Klik hier voor deze editie

Commentaren

Transcriptie

Klik hier voor deze editie
september - oktober 2015
• Aanraking
. Areopagus
• Hartstocht
. J.
van der Werf
• Bidden
. Ranfar
• Oud Kouwijzer
worden
. In de marge
Jaargang
/ nummer
5
jan 2012
- feb 2012 /6jaargang
44 / nummer
4
Is de zomer al voorbij? De R komt in elk
geval weer in de maand. Dit nieuwe
nummer van het Radiomagazine dient voor
de maanden september en oktober.
Colofon
6e jaargang nr. 5
september / oktober 2015
Radio Bloemendaal
Kerk Zonder Grenzen Magazine
Dit tweemaandelijks verschijnende magazine
voor luisteraars van Radio Bloemendaal is
een gezamenlijke uitgave van de Stichting Kerk
Zonder Grenzen en de Radiocommissie van
de Protestantse Gemeente in Bloemendaal en
Overveen die beide van de zender gebruik maken.
De programmering van de zender, waarvan de
Protestantse Gemeente eigenaar is, gebeurt in
nauwe samenwerking.
Frequentie: 1116 AM en ook
www.radiobloemendaal.nl
Redactie
Aart Mak (eindredactie), Dorien Veldman, Adrie
Winter en Christien Jansen.
Redactie-adres
Radio Bloemendaal, Kerkplein 20,
2061 JD Bloemendaal. Telefoon: 023-7370098
E-mail: [email protected]
Abonnementen
€ 12,50 per jaar. Opgaven voor abonnementen
en mutaties aan het hierboven genoemde adres.
Websites
- www.radiobloemendaal.nl Via deze site zijn
ook de radio-uitzendingen te beluisteren.
- www.kerkzondergrenzen.nl Via deze site zijn
veel programma’s te downloaden en zijn een
wekelijkse column en toespraken te vinden.
- www.kerkpleinbloemendaal.nl Dit is de
website van de locale gemeente.
- www.alledagkerk.nl Op deze site vindt u de
voorgangers en kunt u ook preken downloaden.
2 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Er wordt bij ons achter de schermen
gewerkt aan nieuwe programma’s en aan
verbetering van de bestaande programma’s.
Een nieuw programma kunnen we in dit
nummer al toezeggen. Dat wordt In de
marge, een programma dat elke zondag
om 12.45 uur uitgezonden zal worden. Zie
pagina 7. Ook een nieuw programma van
Daan Molenaar zit er aan te komen. Lees
zijn oproep op pagina 9. In het volgende
nummer kunnen wij zeer waarschijnlijk
meer zeggen over andere nieuwe
programma’s. Dat nummer verschijnt begin
november. Intussen is er de komende
maanden genoeg te beluisteren. Iedereen
maakt de programma’s met plezier en u
luistert naar wij hopen met evenveel plezier.
Laat dat bij gelegenheid eens weten! En wie
weet beleven we in deze herfstmaanden
nog heel mooi weer!
Ten slotte. U vindt bij dit nummer een
acceptgiro om het abonnementsgeld over
te maken. Wij hanteren nog steeds hetzelfde
bedrag van 12.50 euro. Graag uw aandacht
hiervoor.
Giften en financiële ondersteuning
- voor Stichting Kerk Zonder Grenzen, wat
betreft missionair werk, omroeppastoraat en
projecten: rek. no. NL28INGB0001522222 of
rek. no. NL05RABO0384474888
t.n.v. Kerk Zonder Grenzen te Bloemendaal
- wat betreft het in standhouden
van de zender en pastoraat: rek. no.
NL07INGB0000167316 t.n.v. Prot. Gemeente
Bloemendaal en Overveen, afd. Radio
Grafische vormgeving
Cliff Barrow, Bloemendaal
Productie en verzending
Uitgeverij Narratio, Gorinchem
Dafne
Weet u hoe het komt dat in zoveel godsdiensten de vrouw een lagere positie
inneemt dan de man? In elk geval in
de monotheïstische godsdiensten, het
Jodendom, het Christendom en de Islam
gaat het altijd in de eerste plaats om de
man. Heeft u enig idee waar het idee dat
een man hoger staat in de hiërarchie dan
een vrouw, vandaan komt?
Christenen van vele vroegere generaties
vonden dit geen vraag. Voor hen was
duidelijk waarom: omdat God eerst de
man en daarna pas de vrouw schiep. Zo
stond het in de Bijbel. Overigens merkte
iemand in de 20e eeuw eens op dat God
inderdaad eerst de man had geschapen,
maar dat Hij dat deed om de fouten eruit
te halen. De man was het prototype als
het ware, waarna hij de volmaakte mens
schiep, de vrouw dus. Deze grap verhult
hoe ernstig het is waarover het gaat. In de
grootste christelijke kerk wordt met veel
omhaal al eeuwen beweerd dat alleen de
man priester kan zijn en de eucharistie
bedienen.
In alle orthodoxe varianten van welke
godsdienst dan ook worden mannen
aan andere regels onderworpen dan
vrouwen en mogen mannen dichterbij
het heilige vuur komen dan welke vrouw
ook. In de fundamentalistische varianten
van deze godsdiensten is de vrouw zelfs
helemaal afgedaald tot een onzichtbaar,
achter sluiers schuilgaand sloofje, dat
eigendom is van haar heer en meester
3 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
en hem kinderen moet baren. Maar ook
in godsdiensten waar vrouwelijke goden
een belangrijke rol spelen – denk aan het
Hindoeïsme, komt het zelden voor dat
de man en de vrouw evenwaardig zijn en
gelijk behandeld worden. Ik herhaal mijn
vraag van het begin nog maar eens: hoe
komt dat? Het antwoord is uiteindelijk erg
voor de hand liggend, al moest ik er wel
eerst bij de socioloog Abram de Swaan
voor te rade gaan. Hij zegt dat het altijd
in de wereld gaat om macht. En wie de
macht heeft, staat die niet zomaar af.
Zo simpel is het. Het is 18 augustus dat
ik dit schrijf. Ik ga volgende week zeker
kijken om te zien of Dafne Schippers een
medaille wint op de 100 of 200 meter
atletiek. Als u dit leest, weet u al dat er na
een groot sportevenement opnieuw meer
vrouwen dan mannen thuiskomen met
een medaille om hun nek.
Aart Mak
Een winter
met Richteren
Niets meer te wensen, en toch niet gelukkig,
zo luidt de titel van een boek van Rabbijn
Kushner. Met die titel zou de situatie van
het volk van de belofte in het profetische
boek Richteren goed kunnen worden
getypeerd. Dat weerbarstige boek wordt
de komende winter in de Dorpskerk
gelezen. Het is ook wel de Middeleeuwen
van de Bijbel genoemd, de tijd tussen
Mozes en David. De profeet is dood en de
koning moet nog geboren worden. Het is
een menselijk boek vol, om met priester,
Bijbeldeskundige en dichter van kerkliederen Thomas Naastepad te spreken,
‘boertige gein’.
Richteren gaat over het volk dat zijn doel
heeft bereikt, zou je kunnen zeggen. De
grote uittocht uit het land van benauwdheid is voltooid met de intocht in het
veelbelovende land. Na die lange woestijntocht is men het land binnengegaan.
En daarmee is het doel van Tora bereikt.
Het volk is niet langer meer eindeloos
onderweg, maar kan ergens gaan wonen.
Eind goed al goed.
Maar hoe complex anders gaat het in een
mensenleven. Als je denkt dat je je doel
hebt bereikt, ben je, vreemd genoeg,
je doel kwijt. Misschien begint dan de
woestijntocht pas echt. Want hoe houd
je die visie vast, dat perspectief dat je op
Meeloper of dwarsligger?
Ad van Nieuwpoort in gesprek met Meindert Fennema
been hield? Als je
gaat wonen, ben
je al snel arrivé,
dan vergeet je
zomaar waartoe
je die lange weg bent gegaan.
Daarover gaat volgens mij het boek
Richteren. En daarmee komt het ook heel
dicht bij ons complexe leven, bij al die
dingen waar wij tegenaan lopen. Niets
meer te wensen, en toch niet gelukkig.
Het komt dicht bij ons falen, ons gedoe,
onze slaperigheid, onze lamlendigheid.
Het aardige van de Bijbel is dat dit alles
niet wordt overgeslagen. Want de Bijbel is
reëler dan menig religieus geschrift. Het
ontkent de mislukking niet, schuift dat
niet opzij, maar brengt het aan het licht.
Op een schokkende - maar zo zullen we
zien in het boek Richteren - ook op een
spottend humoristische wijze. Waaraan
vallen we in ons leven niet allemaal ten
prooi? Het wordt bij name genoemd. Nee,
niet een geschiedenis van nationale trots
wordt hier verteld. Het is geen vaderlandse geschiedenis, zoals wij die kennen.
Het is profetische lectuur en houdt ons
een kritische spiegel voor. Hard nodig
deze dagen, lijkt me.
Ad van Nieuwpoort
Radio Bloemendaal hoopt op een voortdurend groeiend aantal luisteraars, ook op de
zondagmorgen. Velen van u ken ik - nog - niet. Maar mocht u naar aanleiding van de
ochtenddiensten vragen hebben, voelt u zich dan vrij om u te wenden tot ons bureau of
eventueel rechtstreeks via mijn mailadres [email protected]
4 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
In de eerste bijeenkomst van Areopagus
Bloemendaal gaat Ad van Nieuwpoort
in gesprek met dorpsgenoot Meindert
Fennema. Fennema is emeritus
hoogleraar Politieke theorie van etnische
verhoudingen aan de Universiteit
van Amsterdam. De laatste jaren
werd hij vooral bekend als auteur
van de veelbesproken biografie Geert
Wilders, tovenaarsleerling en vanwege
zijn opmerkelijke bijdragen aan het
publieke debat in ondermeer zijn vaste
column in de Volkskrant. Fennema was
jarenlang een van de weinigen die het
openlijk opnam voor het recht van Hans
Janmaat op vrijheid van meningsuiting.
Onlangs verscheen van zijn hand Goed
fout, herinneringen van een meeloper.
In dit boek kijkt Fennema terug op
zijn vormende studentenjaren bij het
Utrechtsch Studenten Corps en op zijn tijd
als lid van de voormalige Communistische
Partij Nederland. Fennema schetst de
onverwachte overeenkomsten tussen
het USC en de CPN. Een imponerend
beeld van een vervlogen tijd. Wat hebben
we daarvan geleerd? En hoe kan het
dat iemand zich zo laat meeslepen
in een ideologie waar hij later zo’n
spijt van heeft? Wat is er van de elite
overgebleven? En waar staat Meindert
Fennema zelf. Genoeg onderwerpen voor
weer een boeiend gesprek.
Zondag 20 september in Areopagus
Bloemendaal om 16 uur in de Dorpskerk
aan het Kerkplein van Bloemendaal. Met
aan de vleugel: Amos Osterhaus.
5 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Schaamte,
schuld en
schuldgevoel
hebben dat ze er pas mogen zijn als ze
volmaakt zijn. Maar niemand is volmaakt
in de betekenis van perfect. Dat weten
we, maar we vergeten het vaak. Want een
mens is nooit helemaal goed. Hij is soms
nauwelijks goed.
Schuldgevoelens
Drie zondagen achter elkaar gaat het bij
Kerk Zonder Grenzen achtereenvolgens
over schaamte, schuld en schuldgevoel.
Wat wij schaamte noemen, is vaak schuldgevoel. Wie een keer een bekeuring krijgt,
is nog geen slechte automobilist. Schuld
heeft met gedrag te maken en gedrag is
altijd voor verbetering vatbaar. We leren
allemaal met vallen en opstaan. Maar als
iemand nu iets gedaan heeft, dat niet
meer te herstellen is? Er kwam eens een
radio, zondagavond 27 september, 4 en 11
oktober, herhaling elke daaropvolgende
zondag om 11.30 uur
Afkeuring
Soms schamen mensen zich voor iets wat
ze gedaan hebben. Terwijl het ging om
een enkele daad, keuren zij zichzelf als
mens af. Ze voelen zich mislukt, ze vinden
dat ze tekortschieten en diep in hun
hart vinden ze het bewijs van een oude
gedachte: zie je wel, ik ben waardeloos.
Toen een kind dat iets echt verkeerds
had uitgehaald, tegen de lamp liep en
bestraffend werd toegesproken door zijn
moeder, schaamde het zich. Een goede
moeder zegt: ‘Ik vind dat je dat niet meer
moet doen, je kunt anders. Maar vergeet
niet dat ik altijd van je houd.’ De moeder die niet nadenkt, zegt: ‘Je bent een
rotkind. Ik heb het al zo vaak tegen je
Niemand is volmaakt in de
betekenis van perfect
gezegd: je spoort niet.’ In het eerste geval
hoeft het kind zichzelf niet af te keuren
en kan de volgende keer anders doen, de
schaamte voorbij. In het tweede geval zal
het kind opnieuw geloven dat het niet
deugt, wat het ook doet. De schaamte
blijft en zal ten koste van flinke inspanning telkens verdreven moeten worden.
6 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Veel volwassenen dragen de afkeuring
in zich mee als een donkere hond die
elke moment dat iemand of iets tegenzit,
gaat grommen. Veel mensen houden hun
leven lang het gevoel dat er iets niet goed
met hen is of dat ze iets verkeerds hebben
gedaan zonder dat ze weten wát.
Hard werken
Fouten maken we allemaal, maar dat wil
niet zeggen dat we fout zíjn. Sommige
mensen worden daar diep ongelukkig van
en schamen zich bij vlagen dat ze bestaan
en zijn zoals ze zijn. Maar omdat met zo’n
schaamte niet te leven valt, hoopt men
door hard te werken, geweldige prestaties
en een zo aangepast mogelijk gedrag
de goedkeuring van mensen en God te
krijgen.
Perfectie
Dan is er nog wat anders. Te veel mensen
lijden onder het idee dat ze volmaakt
moeten zijn. Ze hebben een voortdurend
schuldgevoel, terwijl er geen sprake is
van schuld. Dat komt omdat zij het idee
man bij Mahatma Gandhi om raad vragen. Hij had eigenhandig vele kinderen
vermoord en werd dag en nacht gekweld
door schuldgevoelens. Gandhi gaf hem
Wat wij schaamte noemen,
is vaak schuldgevoel
de raad een weeskind te zoeken en dat
groot te brengen alsof het zijn eigen kind
was. Soms kunnen we de schade niet
meer herstellen. Maar we kunnen wel
besluiten iets werkelijk positiefs te doen
om op die manier een wending te geven
aan het leven.
Aart Mak
- nieuw programma-
In de marge
radio, 12.45 uur
In de marge is een nieuw radioprogramma. De eerste uitzending zal zijn op
zondag 6 september. Daarna zal het elke
week te horen zijn om 12.45 uur. In de
marge komt in plaats van Psalmen en zal
ook, net als dat programma, een kwartier
duren.
Dit programma gaat over die boeken,
boekjes en geschriften die nooit tot de
canon van de kerk zijn doorgedrongen.
Denk aan het Evangelie van Thomas of
aan dat van Maria Magdalena. Er bestaat
ook een brief aan de gemeente van
Laodicea en er is ook een Openbaring
aan Paulus. In de tweede helft van de
twintigste eeuw leidden de ontdekkingen
7 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
van de Dode Zeerollen en van de Nag
Hammadigeschriften tot een hernieuwd
onderzoek naar wat er geschreven is
door (min of meer) joodse en christelijke
gemeenschappen in de eeuwen rond
het begin van onze jaartelling. Ik zal daar
in dit programma uiteraard meer over
vertellen. Het programma begint met
het Evangelie van Tomas waarvan men al
veel langer wist dat het bestond door de
verwijzing ernaar van de kerkvaders van
de eerste eeuwen.
Het bezig zijn met andere of vergelijkbare
woorden van Jezus, andere inzichten over
zijn betekenis en het daarmee stuiten op
een altijd aanwezige, meer gnostische en
esoterische stroming in de kerk, is fascinerend, dat voorspel ik u nu al.
Aart Mak
rampen? Gaat het om grote rampen in
het algemeen - denk aan wat het begrip
Armageddon in veel kringen oproept - of
over een boodschap waarin in geheimtaal
Weet waar je aan begint als je
in dit boek gaat lezen
Paarden, zegels, monsters, een
vrouw, een kind en een stad
radio zondagen 25 oktober, 1 en 8 november 19.00 uur, herhaling een week later om
11.30 uur
Staatsgevaarlijk
Drie diensten achtereen wordt het laatste
Bijbelboek opengeslagen. We lezen uit
het boek Openbaring. Aan het eind van
de eerste eeuw van onze jaartelling wordt
een Joodse man op transport gezet naar
het afgelegen eiland Patmos. De reden
is dat de machthebbers zijn boodschap
staatsgevaarlijk vinden. Hij wordt verbannen. Op het eiland heeft hij geen
invloed meer, zo wordt gedacht. Maar
aan de gevangene wordt een geheim
toevertrouwd. Dat geheim wordt hem
geopenbaard in visioenen. Vanuit dat wat
hij als de hemel ervaart, wordt hem duidelijk dat alle chaos, machtsmisbruik en
lijden van mensen een diepere betekenis
hebben. Ze zijn onderdeel van een groter
drama. Een drama overigens dat uitloopt
op een nieuwe wereld waarin recht, vrede
en liefde eindelijk zullen doorbreken.
8 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Geheimtaal
Hij schrijft alles op wat hij ziet en hoort. In
een rondzendbrief stuurt hij zijn vergezichten op naar zeven christelijke gemeenten
op het vasteland. De schrijver stelt zich
voor als Johannes. Of hij echt zo heet of dat
hij die naam leent om in de traditie van de
apostelen te staan, weten we niet. Het was
toen niet ongebruikelijk om in de geest
van een voorganger te schijven. Hij schrijft
in elk geval in een soort geheimtaal, met
codes, beelden en symbolen die alleen
voor ingewijden begrijpelijk zijn. Dat doet
hij, opdat zijn brief, mocht die in verkeerde
handen vallen, geen schade aan zijn echte
lezers zal bezorgen.
Angst of troost?
Maar weet waar je aan begint als je in dit
boek gaat lezen. Geen ander Bijbelboek
beschrijft zo indringend de catastrofe en
tegelijk de stralende toekomst. Alles is
zeer complex. Vindt er een grote ramp
plaats met allerlei facetten tegelijkertijd
of is het een achtereenvolgende reeks van
het einde van het Romeinse Rijk wordt
voorzien? Het is zoveel eeuwen later de
vraag of we verstaan wat we lezen in dit
beelden- en symboolrijke geheime boek.
Openbaring is hetzelfde woord als onthulling. En nu stel ik maar een aantal vragen:
wordt hier iets onthuld wat gaande is
maar wat wij niet zien? Wil dit boek ons
angst aanjagen of juist troosten? Is dit een
film over de strijd tussen goed en kwaad
waar we zelf deel van uitmaken? Kan dit
boek onze moderne manier van geloven
verrijken? De uitkomst van de reis door
deze beeldentuin - want dat is het geval
in het boek Openbaring - is, zoals u misschien al aangevoeld heeft, altijd onzeker.
Aart Mak
Radio Bloemendaal zoekt (amateur)historici
In het najaar start Radio Bloemendaal een
nieuw programma met de titel Groeten uit
Kennemerland.
Bloemendaal en omstreken kent een rijke
historie aan gebouwen, plekken en hofjes waar een verhaal of geschiedenis aan
verbonden is. Wie door Kennemerland
dwaalt en zijn ogen goed de kost geeft,
ziet allerlei verwijzingen naar wat zich
soms eeuwen geleden heeft afgespeeld.
Vaak zijn er ook bijzondere personen
verbonden aan die unieke locaties, mensen uit het verleden maar ook markante
bewoners van nu uit de regio.
Daan Molenaar, die het nieuwe programma gaat maken, wil graag in contact
komen met streekgenoten die bijzondere
verhalen weten te vertellen aan de hand
van een wandeling door stad en ommeland. Hij is op zoek naar historici die studie
hebben gemaakt van een bepaalde periode, locatie, dorp of stad, maar ook naar
gewone burgers die zelf een bijzondere
gebeurtenis hebben meegemaakt.
9 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Die verhalen wil Daan Molenaar graag
opnemen en uitzenden voor Radio
Bloemendaal. Wie zelf zo iemand is die
hij zoekt of een tip kan geven van een
ander die zulke boeiende verhalen heeft,
meld dat dan aan Kerkelijk Bureau t.a.v.
Daan Molenaar, Kerkplein 20, 2061 JD
Bloemendaal of via [email protected] t.a.v. Daan Molenaar
Dominee,
zeg eens...
Vijf minuten
“Nee,” hoor ik mezelf brullen. “Nee, je
spreekt niet af met je vrienden als je
huiswerk nog niet klaar is!” Ik realiseer
me heus wel dat zo’n uitroep nou niet
bepaald de motivatie van mijn zoon
aanwakkert. Maar het pedagogisch
verantwoord ouderschap kan me soms
even gestolen worden. Al die manieren
om met je opgroeiende kind in gesprek
te blijven, al die opvoedadviezen die
me de afgelopen jaren zijn ingepeperd:
de Gordon-methode, triple-P, holistisch
opvoeden… Waarom krijgen die kinderen
geen les op school in hoe je naar je moeder kunt luisteren? Of gewoon dát je naar
je moeder moet luisteren, punt.
Mijn zoon werpt tegen dat het echt maar
vijf minuutjes werk is en dat dat straks ook
nog wel kan, allemaal, dus waar maak ik
me nou eigenlijk zo druk om, dat is toch
10 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Woord
Op
Zondag
slecht voor de bloeddruk. Ik roep daarop
dat zijn vrienden dan maar vijf minuutjes
hoeven te wachten als hij het nu meteen
gewoon even afmaakt.
Mijn jongste hoor ik op de achtergrond
mijn stem imiteren: “Kan het in vijf minuten? Doe het metéén!” Wat niet bepaald
mijn humeur ten goede komt.
Die laatste dagen voor de zomervakantie,
ze wegen zwaar. En elk jaar denk ik dat ik
nog niet eerder zo toe was aan vakantie
als dit jaar. En elk jaar vergeet ik dat ik
na een week of drie er weer hevig naar
verlang dat de jongens terug naar school
gaan.
Maar ook ik voel heus wel dat de buitenlucht me lokt. Proostend, met een glaasje
gekoelde wijn, samen met een paar
goede vrienden. Vrijheid, blijheid.
En toch sta ik het mezelf niet toe. Mag
daarom mijn zoon niet zijn eigen schema
indelen? Als ik het mezelf niet toesta,
waarom mag hij het dan wel? Of is mijn
verbod gebaseerd op de ervaring dat hij
het bij terugkomst vergeet en dat we de
volgende ochtend met enorm veel stress
het huiswerk afraffelen tijdens het ontbijt?
Ik zucht eens diep. In mijn hoofd sla ik
bladzijde zoveel van het Handboek Voor
Verstandig Ouderschap op en loop naar
mijn oudste. Hier komen we vanzelfsprekend ook wel weer uit.
radio elke zondag van 09.15 – 09.40 uur
Judith van der Werf
in september
Het thema waarover zij aan het woord komt
is verborgen geweld. Zie het interview met
haar op de twee volgende pagina’s.
Dominee zeg eens, is de Bijbel eigenlijk
niet ook gewoon een opvoedmethode?
Kick Bras in oktober
Dit jaar is een Van Gogh jaar. Bras, inmiddels met emeritaat, heeft in zijn laatste gemeenten meerdere keren iets met Van Gogh gedaan. Zo gaf hij een cursus waarbij hij werken
van Van Gogh projecteerde en de aanwezigen fragmenten uit zijn brieven lazen. Op
ons verzoek zal hij spreken over Vincent van Gogh als religieuze zoeker. De aspecten
die hij bespreekt, zijn dan allereerst de navolging van Christus. Van Gogh was de man
die als evangelist Christus wilde navolgen. Dan volgt de tweede keer zijn keuze voor de
armen; denk aan zijn eerste periode als tekenaar en schilder met zijn voorkeur voor arme
mensen, boeren, wevers en aardappeleters. In de derde aflevering gaat
het over natuurmystiek. Bij van Gogh
moet je dan vooral denken aan zijn
mystieke beleving van de natuur in
Drenthe en vooral in de Provence.
En ten slotte gaat het de vierde
keer over de laatste periode van zijn
leven, over zijn psychische klachten,
de troost die hij zocht in religie en
de discussie met zijn vrienden over
religieuze kunst.
Ellen de Vries
Tom de Haan / Aart Mak
11 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Verborgen geweld
In september wijdt predikante Judith
van der Werf in het programma Woord
op Zondag bij Radio Bloemendaal
een serie uitzendingen aan verborgen geweld, lichamelijk of geestelijk.
“Misbruik is meestal heel verborgen,
maar dat mensen het niet in hun directe
omgeving tegenkomen, betekent niet
dat het er niet is.”
Afgelopen jaar, eind december, werd
Serious Request in Haarlem georganiseerd. Die keer vroegen de 3FM-dj’s
aandacht voor meisjes en vrouwen die
slachtoffer zijn van seksueel geweld in
conflictgebieden. Niet voor niets werd
daarbij de omschrijving ‘stille ramp’
gebruikt. Want schaamte en schuldgevoel
zorgen er in de meeste gevallen voor dat
vrouwen die verkracht zijn, zwijgen over
“Het gaat om het doorbreken
van het zwijgen”.
wat hen is aangedaan. “Maar misbruik
komt helaas ook maar al te vaak voor in
landen waar geen oorlog is, dichtbij huis
in gezinnen, op scholen, in de kerken,
elke dag opnieuw,” zegt Judith van der
Werf, die sinds een jaar bij de stichting
VPSG aan de Nieuwe Groenmarkt in
Haarlem werkt. VPSG staat voor Vrouwen Pastoraat - Seksualiteit - Geweld.
12 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Judith van
der Werf is
de komende
weken op Radio
Bloemendaal
om 09.15 uur
te horen over al
deze thema’s.
Vanuit haar
IKON-tijd heeft
ze veel ervaring
met radio-maken
en ze kijkt ernaar
uit om weer een
programma op te
nemen.
“Achter veel voordeuren is sprake van
incest. Het kan trouwens bij verborgen
geweld gaan om zowel lichamelijke
als geestelijke geweldervaringen. Vaak
komen de slachtoffers niet naar buiten
met wat er gebeurt of gebeurd is, hoezeer
dat hun leven ook in nadelige zin beïnvloedt.”
Tevoorschijn luisteren
Judith begeleidt in haar werk vrouwen maar ook mannen - van 25 tot 78 jaar, om
met hun verhaal van seksueel misbruik of
relationeel geweld naar buiten te komen.
“Allereerst willen wij hen een veilige plek
bieden en een vertrouwensband opbouwen. Meestal duurt het een tijdje voor
mensen gaan vertellen. In het begin is
het vaak meer zwijgen dan spreken. Wat
wij proberen te doen, is - zoals we dat
noemen - hun verhaal tevoorschijn te luisteren. Vaak ook laat ik mensen tekenen,
omdat het via de band van een tekening
gemakkelijker is te praten over wat je niet
in woorden kunt vatten. Ik heb in de loop
van de jaren geleerd welke mechanismen
er spelen en waar je op moet letten.”
Theologie vanwege brede studie
Judith van der Werf studeerde in Utrecht,
waar haar vader als dominee in 1970
rondom de Domkerk het Citypastoraat
oprichtte. Omdat ze ook Nederlands,
psychologie en muziek leuk vond, koos
ze voor theologie, omdat die studie heel
breed is. Daarnaast ging ze cello spelen,
iets wat ze nog altijd doet.
Na haar opleiding werkte Judith ruim
acht jaar als gemeentepredikant, daarna
volgde in Vogelenzang een pittige baan
als geestelijk verzorger in de psychiatrie.
Maar toen de IKON haar vroeg als pastor,
“Dingen uit het verleden op een
goede manier integreren”.
trok dat haar meteen aan. “Dat werk heb
ik meer dan twintig jaar gedaan. Ook bij
de IKON stond misbruik in de kerk al op
de agenda en het IKON pastoraat was
meldpunt daarvoor. We hielden ons bezig
met de vraag hoe mensen de dingen
uit hun verleden op een goede manier
konden integreren in hun leven. Jammer
13 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
genoeg werd twee jaar geleden het IKON
pastoraat opgeheven en kreeg ik ontslag.”
Veilige ruimte
Solliciteren bij de VPSG, de oecumenische
stichting die al dertig jaar ervaring heeft
met counseling en voorlichting rondom
seksueel misbruik, godsdienst en zingeving, leek een logische stap. “Het gaat om
het doorbreken van het zwijgen, het bieden van een veilige ruimte waar mensen
zichzelf kunnen zijn met hun verhaal.”
Vanwege het jubileum van de VPSG worden er in 2015/2016 diverse themadagen
georganiseerd, lezingen, studiedagen
voor theologen, workshops en in de Bavo
komt een bijzondere tentoonstelling:
‘onbreekbaar’, waarin kwetsbaarheid en
kracht centraal staan.
Dorien Veldman
Deel 2
De Bergrede
‘Jullie zijn het licht in de wereld.
Een stad die boven op een berg ligt,
kan niet verborgen blijven’ Prachtig zijn de woorden die Jezus sprak
in de Bergrede. De komende nummers
laat een theoloog zijn of haar licht schijnen over de zaligsprekingen. De beurt is
dit keer aan Ranfar Kouwijzer, directeur
van Stem in de Stad, Haarlem.
“Je kunt mensen niet gevangenzetten omdat
ze geen Nederlands paspoort hebben”
Persoonlijke favoriet
“’Zalig zijn de armen aan geest, want
hunner is het koninkrijk der hemelen’, is
wel mijn persoonlijke favoriet. Het is niet
zo’n gemakkelijke tekst, maar als je vraagt:
wat blijft haken, dan is dat deze uitspraak.
En die sluit meteen mooi aan op mijn
werk. Ik vind het mooi om bij Stem in de
Stad met jan en alleman op te trekken.
Ook met mensen die op een heel andere
plaats in de samenleving staan. Daardoor
zijn de gesprekken meestal niet volgens
de regeltjes van het standaard sociale
verkeer; ze zijn hoekig, soms boos, soms
kwetsbaar. Het raakt me steeds opnieuw.
Jezus ging met alle mensen om en bij
Stem in de Stad gaat dat net zo. Alles
loopt door elkaar heen: hoog en laag
opgeleid, jong en oud, rijk en arm, met
papieren en zonder papieren, moslim,
niet-moslim.”
Bijzonder appèl van Jezus
“De tekst ‘Jullie zijn het licht der wereld.
Een stad die boven op een berg ligt, kan
niet verborgen blijven’, spreekt me wel
aan. Het is een contrast: wees zichtbaar,
14 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
maak iets duidelijk, laat iets zien. Er staat
niet: los alle armoede op, of neem alle illegalen in huis, maar doe het zo dat er iets
te zien valt, dat er iets van uitgaat. Laat
het zichtbaar voor anderen. Te vergelijken
met een beetje zout en niet meteen een
kilo zout. Niet alles hoeft. Er staat niet:
word een metropool en bedek alles. Nee,
je hebt een landschap, een berg, daar is
een stadje en daar schijnt het licht. Als
jullie nou proberen dát te zijn. Wees een
voorbeeld. En zorg dat mensen naar je
op kunnen kijken, vorm het contrast. Dat
is niet niks, dat je toch een beetje anders
doet, denkt en handelt dan de goegemeente. Ik lees er ook wel een soort van
bijzonder appèl in. Jezus heeft het tegen
ons: zorg dat je je onderscheidt. Kijk je
om je heen, dan zijn er allerlei lichtende
voorbeelden. Zijn het christenen? Zien
anderen ons als een licht of vinden ze ons
een duister zooitje?”
De vluchtelingenkwestie
“Bij Stem in de Stad kom ik veel in aanraking met mensen zonder papieren, oftewel
mensen zonder een verblijfsvergunning
– ook wel illegalen genoemd, al gebruik ik
die term liever niet. Naar mijn idee denken
veel instanties: weg ermee, in tegenstelling
tot veel kerken, waar wordt gezegd: dit is
een kind van God. Ik vind dat kerken hierin
echt voorop lopen. Het is ook de kerk
geweest die de zaak van de vluchtelingen
aanhangig heeft gemaakt in Staatsburg.
Dat is nog nooit eerder gebeurd, dat
de kerk de staat heeft aangeklaagd. En
Nederland gaat mokkend akkoord. Wij
zien deze groep als mensen, dit gaat over
mensenrechten, niet over illegaliteit. Ik
ben er echt trots op dat de protestantse
kerk dit heeft gedaan want de kerk is toch
vaak braaf. Ik vind de vluchtelingenkwestie
een van de grote aandachtspunten van
deze tijd. Iedereen is blij dat de slavernij is
afgeschaft, maar vervolgens zeggen we:
jij moet van een euro per dag leven, want
jij bent daar geboren en niet hier. Ik denk
niet dat we daarmee wegkomen. Ik ga
weleens naar een wake bij de vreemdelingengevangenis in Amsterdam. Dat is een
enorm grote gevangenis waar mensen
in zitten, omdat ze geen verblijfsvergunning hebben. En buiten die gevangenis
wordt gebeden en gezongen. Maar je kunt
mensen niet gevangenzetten, omdat ze
geen Nederlands paspoort hebben. Die
mensen zijn geen misdadigers. In dit geval
kan de vergelijking met een stad op een
berg opgaan.”
Ja, ook dat is een mens
“Als groep is het gemakkelijker om een
contrast te vormen dan als individu.
Wat is Stem in de Stad?
Bij Stem in de Stad werken tien
vaste medewerkers en driehonderd
vrijwilligers. Hier worden mensen
geholpen en worden mensen met
elkaar verbonden. Hier krijgen
daklozen, mensen met schulden en
vluchtelingen eten en concrete hulp.
www.stemindestad.nl
Toch denk ik dat je ook als individu met
kleinere dingen een licht kunt zijn op
de berg. Neem bijvoorbeeld de omgang
met daklozen. Veel mensen zijn bang
voor daklozen, maar probeer zo’n man of
vrouw als mens te blijven zien. Wat niet
per se betekent dat je geld hoeft te geven,
maar maak eens een praatje, lach vriendelijk. Dat is echt niet zo groot. Dit is niet aan
politici, dat is aan jou. Of koop gewoon
wel dat krantje en maak een praatje. Praat
niet negatief over dit soort mensen. Niet
omdat het zulke schatjes zijn, maar omdat
het mensen zijn.”
Christien Jansen
Wie is Ranfar Kouwijzer?
Geboren in Vlissingen, 1973 * Werkt sinds twee
jaar bij Stem in de Stad als opvolger van Jurjen
Beumer * Was op zijn 28ste wijkpredikant in de
Transvaalwijk in Den Haag * Door naar Leiden: “Heel
welvarend, hoogopgeleid met veel inspiratie van
Huub Oosterhuis. In Den Haag waren de tachtigers,
in Leiden de zestigers.” * Vervolgens studentenpredikant in Amsterdam: “Met twintigers, ook heel
leuk, voor mijn gevoel heb ik alle generaties nu wel
gehad.” Was een van de medeoprichters van Preek
van de Leek – google even of bekijk een filmpje
op YouTube * Kouwijzer is getrouwd met theoloog
Abeltje Hoogenkamp. Hij heeft drie stiefkinderen
en samen met Abeltje nog dochter van 7.
fotograaf: Emilie Hudig
15 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Orgelpunt
elke zondag om 14.30 uur
Op 6 september verzorgd door
Cees Verschoor
Van Organ Spectacular door de bekende
Franse organist en componist Jean
Guillou klinkt een door hem gespeelde
eigen compositie: The Rhetoric of Fire.
Verder is te horen van Charles-Marie
Widor: Allegro Vivace uit de Symphoniy
no 5 en van de Hongaarse Franz List:
Fantasy & Fuga over de naam B-A-C-H.
Jean Guillou werd geboren in 1930 in
Angers. Hij les kreeg van Dupré, Duruflé
en Messiaen. Tot voor kort was Guillou
organist van de beroemde kerk Saint
Eustache in Parijs.
Op 13 september verzorgd door
Nico Timmerman
Meestal klinkt in Orgelpunt het orgel solo.
Deze keer - en de volgende maand - is
muziek te horen van het orgel samen
met een orkest. Het programma begint
met de delen Allegro-Presto-MaestosoAllegro uit de Symphony no. 3 in c-kl. van
Camille Saint-Saëns, de bekende OrgelSymphony. Dan volgt van Francis Poulenc
het Concerto in g-kl voor orgel, strijkers
en slagwerk. Dit werk werd in 1938 voor
het eerst uitgevoerd, in Parijs, en Maurice
Duruflé speelde toen de orgelpartij. Peter
Ilyitch Tchaikovsky werd voor zijn Manfred
Symphony geïnspireerd door het gedicht
Manfred van Lord Byron, een romantisch
verhaal over een verloren liefde. In het
laatste deel, het Allegro con fuoco, laat
het orgel zich horen in grote akkoorden.
Op 20 september verzorgd door
Kees Schuurman
Stephen Tharp, ook wel ‘de organist
voor de fijnproever’ genoemd, wordt
beschouwd als een van de grote concertorganisten van deze tijd. Hij speelt uit de
Goldbergvariaties op orgel van Johann
Sebastian Bach, die dit werk componeerde omstreeks 1741.
Van de in Antwerpen geboren Jospeh
Callaerts (1830-1901) laat Joris Verdin,
Belgische organist en docent aan het conservatorium van Antwerpen, delen horen
van de Orgelwerken.
Bernard Bartelink
16 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Op 27 september verzorgd door
Leo Dobbe
De Oost-Europese orgelmuziek is bij ons
wat minder bekend. De aanleiding om
deze toch weer eens onder de aandacht
te brengen is het recente bezoek van
twee organisten aan Nederland: Zsuzsa
Elekes uit Hongarije en Ines Maidre uit
Estland. Zij hebben hier boeiende concerten gegeven. Van hen klinken deze
middag enkele opnamen met orgelmuziek uit hun geboorteland. Dit wordt
aangevuld met een oudere opname van
de vorig jaar overleden Bernard Bartelink.
Hij ondernam enkele concertreizen naar
Oost-Europese landen. De orgels die in
dit programma te horen zijn, staan in
Doesburg, Tallinn en Haarlem.
Op 4 oktober verzorgd door
Cees Verschoor
De Franse organist Jean Guillou
speelt koraalbewerkingen van Johann
Sebastiaan Bach.
In Alpe d’Huez in Frankrijk staat de kerk
Notre-Dame-des-Neiges oftewel Onze
Lieve Vrouw van de Sneeuw, gebouwd in
1969. Daarin bevindt zich een beroemd
orgel van de Duitse orgelbouwer Detlef
Kleuker met een heel originele orgelkast in de vorm van een hand. Op dit
orgel wordt het Concerto van George
Friedrich Händel opus 7 t/m 10 in D minor
gespeeld, evenals verschillende improvisaties o.a. op Greensleeves.
Op 11 oktober verzorgd door
Nico Timmerman
Bij concerten voor orgel en orkest denkt
men vaak meteen aan Händel, die veel
muziek schreef voor deze combinatie vol
mooie mogelijkheden. Daarmee begint
dir programma: Orgelconcert Nr. 5 in
F-gr. Daarna is van Carl Philipp Emanuel
Bach het concert voor orgel en strijkers in
G-gr. Te horen, gevolgd door het concert
17 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Jean Guillou
voor orgel en strijkers in C-gr. van Joseph
Haydn. De uitzending wordt afgesloten
met het Maestoso en de Finale con moto
uit het concert voor orgel en orkest, opus
137 van Joseph Gabriel Rheinberger.
Op 18 oktober verzorgd door
Henk Exel
Er is nog een schat aan oeroude orgels
aanwezig in Europa. Zelfs zijn er nog
spelende pijpwerken van voor de reis
van Columbus naar Amerika. Vandaag
besteedt Orgelpunt aandacht aan deze
heel oude instrumenten. Natuurlijk
gebeurt dat met een afwisselend repertoire aan muziek.
Op 25 oktober verzorgd door
Leo Dobbe
Vandaag wordt de aandacht gericht
op twee monumentale orgels, een en
Nederland en een in Frankrijk. Aart
Bergwerff bespeelt het in 2007 geheel
gerestaureerde Bätz-orgel van de
Evangelisch-Lutherse Kerk in Den Haag
met werken van Bach en Reger. De Franse
organist Thomas Monnet is te beluisteren als hij speelt op het Grand-Orgue
Cavaillé-Coll in de parochiekerk SaintMaurice de Bécon in Courbevoie bij Parijs.
Monnet laat werken horen van Franck en
Lefébure-Wély.
Gedichten
Had ik de liefde niet
Al kon ik nog zozeer
in prachtige preken
mijn redes afsteken
en wist ik wijze woorden op ieder gebied
maar had ik de liefde niet
dan was het toch meer
wat trommelgekletter
gezwets en geschetter
had ik de liefde niet.
Al blies ik trompet
hoog van de toren
al zong ik in koren
de sterren van de hemel, het hoogste lied
maar had ik de liefde niet
dan klonk het toch net
als toeters en bellen.
Ik had niets te vertellen
had ik de liefde niet.
Want liefde is echt
en liefde is aardig
is open, oprecht
en eerlijk, rechtvaardig.
‘t Is liefde die ziet
hoe opnieuw te beginnen
die ieder verdriet
ook de dood kan overwinnen.
Karel Eykman
uit: Zonder liefde ben je nergens
Uitgeverij De Harmonie, juni 2003
Laatste oordeel
Jeroen Bosch laat god de keus
voor hemel of voor hel
als hij ons gaat scheiden
volgens aards bestel.
Maar God heeft geen oog
voor onze trant van leven,
in zonde of in deugd.
Het is hem om het even.
Bosch schildert het oordeel
duidelijk en klaar.
Maar God oordeelt anders
en gooit ons weer door elkaar.
Liesbeth Ziedses des Plantes in
“Hoe laat is de tijd’
Troosten is niet een schouderklopje
geven,
maar met zwijgzame tederheid naderen
tot die innerlijke plek waar iemands
levensbron stroomt
die misschien vertroebeld is.
Het is helpen om iemand op te roepen
tot het besef van zijn eigen kracht
die sterker is dan alles wat er nu gebeurt
en waardoor de toekomst verlamd
schijnt.
Troosten is een diepere laag aanraken
onder de pijn die iemand lijdt.
Jan van Kilsdonk
18 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Programma­overzicht
Radio Bloemendaal
Uitzendschema Radio Bloemendaal van
6 september tot en met 27 oktober
6 september
09.00Muziek
09.05 De Binnenkamer met Aart Mak
09.15 Woord Op Zondag
10.00 Ds. Sylvia Neuféglise-Vermeer,
live dienst
11.30 Ds. Teunard van der Linden,
herhaling
12.45 In de marge met Aart Mak
13.00 Cantate met Kees Schuurman
14.00 Psalmenmuziek met Henk Exel
14.30 Orgelpunt met Cees Verschoor
15.30 Intermezzo, eerder uitgezonden
17.00Surprise
18.50 Ds. Aart Mak, live dienst
21.00Einde
dienst elders:
10.00 Ds. Aart Mak, Prot. Gem.
Wormerveer
Noordeinde 21, Wormerveer
8 september Alle-Dag-Kerk uitzending
12.00 Muziek
12.25 Prof. dr. Gerard den Hertog uit
Apeldoorn
13.30Einde
13 september
09.00Muziek
09.05 De Binnenkamer met Aart Mak
09.15 Woord Op Zondag
09.45 Opmaat met Ad van Nieuwpoort
10.00 Dr. Ad van Nieuwpoort, live dienst
11.30 Ds. Aart Mak, herhaling
12.45 In de marge met Aart Mak
13.00 Oratorium Plus
met Ank Mooij
19 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Dorpskerk Bloemendaal
13.45 Verhaal & Co met Henk Exel
14.30 Orgelpunt met Nico Timmerman
15.30 Intermezzo door Henk Exel
17.00 Surprise
18.50 Ds. Stephan de Jong, live dienst
21.00Einde
15 september Alle-Dag-Kerk
uitzending
12.00 Muziek
12.25 Dr. Ciska Stark uit Lexmond
13.30Einde
20 september
09.00Muziek
09.05 De Binnenkamer met Aart Mak
09.15 Woord Op Zondag
09.45 Opmaat met Ad van Nieuwpoort
10.00 Dr. Ad van Nieuwpoort, live dienst
6 oktober Alle-Dag-Kerk uitzending
12.00 Muziek
12.25 Ds. Mirjam Sloots uit
Koog Zaandijk
13.30Einde
Dominees radio bloemendaal
11.30 Ds. Stephan de Jong, herhaling
12.45 In de marge met Aart Mak
13.00 Notenbeeld met Hans Bos
14.00 Dichtwerk met Leny Deurloo
14.30 Orgelpunt met Kees Schuurman
15.30 Intermezzo door Cees Verschoor
16.00Areopagus
17.00 Surprise
18.50 Dr. Ad van Nieuwpoort, live dienst
21.00Einde
22 september Alle-Dag-Kerk
uitzending
12.00 Muziek
12.25 Mgr. dr. Dick Schoon
13.30Einde
27 september
09.00Muziek
09.05 De Binnenkamer met Aart Mak
09.15 Woord Op Zondag
09.45 Opmaat met Ad van Nieuwpoort
10.00 Dr. Ad van Nieuwpoort,
live dienst 11.30 Ds. Aart Mak, opname uit Wormerveer
12.45 In de marge met Aart Mak
13.00 Afscheid Opstandingskerk
14.00 Programma met Daan Molenaar
14.30 Orgelpunt met Leo Dobbe
15.30 Intermezzo door Hans Paap
20 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
17.00 Surprise
18.50 Ds. Aart Mak, live dienst
21.00Einde
dienst elders:
10.00 Ds. Aart Mak, KC De Regenboog,
Bovenweg 91, Sint Pancras
29 september Alle-Dag-Kerk
uitzending
12.00 Muziek
12.25 Ds. Jannie Nijwening uit Den Haag
13.30Einde
4 oktober
09.00Muziek
09.05 De Binnenkamer met Aart Mak
09.15 Woord Op Zondag
09.45 Opmaat met Ad van Nieuwpoort
10.00 Dr. Ad van Nieuwpoort, live dienst
11.30 Ds. Aart Mak, herhaling
12.45 In de marge met Aart Mak
13.00 Cantate met Kees Schuurman
14.00 Psalmenmuziek met Henk Exel
14.30 Orgelpunt met Cees Verschoor
15.30 Intermezzo, eerder uitgezonden
17.00Surprise
18.50 Ds. Aart Mak, live dienst
21.00Einde
dienst elders:
09.30 Aart Mak, Sint Jacobiparochie
Friesland
11 oktober
09.00Muziek
09.05 De Binnenkamer met Aart Mak
09.15 Woord Op Zondag
09.45 Opmaat met Ad van Nieuwpoort
10.00 Dr. Ad van Nieuwpoort, live dienst
11.30 Ds. Aart Mak, herhaling
12.45 In de marge met Aart Mak
13.00 Oratorium Plus
met Ank Mooij
13.45 Verhaal & Co met Henk Exel
14.30 Orgelpunt met Nico Timmerman
15.30 Intermezzo door Henk Exel
16.00Areopagus
17.00 Surprise
18.50 Ds. Aart Mak, live dienst
21.00Einde
dienst elders:
10.30 Ds. Aart Mak, De Kapel
Potgieterweg 4, Bloemendaal
13 oktober Alle-Dag-Kerk uitzending
12.00 Muziek
12.25 Pastor Joost Verhoef uit Amsterdam
13.30Einde
18 oktober
09.00Muziek
09.05 De Binnenkamer met Aart Mak
09.15 Woord Op Zondag
10.00 Ds. Sylvia Neuféglise-Vermeer,
live dienst
11.30 Ds. Aart Mak, herhaling
12.45 In de marge met Aart Mak
13.00 Interview door Dorien Veldman
14.30 Orgelpunt met Henk Exel
15.30 Intermezzo door Henk Exel
17.00 Surprise
18.50 Ds. Theo C. Wielsma, live dienst
21.00Einde
20 oktober Alle-Dag-Kerk uitzending
12.00 Muziek
12.25 Prof. dr. Eric Cossee uit Rotterdam
13.30Einde
25 oktober
09.00Muziek
09.05 De Binnenkamer met Aart Mak
09.15 Woord Op Zondag
10.00 Ds. Sytze de Vries, live dienst
11.30 Ds. Aart Mak,
opname uit Sint Pancras
12.45 In de marge met Aart Mak
13.00Muziekprogramma
14.00 Programma met Daan Molenaar
14.30 Orgelpunt met Leo Dobbe
15.30 Intermezzo door Hans Paap
17.00 Surprise
18.50 Ds. Aart Mak, live dienst
21.00Einde
dienst elders:
09.30 Ds. Aart Mak, Maranathakerk,
Alphen a/d Rijn
27 oktober Alle-Dag-Kerk uitzending
12.00 Muziek
12.25 Evangelist Johan Krijgsman
uit Amsterdam
13.30Einde
21 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
Intermezzo
Kan de beste markt van
Nederland nog beter?
TT_HUISVANWAARDEN_2015_DEF.pdf
6 september
Eerder uitgezonden muziek
13 september
W.A. Mozart: Requiem
H. Berlioz: Harold en Italie
20 september
Souvenir de France, met Jacques Brel,
Charles Aznavour, Edith Piaf, Gilbert Bécaud
27 september
G.F. Händel: Concerto Grossi Op. 6 no.
4a-Moll en Op. 6 no. 5D-Dur
W.A. Mozart: Concert voor hoorn en orkest,
nr. 1 D-Dur en nr. 4 Es-Dur
F. Mendelssohn Bartholdy: Symphonien no.
3 Schottische en no. 4 Italienische
4 oktober
Eerder uitgezonden muziek
Middengolf
Op 1 september 2015 neemt NPO Radio
5 afscheid van de 747 AM. De radiozender blijft op vele andere manieren te
beluisteren. Van 15 tot 21 augustus staat
de nostalgische radiozender in het teken
van de AM-omschakeling. NPO Radio
5-presentatoren helpen luisteraars met
alternatieve manieren om NPO Radio 5 te
kunnen blijven luisteren en blikken terug
op de geschiedenis van de middengolf.
22 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
11 oktober
G. Bizet: Roma symfonie
W.A. Mozart: Orgelsolomesse
W.A. Mozart: Spatzenmesse
F. Mendelssohn Bartholdy: Concert voor
viool en orkest in e kleine terts
18 oktober
G.P. Telemann: Cantate Gott, man lobet dich
in der Stille
E. Bloch: Schelomo
E. Satie: Morceaux en forme de poire
25 oktober
Romantiek en klassieke muziek met
E. Grieg: Morgenstimmung
C. Debussy: Clair de lune
J. Massenet: Meditation uit Thaïs
J. Brahms: Hongaarse dans no. 17
J. Offenbach: Barcarolle
F. Liszt: Dante Symphonie R 426 Inferno en
Magnificat
Met het stopzetten van de AM volgt de
NPO een Europese trend waarbij steeds
meer omroepen de middengolfuitzendingen hebben uitgeschakeld of dat
binnen afzienbare tijd zullen doen. Met de
omschakeling bespaart de NPO niet alleen
veel geld, maar wordt ook het milieu een
stuk minder belast. AM-zenders verbruiken
zeer veel stroom. Ook is de luisterkwaliteit van de AM beperkt ten opzichte van
bijvoorbeeld internet en kabel.
(uit een persbericht)
Onder de titel Huis van Waarden stelt de
Grote of St. Bavokerk van eind augustus
tot begin oktober zes keer de kerk open
tijdens het sluiten van Haarlemse zaterdagmarkt naast de kerk. Deze markt werd
dit jaar verkozen tot beste markt van
Nederland. “We hopen hiermee de markt
nóg iets mooier te maken, én te onderzoeken of we voor Haarlem een oude traditie
een beetje in ere kunnen herstellen.” zegt
stadsdominee Tom de Haan. “Namelijk
het gebruik om na een bezoek aan de
markt, nog even een moment van rust en
bezinning te zoeken in de kerk, of daar
gewoon een kaarsje aan te steken voor
iemand. Afgelopen jaar deden we Huis
van Waarden al tijdens de koopavond op
donderdag, maar om het te koppelen aan
de mooie markt op zaterdag leek ons misschien nog beter.”
TT_HUISVANWAARDEN_2015_DEF.pdf
4
12-08-15
15:41
TT_HUISVANWAARDEN_2015_DEF.pdf
GOD
ZIET ER
NIET
UIT.
za. 5 September | 16.30 - 17.00u.
St. Bavo Kerk Grote Markt Haarlem
vrije toegang
23 / Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine
5
12-08-15
1
12-08-15
15:41
22 AUGUSTUS IEDEREEN WIST DAT HET NIET KON, TOTDAT ER
IEMAND KWAM, DIE DAT NIET WIST.
SPREKER: MARJOLEIN DE WAAL
MUZIKANT: SUZANNE GROOT (VIOOL)
29 AUGUSTUS ALLES GEBEURT TUSSENTIJDS.
SPREKER: ANGELIEK KNOL
MUZIKANTEN: ESTHER VISSER (VIOOL) / ANTON PAUW (ORGEL)
5 SEPTEMBER GOD ZIET ER NIET UIT.
SPREKER: WESSEL WESTERVELD
MUZIKANT: KIRSTIN VAN DEN HOGEN (HARP)
12 SEPTEMBER GELOOF IN WONDEREN, MAAR REKEN ER NIET OP.
SPREKER: TOM DE HAAN
MUZIKANTEN: ESTHER VISSER (VIOOL) / ANTON PAUW (ORGEL)
26 SEPTEMBER LAAT JE ZIEL JE WERKGEVER ZIJN.
SPREKER: BERTHE VAN SOEST
MUZIKANTEN: FLUITKWARTET JONATE DROOGERS
3 OKTOBER BAVO DAG
ZONDER FOUTEN IS NIEMAND VOLMAAKT.
SPREKER: BERNARD LUT TIKHUIS
MUZIKANTEN: HELEN TILLMANS (HOBO) /
DYMPHNA VAN DOOREMAAL (FAGOT)
16.30 - 17.00u.
St. Bavo Kerk Grote Markt Haarlem
vrije toegang
‘Huis van Waarden’ is een idee van Kerk
zonder Grenzen.
15:41
TT_HUISVANWAARDEN_2015_DEF.pdf
GELOOFIN
WONDEREN,
MAAR
REKEN
ER NIET
6
12-08-15
15:41
LAAT
JE
ZIEL
JE
WERKGEVER
ZIJN.
OP.
za. 12 September | 16.30 - 17.00u.
St. Bavo Kerk Grote Markt Haarlem
vrije toegang
za. 26 september | 16.30 - 17.00u.
St. Bavo Kerk Grote Markt Haarlem
vrije toegang
Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen
Kerkplein 20, 2061 JD Bloemendaal
T: 023 - 7370098
e-mail: [email protected]
www.radiobloemendaal.nl
www.kerkzondergrenzen.nl

Vergelijkbare documenten

RadioMagazine - Radio Bloemendaal

RadioMagazine - Radio Bloemendaal september / oktober 2015 Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine Dit tweemaandelijks verschijnende magazine voor luisteraars van Radio Bloemendaal is een gezamenlijke uitgave van de Stichtin...

Nadere informatie

• Aanraking • Hartstocht • Bidden • Oud worden

• Aanraking • Hartstocht • Bidden • Oud worden Kerk Zonder Grenzen Magazine Dit tweemaandelijks verschijnende magazine voor luisteraars van Radio Bloemendaal is een gezamenlijke uitgave van de Stichting Kerk Zonder Grenzen en de Radiocommissie ...

Nadere informatie

RadioMagazine - Radio Bloemendaal

RadioMagazine - Radio Bloemendaal september / oktober 2015 Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine Dit tweemaandelijks verschijnende magazine voor luisteraars van Radio Bloemendaal is een gezamenlijke uitgave van de Stichtin...

Nadere informatie

RadioMagazine - Radio Bloemendaal

RadioMagazine - Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine Dit tweemaandelijks verschijnende magazine voor luisteraars van Radio Bloemendaal is een gezamenlijke uitgave van de Stichting Kerk Zonder Grenzen en de Radiocommissie ...

Nadere informatie

Klik hier voor deze zesde editie

Klik hier voor deze zesde editie september / oktober 2015 Radio Bloemendaal Kerk Zonder Grenzen Magazine Dit tweemaandelijks verschijnende magazine voor luisteraars van Radio Bloemendaal is een gezamenlijke uitgave van de Stichtin...

Nadere informatie