSchaltin
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
HUMINID (2010): Foto Reinout Hiel
K a Society, PRESYNCOPE (2010) – foto: Hendrik De Smedt
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be
Kris Verdonck (foto: Maya Wilsens
Z33 – huis voor actuele kunst
Zuivelmarkt 33
B-3500 Hasselt
België
t +32 (0)11 295 960 [email protected]
f +32 (0)11 295 961 www.z33.be

Vergelijkbare documenten

Lesmap Kris Verdonck - EXHIBITION #1 (01.05.2011-21.08

Lesmap Kris Verdonck - EXHIBITION #1 (01.05.2011-21.08 In HUMINID wordt de toeschouwer rechtstreeks aangesproken door een wezen dat deels mens en deels pop is. Tussen mens en ding, tussen leven en dood. In ‘Faust II’ (1832) beschrijft Goethe hoe Mephis...

Nadere informatie

Persdossier

Persdossier huis voor actuele kunst. De creaties van Kris Verdonck situeren zich in het grensgebied tussen beeldende kunst en theater, tussen installatie en performance, tussen dans en architectuur. Precies di...

Nadere informatie