2012 View nr. 4

Commentaren

Transcriptie

2012 View nr. 4
view
Branchemagazine, de wereld achter het reizen
nr 4 - oktober 2012
Reizen met een handicap
Laatste nieuws
ANVR-Congres
Reisbureauregeling
BTW
Situatie Belgische
reismarkt
Vooruitblik op
Vakantiebeurs 201
BIJ SUNNY CARS HUREN IS ALS
TOEREN MET CRUISECONTROL.
Een comfortabele huurauto boeken? Met Sunny Cars is dat snel en duidelijk geregeld. Bij onze prijs
is namelijk alles inbegrepen. Een extra WA van € 7,5 miljoen geeft zekerheid. Bij schade betalen wij
het eigen risico terug. Zelfs in geval van schade aan glas, banden, bodem of dak van de huurauto
betaalt Sunny Cars de kosten. Altijd optimaal verzekerd. Dat is autohuur volgens Sunny Cars.
En heb je een bijzondere vraag? Geen punt, want wij weten echt alles van autohuur. Ons
reserveringsteam is 7 dagen per week bereikbaar. Dat is de kracht van Sunny Cars: de klant het
comfort, de reisagent het gemak.
Colofon
Jaargang 4, uitgave 4 - 2012
View is een kwartaaluitgave van
brancheorganisatie ANVR (Algemene
Nederlandse Vereniging van
Reisondernemingen).
De ANVR behartigt de belangen
van de bij haar aangesloten leden:
zakenreisagenten, reisagenten en
touroperators in Nederland.
Redactieadres en advertenties
Baarnsche Dijk 10 - Baarn
Postbus 543 - 3740 AM Baarn
Tel. 035 - 543 34 10
E-mail: [email protected]
Internet: www.anvr.nl
Redactie
Frank Oostdam, Mirjam Dresmé,
Pim Kisjes
Correspondenten
Gerrie Brand, Liza Bruggeling,
Jan Emous, Pim Kisjes, Marieke
Klosters, Tijn Kramer, Carla Overduin,
Theo de Reus, Walter Schut,
Titia Voûte, Nell Westerlaken,
Klaas-Jan van Woerkom
Fotografie
Istockphoto, Frans Engelsma, e.a.
Mathilde Dusol (coverfoto)
Vormgeving en drukwerk
Roto Smeets GrafiServices, Utrecht
Verspreiding
View wordt kosteloos, maar selectief
verspreid onder ANVR aangesloten
(zaken)reisagenten, touroperators
en branchepartners waaronder het
onderwijsveld, reisverzekeringsmaatschappijen, luchtvaartmaatschappijen, luchthavens, autoverhuurbedrijven, verkeersbureaus, etc., en
ministeries, politieke partijen, media
en branchegerelateerde bedrijven.
Doorbladerexemplaar
Een exemplaar van deze View
vindt u op: www.anvr.nl.
Volg ons ook
via Twitter
en Facebook.
Beste lezer,
De nieuwe View. Vers van de
pers, zoals dat heet. En weer
boordevol informatie over
onderwerpen die de ANVR en
dus ook de reisbranche bezighouden. We staan aan de vooravond van het ANVR-Congres.
Van 8 tot en met 11 november
zit een groot aantal reisprofessionals in Istanbul. Ik zie er zelf
erg naar uit. We hebben nu al zo
vaak alles tot in detail met alle
betrokkenen in Turkije doorgenomen dat ik wel blij ben dat
we alle ideeën nu in de praktijk
kunnen brengen. Istanbul is
natuurlijk een fantastische
bestemming. Maar ik ben vooral
trots op de line up van sprekers
die we aan de congresgangers
kunnen presenteren. Elk jaar
steken wij hier veel energie in,
maar ook dit keer zijn we er
weer in geslaagd om een groot
aantal inspirerende sprekers
aan te trekken. Het wordt leuk en
interessant in Istanbul.
Natuurlijk gebeurt er veel meer
in de reissector en binnen de
ANVR. De nieuwe BTW-regeling is
al een tijdje van kracht en houdt
de gemoederen erg bezig. In deze
uitgave treft u een statusupdate
aan. Het duurt nog even, maar de
voorbereidingen voor de Vakantiebeurs zijn alweer begonnen.
Samen met een aantal partners
(waaronder de Vakantiebeurs zelf)
gaat de ANVR groot uitpakken
op de tweede vakdag met een
groot opgezet symposium onder
de titel: ‘Changes in Tourism’. In
deze View alvast wat voorinformatie. Heel interessant is het om
eens een blik over de grens bij
onze zuiderburen te werpen. Met
name in Vlaanderen staat de reissector aardig op z’n kop door het
vervallen van het vergunningen-
stelsel. Ook op CAO-gebied valt
van alles te melden. Dat en meer
doen we in deze View.
Veel plezier bij het lezen en tot in
Istanbul!
Frank Oostdam
Directeur ANVR
Op de cover: rolstoelbasketbalspeelsters en bronzen medaillewinnaars in Londen: Jitske Visser en Miranda Wevers worden
gefeliciteerd door André Bolhuis, voorzitter NOC*NSF, en wethouder Antoinette Laan van Rotterdam.
Inhoudsopgave
Laatste nieuws over het ANVR-Congres
Jan Peeters (Travel360.be) over de Belgische reiswereld
Nieuwe CAO Reisbranche: 2% meer salaris
Duurzame Toekomstvisie 2025
Stand van zaken Reisbureauregeling
Copyright © 2012 ANVR
Niets uit deze uitgave mag worden
verveelvoudigd en/of openbaar worden
gemaakt in welke vorm dan ook zonder
voorafgaande schriftelijke toestemming
van de uitgever. Zetfouten en prijswijzigingen voorbehouden. Aan deze uitgave
kunnen geen rechten worden ontleend.
Vooruitblik op de Vakantiebeurs 2013
Wat komt er allemaal kijken bij reizen met een handicap
Nieuwe campagne kindersekstoerisme vergroot pakkans
View - oktober 2012
05
11
13
15
19
23
27
31
3
Technology
Brighter, Bolder, Better innovation
Amadeus employee in our Madrid central office.
Imagine a brighter, bolder, better
travel experience
Choose technology developed by the
brightest minds. Amadeus is everywhere,
handling over 1 billion transactions every
day. Together, we can find better ways of
adding value to every step of the travel
chain.
www.benelux.amadeus.com
4
View - oktober 2012
Volop hersenvoer tijdens ANVR-Congres in Istanbul
‘Focus op de klant, focus op verandering’
*** Titia Voûte
“Met een indrukwekkende lijst
sprekers die vertellen vanuit hun
eigen bedrijfstak willen we de
aanwezigen laten zien hoe ze op
de vele veranderingen die op hen
afkomen kunnen inspelen. Want
één ding weten we zeker: bedrijven komen niet in de problemen
omdat ze de verkeerde dingen
doen, maar omdat ze te lang vasthouden aan principes die vroeger
de juiste waren”, meent ANVRdirecteur Frank Oostdam.
400 jaar betrekkingen
“Wij zijn heel trots dat we als
hoofdsponsor van dit congres
mogen optreden”, zegt Enis
Interactie, daar draait het in november om bij het ANVR-Congres in de fascinerende stad Istanbul. Interactie met de klant
in de breedste zin van het woord en hoe reisorganisaties hun
bedrijf moeten (her)inrichten om optimaal te kunnen focussen
op die klant. Voor, tijdens en na de reis. Aanpassen aan nieuwe
omstandigheden, aan de klant die verandert en succesvol
toepassen van nieuwe online- en mobiele toepassingen, daar
gaat het om. De enige manier om succesvol te zijn: probeer de
toekomst zelf te bepalen door flexibeler en veranderingsgezinder te zijn dan je omgeving. Niet voor niets is het thema van het
congres ‘Focus op de klant, focus op verandering’.
Tataroǧlu, directeur van het Turks
Verkeersbureau in Den Haag.
“Dat we dit jaar sponsoren, past
perfect bij het feit dat 2012 het
jaar is dat Nederland en Turkije
400 jaar handelsbetrekkingen
vieren. Turkije en Nederland zijn
op zoveel vlakken intensief bij
elkaar betrokken. Denk aan cultureel en diplomatiek, maar zeker
ook aan toerisme. Jaarlijks komen
Paul Geraeds, Marketing Directeur Center Parcs Europa
meer dan een miljoen Nederlanders vakantie vieren aan de
Turkse kusten en het overgrote
deel blijft acht dagen of meer.
Het marktaandeel van Turkije op
de toeristische markt is enorm
groot. Dit congres is voor ons de
uitgelezen kans om Nederlandse
reisprofessionals ook kennis te
laten maken met de veelzijdigheid van Istanbul.”
Enis Tataroǧlu, directeur Turks
Verkeersbureau
Care & share
Een van de sprekers tijdens het
ANVR-Congres is Paul Geraeds,
Marketing Directeur Center Parcs
Europa. “You Tube bestaat pas
zeven jaar, maar het voelt als
twintig. Dat geeft wel aan hoe
snel en drastisch de wereld is
veranderd”, zegt Geraeds. “Kernwoorden hierbij zijn: dialoog
met de klant. Ik wil laten zien
hoe Center Parcs zich als grote
onderneming organisatorisch
snel aan de nieuwe situatie heeft
aangepast. Voor ons gelden twee
waarden: care & share. We willen
goed voor onze klanten zorgen
en alle mogelijke media en middelen gebruiken om vragen van
onze klanten te beantwoorden.
Daarnaast faciliteren we alle
mogelijkheden waarbij klanten
met elkaar ervaringen kunnen
delen. Dit moet je natuurlijk wel
in goede banen leiden, want je
bent zo goed als er over je wordt
View - oktober 20125
en ondergebracht in minitrends
die ik zal belichten in mijn
presentatie. Om het toegankelijk
voor de congresgangers te maken
onderbouw ik met best practices
uit de Nederlandse reisbranche.”
Infobesitas
Tessa aan de Stegge, trendbureau Cherry Picker
gepraat. Onze marketeers worden
daarom meer regisseurs. Onze
internationale campagnes richten
zich inmiddels voor een groot
deel op het social mediagedrag
van de klant. Frankrijk is een
echt Facebook-land, Nederland is
Twitter en YouTube en Duitsland
is verreweg het meest traditioneel. Het geeft aan dat voor elk
land een andere route naar een
boeking leidt en daar moeten we
rekening mee houden.”
De Center Parcs-brochure voor
2013 heeft een metamorfose
ondergaan. Geraeds: “Het zijn
niet meer de marketeers die de
gids maken, maar de klant. Wij
hebben een zorgvuldig geselecteerd aantal gasten gevraagd
onze brochure samen te stellen. Zij schrijven de verhalen
en selecteren de foto’s. Center
Parcs-gebruikers weten namelijk
meer van het park dan een copywriter of marketeer. Wij maken
nog steeds een brochure omdat
de klant dat wil, maar de rol van
de gids is totaal veranderd. De
pagina’s per park zijn met een
derde verminderd, het is meer
een nieuwsverteller en smaakmaker geworden. Ik zal de zaal
6
tijdens het congres meenemen
door het hele brochureproces en
laten zien dat als je er in gelooft,
het eindresultaat verbluffend kan
zijn.”
Verrijking
Tessa aan de Stegge van trendbureau Cherry Picker zal de
aanwezigen door middel van een
beeldpresentatie laten zien hoe
de wereld aan het veranderen is.
“Ik houd ervan te communiceren
met beeld en wil bereiken dat de
aanwezigen door de snelheid van
de presentatie in een flow komen.
Saai wordt het in ieder geval
niet”, voorspelt Aan de Stegge.
“Bij trends denken mensen vaak
dat je met allerlei hippe en fancy
onderwerpen bezig bent, maar
het is eigenlijk niet meer dan
onderzoek naar het gedrag van
de consument. Ik heb dit voor
het congres samengebracht
onder het thema Enrichment Travel 2013. Mensen hebben meer
en meer de behoefte om zichzelf
te verrijken. Dat kan op allerlei
manieren zoals iets goeds doen
tijdens de vakantie of zo duurzaam mogelijk reizen. Ik heb al
die verrijkingswijzen geclusterd
De zaterdag belooft een sprankelende dag te worden. De presentatie van Corinne van Duin,
hoofdredacteur van Volkskrant
Magazine met side kick Jan
Heemskerk, oud-hoofdredacteur
van Playboy, zou wel eens verrassend kunnen zijn. “Als media­
specialisten lopen we tegen veel
problemen op waar de reiswereld
ook mee te maken heeft. Het
enorme aanbod aan informatie
duizelt de consument. Infobesitas
is aan de orde van de dag en dat
maakt het voor de aanbieder ook
veel lastiger om de consument
effectief te bereiken”, zegt Van
Duin.
Heemskerk: “Welke keuzes maak
je zodat ze juist bij jouw merk
aankloppen? Hoe zet je je merk
in de markt zodat jouw doelgroep
steeds weer kennismaakt met je
nieuwe artikelen en producten?
Hoe maak je als (media)merk
gebruik van het enorme aanbod
aan oude en nieuwe mediakanalen, hoe zet je social media in, ga
je vol voor de app of juist niet?
Allemaal vragen waar we een
antwoord op proberen te geven.
Maar ook stippen we aan hoe je
in medialand rumour around the
brand creëert en wat een merk
tot een autoriteit maakt. Want
in het informatiewoud is de
consument op zoek naar professi-
View - oktober 2012
onals die ze vertrouwen, die hen
duiding geven.”
Spectaculair wordt het optreden
van de Israëlische goeroe Yarin
Kimor op de laatste congresochtend. Kimor heeft een geheel
eigen manier van presenteren
en inspireren waarbij hij onder
andere gebruik maakt van magische illusies. Zijn presentaties
worden omschreven als een provocatieve, stimulerende belevenis
voor de geest.
Los van de genoemde staan
tijdens het congres nog veel
meer interessante sprekers op de
agenda. ANVR-directeur Frank
Oostdam: “Een beetje congres
heeft één keynote speaker. Wij
zijn er in geslaagd louter keynote
speakers aan te trekken.”
Slapen in Le Méridien
De congresgangers verblijven in
het pas geopende Le Méridien
Istanbul Eitler in het noorden van
de stad. Tumer Soysert, Group
Salesmanager van het hotel, vindt
het een eer om zo’n grote groep
Congrespartners
Het ANVR-Congres 2012 is georganiseerd en verzorgd door:
De ANVR bedankt graag haar hoofdsponsoren:
en haar andere sponsoren die dit ANVR-Congres mede mogelijk maken:
ANVR-leden te mogen ontvangen. “We zullen er alles aan doen
om de gasten het speciale Le
Méridien-gevoel te laten beleven.
Als internationale keten met
meer dan honderd hotels wereldwijd denk ik dat wij goed in staat
zijn aan alle wensen van de gasten te voldoen, maar natuurlijk
is het een extra uitdaging als het
doorgewinterde reisprofessionals
betreft. We ontvangen de gasten
met een exclusieve cocktailparty
op de dag van aankomst om
iedereen meteen welkom te
heten. Ik hoop dat er ook wat
vrije tijd is om onze bijzondere
spa te ontdekken met sauna,
bubbel- en Turks bad, zwembaden, wellnesscentrum en massagemogelijkheden. Als inwoner
van Istanbul adviseer ik om op de
vrije vrijdagavond te gaan eten
met uitzicht op de Bosporus. Ons
hotel ligt wat dit betreft ideaal op
slechts vijf minuten van Bebek,
het hipste en meest populaire
uitgaansdeel van de Bosporus
kustlijn. Bij terugkomst hopen
we veel bezoekers te ontvangen
in onze rooftop Boaz Bar op de
34e verdieping van het hotel.
Hier heb je een magisch uitzicht
over de rivier om nooit meer te
vergeten.”
Kortom: genoeg “food for
thoughts” tijdens het ANVRCongres. Een congres dat u als
betrokkene bij de reiswereld niet
mag missen: 4 dagen lang een
perfecte mix van inhoud, netwerk
en een fantastische stad om te
ontdekken. Mis het niet!
en haar media sponsoren:
View - oktober 2012
7
Programma ANVR-Congres 2012 in Istanbul
Dag 2: Vrijdag 9 november 2012
Dag 1: Donderdag 8 november 2012
De opening van het ANVR-Congres vindt plaats in het historische Esma Sultan
Palace. Het werd 200 jaar geleden gebouwd als zomerpaleis aan de Bosporus voor de
vrouw van de sultan, maar werd 100 jaar later door brand verwoest. Renovatie met
steen, staal en glas biedt een moderne, oude congreslocatie.
Vanaf
09.00 uur
09.15 uur
Vanaf
09.30 uur
11.15 uur
11.25 uur
15.45 uur
15.50 uur
20.00 uur
Amsterdam Airport Schiphol biedt gratis parkeren aan in Schiphol
Excellence Parking, dé innovatieve parkeerfaciliteit voor de reiziger die
gesteld is op snelheid, kwaliteit en exclusiviteit. Vanuit de garage loopt
u direct Terminal 3 in! Bewaar uw inrijkaartje, u heeft deze weer nodig
bij terugkeer!
Op vertoon van uw paspoort checkt u in en ontvangt u uw boarding
pass en visum voor de vlucht naar Istanbul. Voor de vlucht met Turkish
Airlines in vertrekhal 3, voor de vlucht met KLM in vertrekhal 2.
Speciale ontvangst op de Holland Boulevard bij Bols Experience
(tussen lounge 2 en 3), sponsored by Amsterdam Airport Schiphol
Vertrek Turkish Airlines vlucht TK 5414
Vertrek KLM vlucht KL 1613
Verwachte aankomst TK 5414
Verwachte aankomst KL 1613 op luchthaven Atatürk, speciale boottransfer, sponsored by Sunny Cars, naar 5* Le Méridien Etiler,
ontvangst en inchecken.
Vertrek naar ondergrondse hart van Istanbul, Binbir Direk Cistern.
De welkomstcocktail en het diner worden tussen de marmeren pilaren
geserveerd. Sponsored by Turks Nationaal Verkeersbureau
(kledingadvies: jasje/dasje)
07.00 uur
08.30 uur
09.30 uur
09.55 uur
10.10 uur
10.40 uur
11.10 uur
12.00 uur
12.45 uur
14.15 uur
17.30 uur
Vanaf
22.00 uur
ma
Program
r
vembe
8-11 no
8
2012
View - oktober 2012
Vanaf deze tijd kunt u uitgebreid ontbijten
Vertrek per bus naar Esma Sultan Palace,
sponsored by Turks Nationaal Verkeersbureau
Welkom door ANVR-directeur Frank Oostdam en ANVR-voorzitter
Steven van der Heijden. Officiële opening van het ANVR-Congres 2012
Mr. İbrahim Yazar, deputy of General Directorate of Promotion
at Ministry of Culture and Tourism
Tessa aan de Stegge
Coffee break, sponsored by Europeesche Verzekeringen
Cees Min
Jaap Maljers
Lunch in deze ‘moderne’ ruïne van het voormalige zomerpaleis,
sponsored by Turks Nationaal Verkeersbureau
Na de lunch vertrekken we voor een speciale cocktailontvangst naar
het prachtige Palais de Hollande, het Nederlands Consulaat-Generaal in
Istanbul. U komt dus niet eerst terug in of in de buurt van uw hotel.
Alle bustransfers binnen Istanbul sponsored by Corendon Vliegvakanties
Terugkeer in het hotel. U heeft de avond ter vrije besteding.
U kunt zelf een reservering maken voor een restaurant, van traditioneel
tot high end, maar dit ook laten verzorgen door de congresorganisatie.
U bent van harte uitgenodigd op de Zoover Party in de BOAZ bar van
Le Méridien, sponsored by Zoover
Dag 3: Zaterdag 10 november 2012
Dag 4: Zondag 11 november 2012
Van een historische naar een zeer moderne congreslocatie: The Seed. Dit gloednieuwe congrescentrum, gelegen op het Europese deel van Istanbul met uitzicht
over de Bosporus, is ‘de kern’ van het historische ‘Pavilion with Horses’.
U kunt relaxed met een kop koffie naar de congreslocatie lopen, want we blijven
deze morgen in Le Méridien. Wij verzoeken u wel, indien u dat nog niet heeft
gedaan, uw extra’s af te rekenen vóór aanvang van het congres, want direct nà het
congres vertrekken wij.
07.00 uur
08.30 uur
09.10 uur
09.15 uur
10.00 uur
10.45 uur
11.15 uur
12.10 uur
12.45 uur
14.00 uur
17.00 uur
18.30 uur
Vanaf deze tijd kunt u uitgebreid ontbijten
Vertrek per bus naar de moderne locatie The Seed,
sponsored by Amadeus
Welkom door Frank Oostdam
Steven van Belleghem
Paul Geraeds
Coffee break, sponsored by Europeesche Verzekeringen
Ibrahim Ibrahim
Corinne van Duin en Jan Heemskerk, duopresentatie
Lunch in de foyer en mogelijk op het terras van The Seed aan de
Bosporus
Na de lunch vertrekt u met de excursie waarvoor u zich heeft ingeschreven. U komt dus niet eerst terug in of in de buurt van uw hotel.
Alle bustransfers binnen Istanbul sponsored by Corendon Vliegvakanties
Terugkeer in het hotel
Vertrek met de bus naar Istanbul Modern, het museum voor hedendaagse kunst, waar u -na een welkomstcocktail- een korte impressie
krijgt van de tentoongestelde kunst. Aansluitend vindt hier het feestelijke KLM-diner plaats, sponsored by KLM (kledingadvies: jasje/dasje)
Wij verzoeken u, in verband met het uitchecken morgenochtend, uw extra’s
(roomservices, drankjes, etc.) tijdig af te rekenen bij het hotel.
07.00 uur
08.20uur
08.30 uur
08.35 uur
09.15 uur
10.30 uur
10.45 uur
12.30 uur
13.45 uur
17.00 uur
17.40 uur
17.45 uur
19.45 uur
20.30 uur
22.35 uur
Vanaf deze tijd kunt u uitgebreid ontbijten. U dient vóór aanvang van
het congres àl uw bagage van uw kamer te halen en te plaatsen in de
lobby. Direct nà het congres vertrekken wij met de bus en de boot.
Ontvangst met koffie in Ballroom Le Méridien,
sponsored by Europeesche Verzekeringen
Welkom door Frank Oostdam in Ballroom Le Méridien,
sponsored by GreenSeat
Hans Holterman
Yarin Kimor
Afsluiting ANVR-Congres 2012 - aankondiging ANVR-Congres 2013
Vertrek per bus en speciale boottransfer, sponsored by Sunny Cars
Lunch op de laatste locatie op Turkse bodem, Suada, met uitzicht over
de Bosporus, sponsored by Amsterdam Airport Schiphol
Na de lunch vertrekken passagiers voor de vlucht met KLM direct naar
de luchthaven. Overige congresdeelnemers kunnen nog iets langer
genieten van de authentieke Turkse sfeer met een bezoek aan het
Aziatische deel van Istanbul.
Vertrek vanuit het oude centrum naar luchthaven Atatürk
Vertrek KLM vlucht KL 1614
Inchecken voor Turkish Airlines vlucht TK 1955
Vertrek Turkish Airlines vlucht TK 1955
Verwachte aankomst KL 1614 op Amsterdam Airport Schiphol
Verwachte aankomst TK 1955 op Amsterdam Airport Schiphol
* GreenSeat biedt klimaatcompensatie aan voor het
gehele ANVR-Congres
View - oktober 2012
9
Advertorial
Twee uur comfortabel treinen
Comfortabel en snel met Fyra naar Brussel
Brussel is een metropool vol muziek, merkwaardige
monumenten, parken, paleizen en stripfiguren. Bovendien
heeft Brussel de Grote Markt, één van de mooiste pleinen van
Europa. Natuurlijk kunt u in deze stad ook naar hartenlust
winkelen in kleine straatjes of op brede avenues en slenteren
langs de antiekwinkeltjes op de Grote Zavel. Niet voor niets
koopt prinses Máxima graag haar kleding in de Belgische
hoofdstad. Bent u uitgeshopt, dan zijn er vele sfeervolle
restaurants en eethuisjes, cafés voor een pinteke en hippe clubs
waar u de hele nacht kunt uitgaan.
Twee uur
“Het goede nieuws is dat de Belgische hoofdstad vanaf 9 december
2012 heel gemakkelijk bereikbaar is met de nieuwe hogesnelheidstrein van NS Hispeed. Fyra naar Brussel rijdt met een snelheid van
250 kilometer per uur van Amsterdam via Schiphol, Rotterdam
en Antwerpen naar Brussel”, vertelt Annemarie Ariesen, Manager
Business to Business bij NS Hispeed.
“Resultaat is dat reizigers uit Amsterdam in twee uur op het perron
van Brussel, in het hart van de stad, staan. Dit is snel als je bedenkt
dat de reistijd met de auto tenminste tweeënhalf uur bedraagt en ook
vliegen naar Brussel geen tijdwinst oplevert. Zeker niet als Fyra naar
Brussel in de loop van 2013 het traject in een uur en drie kwartier zal
afleggen. Deze hogesnelheidstrein is bovendien veel comfortabeler
dan een auto of vliegtuig. Zo heeft Fyra naar Brussel in de 1e klas
meer beenruimte, zijn er stopcontacten, voetenbankjes, ruimere stoelen en een cateringservice aan de zitplaats. Het is in alle klassen van
Fyra naar Brussel trouwens prettig reizen, mede dankzij het ontwerp
van het Italiaanse Pininfarina, het designbureau dat ook werkt met
grote automerken zoals Ferrari, Maserati, Alfa Romeo, Lancia en Fiat.”
10
Tips voor Brussel van Annemarie Ariesen
• Bij Chez Léon (Rue des Bouchers 18) wordt naar eigen zeggen
een ton mosselen per jaar bereid. Ze worden geserveerd met
grote frieten die echt naar aardappel smaken.
• Tout Bon (Luxemburgplein 68) heeft volgens kenners het
lekkerste ontbijt van Brussel. Specialiteiten van het huis zijn
tientallen soorten jam en ambachtelijke honing uit Namen.
• Echte chocoladefans weten de weg naar Pierre Marcolini
(Minimenstraat 1) al jaren te vinden. Elke keer staan er weer
andere heerlijkheden in de vitrines vol met bonbons, macarons
en huisgemaakte chocopasta. Marcolini houdt namelijk van
vernieuwing.
• De Sint-Hubertusgalerijen (Grasmarkt) waren in 1847 de eerste
overdekte winkelstraten van Europa. Nog steeds bevinden zich
hier chique boetieks, cafés en restaurants. Het is nog steeds één
van de mooiste overdekte winkelcentra ter wereld.
• Op de rommelmarkt op het Vossenplein zijn ’s morgens vroeg
juweeltjes te vinden. De vele terrassen rondom de markt lenen
zich na een struinronde goed voor een gezellige lunch.
• Midden in Brussel genieten van Italiaanse sferen kan bij Piola
Libri (Rue Franklin 66). Niet alleen staat de winkel vol met
Italiaanse boeken en cd’s, ze schenken er ook Italiaanse wijnen
en serveren heerlijke antipasti.
• Winkelen op de Louizalaan is een feest voor liefhebbers van
Belgisch design en internationale modeontwerpers. Het is niet
voor niets dé bestemming voor een weekendje shoppen voor
de rich & famous.
View - oktober 2012
Jan Peeters is medeoprichter van de website Travel360.be en heeft zich in
enkele jaren ontwikkeld tot de meest invloedrijke analist in de Belgische
reiswereld. ANVR’s adjunct-directeur Walter Schut sprak met hem. Toepasselijk
in Hazeldonk, op de grens tussen België en Nederland.
Travel360.be ademt de reis- en hospitalitysector en droomt online
De Belgische reiswereld volgens Jan Peeters
*** Walter Schut
Je hebt Germaanse filologie
­gestudeerd. Hoe komt iemand
van 18 jaar op dat idee?
“Tja, ik sprak al Nederlands en
een beetje Engels, dus die studie
kon volgens mij niet moeilijk zijn.
Het is een talenstudie met een
brede interesse. Kortom: ik wist
gewoon nog niet wat ik wilde. Na
afronding heb ik enkele jaren les
gegeven in Afrika. Daarna werd ik
inkoper bij het Belgische Sunair,
toen nog een grote in de markt.
Na enkele omzwervingen kwam
ik daar terug als commercieel
directeur, maar mocht na vertrek
van de CEO vervolgens van het
hoofdkantoor (MyTravel) de deur
sluiten. Na 5 jaar CEO bij First
Choice startte ik vervolgens als
trainer/consultant in de reisbranche. Ik schreef mijn overpeinzin-
gen op mijn blog en kreeg daar
meer en meer reacties op.“
Leuk, maar is daar überhaupt geld
mee te verdienen?
“In het voorjaar van 2012 besloot
ik samen met Olivier Dujardin
om het gat in de markt te vullen:
de drieslag kennis/inzicht, opleiding/training en informatie/
nieuws. Wij zijn de hele dag met
die drieslag over de reissector
bezig. Wij brengen dus nieuws
uit de sector, maar geven ook
een opinie, een duiding waarop
bedrijven zich kunnen abonneren. Dit gebruiken wij vervolgens
bij het ontwikkelen en geven van
cursussen en opleidingen. Tenslotte organiseren wij congressen
over actuele thema’s en schrijf ik
papers voor bedrijven. Die drie
View - oktober 201211
Wie is Jan Peeters?
onderdelen versterken elkaar en
maken de cirkel rond; vandaar de
naam Travel360.”
Je werkt ook regelmatig in de
Nederlandse markt: wat zijn de
grootste verschillen met de
Belgische markt?
“Het centrale verschil is openheid. De markt in Nederland
staat veel meer open voor nieuwe
ontwikkelingen. Daarbij is er in
Nederland tussen reisagenten,
touroperators en airlines meer
dialoog en samenwerking. In
België is er tussen deze partijen
te weinig communicatie.
Anders dan in Nederland heb
je in België twee grote spelers
(Thomas Cook en TUI), maar dit
is meer de marktevolutie. De
Belgische klant is, denk ik, iets
conservatiever en meer zoekend
naar kwaliteit. De Nederlandse
klant is daarentegen mondiger en
meer gericht op prijsvergelijking.
Internationaal zie je een ontwikkeling naar transparantie. Toetreding tot de Belgische markt is
overigens niet eenvoudig, omdat
je eigenlijk een kleine Vlaamse
en Waalse markt hebt. Apart
daarvan heb je nog Brussel.”
Vlakbij Brussel ligt een lowcost
luchthaven (Charleroi) met een
grote carrier (Ryanair). Hoe gaan
Belgische agenten daarmee om?
“Per jaar vliegen meer dan vier
miljoen klanten met dit soort
maatschappijen. Men heeft
getracht ze te demoniseren, maar
lowcost carriers zijn geen tijdelijk
verschijnsel. Je kunt er geen hek
omheen zetten en doen of het
niet bestaat. Agenten in België
zouden daarom wel wat meer aan
Dynamic Packagen kunnen doen,
ook met deze carriers.”
12
Jan Peeters (51) werkte jaren op
diverse niveaus in de Belgische
reisbranche. Sinds 2006 werkt
hij als journalist/commentator/
opleider/adviseur/congresvoorzitter in de Belgische reismarkt.
Samen met Olivier Dujardin,
één van de pioniers in online
marketing binnen de toeristische sector, heeft hij in 2012 de
website travel360.be opgezet,
waarmee hij zich richt op toerisme en hospitality professionals. Het dagelijkse nieuws wordt door hem niet alleen genoemd,
maar ook besproken en beoordeeld. Juist zijn grote kennis van
de branche en de duiding van onderwerpen zorgt ervoor dat zijn
visie en duiding grote invloed hebben op de Belgische reismarkt.
Op 21 november a.s. organiseert hij het jaarlijks terugkerende
‘Travel2012’-congres in Brugge. Inmiddels is Jan ook actief op de
Nederlandse markt: Travel 360 organiseert eind november het
eerste ‘Hospitality 2012’ in Vianen; een dagvullend congres over
online marketing en sales voor de hospitality sector.
Je noemt het zetten van een hek
om lowcost: was dat niet de bedoeling van het Vlaams reisbureaudecreet dat recent is afgeschaft?
“Het reisbureaudecreet had tot
gevolg dat er weinig faillissementen waren. Dit lijkt goed, maar is
het niet. De bescherming zorgde
ervoor dat de sector in slaap werd
gewiegd. ‘If you have everything
under control, you are not going
fast enough’. Met de wet was
er een zekere controle, maar de
sector ging daardoor niet snel
genoeg.”
te worden waarin reisaffiliaties
niet waren toegestaan. Dit was
politiek gezien een stap te veel
en de reactie bleef niet uit: in
2014 vervalt de vergunningsplicht geheel voor reisagenten.
Velen zijn het met mij niet eens,
maar ik ben van opvatting dat op
termijn de afschaffing van het
De afschaffing kwam als een
donderslag bij heldere hemel.
“Het probleem was dat iedereen
die in strijd met het decreet
handelde, kon rekenen op de
procedure van de Vereniging van
Vlaamse Reisbureaus. Men ging
hierin ver: ook sociaal-culturele
verenigingen en zelfs affiliates werden aangepakt. België
dreigde het enige land in Europa
View - oktober 2012
Vlaamse reisbureaudecreet een
goede zaak is. De afschaffing zal
tot nieuwe toetreders leiden en
bestaande partijen dwingen tot
vernieuwing. Er zal zo voor de
branche een positieve dynamiek
ontstaan. Er is geen beroep dat
zo vaak dood is verklaard als
de reisagent. Met de komst van
broodjes in tankstations of in de
supermarkt is de bakker toch ook
niet verdwenen? Integendeel; ze
bestaan nog steeds, maar wel op
een andere manier. De reisagent
zal ook door dit proces moeten.”
Wat betekent dit voor de
brancheorganisaties?
“In België hebben we de ABTO,
BTO, VLARA, VVR, de UPAV en
FBAA. Samen met de horeca
nemen ze deel in de koepel FTI/
FIT. Er is dringend behoefte aan
een samensmelting tot één organisatie voor de reisbranche met
voor elk terrein een helder standpunt, voorbereid door een eigen
studiedienst. Toerisme is bij ons
bijna 10 procent van het BNP!
Het zal groeipijn geven, maar het
is volgens mij een onvermijdelijke stap.”
Onlangs gaf je aan dat in 2009
het buzzword multichannel was.
In 2011was dat social media.
Wat wordt trending topic inzeg- 2013?
“Pfff…. moeilijke vraag, maar
ik denk aan zoiets als experience. De klant wil zijn vakantie
als leuke ervaring hebben. Via
bijvoorbeeld Google laat de klant
zich hiervoor inspireren en zoekt
hij zijn vakantie. Hij deelt zijn
ervaring tijdens en na de vakantie
via Facebook. Dit soort partijen
vangen veel af, maar het zorgen
voor de klant en nemen van
risico zullen dit soort partijen
nooit doen. Reizen samenstellen,
verkopen, organiseren en ook
nog tevreden klanten hebben
en houden is namelijk verdraaid
moeilijk! Reisondernemingen
zullen daarom onmisbaar blijven.
De reissector moet deze experience wel meer en beter claimen.”
Laatste vraag: hoe ga jij zelf op
vakantie?
“Ik ben een typische consument
van vandaag. Met de herfstvakantie graag naar een van de Canarische eilanden, met Kerst ver weg,
in de zomer met een bootje op
het meer, een weekendje Center
Parcs tussendoor, enzovoorts. De
feitelijke keuze hangt van het
moment af, maar ik wil het dan
wel gelijk hebben.”
Dat klinkt wel heel gewoon:
jij bent geen traveljunkie?
“OK, OK: dat ben ik eerlijk gezegd
wel. De reisbranche is gewoon
een ontzettend leuke branche.
Ik heb wel even buiten de sector
gewerkt, maar ben toch weer
teruggekeerd. Ik ben geïnfecteerd
met het reisvirus, het zit in mijn
bloed en ik denk niet dat ik dat
nog kwijt raak.”
‹‹
Nieuwe CAO Reisbranche:
2 procent meer salaris
*** Theo de Reus
De reisbranche beschikt sinds afgelopen maand over een nieuwe CAO. Deze CAO Reisbranche is
met terugwerkende kracht van toepassing per 1 april 2012 en heeft een looptijd tot 1 november
2013. Dit betekent onder meer een verhoging van de feitelijke lonen voor werknemers in de reisbranche van 2 procent per 1 november 2012.
In september gingen de leden
van de drie vakbonden (FNV
Bondgenoten, CNV Dienstenbond en Vakbond De Unie)
akkoord met het eindbod van
de werkgevers voor een nieuwe
CAO. De bonden waren de CAOonderhandelingen ingegaan met
een looneis van 2,5 procent en
een verhoging van de minimum
en maximum loonschalen met
5 procent. Die laatste verhoging
was volgens de bonden nodig
om op termijn het loongebouw
te repareren en de relatieve
achterstand van bijna 30 procent ten opzichte van horeca en
supermarkten weg te werken.
De werkgevers zijn echter van
mening dat het eindbod dat
zij hebben neergelegd, dus de
collectieve loonsverhoging over
het feitelijk loon van 2 procent
per 1 november 2012 en een
looptijd tot 1 november 2013,
een prima bod is. De werkgevers
vinden de structurele aanpassing van de loonschalen met 30
procent, zoals de vakbonden
voorstellen, niet reëel. Volgens
de werkgevers heeft de reisbranche te kampen met moeilijke
marktomstandigheden: de eco-
stake, Manager Arbeidszaken en
Onderwijs van de ANVR, die een
uitleg van de materie geeft.
Volgens hem is het dus niet zo
dat een supermarktmedewerker
30 procent meer verdient dan
een reisverkoper. “Maar als een
supermarktmedewerker hoger is
opgeleid, kan hij leidinggevende
worden en kan hij meer verdienen. Er is echter een verschil
tussen theorie en praktijk.”
‹‹
Frank Radstake, Manager Arbeids­
zaken en Onderwijs, ANVR
nomische recessie duurt voort,
het aantal boekingen loopt terug,
de omzet blijft achter en de vooruitzichten vragen om creativiteit.
Onderzoek
“In opdracht van werkgevers
en werknemers deed de stichting FOOR twee jaar geleden
onderzoek naar de lonen in de
reisbranche in vergelijking met
andere sectoren. Daar kwam uit
dat medewerkers in de reisbranche relatief goed zijn opgeleid en
ook op een relatief hoog niveau
instromen”, verklaart Frank Rad-
De nieuwe CAO
De nieuwe CAO voor de reisbranche gaat in met terugwerkende kracht per 1 april
2012 en heeft een looptijd tot
1 november 2013. Bonden en
werkgevers hebben afgesproken dat de salarissen (en salarisschalen in schalen 2 tot en
met 7) per 1 november 2012
met 2 procent omhoog gaan.
In de reisbranche zijn circa
15.000 mensen werkzaam.
View - oktober 201213
Simpel weg met
de Europeesche
Een goed verzorgde reis kan niet zonder een goede verzekering.
Daarom wil Europeesche Verzekeringen ook graag met u samenwerken. U vindt bij ons
enthousiaste, deskundige mensen die er voor zorgen dat de verzekeringen tot in de
puntjes worden geregeld. Met uitstekende producten die bescherming bieden, zekerheid
en houvast. Dat maakt verzekeren bij de Europeesche simpel en eenvoudig.
U verzorgt de reis, wij de rest. Eenvoud, helderheid en maatwerk kenmerken de reis- en
recreatieverzekeringen van de Europeesche. Van een maatschappij met al negentig jaar
ervaring met reizen en recreatie mag u dat verwachten.
De Europeesche, een partner waar u 100% zeker van kunt zijn.
14
View - oktober 2012
Op weg naar duurzaam toeristisch ondernemen
“Duurzaamheid moet zich nestelen in het DNA
van de reisindustrie”
*** Marieke Klosters
Intussen is een ‘kopgroep’ van
touroperators samen met Gerben
Hardeman, projectmanager duurzaam toerisme ANVR, voortvarend aan de slag met als doel de
visie in concrete doelstellingen
en ondersteunende activiteiten
te benoemen. Bovendien zijn al
activiteiten in gang gezet die de
doelstellingen ondersteunen,
zoals het carbon managementproject. “Het is tijd voor de ‘next
step’. We gaan versnellen”, zegt
Hardeman.
Doelstellingen
Er zijn vijf speerpunten vastgesteld op basis van de Travelifetraining, waar doelstellingen en een
plan van aanpak voor activiteiten
aan worden gekoppeld. De doelstellingen worden per periode
van drie jaar vastgesteld. In 2013
gaan de touroperators voor
de tweede keer terug naar de
digitale schoolbanken. Deze keer
voor verdieping en verbreding
van de Travelifetraining die zij al
Kopgroep
De kopgroep vertegenwoordigt de diversiteit van de
ANVR-leden: Corendon, Fox
Vakanties, Kuoni, OAD Groep,
SNP Natuurreizen, Sawadee
Reizen, Terra Travel, Thika
Travel, Thomas Cook, TUI
Nederland.
Duurzaam ondernemen is een pure noodzaak om het toeristisch
product recht overeind te houden. Daar is inmiddels de gehele
reisindustrie van doordrongen. Alle 200 aangesloten ANVRtouroperators volgen ook het beleid van de ANVR op het gebied
van Duurzaam Toeristisch Ondernemen. De uitdaging is om nu
echt tempo te maken en grip te krijgen op duurzaam toerisme.
Sommige touroperators werken al internationaal met een
volwaardig duurzaamheidteam, bij andere organisaties is de
interne dtc’er (duurzaam toerisme coördinator) de aanjager die
deze functie er vol verve bij doet. En bij weer andere bedrijven is
duurzaamheid van nature ingebouwd in hun specialisme. Aan
de brancheorganisatie de taak de voorwaarden te scheppen om
integraal duurzaam toeristisch ondernemen in elke organisatie
op weg te helpen.
Gerben Hardeman, projectmanager
duurzaam toerisme, ANVR
ten die vertaald worden in 3-jaar
doelstellingen. Daarbij leggen we
de lat steeds hoger. De update
om de drie jaar van de Travelifetraining is om te waarborgen dat
er daadwerkelijk stappen vooruit
worden gezet.”
Grip krijgen op duurzaam
toerisme
eerder hebben gevolgd. Hardeman schetst de achtergronden
van de aanpak, die ertoe moet
leiden dat de gehele reisindustrie
steeds meer grip krijgt op duurzaam toerisme.
Elke drie jaar een update
“Duurzaam ondernemen is in
feite niets anders dan modern
toeristisch ondernemen waarbij
je alles tegen de meetlat van
people, planet en profit houdt.
Maar duurzaam toeristisch
ondernemen is ook innoveren.
Nieuwe invalshoeken vinden,
nieuwe waarden ontwikkelen,
de beleving verhogen voor de
consument. We brengen met de
kopgroep de grote lijnen in kaart
voor de gezamenlijke ‘visie op
duurzaamheid 2025’ als onderdeel van het toeristisch ondernemen. Binnen de organisaties
van de kopgroep worden pilots
gedaan op het gebied van het verduurzamen van accommodaties,
carbon management, trainingen
van incoming touroperators, het
stimuleren van internationaal
treinvervoer, etc. Zo komen we
tot focuspunten en leermomen-
Duurzaamheid zit in het DNA
van de ANVR. Hardeman: “Op
Europees niveau zijn we leading
wat betreft onze aandacht voor
het thema en de gezamenlijke
aanpak met onze leden. We zijn
klein, maar dat geeft ons juist
daadkracht. We lopen voorop
omdat van groot tot klein en
van mainstream tot specialist
bij ons vertegenwoordigd is;
global players, zoals TUI, die zelf
wereldwijd voorwaarden stelt, en
aanbieders in nichemarkten die
op hun beurt samenwerken met
locale partners. De kopgroep van
touroperators weerspiegelt deze
View - oktober 201215
Carbon Management Project voor touroperators
ANVR en NHTV hebben een
subsidieverzoek ingediend
om gezamenlijk een carbon
managementsysteem te
ontwikkelen. Doel hiervan is
op een eenvoudige manier
de CO2-emissie van reizen te
berekenen. Op termijn (2015)
zouden touroperators een
‘energielabel’ (zoals bij auto’s)
aan hun reisaanbod kunnen
hangen. Naast partijen uit de
kopgroep, zijn bij dit project
Askja Reizen, Labrys Reizen,
Pharos Reizen, Pin High Golf
Travel en Treinreiswinkel
aangesloten.
diversiteit van de branche. Als
brancheorganisatie krijgen we op
deze manier de juiste input. Wij
horen wat zij belangrijk vinden,
waar zij invloed op hebben. Daardoor zijn we straks in staat om de
verandering in gang te zetten en
daadwerkelijk verschil te maken.”
De vijf speerpunten
“Bij het bepalen van de speerpunten is gelet op die onderdelen
van de toerismeketen die een
grote impact hebben op natuur,
milieu en op sociaal gebied en
die in de invloedsfeer van de
touroperators liggen.
1. Interne organisatie – Hoe
kun je in eigen huis aan duurzaamheid werken?
Door maatregelen te nemen voor
16
energiebesparing. Investeringen
in duurzame oplossingen voor
klimaatregeling, watergebruik,
verlichtingssystemen en dergelijke, leveren in relatief korte
tijd veel op. Maar ook sociale
aspecten spelen hier een rol.
Ontwikkeling personeel, draagvlak creëren: hoe betrek je meer
medewerkers bij duurzaam
toerisme, zodat het integraal
onderdeel wordt van verschillende functies.
2. Vervoer – CO2-reductie en
compensatieregelingen gericht
op de consument.
Zoals een alternatief bieden voor
vliegen voor reizen binnen 1.000
km. We kijken naar de kansen
en potentie van internationaal
treinvervoer. In Frankrijk zijn
interessante ontwikkelingen bij
het binnenlands vervoer, waar de
hogesnelheidstrein het al gewonnen heeft van het binnenlandse
vliegverkeer. In dit kader speelt
ook het carbon managementproject.
3. Verblijf – Op weg naar duurzame accommodaties.
Een van de vragen is hoe we leveranciers meekrijgen. Er zijn via
www.travelife.org veel gratis tools
beschikbaar voor accommodaties
om hun duurzaamheidprestaties te verbeteren en kosten te
besparen. Ook zijn we in samenwerking met het CBI (onderdeel
van Ministerie van Buitenlandse
Zaken) een traject gestart om
incoming touroperators te trainen op duurzaamheidaspecten,
die zij op de bestemmingen kunnen toepassen.
4. Vermaak – Uitdaging om
meer beleving in het product te
stoppen.
Er zijn al mooie voorbeelden van
duurzame excursies en cultuurgebonden attracties. Denk daarbij
aan activiteiten die een positieve
impact hebben op het milieu en
de lokale cultuur. Surfen in plaats
van jetskiën, een kookcursus door
een lokale kok of een bezoek aan
een cacaoplantage
View - oktober 2012
5. Klantcommunicatie – Hoe
‘verkoopt’ de reiswereld duurzaamheid aan de consument?
Door duurzame elementen te
column
integreren in het product en
de dienst. Zoals het promoten
van duurzamere excursies en
activiteiten en het aanbieden
van accommodaties met een
duurzaamheidkeurmerk zoals
Travelife. En het stimuleren van
treinvervoer naar het vliegveld in
plaats van de auto.
Commitment
Tijdens de Vakantiebeurs 2013
worden de lange termijndoelstellingen tot 2025 gepresenteerd. Dat zal vervolgens tot een
‘commitment’-document moeten
leiden. Dat krijgt later in het jaar
handen en voeten in de vorm van
aangepaste, vernieuwde trainingen, workshops en werksessies
voor touroperators en reisagenten. De leden krijgen hulp en
ondersteuning vanuit de ANVR
en MVO Nederland om verdere
stappen te zetten in het verduurzamen van de organisatie en
het reisproduct. Dat gebeurt in
samenwerking met de DTO’er, de
medewerker Duurzaam Toeristisch Ondernemen. Vanzelfsprekend zal het proces niet beperkt
blijven tot één individuele
medewerker. Er zal een ontwikkeling gaan plaatsvinden naar een
organisatie waar duurzaamheid
zich in het DNA nestelt”, sluit
Gerben Hardeman af.
‹‹
Social Media
Zeg dat je een goeroe bent op Twitter -en Facebookgebied en je zit
qua werkgelegenheid geramd. Ze zijn niet aan te slepen, de jongens
en meisjes met verstand van de social media. Want iedere manager
weet: We moeten d’r wat mee, geen idee wat, maar als we niks doen
missen we de boot. Het vreemde is dat niemand weet hoe die kennelijk onmisbare boot er precies uitziet. Het digitale domein is net zo
onoverzichtelijk en onvoorspelbaar als de wereld zelf.
Dat we niet weten wat we ermee aan moeten, leidt tot vreemde
resultaten. Zo heeft iemand in Hilversum over internet geroepen: We
noemen het gewoon het tweede scherm. Klinkt vertrouwd, maar ruikt
toch lekker sterk naar smartphone. Dus nu kijk je ouderwets naar een
tv-programma en krijg je na afloop te horen: Als je nou echt precies
wilt weten hoe het zit moet je naar het tweede scherm gaan. Voel je
je toch een beetje getild. Net vijftig minuten naar kennelijk de halve
waarheid gekeken.
Maar het kan nog erger. Kom je op Facebook het bericht tegen dat
die-en-die een onaardig tiep is. Dus je spoedt je kliksgewijs naar dieen-die, en ja hoor: onaangenaam karakter. Abject. Of zelfs infaam.
En wat staat er pal naast: Algarve. Boek nu. Je bent voor alles in de
stemming, maar nu even niet voor zoiets.
Ik weet het wel, het is eenieders droom om op een goede dag zomaar
twintigduizend boekingen te krijgen omdat iemand op Facebook per
ongeluk de hele wereld heeft uitgenodigd om samen een fijne vakantie op Kos te hebben, maar de praktijk is iets weerbarstiger.
Was vroeger dan alles beter? Welnee. Een kleine kwart eeuw geleden
maakte ik een onvergetelijke journalistentrip naar Turkije. Dat land
moest op de toeristenkaart gezet worden. Was reuze gezellig. We
stormden van het ene nog niet helemaal afgebouwde hotel naar het
andere. Dronken drankjes op plekken waar straks de bar zou komen
als de boel af was. We hadden het leuk met elkaar en vlogen tevreden
huiswaarts om daar te schrijven over…ja, waarover eigenlijk? We
hadden in wezen niets gezien. Ja, betonnen skeletten op zonovergoten
bouwplaatsen. Was die trip de investering waard? Ik denk van niet.
Hoewel… de Turken lieten zich kennen als buitengewoon hartelijke,
lieve mensen. Dat dan weer wel. Maar dat was ’t wel zo’n beetje. Ik
herinner me de vage publiciteit die de trip over Turkije genereerde.
Wel leuk daar, maar nog niet rijp voor het grote werk.
Ook toen werden er kennelijk gehaast modieuze marketingbesluiten
genomen en zaten we al in het vliegtuig voordat het besef doordrong dat we wel erg ver voor de muziek uitvlogen. Datzelfde gevoel
bekruipt me bij de sociale media. Het is buitengewoon verleidelijk om
zomaar mee te deinen op de Twitter- en Facebookgolven. Moeilijker is
het om aan die verlokking weerstand te bieden totdat de vraag ‘wat
hèb ik er eigenlijk aan?’ beantwoord is.
Jan Emous
View - oktober 201217
Dynamic Packaging is een hot topic!
De ideale vakantie van uw klant is steeds meer een zelf samen gestelde reis in plaats van een standaard pakketreis.
Uw klant wil zelf zijn vluchttijden en reisduur bepalen en ú kunt hem daarbij helpen!
Met Waverunner Smart Shopping & Hydra Smart Packaging biedt Pyton u de oplossing.
+
+
+
=
Waverunner Smart Shopping
Met Waverunner Smart Shopping biedt Pyton u
de mogelijkheid om losse reisonderdelen aan
te bieden in één reserveringsmodule in plaats
van deze klant te verliezen aan de website van
de betreffende leveranciers.
Volgens het winkelmandje principe stelt de
klant zijn ideale vakantie samen met o.a.
low-cost airlines, vakantievluchten,
overnachtingen, transfers en autohuur.
Waverunner Smart Shopping is te integreren
in uw website en kan gebruikt worden in
uw winkel of callcenter.
Hydra Smart Packaging
De verkoop op verschillende websites van
leveranciers van losse reisonderdelen groeit en u wilt
de consument een totaalpakket aanbieden.
Met Hydra Smart Packaging kunt u (uw eigen) losse reisonderdelen
(bijvoorbeeld hotels en/of charterstoelen) combineren
met leveranciers van andere losse reisonderdelen
(bijvoorbeeld low-cost airlines en beddenbanken).
Bent u nu een online reisagent,
een touroperator, leverancier of een
stenen reisbureau?
Pyton gelooft dat iedereen met behulp
van deze Dynamic Packaging oplossingen
stap voor stap kan uitgroeien tot een
succesvolle Online Reis Agent.
Tevens is het mogelijk vanuit deze losse reisonderdelen
uw eigen nieuwe pakketten samen te stellen en deze aan
te bieden op uw website, reisbureau of callcenter.
Interesse?
[email protected]
0495-577789
18
View - oktober 2012
Veel verwarring en zelfs scheve concurrentieverhoudingen
Reisbureauregeling ontregelt branche
*** Gerrie Brand
De btw hoeft alleen te worden
betaald als het gaat om reizen
naar Europese bestemmingen.
Daarbuiten staat het tarief op 0
procent. De btw-afdracht geldt
alleen voor ingekochte diensten.
Dat klinkt redelijk logisch, maar
de werkbaarheid van de regeling blijkt in de praktijk tegen te
vallen. Joanna Rossa is fiscalist
bij Loyens & Loeff en gespecialiseerd in btw-regelgeving. Zij
krijgt regelmatig vragen vanuit
de branche over de reisbureauregeling. De onduidelijkheid begint
al bij de naam. “Ondernemers die
een pakketreis samenstellen uit
ingekochte en/of eigen prestaties en deze onder eigen naam
aan reizigers verkopen, krijgen
te maken met de nieuwe reisbureauregeling,” zegt Rossa. “Het
gaat meestal om touroperators.
Anders dan de naam ‘reisbureauregeling’ doet vermoeden,
geldt de regeling in hoofdzaak
niet voor reisbureaus, die alleen
bemiddelen bij de verkoop van
reizen.”
De vraag die Rossa het vaakst
wordt gesteld is: val ik onder
de regeling? Vooral reisbureaus
die aan dynamic packaging
doen, twijfelen of zij btw moeten afdragen, aldus Rossa. Het
antwoord: “Dat hangt er vanaf
of het reisbureau de samengestelde pakketreis op eigen naam
verkoopt aan de reiziger. Zo ja,
dan is de reisbureauregeling wel
van toepassing. Zo nee, dan blijft
het reisbureau als bemiddelaar
Sinds 1 april jl. geldt de nieuwe reisbureauregeling voor
ondernemers in de reisbranche. Deze houdt in dat verkopers
van reisdiensten, die één of meer onderdelen van de reis
inkopen bij derden en onder hun eigen naam verkopen, over
de winstmarge 21 procent btw moeten betalen. De nieuwe
regels hebben voor veel verwarring gezorgd en zelfs tot scheve
concurrentieverhoudingen geleid.
Joanna Rossa, fiscalist bij Loyens & Loeff
optreden. Er is dan weliswaar
sprake van het samenvoegen van
losse reiselementen, maar de
pakketreis wordt niet op eigen
naam verkocht. De beloning voor
het bemiddelen, de commissie,
is zodoende belast volgens de
reguliere btw-regels.”
Uiterst complex
Marcel Neomagus, financieel
directeur van Sundio Group
(Sunweb, Sudtours, Jiba, GoGo
en Eliza was here) en in die
hoedanigheid een ervaringsdeskundige, bevestigt dat het lastig
is om te bepalen wat er precies
onder de reisbureauregeling valt.
“Het is uiterst complex, gezien
de talrijke verschillende manieren waarop in de reisbranche
reizen worden samengesteld en
verkocht. Als reisorganisatie die
pakketreizen samenstelt, moet je
voor elk product vaststellen of er
sprake is van een eigen prestatie
of een ingekocht element. Een
reisbureau dat alleen bemiddelt,
heeft te maken met de reguliere
btw-regels, tenzij er bijvoorbeeld
pakketreizen van een buitenlandse touroperator onder de
View - oktober 2012
eigen naam worden verkocht. Die
uitzonderingen maken de toepassing van de regels verwarrend. De
administratieve last voor bedrijven wordt hierdoor verzwaard.”
Een ander frequent twijfelgeval
is wannéér er sprake is van een
samengestelde reis. In principe
bestaat een pakket uit twee of
meer elementen, maar er zijn
uitzonderingen op deze regel.
Touroperators die autovakanties
verkopen en dus feitelijk niets
samenstellen - ze bieden immers
alleen accommodatie aan - vallen bijvoorbeeld tóch onder de
regeling. “Het Europese Hof van
Justitie heeft dit in een uitspraak
bepaald,” legt Rossa uit. “De
redenering is dat deze touroperators niet alleen het hotel, maar
ook informatie aanbieden.” Een
ander voorbeeld: een busbedrijf,
verkoopt een reis naar Duitsland, om daar een voorstelling
bij te wonen. Deelnemers gaan
daarna meteen weer terug naar
Nederland. Dan bestaat het pakket dus uit de busreis, een eìgen
prestatie, en een excursie, een
ingekochte prestatie. Is er sprake
van een pakketreis? Rossa: “Je
zou kunnen zeggen: de busreis
(eigen prestatie) èn de excursie
(ingekocht reiselement) vormen
samen een pakket. Maar het kan
ook zijn dat je voor het beoordelen of er sprake is van een pakketreis, eerst de eigen prestaties
dient te elimineren. De laatste
conclusie zou er toe kunnen leiden dat in het gegeven voorbeeld
19
onder hetzelfde btw-regime en er
ontstaan dus geen verschillen in
kostprijs.”
de reisbureauregeling niet van
toepassing is. Het hangt af van de
interpretatie van de belastinginspecteur.”
Concurrentievoordeel
Neomagus wijst er in dit verband op dat reisorganisaties die
dezelfde reis aanbieden, maar
bijvoorbeeld over een eigen
vervoermiddel beschikken, een
concurrentievoordeel hebben
boven touroperators die het vervoer moeten inkopen bij derden.
“Een busbedrijf dat rondreizen
organiseert, dient zijn prestatie
op te splitsen. Daarbij moet over
de busprestatie in Nederland 6
procent btw worden betaald. Op
de marge van de reis is de reisbureauregeling van toepassing. Je
krijgt dus, dat bij in de ogen van
de consument dezelfde reis, verschillende btw-systemen gelden.
Een eventueel hieruit voortvloeiend prijsverschil is gewoon niet
uit te leggen. Het gevolg is dat
reisorganisaties die onder de
reisbureauregeling vallen en die
concurrerend willen blijven, de
btw-verhoging zelf absorberen in
plaats van deze door te berekenen aan de consument. Dat is
geen wenselijke situatie. Je ziet
dit verschijnsel nu ook bij de btwverhoging van 19 naar 21 procent, die sinds 1 oktober jl. geldt.
Deze ondernemers vallen echter
20
De berekening van de winstmarge op de ingekochte reisonderdelen blijkt in de praktijk
ook niet bepaald eenvoudig.
Eerst dient de reisorganisator te
bepalen of er sprake is van een
EU-, niet-EU- of gecombineerde
reis èn of er sprake is van enkel
ingekochte prestaties of ook
eigen prestaties. Daarna moet
er worden beslist of de winstmarge per tijdvak (bijvoorbeeld
per kwartaal) of per reis wordt
berekend. Volgens Rossa is de
berekening van de winstmarge
per tijdvak gemakkelijker dan per
reis. “Dan kijk je naar de ontvangsten in een bepaald tijdvak – de
vooruitbetalingen en de ‘restant’
betalingen die je van reizigers
hebt ontvangen – en daar haal je
de kosten vanaf voor het samenstellen van de reis. Deze bestaan
uit de ingekochte reisonderdelen
en de marge die toerekenbaar is
aan de eigen prestaties.”
Cashflow probleem
“Maar zelfs als je per tijdvak
afrekent, blijft het lastig om te
weten wanneer je de btw moet
afdragen,” vult Neomagus aan.
“Bij het moment van boeking
wordt een factuur gemaakt en
ben je als bedrijf btw-plichtig.
De klant voldoet echter meestal
niet direct de hele rekening, maar
doet een aanbetaling. Er kan dus
een cashflow probleem optreden,
wanneer de reisorganisatie de
btw al moet afdragen, terwijl de
reis nog niet is betaald. Dat kun
je wel oplossen, maar ook dit
vergt administratieve aanpassingen.”
Door de invoering van de
nieuwe reisbureauregeling zijn
de Nederlandse btw-regels nu
in overeenstemming met de
Europese regelgeving. Deze geldt
echter niet voor buiten de EU
gevestigde reisorganisaties. Door
internet kunnen consumenten
hun reizen echter heel gemakkelijk bij internationale online
reisagenten boeken, zoals het
Administratieve complexiteit voor reisbureaus
Niet alleen de reisorganisaties die de pakketreizen samenstellen,
maar ook reisbureaumedewerkers die in de verkoop hiervan bemiddelen, gaan gebukt onder de complexiteit van de reisbureauregeling. Zij moeten de btw in rekening brengen bij de touroperator
op het moment van boeking, maar dan moet je wel precies weten
welke reis onder welk systeem valt. Bovendien moet er btw worden
betaald over de commissie. Anita Konijn is verantwoordelijk voor
de financiën bij reisbureau Touring, dat vestigingen heeft in Zaandam, Koog a/d Zaan en Assendelft. “De reisbureauregeling is zo
ingewikkeld dat ik me af en toe afvraag of het gaat zoals het moet.
De baliemedewerkers moeten in het systeem goed invullen welke
boekingen onder deze regeling vallen. Turkije en de Canarische
Eilanden worden bijvoorbeeld niet tot Europa gerekend door de
belastingdienst. Er is dus veel voorlichting nodig.”
De btw over de commissie wordt volgens Konijn vooralsnog geabsorbeerd door de touroperators.
“Dat is gunstig, want die kosten hoeven we dus niet te verhogen.
Maar het is de vraag hoelang dit nog voortduurt.”
View - oktober 2012
Amerikaanse Expedia en Orbitz.
Die bedrijven vallen ondanks de
Nederlandstalige website niet
onder de reisbureauregeling,
want zij zijn gevestigd in een
niet-EU-land, met scheve concurrentieverhoudingen als gevolg.
Volgens Rossa komt het daarom
voor dat sommige Nederlandse
reisorganisaties de mogelijkheid
onderzoeken om hun hoofdkantoor te verhuizen naar buiten de
EU. “Het is echter de vraag of dat
een rendabele stap is - dat moet
ieder bedrijf voor zichzelf bepalen. Voor zover ik kan beoordelen
liggen er op dit moment geen
plannen bij de Europese Commissie om hier iets aan te doen.
Over het algemeen zijn bedrijven
immers vrij om een andere vestigingsplaats te kiezen.”
Rossa concludeert dat de reisbureauregeling “theoretisch
een mooie regeling is”, maar in
de praktijk moeilijk werkbaar
kan zijn voor de belastingplichtige reisorganisaties, omdat er
zoveel haken en ogen aan zitten.
Daar komt hopelijk in de nabije
toekomst verbetering in. “Loyens
& Loeff blijft er samen met de
ANVR, de Belastingdienst en het
ministerie van Financiën aan
werken om de reisbureauregeling begrijpelijk en uitvoerbaar te
maken.”
Neomagus heeft tot slot een tip
voor reisorganisaties die worstelen met de Europese btw-regels.
“Overleg zelf met de Belastingdienst over hoe je het moet
aanpakken. Dan loop je niet het
risico dat je per ongeluk de regels
in al hun complexiteit verkeerd
toepast èn hoef je geen discussie
achteraf te voeren.” ‹‹
Meer aandacht voor geneeskundige kosten op reis
Deskundig advies helpt
schrijnende gevallen te voorkomen
In het tv-programma ‘De Groeten van Max’ van 13 augustus dit jaar kwam het echtpaar Pot in beeld. Zij waren lekker op vakantie
op het eiland Kreta tot Joop Pot met serieuze klachten werd opgenomen in een ziekenhuis. Hun dochter, op vakantie op het eiland
Kos, kwam over en dagen vol spanning volgden. Gelukkig liep het goed af en konden ze naar Nederland vertrekken. De blijdschap
verdween als sneeuw voor de zon toen na enkele weken de rekening van het ziekenhuis in de bus viel. Schade: € 12.000,-.
financiële tegenvaller zoals bij
het echtpaar Pot uit te sluiten.
Afgezien van de lening die Joop
Pot moest afsluiten om dat
enorme bedrag te betalen, ging
het in het programma vooral over
de verwarring over wie voor de
geneeskundige kosten op reis
opdraait. Voorziet de Nederlandse basiszorgverzekering daar
niet in? En hoe zit het met de
reisverzekering? De conclusie:
onze basiszorgverzekering dekt
de geneeskundige kosten in het
buitenland, maar alleen op basis
van het Nederlandse prijspeil. Dat
blijkt in veel landen, zoals de USA
en in veel Zuid-Europese landen,
(ruim) onvoldoende. In Griekenland bijvoorbeeld worden buitenlanders direct in een privékliniek
opgenomen, omdat ze daar – in
tegenstelling tot staatsziekenhui-
zen – ook verzorging bieden. De
behandel- en zorgkosten in zo’n
kliniek gaan de dekking van een
basiszorgverzekering echter ver
te boven. Is er geen aanvullende
zorgverzekering afgesloten en/
of zijn geneeskundige kosten op
reis niet extra in de reisverzekering meeverzekerd, dan worden
de kosten op de vakantieganger
verhaald.
aan. Heel ingewikkeld is het
echter niet. Net als veel andere
verzekeringen, zijn reisverzekeringen uit modules opgebouwd.
Aan de hand van eigen behoefte,
voorkeur en advies, kan een
basisreisverzekering met modules
worden uitgebreid. Wie een uitgebreide dekking kiest, weet dat
eventuele geneeskundige kosten
op reis gedekt zijn. Dergelijke
extra modules kosten relatief
weinig geld en hebben niets met
koppelverkoop te maken. Het
zijn nuttige aanvullingen op wat
al verzekerd is. Niet om dubbel
verzekerd te zijn, maar om een
Maak reisverzekering
transparant
Het belang van een goed verzekeringadvies aan de klant door de
reisagent is zonneklaar. Praten
over reisverzekeringen in een
gesprek waarin het vooral over
plezier gaat is echter niet altijd
gemakkelijk. Maak daarom de
reisverzekering transparant en
laat zien wat de klant wel en niet
krijgt; óók wat de dekking voor
geneeskundige kosten betreft.
De reisagent die daar tijd en
aandacht aan besteedt maakt zijn
klanten blij met een goed advies
en voorkomt spijt en verdriet als
het te laat is.
Modules
Het schrijnende verhaal van de
familie Pot leidde bij de Europeesche tot veel vragen van
consumenten, reisagenten en
touroperators. In haar communicatie met klanten en relaties
besteedt de Europeesche hier
sindsdien dan ook extra aandacht
View - oktober 201221
Cultureel weekend in
Berlijn, Londen of Parijs?
Stap in en je bent er
Reis met NS Hispeed comfortabel, duurzaam en snel
naar het culturele hart van je favoriete stad. Je hebt alle
ruimte om je benen te strekken. Maar ook om te lezen en
alvast weg te dromen over wat je wilt gaan zien en doen.
Zo begin je ontspannen aan je weekendje weg.
22
View - oktober 2012
Boek nu op NSHispeed.nl
Vooruitkijken naar de Vakantiebeurs 2013
Sensationeel ANVR-vakprogramma
‘Changes in Tourism’
*** Pim Kisjes
Ook in 2013 wordt de vakdag
voor reisprofessionals op de dag
na de officiële pers- en vakdag
van de Vakantiebeurs gehouden.
Noteer daarom alvast in uw
agenda: op woensdag 9 januari
organiseert de ANVR haar vakprogramma ‘Changes in Tourism’ in
het Auditorium van de Jaarbeurs.
In dit artikel vertellen wij u alvast
wat meer over wat er allemaal
te zien en te doen is. Belangstellende reisprofessionals zijn vanaf
09.00 uur welkom, waarna ANVRdirecteur Frank Oostdam om
09.30 uur het plenaire deel van
het programma opent met zijn
welkomstwoord. Daarna komen
Dr. Harold Goodwin van de Leeds
Metropolitan University en Dr.
Taleb Rifai, secretaris-generaal
van de UNWTO (United Nations
World Tourism Organization) aan
het woord. Na de lunchpauze volgen de parallelsessies in samenwerking met MVO Nederland,
NHTV, Wageningen Universiteit
en de Universiteit van Tilburg.
Het programma eindigt rond
15.15 uur.
Tijdens de Vakantiebeurs 2013 zet de ANVR de volgende stap
naar duurzaam toerisme bij reisbureaus en naar de verdieping daarvan voor touroperators die al langer met duurzaam
toeristisch ondernemen bezig zijn. Het geheel ‘verpakt’ in een
sensationeel vakprogramma, net als in 2012 ‘Changes in
Tourism’ genaamd. Het programma telt tal van hoogtepunten,
waaronder de inleidingen van twee bekende keynote sprekers:
Dr. Harold Goodwin en Dr. Taleb Rifai. Een vooruitblik op een
ANVR-vakprogramma dat de vorige, succesvolle editie opnieuw
overtreft en geen reisprofessional mag missen.
jectmanager duurzaam toerisme,
uit. “Toerisme is voortdurend in
beweging. Dat geldt voor de vele
ontwikkelingen in duurzaam
toeristisch ondernemen en voor
de wereldwijde veranderingen
tengevolge van het toerisme,
zoals economische groei en
nieuwe banen. Deze positieve
effecten willen wij blijven vergroten. Tegelijkertijd werken wij er
hard aan om de negatieve impact
van het toerisme te verkleinen en
‘Changes in Tourism’
De ANVR organiseert al enkele
jaren een duurzame vakdag
tijdens de Vakantiebeurs, maar
opvallend is dat daarvoor voor de
tweede maal op rij de titel ‘Changes in Tourism’ wordt gekozen.
Daarvoor is een goede reden, legt
Gerben Hardeman, ANVR-pro-
View - oktober 201223
onze bijdrage daaraan te veranderen, onder meer door innovatie,
zodat we in de toekomst ook nog
aantrekkelijke bestemmingen
hebben. In dit proces zijn wij nu
toe aan de volgende stap. Samen
met de reisbureaus gaan we aan
de slag met duurzaam toeristisch ondernemen. Terwijl we de
touroperators, die hier al langer
mee bezig zijn, gaan begeleiden
bij het verder verdiepen daarvan.
Dat zorgt opnieuw voor veranderingen, maar vraagt ook om een
andere manier van denken en een
meer innovatieve productontwikkeling. Met het thema ‘Changes
in Tourism’ kunnen we dus nog
jaren vooruit.”
Uitreiking en wereld­
primeur
De inhoud en strekking van die
volgende stap zijn terug te zien
in het ANVR-vakprogramma, kijkt
Gerben Hardeman vooruit. “Het
wordt een sensationeel programma vol hoogtepunten. Naast
de komst van Dr. Harold Goodwin
en Dr. Taleb Rifai, vinden er twee
feestelijke uitreikingen plaats en
worden twee belangrijke verklaringen formeel ondertekend. De
eerste uitreiking is die van de
‘Groene Veer’, de prijs die jaarlijks
wordt toegekend aan de reisorganisatie die zich het meest onderscheidt op het gebied van duurzaam toeristisch ondernemen.
In 2012 werd de veer gewonnen
door Sawadee Reizen en vond de
24
uitreiking nog plaats op de Dutch
Tourism Expo. Komend jaar
organiseert de ANVR de uitreiking voor het eerst op de ANVRvakdag van de Vakantiebeurs op
9 januari, in samenwerking met
‘TravMagazine’.
De andere uitreiking is een echte
wereldprimeur. Voor het eerst
ontvangen Nederlandse touroperators het internationaal erkende
Travelife Certified Partnercertificaat, waarmee ze aan de,
op internationale standaarden
gebaseerde, Travelife-certificeringcriteria voldoen. Die criteria
gaan flinke stappen verder dan de
basiseisen voor duurzaam toeristisch ondernemen. Na een goed
verlopen audit door een onafhankelijke inspecteur eind 2012
kijken we uit naar dit fantastische
resultaat als feestelijke mijlpaal
voor duurzaam toeristisch ondernemen in Nederland!”
Bijzondere gebeurtenis
“Tijdens het ANVR-vakprogramma worden ook twee
belangrijke verklaringen ondertekend”, vervolgt Hardeman.
“De top van de Nederlandse
reisondernemingen gaat de
‘Toekomstvisie op toerisme in
2025’ officieel ondertekenen,
waarmee zij zich committeren
aan de inhoud en strekking van
deze visie, die duidelijke doelen
stelt aan waar de branche staat
in 2025 als het om duurzaam
toerisme gaat. Op zijn beurt zal
Dr. Taleb Rifai, secretaris-generaal
van de UNWTO, de Nederlandse
reisbranche de ‘Global Code of
Ethics for Tourism’ laten onderte-
kenen. Dat wordt een bijzondere
gebeurtenis. Wij zijn ook zeer
vereerd en vinden het prachtig
dat de secretaris-generaal daarbij
aanwezig kan en wil zijn en daarvoor onze ‘Changes in Tourism’dag heeft uitgekozen.”
Keynote speech
Dr. Harold Goodwin
Dr. Harold Goodwin
Dr. Harold Goodwin is professor
Responsible Tourism Management aan de Leeds Metropolitan
University. Daarnaast verricht
hij onderzoek naar toerisme in
relatie tot lokale economische
ontwikkelingen, armoedebestrijding en behoud van natuur- en
cultuurwaarden. Als consultant
voert hij evaluaties uit voor
bedrijven, NGO’s, regeringen en
internationale organisaties. Ook
is hij directeur van het door hem
in 2002 opgerichte ‘International
Centre for Responsible Tourism’,
dat zich bezighoudt met het
promoten van de beginselen
van de ‘Cape Town Declaration’.
Waarover gaat hij het hebben
in zijn inleiding? “Ik wil twee
onderwerpen aan de orde stellen.
Te beginnen met hoe de Engelse
reiswereld betrokken is geraakt
bij duurzaam toeristisch ondernemen en hoe zij dat vervolgens in
praktijk heeft gebracht. Ik denk
dat wij in Engeland daar heel ver
mee zijn en geef voorbeelden van
wat Thomas Cook, TUI en Virgin
Holidays op duurzaamheidgebied
doen. Ook de jaarlijkse uitreiking
van de ‘Virgin Holidays Responsible Tourism Awards’ komt
aan de orde. Van mijn kant ben
ik benieuwd naar de stand van
zaken op duurzaamheidgebied in
de Nederlandse reiswereld. Naar
elkaar luisteren en van elkaar
leren, daar gaat het mij om. Misschien wordt het wel de start van
een internationale gedachte-uitwisseling over duurzaam toerisme
en het meer met elkaar delen van
ervaringen op dit gebied. Dat zou
in ons aller voordeel zijn.”
View - oktober 2012
“Als tweede onderwerp ga ik
dieper in op voorbeelden van
bestemmingen als Kerala (India)
en Zuid-Afrika. In Kerala doen
gasten authentieke ervaringen
op met de lokale gemeenschap.
Er werken lokale mensen, in de
keuken wordt gewerkt met ingrediënten die afkomstig zijn van
lokaal ondersteunde boerderijen
en ook de gebruikte bouwmaterialen en grondstoffen komen uit
de omgeving. Zuid-Afrika kent
ook dergelijke mooie voorbeelden
van hoe het toerisme kan helpen
om lokale gemeenschappen in
stand te houden met behoud van
hun cultuur en historie, terwijl de
vakantiebeleving voor de toerist
er enorm door verbetert. In dit
kader wil ik het ook hebben over
de toerisme- en kinderbeschermingagenda in relatie tot sociaal
vrijwilligerswerk met voorbeelden
column
Dr. Taleb Rifai, secretaris-generaal
van de UNWTO
als de Issac Booi School in Port
Elizabeth en de school in Amar
Jyoti in Nepal.”
Dr. Taleb Rifai en de ‘Global
Code of Ethics for Tourism’
Tijdens het ANVR-vakprogramma
‘Changes in Tourism’, zal keynote
spreker Dr. Taleb Rifai, secretarisgeneraal van de UNWTO, de ‘Global Code of Ethics for Tourism’
door de Nederlandse reisbranche
laten ondertekenen. Deze code
is ingesteld door de UNWTO en
vormt het wereldwijde referentieplatform voor verantwoord en
duurzaam toerisme. In het exclu-
sieve interview dat ‘View’ onlangs
met Dr. Taleb Rifai had (editie
nr. 3, 2012), kwam onder meer
de rol van travel en toerisme
als middel voor het creëren van
wereldwijde werkgelegenheid en
aanjager van economische groei
ter sprake. “Toerisme kan helpen
de armoede te bestrijden en stelt
landen in staat hun natuur te
behouden en te onderhouden,
omdat toeristen hiervoor het land
bezoeken. De UNWTO ziet het als
een van haar taken om duurzaam
toerisme verder te ontwikkelen.
Duurzaam toerisme is geen bijzaak, maar een integraal onderdeel van toerisme”, aldus Dr. Taleb
Rifai in het artikel. In de ‘Global
Code of Ethics for Tourism’ heeft
de UNWTO haar uitgangspunten en doelstellingen inzake de
economische, sociale, culturele
en duurzaamheidcomponenten
van travel en toerisme in tien
beginselen samengevat.
‹‹
Vakantiebeurs 2013
De ‘vernieuwde’ Vakantiebeurs 2013 is
van woensdag 9 t/m zondag 13 januari
geopend voor het publiek en staat in het
teken van beleving. Dit thema is terug te
zien in de stands van de exposanten en in
de uitbreiding van de beurs met vier populaire vakantietopics: Actief & Avontuur, Fiets & Wandel, Kamperen
& Campingvakanties en Stedentrips. Voorbeelden van vakantieactiviteiten waarvoor de Nederlandse toerist steeds vaker warm loopt.
Niet primair een specifiek land, maar de wens om tijdens de vakantie een unieke, intense ervaring te kunnen beleven is in toenemende mate bepalend voor de keuze van de volgende bestemming,
aldus de organisatie. Voor meer informatie: www.vakantiebeurs.nl.
Vrouwkes
Ben benieuwd wat me te wachten staat op mijn komende vlucht.
Voor een paar tientjes extra heb ik een window seat gereserveerd, ik
kan de veiligheidsinstructie dromen, het cabinepersoneel uittekenen,
ik ken het soort eten dat wordt uitgedeeld en het type informatie dat
de captain straks gaat geven met van die rare lange stiltes tussen
de woorden. Ik durf zelfs een beredeneerde gok te wagen naar het
filmaanbod en het broodje van de maand. Alles even voorspelbaar,
maar waar ik geen slag naar kan slaan: wie wordt mijn buurman of
-vrouw in het vliegtuig?
Het KLM-programma Meet & Seat brengt passagiers met gemeenschappelijke interesses bij elkaar op basis van Linkedin- of Facebookprofielen. Maar dat durf ik nog niet aan. Straks tref ik een vervelende
betweter met oeverloze verhalen over Rufus Wainwright, stadstuinieren of jonge Oostenrijkse wijn. En met zo’n type wordt het een heel
lange vlucht van hier tot Tokyo.
Als alleen reizende vrouw (geregeld) die bij het raampje wil zitten
(altijd) krijg ik meestal een alleen reizende man naast me. Zonder
social media heb ik aan lijnvluchten al eens een gratis concertkaartje
overgehouden en een kortstondige affaire. Ik heb naast een Afghaans
stamhoofd gezeten en een goudgetande bolletjesslikker. Alle vluchten
feest.
Op chartervluchten praten veel passagiers – stellen en gezinnen –
breeduit over hun gemeenschappelijke doel: de vakantie. Maar soms
krijg ik een nors zwijgende snuiter naast me die niet reageert op mijn
‘goeiedag’ of ‘eet smakelijk’. De merkwaardigste was de oudere man
die na vier uur stuurse stilte opeens persoonlijke ontboezemingen
ging doen. Daar ging wat aan vooraf.
Uit een andere stoelenrij was plotseling een piepjonge donkere vrouw
opgedoken die hem smachtend om de nek viel. “Mijn vrouw”, zei de
man zonder introductie. Hij had kennelijk behoefte de situatie te
verklaren. “Ik ben haar tegengekomen tijdens de vakantie. Ik was
net gescheiden en mijn vrienden zeiden: jij moet daar ook maar eens
naartoe om een vrouwke te halen.” ‘Daar’ was het land waar we
heen vlogen. “Je loopt daar een bar binnen, en de vrouwkes komen zó
tegen je aan hangen. En ze is blij met me, hoor. Ze zijn daar straatarm.” Dertig jaar leeftijdverschil, schatte ik. Verspreid over het vliegtuig bleken een paar van zijn vrienden te zitten van wie sommigen er
al eentje hadden en anderen er eentje gingen halen.
Ik wacht nu op de maatschappij die een programma aanbiedt waarmee je kunt uitkiezen wie je niet naast je wilt hebben. Daar betaal ik
graag een paar tientjes extra voor.
View - oktober 2012
Nell Westerlaken
Journalist bij de Volkskrant
25
Advertorial
Ervaren bemiddelaar in autohuur zorgt voor transparantie
De toegevoegde waarde van
Sunny Cars voor de reisagent
Sunny Cars is al jaren een vaste
waarde voor de retail, vertelt
general manager Hans Knottnerus. “Wij zijn partners in business met de reiswereld. Dat is ook
de reden waarom wij het ANVRCongres sponsoren. Wat wij doen
is transparantie aanbrengen in
autohuur, waarbij wij het product
zo duidelijk mogelijk maken. Te
beginnen met onze eigen positie:
wij verhuren zelf geen auto’s,
maar treden uitsluitend op als
bemiddelaar tussen de reisagent,
de klant en het autoverhuurbedrijf. Dat doen we al meer dan 20
jaar met veel succes.”
Wie in het buitenland een auto huurt wordt geconfronteerd met
veel papierwerk en nog meer kleine lettertjes. Tijd voor uitleg is er
niet, dus tekenen maar. Gevolg is dat vaak teveel wordt betaald
voor allerlei toeslagen. Wordt er ook nog schade gereden, dan
loopt de rekening nog verder op. Juist hier ligt de toegevoegde
waarde van Sunny Cars. De all inclusive autohuur via deze deskundige bemiddelaar betekent zorgeloos genieten tegen een vaste
prijs en levert de reisagent tevreden klanten op.
All-in product voor zorgeloos genieten
“Alles wat wij aanbieden moet
voor reisagenten duidelijk zijn. Pas
dan kunnen zij ons product actief
adviseren en verkopen. Wij leveren probleemloze all-in autohuur
in meer dan 90 landen. Zonder
toeslagen en optimaal verzekerd
met een extra WA-dekking van
7,5 miljoen euro. Is er schade, dan
betalen wij het eigen risico terug,
óók aan glas, banden, bodem of
dak van de huurauto; dit jaar al
voor meer dan 1 miljoen euro.
Met de all inclusive autohuur van
Sunny Cars kan de klant zorgeloos
genieten voor een vast bedrag,
zonder tegenvallers achteraf. Dat
zorgt ook voor zekerheid bij de
reisagent. Hij kan immers adviseren op basis van vaste prijzen en
afspraken en heeft er verder geen
omkijken naar.”
26
Voordelen voor de reisagent
“Wij werken met Internationale
ketens, hun franchisenemers en
grote lokale verhuurders op alle
topbestemmingen. Naast vaste
prijzen en afspraken bieden wij
de zekerheid dat alles geregeld is
als de klant zijn huurauto komt
ophalen. Ook het eigen risico.
Waar dat eigen risico wel geldt
betalen wij bij schade het eigen
risicobedrag binnen 14 dagen aan
de klant uit. Onze meerwaarde
blijkt ook uit de mogelijkheid om
vooraf een extra bestuurder of de
eerste tank benzine in een pakket te kopen, waardoor de auto
bij terugkomst zo kan worden
ingeleverd.”
Actieve ondersteuning van
de reisagent
Hans Knottnerus, general manager Sunny Cars
Maatwerk in autohuur
“Onze positie zorgt ervoor dat wij
maatwerk in autohuur kunnen
leveren. Hoewel het merendeel
van de klanten het bij ‘normale’
auto’s houdt, kunnen wij natuur-
lijk ook 4WD auto’s, cabriolets of
fun cars verzorgen. Of in een land
als Italië een ruime keuze aan Italiaanse auto’s. Wie op vakantie naar
Namibië gaat, kan een tentauto
via ons huren en ga zo maar door.”
View - oktober 2012
“Naast transparantie aan de productkant kijken wij naar mogelijkheden om het afhandelen van
boekingen zo efficiënt mogelijk te
maken. Zoals elektronisch factureren en een optimale aansluiting
in ons backoffice. Er komt een
nieuwe B2B-applicatie die het
voor de reisagent nog makkelijker
maakt een maatofferte te versturen. Wij staan open voor vragen
vanuit retail zodat we ketens die
een combinatie van on- en offline
hebben ondersteuning kunnen
bieden in het proces. Dit alles
maakt Sunny Cars tot dè partner
in business voor de reiswereld als
het om probleemloze autohuur
gaat!”
‹‹
Gerda van ’t Land richt Europees platform op
‘Reiziger met een beperking
moet meer keuze krijgen’
*** Carla Overduin
De tijd van ‘je moet blij zijn dat
je kunt reizen als gehandicapte,
dus niet kieskeurig zijn’ is voorgoed voorbij. Mensen met een
beperking reizen de hele wereld
over en willen keuze hebben.
“Als ik naar Kreta ga, zijn er een
of twee geschikte hotels en dat
zijn meestal grote hotels. Maar
ik hou van kleinschalige hotels
en wil kunnen kiezen uit tenminste zes accommodaties”, zegt
Gerda van ’t Land, reisagent èn
ervaringsdeskundige. Ze heeft
een dwarslaesie en zit al 39 jaar
in een rolstoel. Acht jaar geleden
begon ze met haar reisbureau
Buitengewoon Reizen.
Reizen met een beperking is
mogelijk, ervaart de reisagent,
maar je stuit wel op obstakels.
Vliegen is volgens haar de groot-
ste barrière. “De airlines hebben
allemaal verschillende voorwaarden, het zou goed zijn als daar
één lijn in kwam. ArkeFly neemt
een maximum aantal handbewogen rolstoelen mee, bij Transavia
Gerda van ’t Land,
eigenaar Buitengewoon Reizen
Ingeborg Jansen,
bestuurslid van de NBAV
Drieënhalf miljoen Nederlanders hebben te maken met een
beperking. Dat kan variëren van een lichte tot een ernstige
lichamelijke of verstandelijke handicap. Naar schatting kunnen
100.000en van hen prima met vakantie, mits er aan bepaalde
voorwaarden wordt voldaan. Waar lopen zij tegenaan? Momenteel valt reizen met een beperking nog niet altijd mee.
Vliegmaatschappijen vormen soms een obstakel en probeer
maar eens de trap op te komen in dat authentieke kloosterhotel
in Portugal. Er is voldoende aanbod, maar vindt het maar eens.
De oplossing komt van Gerda van ’t Land, eigenaar van Buitengewoon Reizen. “Ik wil een Europees platform lanceren, een
database waarin we kennis en accommodaties verzamelen.”
mag je sinds kort niet meer met
je eigen rolstoel tot aan de gate
rijden en bij sommige airlines
word je onhandig aan boord
gebracht. Met zo´n speciale
smalle airline-rolstoel helemaal
naar rij 18 rijden of getild worden
is geen succes. Ik zit soms onder
de blauwe plekken. Op Nederlandse luchthavens gaat het nog,
maar pas reisde ik alleen naar
Bodrum in Turkije en daar werd
zo ruw met me omgesprongen
dat ik het gevoel had dat ze een
hond van boord haalden.”
NBAV
Volmaakt is het dus niet, maar
vervoerders krijgen er langzamerhand toch meer handigheid in.
Ze kijken tegenwoordig niet meer
gek op van een reisverzoek van
een passagier met een beperking,
aldus Ingeborg Jansen, bestuurs-
lid van de NBAV, de Nederlandse
Branchevereniging Aangepaste
Vakanties. De vereniging, die
opkomt voor de belangen van
reizigers met een beperking, telt
inmiddels vijftig leden: vooral
Nederlandse accommodaties en
reisorganisaties/reisagenten die
de reizen samenstellen. “Bijna
elk touringcarbedrijf beschikt
inmiddels over liftbussen, een
heel geaccepteerd fenomeen.
Als je wilt vliegen, kun je het
beste terecht bij de lijndienstmaatschappijen en moet je het
bijtijds aanvragen. Je kunt in
principe nooit met de eigen
rolstoel in de cabine. Je wordt of
door sterke mannen op een stoel
voorin getild of de maatschappij
gebruikt een speciale smalle rolstoel. Bij chartermaatschappijen
gaat het allemaal wat lastiger
omdat er vaak minder ruimte is
in het vliegtuig.”
De trein is volgens haar ideaal.
“Je moet het van tevoren aanvragen, maar je kunt zelfs met
gewone NS-ritten hulp krijgen.
Dan staat er keurig iemand op
het station op je te wachten.”
Europees platform
Een reis samenstellen voor
View - oktober 201227
iemand met een beperking
vraagt om specialistische kennis. Het helpt Gerda van ’t Land
dat ze ervaringsdeskundige
is. “Ik vraag mensen naar hun
wensenlijst, maar ook naar de
eisen die hun beperking stelt
aan vervoer en accommodatie.
Soms is een hooglaagbed nodig
of een tillift om naar bed te
gaan of om in het zwembad te
komen. Welke verzorging is ter
plaatse nodig, welke transferbus
is geschikt, kunnen excursies
worden geboekt? Ik leg eisen en
28
wensen naast elkaar en geef dan
een advies.” Ze begon acht jaar
geleden met een aanbod van
drie accommodaties, inmiddels
zijn dat er meer dan honderd.
“Maar dat kan natuurlijk nog veel
beter.”
Om die reden is de reisagent
bezig met het oprichten van een
Europees platform van gespecialiseerde reisagenten en touroperators die hun kennis en accommodatiebestanden met elkaar gaan
delen. “Zo kunnen we gezamenlijk het aanbod veel groter maken
en in een online database opnemen. We kunnen ook bij elkaar
boeken, waarbij je het voordeel
hebt te werken met specialisten.
Dit platform betekent bovendien
meer lobbykracht naar luchtvaartmaatschappijen en andere
leveranciers.” Het platform wordt
in 2013 gelanceerd.
Markt
De reisindustrie moet zich terdege bewust zijn van deze nog
tamelijk onontgonnen markt,
vindt Ingeborg Jansen. “Het is
View - oktober 2012
een doelgroep die groeit. Door
een toenemende vergrijzing
krijgen we steeds meer te maken
met oudere reizigers die hulpmiddelen nodig hebben tijdens
hun vakantie.”
Gerda van ’t Land, eveneens
bestuurslid van de NBAV, sluit
zich daarbij aan. “Hoteliers
worden zich er steeds meer van
bewust dat hier een markt ligt,
die nog niet wordt aangeboord.
Het is niet onze bedoeling om
speciale gehandicaptenhotels te
realiseren, maar om te stimuleren
ATP Event Experts brengt sporters naar de Paralympics
dat meer hoteliers een aantal
aangepaste kamers inzetten.
Daarmee zouden hotels hun
bezetting flink kunnen verhogen.
Sommige bestemmingen zijn
er meer klaar voor dan andere.
De Canarische Eilanden zijn een
goed voorbeeld van hoe het kan.
Tenerife is de beste locatie die
ik ken voor reizigers met een
beperking.”
Kosten
Wordt de reiziger met een beperking gepakt in zijn portemonnee
wanneer hij probeert de mediterrane zon te bereiken? “Niet noodzakelijk”, zegt Jansen (NBAV). “In
principe betaal je hetzelfde als
een ander voor vervoer of een
kamer. De kosten worden vooral
veroorzaakt door het inhuren van
zorg. Dus als je met een hulpverlener moet reizen. Dan moeten
natuurlijk dat extra ticket en bed
worden betaald.” Er zijn allerlei
manieren om uit overheidsbudgetten deze kosten terug te
krijgen. Soms worden de kosten
van de begeleider betaald van het
persoonsgebonden budget. De
NBAV heeft hiervoor een handige
Blauwe Gids. Daarin staan niet
alleen de organisaties die speciale
reizen organiseren, maar ook tips
voor vergoeding.
Gerda van ’t Land: “Wij houden
de kosten zo laag mogelijk. Je
betaalt dezelfde prijs voor vlucht
en hotel, maar je ontkomt niet
aan extra kosten voor de transfer, huur van hulpmiddelen en
verzorging. Wij brengen de klant
in contact met IHD Zorg in het
Buitenland in Monnickendam,
ATP Event Experts heeft dit jaar zo´n 150 sporters en begeleiders
naar de Paralympische Spelen in Londen gebracht. Een complexe
organisatie, vooral voor wat betreft de terugreis waarbij alle sporters in één keer met Transavia terugvlogen naar Rotterdam. Een
indrukwekkende lading van 44 rolstoelen verdween daarbij in het
ruim. ATP Event Experts heeft veel ervaring met het speciale vervoer, vertelt Maarten Kroesen, Supervisor Group Ticketing: “Voor
de vierde keer zijn wij betrokken bij de Paralympische Spelen.
We zijn als Official Ticket & Travel Partner van NOC*NSF de enige
Nederlandse gemachtigde om entreekaarten voor de Paralympische Spelen te verkopen en wij vervoeren ook alle sporters.” Het
ging deze keer om negentig sporters, plus begeleiders, familie
en vrienden. De sporters vlogen per ploeg heen, maar terug als
gehele groep. Op hoeveel praktische problemen stuit zo’n operatie bij een vliegtuigmaatschappij? Kroesen: “De veiligheidsregel is
dat er nooit meer hulpbehoevenden dan niet-hulpbehoevenden in een vliegtuig mogen zitten. Maar
dat was niet het geval, ook niet op de terugvlucht. We hebben hier overigens wel te maken met een
andere doelgroep dan de vakantieganger met een beperking die eens per jaar gaat vliegen. Die laatste
wil graag goed opgevangen en begeleid worden op de luchthaven. De sporters zijn echter heel zelfredzaam. Sommigen reizen zelfs liever alleen en zonder aankondiging omdat ze geen zin hebben in het
hele circus dat anders op hen staat te wachten. Enkele sporters kunnen zichzelf zelfs op basis van hun
armkracht van leuning naar leuning door het gangpad bewegen.”
Tientallen rolstoelers in één vliegtuig vergt veel voorbereiding. Kroesen: “Elke rolstoel is gelabeld met
de passagiersnaam. Een behoorlijke logistiek om de juiste stoel bij de juiste passagier te krijgen. Het
kostte vijftig minuten om iedereen in Rotterdam uit het vliegtuig te krijgen.” Rotterdam Airport heeft
namelijk geen ‘slurven’. Er is een speciale liftauto nodig om de paralympische sporters uit het vliegtuig
te halen. Op die lift staat dan de rolstoel klaar zodat de paralympiër gemakkelijk uit het vliegtuig kan
komen.
Nederlandse professionaliteit, maar hoe zit het in het buitenland? Kroesen: “Eigenlijk vormen ook
buitenlandse bestemmingen zelden een probleem, wel is het overal anders. In Groot-Brittannië bijvoorbeeld zijn de healthy & safety regulations strenger dan elders en kun je als Nederlands team niet
doen waar je zin in hebt. Maar ook in Afrikaanse landen weten de grondafhandelaars precies hoe ze
het moeten aanpakken.”
een organisatie die bekijkt welke
mogelijkheden er zijn om kosten
terug te krijgen.”
Oerwoud
Kan de reiziger met een handicap
echt de wereld rond? Van ’t Land:
“Je moet erg flexibel zijn, dan kan
er veel, maar niet alles. Ik heb
accommodaties van Zuid-Afrika
tot Curaçao en Bali. Je kunt misschien niet op wandelsafari, maar
wel met een speciale safaritruck
door het Kruger Park en ‘s avonds
in een hutje slapen. Ik heb een
klant die heeft een half jaar over
de hele wereld gecruised, maar
hij kan dan niet in elke haven van
boord.” De NBAV is ambitieus.
Jansen: “We zijn dit jaar begonnen met een keurmerk. De eerste
vijftien reisorganisaties zijn goedgekeurd. Dit is belangrijk, want
de meeste organisaties die reizen
regelen voor mensen met een
beperking zijn ontstaan uit goede
bedoelingen. Deze bedrijven
groeien uiteindelijk uit tot professionele ondernemingen. We
willen hen onderscheiden met
ons keurmerk. 2013 Wordt voor
ons het jaar van de promotie. We
willen groter en bekender worden en zorgen dat onze organisaties aan kwaliteitseisen en ons
keurmerk voldoen. Dan kunnen
we beter een vuist maken.”
‹‹
View - oktober 201229
Advertorial
Helpt de reisprofessional verder!
Het ervaringscertificaat laat zien wat je waard bent!
Je hebt een MBO-opleiding en bent al jaren werkzaam in de
reisbranche. Jouw ervaring heeft ervoor gezorgd dat je waardevolle
kennis hebt opgedaan en dat je competenties hebt ontwikkeld die
gevraagd worden voor functies op HBO niveau. Misschien werk je
al op HBO niveau, of je hebt de ambitie om hier naartoe te groeien.
Herkenbaar? Dan is het EVC-traject misschien wat voor jou!
Reiswerk en NHTV starten samen een traject om het niveau van ervaren excellente reisprofessionals met een MBO achtergrond te erkennen. Jouw Eerder
Verworven Competenties (EVC) helpen je verder naar een officieel en erkend
EVC-certificaat dat jouw HBO werk- en denkniveau aantoont.
Dit helpt je verder, want:
• Jij en je werkgever weten precies wat je waard bent
• Vervolgopleidingen kunnen verkort worden
• Je kunt toekomstige werkgevers aantonen dat je HBO werk- en
denkniveau beheerst
Reiswerk wil met het EVC-traject de aansluiting tussen onderwijs
en beroepspraktijk verbeteren en de employability bevorderen.
Daarnaast hoopt Reiswerk met het traject de rijke ervaring die er
in de reisbranche is, beter zichtbaar te maken. De uitvoering van
het traject is ondergebracht bij de NHTV.
Hoe werkt het EVC-traject?
Startgesprek
De persoonlijke begeleider bespreekt met de deelnemer de
wensen, verwachtingen en vaardigheden.
Samenstelling
portfolio
De deelnemer stelt een portfolio samen met bewijs uit de
praktijk, waarmee hij/zij aantoont over welke vaardigheden op
hbo-niveau hij/zij beschikt.
Evaluatie
portfolio
Het portfolio wordt besproken met de begeleider. Eventuele feedback kan worden verwerkt voordat het assessment plaatsvindt.
Assessment
De deelnemer heeft een gesprek over het portfolio met
twee onafhankelijke assessoren. De assessoren waarderen
de bewijslast en beoordelen welke competenties op welk
niveau worden beheerst.
Ervaringscertificaat
De assessoren verwerken de bevindingen in een
officieel certificaat.
Werkveld en onderwijs
“Reiswerk is een belangrijke partner in het werkveld Toerisme. Als NHTV
werken we graag samen met Reiswerk omdat wij het werkveld en het hoger
onderwijs als samenhangend geheel zien. Daarnaast hebben we Avans
Hogeschool gevraagd om de EVC kandidaten te begeleiden bij het proces
omdat zij veel ervaring hebben met EVC-trajecten. Alle betrokkenen vullen
elkaar mooi aan,” zegt Constance Overmans, Coördinator maatwerk,
Academie voor Toerisme van NHTV.
Kijk voor meer informatie op www.reiswerk.nl en meld je aan!
Voor vragen over het traject kun je terecht bij Caroline Molendijk,
manager onderwijsprojecten bij Reiswerk, [email protected]
Reiswerk is een initiatief van
www.reiswerk.nl
30
View - oktober 2012
Breed gedragen campagne op 24 oktober 2012 gelanceerd
Samen strijden tegen kindersekstoerisme
*** Liza Bruggeling
Grensoverschrijdende
publiekscampagne
De minister van Veiligheid en Justitie en de Commandant van de
Koninklijke Marechaussee (KMar)
gaven op 24 oktober dit jaar het
startsein voor de vervolgcampagne tegen kindersekstoerisme.
Niet alleen deze partijen zijn
betrokken bij de breed gedragen
campagne: ook TUI Nederland,
ANVR, ECPAT en Plan Nederland
hebben zich stevig ingezet. Het
hoofddoel van de campagne: de
kwaliteit van de meldingen verbeteren. Gedurende vier weken
worden paspoortflyers uitgereikt
Kindersekstoerisme is nog steeds een wereldwijd probleem dat
niet alleen landen in Zuid-Amerika en Azië treft, maar ook in
bijvoorbeeld Oost-Europa zijn sporen nalaat. Een kindersekstoerist reist naar het buitenland met als doel daar kinderen te
misbruiken. In navolging van de succesvolle campagne tegen
kindersekstoerisme uit 2010, slaan verschillende partijen dit
jaar weer de handen ineen: nu niet alleen om reizigers bewust
te maken van het probleem, maar ook om de kwaliteit van de
meldingen te verbeteren.
aan internationale reizigers op
Schiphol, The Hague Airport
Rotterdam en Eindhoven Airport,
prijken er banners op websites en
verschijnen posters en adverten-
Ondertekening Child Protection Code door Theo Noten, directeur ECPAT,
en ANVR-directeur Frank Oostdam
ties op plaatsen waar reizigers
er gemakkelijk mee geconfronteerd worden. Uiteraard worden
ook social media als Twitter en
Facebook ingezet om bewustwording te creëren. Waar de vorige
campagne zich richtte op een
enkel land, richt deze nieuwe
campagne zich niet op een specifiek land. Kindersekstoerisme
is een wereldwijd probleem en is
vaak dichterbij dan wij denken:
zelfs in Oost-Europa worden veel
kinderen en jongeren slachtoffer
van misbruik.
Melden is niet moeilijk
Beleidsadviseur bij het ministerie
van Veiligheid en Justitie en dossierhouder kindersekstoerisme
Nur Albayrak is verantwoordelijk
voor de strafrechtelijke aanpak
van kindersekstoerisme. In deze
hoedanigheid was zij ook bij de
eerste campagne in 2010 betrokken. “De eerste campagne richtte
View - oktober 2012
zich op bewustwording”, vertelt
ze. “De vervolgcampagne richt
zich daarnaast op het verkrijgen
van kwalitatief goede meldingen.
Na de eerste campagne zijn er
57 meldingen binnengekomen.
Een mooi resultaat, maar geen
van deze meldingen heeft tot een
strafrechtelijk vervolgonderzoek
geleid, vanwege het ontbreken
van concrete informatie. We willen nu, naast het vergroten van
de meldingsbereidheid, reizigers
stimuleren om meer bruikbare
informatie door te geven. Reizigers kunnen vertrouwelijk en
digitaal op www.meldkindersekstoerisme.nl of anoniem en telefonisch bij Meld Misdaad Anoniem
(0800 7000) signalen melden.
Daarbij worden zij geholpen
met de stappen in de melding.
Het is dus laagdrempelig. Uiteraard kunnen mensen ook bij de
Nederlandse ambassade in hun
vakantieland of bij de politie
in hun woonplaats terecht. Wij
willen ook dat de reisleiding ter
plaatse op de hoogte is van het
bestaan van kindersekstoerisme,
dus reizigers kunnen ook op hen
afstappen met vragen als zij een
melding willen maken. De reisleiding moet in die situatie dan wel
weten wat te doen. Als onderdeel
van de vervolgcampagne heeft
ECPAT samen met ANVR en TUI
Nederland een protocol opge-
31
ch in
en die zi
se mann
d
n
l willen
a
te
rl
e
o
d
h
of
Ne
d in bar
n
la
n
n…
e
e
it
g
het bu
inderjari
n’ met m
‘vermake
iem
Bel anon
isbruik!
m
it
naar
d
a
g
ld
f
Me
000* o
31 800-7
risme.nl
e
o
met M +
st
k
e
rs
eldkinde
www.m
Om misbruik van kinderen in het buitenland te kunnen
herkennen, is gezond verstand vaak de beste raadgever.
De opvallendste kenmerken nog even op een rij:
•kinderenzijnminderjarigalszejongerdan18jaarzijn
•kinderen
hetbetreftlokalemeisjesenjongens
• het
•‘vermaak’isaltijdseksueelgetint
•‘vermaak’
•intiembetasten,masseren
•intiem
•vaakzijnhetmannen,maarvrouwendoenhetook
•vaak
• daders
daderskunneneenkeurigeverschijninghebbenen
•
vanalleleeftijdenzijn
van
Niet iedere situatie is ‘fout’ maar ziet u iets dat niet klopt,
meld dit dan! Probeer daarbij over de volgende informatie
te beschikken:
•waar(naamplaats,hotel,bar)
•waar
n
misbruik va
d
Seksueel
buitenlan
t
he
in
en
land.
minderjarig
er
ed
N
in
fbaar
is ook stra
wat(gepleegdfeit/handeling/aanleiding)
• wat
•wie(identiteitdader/slachtoffer)
•wie
•wanneer(datum,tijd)
•wanneer
• waarheen
waarheen(reisgegevens,datumentijdvlucht,
•
naamvliegmaatschappij)
naam
Initiatiefnemersvandezecampagne:MinisterievanVeiligheidenJustitie,
KoninklijkeMarechaussee,ANVR,ECPAT,PlanNederland
Bellenvanuithetbuitenlandisnietgratis,kostenvindtuopdewebsitevanuwprovider.
* Bellen
steld waarin beschreven wordt
wat de reisleiding kan doen bij
een melding van een reiziger over
vermoedens van kindersekstoerisme. De marechaussee staat
bij terugkomst op één van de
vliegvelden klaar als mensen daar
signalen willen melden.”
‘Niets doen is geen optie’
Het is lastig om kindersekstoerisme vanuit Nederland op
afstand aan te pakken. Het gaat
immers vaak om landen waarin
anders wordt omgegaan met
seksueel misbruik van kinderen.
Daarnaast bewegen kindersekstoeristen zich vaak buiten het
zicht van politie en justitie. Toch
vindt Albayrak ‘niets doen’ geen
optie. “Justitie onderzoekt elke
melding. Technisch politiewerk,
zoals het raadplegen van diverse
politiesystemen en het traceren
van relevante informatie over de
betrokkene in kwestie, is de basis
32
voor verder onderzoek. Door vermoedens en signalen van kindersekstoerisme te melden, kunnen
reizigers een bijdrage leveren aan
dit politiewerk. Iedere melding
kan een puzzelstukje vormen
in een geheel van feiten dat tot
een concreet opsporings- en
vervolgingsonderzoek kan leiden.
Hiermee zorgen wij voor meer
focus op Nederlandse kindersekstoeristen en leveren we een
bijdrage aan de veiligheid van
kinderen wereldwijd. Daarnaast
zorgen we er zo samen voor dat
vakantielanden mooi blijven. Dat
is niet minder dan onze verantwoordelijkheid. Ik hoop dan ook
dat deze campagne een doorslaand succes wordt.”
Van onderzoek naar
succesvolle campagne
Eerste luitenant Greet KosterWeering, rechercheadviseur binnen de afdeling Specialistische
Opsporing van de KMar, nam in
2010 het initiatief voor de eerste
campagne. “Ik studeerde toen
nog in de leergang recherchekunde. Kindersekstoerisme is
mij altijd een doorn in het oog
geweest, dus voor mijn afstudeeronderzoek heb ik reizigers
ondervraagd over dit onderwerp
om onder andere te onderzoeken hoe de meldingsbereidheid
was. Het balletje ging rollen en
samen met onder andere Nur
Albayrak ontstond de bewustwordingscampagne. Naar aanleiding hiervan nam Elise Allart,
manager Duurzaam Toerisme
bij TUI, contact met mij op met
de vraag of zij bij een eventuele
vervolgcampagne meteen vanaf
het begin bij alles betrokken kon
worden. Die vervolgcampagne
is er nu gekomen, omdat uit
onderzoek van mijn hand bleek
dat de bewustwording en meldingsbereidheid wel toe waren
View - oktober 2012
Greet Koster-Weering,
rechercheadviseur
genomen, maar de kennis van
de signalen van kindersekstoerisme achterbleef. We willen nu
duidelijk naar voren laten komen
dat Nederlanders die zich in het
buitenland schuldig maken aan
kindermisbruik, voor de Nederlandse wet strafbaar zijn. Deze
mensen begaan deze misdaad
in veel gevallen vaker dan één
keer, daarom vind ik ook dat
alle beetjes helpen. Een gegrond
vermoeden is al genoeg voor een
melding.”
‘Je kunt het niet alleen’
Over de vraag wat nu zo goed is
aan deze campagne, hoeft KosterWeering niet lang na te denken.
“De samenwerking tussen zowel
Justitie, KMar, politie, reisindustrie en Plan Nederland als ECPAT.
Kindersekstoerisme kan en wil je
niet alleen aanpakken. Het huidige krachtenveld heeft een uitstraling waar niemand omheen
kan en elke partij brengt zijn
eigen specialisme mee. De reisindustrie draagt bijvoorbeeld zijn
steentje bij door hun personeel
te informeren en reizigers voor,
tijdens en na hun reis bewust
te maken van het bestaan van
dit misbruik. Zo heeft TUI een
artikel over kindersekstoerisme
geplaatst in het inflight-magazine
van ArkeFly, zodat reizigers dit
tijdens hun vlucht kunnen lezen.”
De ANVR informeert alle aangesloten touroperators en reisagenten over dit fenomeen met het
verzoek de informatie kenbaar
te maken aan de reizigers via de
websites van de reisondernemingen.
Elise Allart, manager Duurzaam
Toerisme TUI
Barbara Feres, Manager Institutional
and Corporate Partnerships Plan
Nederland
IJzersterke samenwerking
Preventief project in
Brazilië
Henk van Ee is projectleider van
het Nationaal Politieprogramma
ter bestrijding van Kinderpornografie en Kindersekstoerisme
(NPKK). “Het NPKK is ook betrokken geweest bij de voorbereidingen van de nieuwe campagne
kindersekstoerisme”, vertelt
Van Ee. “Het front office van de
Landelijke Eenheid van het Team
Bestrijding Kinderpornografie
en Kindersekstoerisme (TBKK)
is operationeel verantwoordelijk voor de afhandeling van de
meldingen die binnenkomen bij
de KMar, Meldpunt Kindersekstoerisme en Stichting M (Meld
Misdaad Anoniem).” Van Ee is
tevreden met de brede aanpak
van de campagne. “De samenwerking tussen de partners is
ijzersterk. Een beter signaal tegen
kindersekstoerisme kunnen we
niet geven.”
TUI en Plan Nederland, beide
betrokken bij de nieuwe campagne, werken al geruime tijd
samen tegen kindersekstoerisme
in Brazilië. Elise Allart en Barbara
Feres, Manager Institutional and
Corporate Partnerships van Plan
Nederland, leggen uit hoe dit bijdroeg aan hun inzet voor de huidige campagne. “Plan Nederland,
ECPAT en TUI hebben samen
met de ANVR en verschillende
andere reisorganisaties in 2010
een driejarig project opgestart in
Brazilië om jongeren van 14 tot
17 uit de prostitutie te houden”,
vertelt Allart. “Wij richten ons
hierin op educatie als alternatief
voor prostitutie. Veel jongeren
daar zijn laag opgeleid en hebben
weinig kansen. Wij bieden ze de
mogelijkheid om een opleiding
te volgen in de toerismebranche
om zo niet af te glijden naar een
wereld van misbruik.” Plan bracht
alle partijen samen. Feres: “Wij
willen gezamenlijk bewustwording creëren bij de Nederlandse
toerist, maar natuurlijk ook in
Brazilië zelf. TUI brengt veel
reizigers naar het noordoosten
van het land en daar zijn wij
actief. Ons streven is om tijdens
de looptijd van het project ruim
500 jongeren een gecertificeerde
opleiding in de toerismebranche
te bieden. Samen met hotels,
restaurants en lokale horeca
bekijken wij hoeveel personeel
nodig is en wij leiden ze op. De
jongeren krijgen zo een kans om
zich te ontwikkelen zodat ze niet
in de prostitutie terechtkomen.
Het is preventief.”
Het project in Brazilië is een succes. De eerste 150 jongeren zijn
inmiddels klaar met hun opleidingen en steeds meer partijen
ter plaatse willen aanhaken.
“Gemeenschappen worden nu
met hun neus op het probleem
gedrukt dankzij het wereldkampioenschap voetbal dat er in 2014
plaatsvindt”, aldus Feres. “Ook
hotels tekenen en masse convenanten tegen kinderprostitutie in
hun kamers. Meer dan honderd
hotels en toerismeorganisaties
hebben getekend voor hun
medewerking aan de bescherming van kinderen en jongeren
en wij hebben al 250 man hotelpersoneel en 300 ambtenaren
getraind. Zelfs vijf burgemeesters
ondersteunen ons project zodat
iedereen kan samenwerken om
kindersekstoerisme terug te
dringen.” Zowel Allart als Feres
is trots op wat ze in Brazilië al
hebben bereikt. “Een enorm
succes”, zegt Allart tevreden. “De
jongeren kunnen weer dromen
van een mooie toekomst. Wij
veranderen mensenlevens. Wat is
nu mooier?”
Van Brazilië naar
Nederland
De betrokkenheid van TUI,
ECPAT, ANVR en Plan Nederland
bij de bescherming van kinderen
in vakantielanden houdt niet op
in Brazilië. Allart is namens TUI
initiatiefnemer van de campagne
tegen kindersekstoerisme die in
oktober van dit jaar werd gelanceerd. “Na de eerste campagne
heb ik Greet Koster-Weering
gebeld met de vraag of TUI bij
een vervolg direct betrokken kon
worden. Dit is gebeurd en we zijn
vorig jaar samen met Justitie en
de Koninklijke Marechaussee in
een eerste kernteam met de voorbereidingen begonnen. De ANVR
View - oktober 201233
stemming
e uitbuin lokale
Intensieve samenwerking
met reisindustrie
volle Child Protection Code, een
gedragscode voor de reisindustrie
ter bescherming van kinderen
tegen seksuele uitbuiting in
toerisme. Wereldwijd zijn er al
meer dan duizend reisorganisaties in 42 landen lid van de Code.
“ECPAT vindt het belangrijk dat
Nederlandse toeristen weten
waar ze melding kunnen maken
van kindersekstoerisme”, vertelt
projectmanager Celine Verheijen.
“Toeristen denken vaak dat ze op
de plaats van bestemming niks
kunnen doen tegen kindersekstoerisme. Dit is niet het geval,
ze kunnen op allerlei manieren
ook in hun vakantieland melding
maken. Wanneer iemand iets
verdachts in het hotel ziet, is het
belangrijk dat de melding niet
alleen bij de politie terecht komt,
maar ook aan de reisorganisatie
wordt doorgegeven. De reisor-
Ook ECPAT, de internationale
organisatie tegen seksuele exploitatie van kinderen, werkt mee
aan de campagne. De organisatie
werkt al tientallen jaren aan de
bescherming van kinderen. Een
voorbeeld hiervan is de succes-
Reis
zorgzaam
Zorg voor
kinderen
Contact
Neem voor meer informatie over de Code of Conduct
en de ondertekenaars daarvan contact op met ECPAT
Nederland: www.ecpat.nl of [email protected]
Deze folder is onderdeel van een project waarin ECPAT-partners in
Duitsland, Oostenrijk, Italië, Estland en Nederland samen werken.
Deze folder is tot stand gekomen met financiële hulp van de
Europese Unie, Plan Nederland en het Ministerie van Justitie.
De inhoud van deze folder mag vrij worden gereproduceerd,
op voorwaarde dat ECPAT als bron wordt vermeld. De
inhoud van dit document kan onder geen enkele omstandigheid
worden beschouwd als een afspiegeling van de positie van de
Europese Unie.
© 2010, ECPAT Nederland
34
ganisatie kan namelijk met het
hotelmanagement in gesprek
gaan omdat zij hierover afspraken hebben in het contract. Zij
kunnen hierom zelfs het contract
ontbinden. Ook daarom is de
betrokkenheid van de reisbranche zo belangrijk, mede vanwege haar goede internationale
netwerken en relaties, kennis,
ervaring en direct contact met
een groot reizigerspubliek. ECPAT
benadert reisorganisaties actief
zodat zij concrete maatregelen
nemen tegen kindersekstoerisme,
zoals TUI al heeft gedaan met de
informatievoorziening richting
hun klanten. Wij trainen daarnaast touroperators en geven
voorlichting op mbo- en hboscholen.” Mirjam Dresmé, hoofd
Communicatie en Duurzaam
Toerisme van de ANVR, beaamt:
“We hebben niet de politieke
mogelijkheid om vakantielanden
waar kindersekstoerisme een
probleem is te veranderen, maar
we kunnen onze reizigers als
branche wel attenderen op dit
feit. Ik ben er dan ook blij mee
dat de samenwerking tussen alle
partijen heeft geleid tot deze
grenzeloze campagne.”
‹‹
Melden
Reizigers
uitgebuit
rden toeinken in
e gasten of
Kinderrechten
De basis van het werk van ECPAT is het Internationale
Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK), waarin
staat dat elk kind het recht heeft op leven, gezondheidszorg, bescherming, onderwijs en ontwikkeling.
Een kind is iedere persoon jonger dan achttien jaar. 193
landen hebben zich verplicht tot dit verdrag en moeten
kinderen beschermen tegen alle vormen van seksuele
uitbuiting en seksueel misbruik (IVRK, artikel 34).
Mirjam Dresmé, hoofd Communicatie
en Duurzaam Toerisme ANVR
D e s i g n : w w w. b u e r o - m a g e n t a . d e
kind in de
t vragen
of u ziet
ks. Het is
t. U meldt
jdstip,
offer, evenm, mocht
n melding
75 landen)
vandaan
erist gaat,
me.nl, de
m (0800!
ECPAT Nederland behoort tot het n
i ternationale
ECPAT netwerk van organisaties en particulieren die
samenwerken om kinderprostitutie, kinderpornografie
en de handel in minderjarigen voor seksuele doeleinden te bestrijden. ECPAT heeft in meer dan 75 landen
partnerorganisaties die ernaar streven dat kinderen
hun fundamen tele rechten kunnen genieten, vrij en
veilig van alle vormen van commerciële seksuele uitbuiting.
Celine Verheijen,
projectmanager ECPAT
Photo: A. J. Schmidt
oerisme
loten is bij
n tegen
ode.org
heeft dit na verloop van tijd van
TUI overgenomen, omdat de
campagne de gehele reisbranche
aangaat. TUI is dus wel groot aanjager geweest om deze campagne
te realiseren.”
“Deze campagne sluit perfect aan
bij ons Brazilië-project”, vult Feres
aan. “We hebben ook daarom
besloten om mee te werken,
zodat we met alle partijen één
krachtige boodschap naar buiten
kunnen brengen. Wij als maatschappelijke organisatie en de
reisindustrie willen beide dat
reizigers zich zodanig bewust
worden van het probleem, dat ze
er ook naar gaan handelen. Wij
zoeken dus een gedragsverandering.”
Help kinderen en jongeren
beschermen tegen
seksuele uitbuiting
in toerisme!
Reisondernemingen kunnen reizigers op een eenvoudige manier
informeren door banners te plaatsen op hun websites. Reizigers
kunnen helpen door als ze iets zien op de bestemming wat niet
klopt, dit te melden bij Meld Misdaad Anoniem (0800 7000) of op
www.meldkindersekstoerisme.nl
View - oktober 2012
Advertorial
Update Amsterdam Airport Schiphol
Winterdienstregeling
Zondag 28 oktober is de winterdienstregeling 2012/2013
ingegaan. Deze winter zijn vanaf
Schiphol de volgende bestemmingen ook rechtstreeks bereikbaar:
• Harare in Zimbabwe door KLM
in combinatie met Lusaka;
• Luanda met KLM;
• Gdansk en Krakow met
EuroLOT;
• Burgas met ArkeFly;
• London Southend met EasyJet.
Op schiphol.nl is de volledige
winterdienstregeling beschikbaar.
Uitzwaaien… de reis begint
nu nog leuker op Schiphol
Stel: één van je vrienden of
familieleden gaat op reis en je
wilt hem of haar uitzwaaien. Dat
kan! Schiphol lanceerde zeer
recentelijk een nieuwe campagne:
‘Uitzwaaien!’. Hoe werkt het? Je
gaat naar de Facebook-pagina
van Schiphol, kiest de gelukkige
reiziger uit je vriendenlijst, vult
de datum van vertrek in en zwaait
vanachter je webcam die persoon
uit. Én je vraagt al jullie gemeen-
schappelijke vrienden om mee te
zwaaien. De reiziger zelf ziet hier
niks van, maar krijgt vlak voor
vertrek als verrassing een filmpje
met allemaal mensen die ‘m uitzwaaien. Deze filmpjes zullen ook
op grote schermen op Schiphol
Plaza getoond gaan worden.
Comfort en tijdsbesparing
door exclusieve loopbrug
vanaf P2
ANVR-reisprofessionals
parkeren met korting op
Schiphol
Onlangs is op Schiphol een
nieuwe loopbrug geopend. Deze
exclusieve brug verbindt Privium
Parking P2 direct met de B- en
C-pieren en biedt First & Business Class, Premium en Priviumpassagiers nog meer comfort en
tijdsbesparing.
Reisprofessionals die aangesloten zijn bij de ANVR kunnen op
Schiphol gebruik maken van aantrekkelijke kortingen op parkeertarieven en de Schiphol Travel
Taxi. Bij Schiphol Smart Parking
geldt een korting van 40%. Bij
Schiphol Visitors Parking kan
drie dagen geparkeerd worden
voor de prijs van twee dagen. Tot
slot wordt op de Schiphol Travel
Taxi 35% korting aangeboden.
Voor informatie, voorwaarden en
boekingen kijk op:
schiphol.nl/reisprofessional
Vanaf de garage naar de gate
Passagiers die al online hebben
ingecheckt en alleen handbagage bij zich hebben, kunnen de
vertrekhal overslaan en vanaf de
garage bijna rechtstreeks naar
hun gate lopen. De security check
vindt plaats in de brug.
De loopbrug is bestemd voor:
• First & Business Class, Premium en Privium-passagiers,
• die vertrekken vanaf een B- of
C-gate (alleen Schengen),
• met alleen handbagage,
• en al online hebben ingecheckt.
Altijd op de hoogte met de
Schiphol-app
Als reisprofessional overal en
altijd op de hoogte blijven van
actuele vluchtinformatie, reisinformatie, het laatste nieuws
èn special offers? Download de
gratis Schiphol-app! De app van
Amsterdam Airport Schiphol
geeft bezitters van een iPhone,
Android of Windows Phone-toestel persoonlijk gerichte reisinformatie. Zo is vluchtinformatie
via ‘pushnotificatie’ (persoonlijke
relevante updates en vluchtinformatie) beschikbaar, maar
bijvoorbeeld ook informatie over
faciliteiten en activiteiten op de
luchthaven. De Schiphol-app kan
gratis gedownload worden via de
bekende app-stores. Voor bezitters van andere telefoons is er
een mobiele website beschikbaar,
met dezelfde handige informatie,
via http://www.schiphol.mobi.
Sinds de introductie van de gratis
app van Schiphol is deze al meer
dan 500.000 keer gedownload.
Ook werd de app vorig jaar
uitgeroepen tot de beste mobiele
applicatie voor op reis.
Klaar voor het ANVRCongres
Schiphol maakt zich klaar voor
het ANVR-Congres zodat alle
deelnemers optimaal naar Istanbul kunnen afreizen. Voordat
met Turkish Airlines en KLM
het luchtruim wordt gekozen,
parkeren congresdeelnemers hun
auto comfortabel in Schiphol
Excellence Parking en worden zij
op de Holland Boulevard uitgenodigd voor een speciale ontvangst. Informatie is te vinden op
anvrcongres.nl
‹‹
View - oktober 201235
Voel je thuis
op weg
naar huis
Een warm welkom aan
boord, een kopje koffie en
een Nederlandse krant
zijn maar een paar van
de dingen waardoor u zich
bij KLM op elke vlucht
meteen thuis voelt.