Siegfried De Buck Kunststad Eindhoven Jan De

Commentaren

Transcriptie

Siegfried De Buck Kunststad Eindhoven Jan De
erkenningsnummer : P209149
KUNSTLETTER[s]
Tijdschrift
Verschijnt 5x per jaar
Afgiftekantoor
9000 Gent X
Jaargang 8
DECEMBER 2009
Op bezoek bij
Siegfried De Buck
Expeditie KUNSTWERK[t]
Kunststad Eindhoven
Gesprekken met kunstenaars
Jan De Vliegher
Oproep
Canvascollectie/Collection RTBF
Blikvangers Extra
The Fuping Eleven, Ceramic Unica
2
Beeld cover: Matchbox, Geysell Capetillo, Frutus de la tierra III, 1999.
Collectie SMAK. Foto: Dirk Pauwels
Inhoud
Canvascollectie/La collection RTBF
Atelierbezoek
Blikvangers Extra: The Fuping Eleven, Ceramic Unica
Expo: Michel François Expo: Elizabeth Peyton
Blikvangers
Gesprekken met kunstenaars: Jan De Vliegher
Catalogus Kunst&Zwalm
Kunstlabo
Expeditie Kunstwerk[t]: Kunststad Eindhoven Opgetekend: InVitroArt
Opgetekend: Truc Troc
Wedstrijd: Win jij NOOIT?
Op bezoek bij: Siegfried De Buck
Boeken
Amateurkunsten in beeld gebracht
Wedstrijd: POPFOLIO
Wedstrijden
Zoekertjes
Agenda
3
4
5
6
8
10
14
18
18
19
24
25
25
26
30
32
34
35
36
38
Tijdschrift voor beeldend talent
Verschijnt 5x per jaar
Afgiftekantoor 9000 Gent X
jaargang 8 / december 2009
Colofon
Werkten mee aan dit nummer:
Claude Blondeel, Isolde De Buck, André De Nys, Ward Desloovere,
Petja Gekiere, Hilde Van Canneyt, Bea Vansteelandt.
Coördinatie: Ward Desloovere.
Abonneren op KUNSTLETTER[s] ?
Een abonnement kost € 10 (5 nummers).
Daarnaast bestaat er een groepsabonnement: € 30.
Meer info: KUNSTWERK[t], tel. 09/235.2270 /
[email protected] of op www.kunstwerkt.be
Ons rekeningnummer: 001-3538770-92
KUNSTWERK[t]
Algemeen beleid: Bea Vansteelandt, 09/235.22.77 / [email protected]
Projecten, expocircuit, lessenpakketten: Annemie Vingerhoets, 09/235.22.73 / [email protected]
Uitleendienst, documentatiecentrum: Chantal Steenhaut, 09/235.22.70 / [email protected]
Vorming: Petja Gekiere, 09/235.22.74 / [email protected]
Pers, promotie en administratie: Katrien Boogaerts, 09/235.22.75 / [email protected]
Redactie: Ward Desloovere, 09/235.22.72 / [email protected]
Verantwoordelijke uitgever
Hilde De Leeuw,
Bijlokekaai 7c, B-9000 Gent.
Raad van Beheer
Hilde De Leeuw, Luc Verbeke, Roger De Moerloose, Marcel Quintijn, Alain Delmotte, Peggy Saey, Philippe Vanderschaeghe, Marleen D’Joos,
Bob Vanden Eynde, Stefaan Gunst, Sophie Martens.
Te winnen:
5 exemplaren van catalogus
van Kunst&Zwalm 2009.
Meer info op blz. 18
5 exemplaren van kunstdoos
“Nooit”. Meer info op blz. 25
3
CANVAS
COLLECTIE/
COLLECTION
RTBF
In 2010 vindt de tweede editie van de
Canvascollectie plaats. Een nog iets
ambitieuzere versie wordt het, want
ditmaal is er een samenwerking tussen de Vlaamse en Franstalige beeldende kunstensector en VRT/RTBF.
Het project krijgt dan ook de dubbele
naam ‘De Canvascollectie/La Collection RTBF’.
Je kunt inschrijven in een provincie naar keuze.
Als de locatie van je keuze al volzet zou zijn, zie je dat onmiddellijk
bij inschrijving en dien je een andere locatie te kiezen.
Je mag deelnemen met maximum 3 hedendaagse werken.
Er worden max. 400 werken geselecteerd voor een tentoonstelling
in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten van 6 mei tot 6 juni
2010.
De Canvascollectie is ook opnieuw een tv-programma.
Alle info, inschrijvingsformulier en reglement:
www.canvas.be/canvascollectie
PRESELECTIES
Brussel en Brabant:
6 of 7 februari: WIELS
13 of 14 februari: Atelier 340
(In beide locaties zijn de selectiecommissies drietalig (nl/fr/eng).)
Vlaanderen:
27 en 28 februari: M HKA (Antwerpen)
13 en 14 maart: MuZEE (West-Vlaanderen)
20 en 21 maart: SMAK (Oost-Vlaanderen)
17 en 18 april: Z33 (Limburg)
Wallonië:
27 en 28 maart: 3 en 4 april: 10 en 11 april: 24 en 25 april: MAC’s-Hornu (Henegouwen)
Centre Culturel de Bastogne (Luxemburg)
251 Nord/MAMAC (Luik)
Maison de la Culture de Namur (Namen)
KUNSTLABO
Je kansen op selectie in de Canvascollectie
vergroten? Het kan, via de Kunstlabo’s die
KUNSTWERK[t] naar aanleiding van de Canvascollectie organiseert. Welke werken toon je? En
hoe stel je je werk voor? Tijdens het Kunstlabo
vind je een antwoord op je vragen.
Meer info op blz. 18
4
Atelierbezoek
Siegfried
Philip
De
Buck
Aguirre
zaterdag 27 februari 2010
zondag 31 januari 2010
Ring “Twin Peaks”, 2009. Goud en plexi. © www.argus-photo.be - Didier Verriest
Siegfried De Buck wordt op 24 augustus 2009 zestig jaar. Ter
gelegenheid daarvan presenteert Designmuseum Gent een
overzichtstentoonstelling van zijn werk. En organiseren wij een
bezoek aan het atelier van deze juweelontwerper en zilversmid.
Siegfried De Buck speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van
de Belgische edelsmeedkunst. Hij verliest hij zich niet in decoratieve elementen, maar beperkt zich tot de essentie. Elk van zijn
ontwerpen heeft een verhaal in zich. Zijn voortdurende drang naar
vernieuwing en zijn gevoel voor materialen leiden tot bijzondere
experimenten waarbij hij edele en niet-edele materialen, zoals
zwarte rubber, olifantenhaar, plexiglas en staal versmelt tot unicums. Hoe een concept ontstaat, is niet altijd duidelijk, ook niet
voor de ontwerper zelf. “Ik werk nogal chaotisch, neem overal
dingen op, zoek de essentie en stockeer het in mijn brein tot ik het
nodig heb”, aldus Siegfried De Buck.
Meer info: www.siegfrieddebuck.be
Wanneer: zaterdag 27 februari om 14u
Waar: atelier van Siegfried De Buck in Gent
Prijs: € 8
Interesse in dit bezoek? Inschrijven vooraf is noodzakelijk.
Neem contact op met KUNSTWERK[t], Bijlokekaai 7C, 9000 Gent,
tel 09/235.22.73 of mail naar [email protected]
MEER WETEN?
Kunsthistorica Isolde De Buck hoorde haar vader uit over zijn
inspiraties, liefde voor vorm en geloof in het unieke: op blz. 26
De kunstenaar Philip Aguirre y Otegui is een Belg van Baskische
origine. We bezoeken zijn atelier in Antwerpen. Philip Aguirre is in
de eerste plaats beeldhouwer van de menselijke figuur. Volgens de
kunstenaar draagt echte schoonheid ook de wreedheid van het
leven in zich en kan kunst louterend werken. Zijn werken getuigen
dan ook van een sterke sociale en ecologische bekommernis.
Hij verbleef regelmatig in Senegal en raakte geïnteresseerd in de
problematiek van de bootvluchtelingen. De boot, te zien tijdens
Beaufort 08 in Nieuwpoort, was een getuigenis van deze reis.
Belangrijk was ook zijn verblijf in Argentinië waar hij geconfronteerd werd met de uitbuiting in de Boliviaanse koper- en zilvermijnen. Aguirre verwerkt in zijn beelden ook alledaagse voorwerpen.
Zijn vluchtelingen dragen kalebassen, bedrukte blikken dozen met
zich mee. De kunstenaar werkt zijn beelden uit in brons, plaaster
en klei.
Een unieke kans om kennis te maken met de zuivere ingetogen
vormentaal van Philip Aguirre.
Meer info: www.philipaguirre.be
Wanneer: zondag 31 januari 2010 om 11u
Waar: atelier van Philip Aguirre in Antwerpen
Prijs: € 8
Interesse in dit bezoek? Inschrijven vooraf is noodzakelijk.
Neem contact op met KUNSTWERK[t], Bijlokekaai 7C, 9000 Gent,
tel 09/235.22.73 of mail naar [email protected]
5
Blikvangers
Extra
The
Fuping
Eleven,
Ceramic
Unica
The Fuping Eleven, Ceramic Unica
wordt een bijzondere tentoonstelling:
11 Belgische kunstenaars brengen aan
de hand van speciaal gecreëerde objecten verslag uit over de indrukken en
ervaringen die ze opdeden in de Chinese stad Fuping, een waar mekka
voor de keramiekkunstenaar.
Fuping ligt in de provincie Shaanxi in China, gelegen nabij Xi’an,
bekend van het beroemde terracotta-leger. De streek ademt al
eeuwen keramiek: tegels en bouwstenen, dakpannen en vaten,
potten en beelden. In Fuping wordt sedert enkele jaren een internationaal keramiekmuseum uitgebouwd, het zogenaamde FLICAM-project (FuLe International Ceramic Art Museum). Keramisten worden er uitgenodigd voor een werkperiode: ter plekke
maken ze nieuw werk dat nadien in het museum terecht komt. Zo
trokken twaalf Belgische kunstenaars in de zomer van 2008 voor
zes weken naar China om er gedurende een maand te werken in
de Fuping Pottery Art Village. De Belgische selectie bestond uit
Tjok Dessauvage, Mieke Everaet, Marieke Pauwels, Patrick Piccarelle, Rik Vandewege, Piet Stockmans, Johan Van Geert, Emile
Desmet, Gerda Steegmans, Stefan Serneels, Nathalie Doyen en
Bruno Vermeiren.
“The Fuping Eleven, Ceramic Unica” brengt deze Belgische kunstenaars opnieuw samen voor een tentoonstelling waar ze hun
opgedane indrukken met het Belgische publiek kunnen delen.
Projectcoördinator en keramist Hugo Meert vroeg de kunstenaars
speciaal voor de tentoonstelling twee “objets rares” te tonen.
“De tentoonstelling is een logisch vervolg op hun werkperiode in
China”, legt hij uit. “Maar ik vond het belangrijk een expositie op te
bouwen die via een enigszins vernieuwende invalshoek de aandacht vestigt op hedendaags keramiek. Vandaar het opzet om
een collectie uit klei gevormde objecten bijeen te brengen die als
unica te bekijken zijn. Ik vroeg elke deelnemer voor de tentoonstelling twee objecten te vervaardigen: één die hij/zij als uitzonderlijk
mooi aanduidt en het andere als uitzonderlijk lelijk. Zo zijn ze
specifiek op zoek gegaan naar een gevatte tegenstelling van
ideëen zoals mooi-lelijk, opmerkelijk-onopvallend, pervers-puriteins, enz. Het object kan een opmerkelijke vorm zijn of een deel
van een vorm (dus niet noodzakelijk direct herkenbaar), uit de
natuur of cultuur uit China.”
Het resultaat kan je van 12 februari tot 7 maart 2010
gaan bekijken in het Oude Postgebouw van Halle.
Ontwerp Piet Stockmans
Foto: Lydia De Bock
6
Expo
In deze rubriek maakt VRT-journalist
Claude Blondeel je warm voor opmerkelijke exposities in binnen- of buitenland.
Je kunt zijn bijdragen ook beluisteren op
Radio 1 en Klara.
Golden Cage, 2008, Art Unlimited, Bale, Gal Carlier Gebauer Gal X. Hufkens
Michel François
Plans d’Evasion
(Ontsnappingsroutes)
De Belgische kunstenaar Michel
François maakt sinds het begin van de
jaren tachtig foto’s, video’s, objecten
en installaties. Op een poëtische
manier gaat hij op zoek naar de relatie
tussen object, lichaam en realiteit. Hij
nam onder meer deel aan Documenta
9 van Kassel (1992, Jan Hoet) en aan
de Biënnale van Venetië (1999). Zijn
tentoonstelling “Plans d’Evasion”
(Ontsnappingsroutes) in het SMAK is
de eerste retrospectieve van de
kunstenaar in België en toont werk
van 1984 tot nu.
Clusters
De laatste vijfentwintig jaar heeft Michel François (1956) een
uitgebreid oeuvre opgebouwd dat georganiseerd is in verschillende thematische clusters. Een sculptuur of verschillende variaties van eenzelfde sculptuur kunnen deel uitmaken van verschillende clusters. De onderliggende gedachte is de variabele
betekenis van elke sculptuur naargelang de confrontatie met
andere sculpturen. De expo is opgebouwd als een labyrint en heet
“Plans d ‘Evasion”: zoals in de Griekse mythe van Ariadne (Minotaurus, Theseus) moet je de draad volgen om uit het labyrint te
kunnen ontsnappen.
Plans d’Evasion, Ontsnappingsroutes,
Vluchtplannen
De titel verwijst naar een roman van de Argentijnse schrijver, Bioy
Casares, een goede vriend van Luis Borges. Het is een expo vol
ontsnappingsmogelijkheden over wat een sculptuur kan zijn. De
hele eerste verdieping van het SMAK is tot een ingenieuze ontsnappingsroute omgebouwd. Want de tentoonstelling zélf is
sculpturaal en de zalen zijn een partituur waarop Michel François
zijn beelden componeert.
7
Pas Tomber. Foto: Dirk Pauwels, S.M.A.K.
Deja Vu, 2004, affiches, journal, encre de chine, Musée des Beaux Arts, Tourcoing
Psycho Jardin, 2006, Art Unlimited, Bale, Gal Carlier Gebauer Gal X. Hufkens
Psycho Jardin
In vrije val
Een eerbetoon aan het vluchten.
Kwetsbare beeldhouwwerken.
Een mooi voorbeeld van het universum van Michel François is het
begin van de expo: via een houten staketsel beland je in een grote
ruimte met wit zand. De vierkanten ruimte is omgebakend met
omgedraaide, lege flessen, zoals wij dat in onze volkstuintjes
doen. Michel François noemt dit zijn “psycho jardin”: er staat een
boom met gouden chips blaadjes, een witte sliert in neon komt
naar beneden dwarrelen. Vooraan staat een zwarte adelaar die in
Chinese inkt bevroren is. Een adelaar is een teken van macht
(States, Napoleon…). Hier is de adelaar een symbool van kwetsbaarheid, want naarmate de tijd verstrijkt gaat de macht van
adelaar smelten, en verglijdt de kracht van het beeldhouwwerk.
Voor de installatie “Golden Cage” vertrekt François van een foto uit
“Le Monde”: een paar omgedraaide schoenen, de zolen zijn
vervangen door de hoeven van een koe: het is het schoeisel van
de vluchtelingen die de Mexicaans- Amerikaanse grens proberen
over te steken en met deze truc de grenswachters op een dwaalspoor willen brengen. De sporen leiden naar een gouden kooi, de
vierkante openingen van de kooi hebben een A4 formaat, want
dat is het formaat van de administratie die de vluchteling uiteindelijk zal ketenen.
“Val niet” is een bevel dat terugkomt in het menselijk bestaan:
eerst als kind, nadien als ouderling. De installatie “Pas Tomber”
toont dit order heel letterlijk: Michel François heeft “PAS TOMBER”
in het vel van de muren van het SMAK gekrast, de gevallen brokstukken heeft hij op de vloer laten liggen. Het plafond is versierd
met honderden hangende paardenbloemen: als je er op blaast,
zijn ze weg (ook hier weer dat efemere, het verdwijnen). En de
ruiten van de zaal heeft hij met een hamer bewerkt: zij zijn gebarsten in duizenden splinters en tonen de weg naar een nieuwe
ontsnappingsroute. In een volgende zaal heb je de video (loop)
van een stoel die eindeloos aan het vallen is.
In één zaal staat een grote sculptuur, maar als je te dicht bij komt,
laat staan aanraakt, valt die uit elkaar: het beeldhouwwerk bestaat
namelijk uit tientallen staafjes die met elkaar verbonden zijn en
elkaar vast houden met magneten bollen. Neem je er eentje weg,
en de boel klettert tegen de grond.
Van “tomber” gesproken!
Michel François : Plans D’Evasion (Ontsnappingsroutes)
SMAK
Citadelpark – Gent.
Tot 10 januari
www.smak.be
8
1/
Elizabeth Peyton:
Live Forever
Het Bonnefantenmuseum in
Maastricht presenteert het eerste
retrospectief overzicht van Elizabeth
Peyton: negentig werken op hout,
linnen en papier van een eigentijdse
heldin uit New York.
2/
3/
4/
1/ Portret van Elizabeth Peyton. Foto Harry Heuts.
2/ Democrats are more beautiful (after Jonathan Horowitz), 2001. Oil on
board 25,4 x 20,3 cm, Collection Laura and Satfford Broumand.
3/ David Hockney, Powis Terrace Bedroom, 1998. © Elizabeth Peyton.
4/ Roseland 1997 Oil on board 12 x 9 in 30.5 x 22.9 cm Emanuel Hoffmann
Foundation, permanent loan to the Öffentliche Kunstsammlung, Basel.
© Elizabeth Peyton.
9
5/
Een “onbekende” schilder in het Bonnefanten?
Eigenlijk niet, want de eerste standplaats van “Live Forever” was
het prestigieuze New Museum in New York. De schilderijen van
Elizabeth Peyton vinden meestal onmiddellijk hun weg naar privécollecties, want het is het soort schilderkunst dat je absoluut in
huis wil hebben. De werken zijn amper een A4 groot en zien er
heel mooi en charmant uit. Het is dan ook een prachtig zicht als je
het Bonnefanten binnen komt: grote zalen, witte muren en daarop
fraaie, charmante eigentijdse miniatuurschilderingen.
Maar wie is die Elizabeth Peyton ?
Zij werd geboren in Connecticut in 1965. Midden jaren tachtig
studeert ze aan de School of Visual Arts in New York. Zij komt
terecht in een kunstmilieu dat gedomineerd wordt door conceptuele strategieën en postmodernistische ironie. Kunstenaars als Jeff
Koons en Cindy Sherman vieren hoogtij en de figuratieve schilderkunst wordt failliet verklaard. Maar Peyton blijft schilderen. In 1993
ontmoet zij Gavin Brown, die nog altijd haar galeriehouder is: een
ontmoeting die volgens haar vergelijkbaar is met die tussen de
Beatles en hun manager Brian Epstein. Omdat Brown nog niet
over een eigen galerie beschikt, besluiten zij een kamer te huren in
het New Yorkse Chelsea Hotel.
Van Napoleon naar Sid Vicious
Gedurende twee weken zien enkele critici Peytons houtskooltekeningen, met als opmerkelijke onderwerpen: Napoleon, Queen
Elizabeth en Marie Antoinette. Een doorslaand succes is het nog
niet, maar Peyton is de “talk of the town” in het New Yorkse kunstcircuit. In de volgende tentoonstelling in de Gavin Brown Gallery
verschuift zij haar thematiek naar rocksterren zoals Kurt Cobain,
Sid Vicious, Keith Richards en haar idolen Frida Kahlo, Susan
Sonntag en Eugène Delacroix.
Portretten
Peyton is een portrettist van het heden, een schilder “pur sang”.
Al jaren tekent of schildert zij dingen die fysiek of geestelijk in haar
nabijheid verkeren. Haar portretten zijn puur persoonlijk, zij raakt
haar onderwerpen aan met een enkele, lichte verftoets, waardoor
zij enige afstand creëert. De schilderijen zijn met grote, losse
penseeltrekken uitgevoerd in sterk verdunde olieverf op hardboard
paneeltjes van A4-formaat.
6/
Polaroid
Portret en achtergrond lopen in elkaar over en zijn alle twee even
belangrijk. Het lijkt - net als bij de polaroidfoto - of de afbeelding
nog in een tussenstadium verkeert, nog moet doorkomen, oplichten en drogen. De levendige kleuren maken Peytons zelfgekozen
intimi ronduit mooi, en dat in een tijd waarin “schoonheid” in de
kunst als een voorgoed uigerangeerde kwaliteit werd beschouwd.
Sommige critici kwalificeren het werk van Elizabeth Peyton als
sentimentele kitsch en dat zij daarbij de lieveling van de collectioneurs is, wordt haar ook kwalijk genomen. Men verwijt haar dat ze
een celebrity artist is, maar dat werd van Andy Warhol ook gezegd. Het mooie is dat Elizabeth Peyton de schilderkunst hanteert
om aan de vluchtigheid en het verval te ontsnappen. Vandaar de
titel: “Live Forever”.
Elizabeth Peyton: Live Forever
Bonnefantenmuseum Maastricht
Tot 21 maart.
www.bonnefanten.nl
[Claude Blondeel]
5/ Pete (Pete Doherty) 2005 Watercolor on paper 14 x 10 in 35.6 x 25.4 cm.
Private Collection © Elizabeth Peyton.
6/ Keith (From Gimme Shelter) 2004. Oil on board 10 x 12 in 25.4 x 20.5 cm,
Solomon R. Guggenheim Museum, New York. © Elizabeth Peyton
10
Blikvangers
CHARLOTTE
MUTSAERS
Charlotte Mutsaers, La Belle et la Bête, 1983.
Al meer dan dertig jaar verschijnen foto’s in kranten en tijdschriften van Charlotte Mutsaers en haar onafscheidelijke fox-terriërs.
Ze heeft duidelijk iets met honden. Meer nog, zij heeft iets met
dieren. Nu eens schrijft ze een boek over het kreeftenbevrijdingsfront, dan weer gaan haar verhalen over vissen en hazen, of
zomaar over een paard dat heel graag eens op de schoot van een
vrouw zou willen zitten. “Net in de tijd dat ik nogal leed onder de
uitputtende tweeslachtigheid schrijven of schilderen, kreeg ik een
droom: de volgende dag wist ik precies wat me te doen stond.”
Het zijn de woorden van Charlotte Mutsaers die terug te vinden
zijn in haar tentoonstelling in Oostende. Ze had gedroomd over
inktvissen. Zou ze die beestjes nu schilderen of zou ze hun inkt
gebruiken om erover te schrijven? Het werd een combinatie van
de twee: schilderijen met tekst. Intussen zijn we pakweg twintig
jaar verder en de knoop is intussen doorgehakt. De letters hebben
het gewonnen van het kleur. Hoe ze tot die beslissing kwam,
vinden we in de tentoonstelling: “De inktvis heeft een prachtig
afweermiddel, een manier om de belagers op afstand te houden:
de inktwolk, waardoor het dier onzichtbaar wordt. Tenminste, dat
denkt de inktvis.”
In de Venetiaanse gaanderijen kan je uitgebreid kennismaken met
deze intrigerende Charlotte. Aan de hand van documenten, foto’s
en knipsels kom je korter bij haar ziel, bij de dingen die haar pad
hebben gekruist en bij haar familiale leven. Na het biografische luik
kom je terecht bij haar schilderijen, grafiek en een leuke vitrinekast, waarin haar inspiratiebronnen worden uitgestald. De beeldende kunst oogt eerder naïef, soms haast kinderlijk van opzet.
Deze manier van werken heeft onmiskenbaar een ontwapenend
effect op de kijker. Zeker ook het vermelden waard is de verdeling
van de exporuimte in “kamers”. De combinatie van schilderijen,
teksten en sterk uitvergrote fotografie resulteert in een thematische
presentatie met een zeldzame perfectie. Pluim voor de curator!
Het thema “La Belle et la Bête” toont een reeks zelfportretten van
de kunstenares en haar hondje. Wie is wie? Wie is la bête? Deze
schilderijen stellen vragen bij de onevenwichtige relatie tussen
mens en dier. De piëta’s moeten we voor één keer eens niet
catalogeren als religieus werk. Hier wordt de kijker geconfronteerd
met de gedachte: wie zou er eigenlijk niet willen sterven in de
omarming van zijn bloedeigen moeder? En dan zijn er nog de
talrijke hazen. Zij staan symbool voor levenslust, steeds alert en
bang, maar tegelijkertijd ook bandeloos en teder. Het zijn onmiskenbaar ook zelfportretten van Mutsaers. En tot slot mogen we
natuurlijk de onvergetelijke verzameling inktvissen niet vergeten.
Als het beeldend werk eerder anekdotisch en luchtig mag bestempeld worden, dan moeten we het literair oeuvre met een meer
filosofische benadering tegemoet treden. De thema’s zijn in beide
disciplines meestal geënt op persoonlijke ervaringen, maar de
schrijverijen hebben een veel diepere zeggingskracht. Dit meestal
vrolijk ogende oeuvre is immers nooit helemaal vrijblijvend. Mutsaers is een geëngageerd kunstenares, en daar moeten we niet
alleen haar sympathie voor dierenactivisten onder begrijpen. Ook
haar bezorgdheid voor cultureel erfgoed haalt regelmatig de pers.
In de voetsporen van L.P. Boon mag Charlotte Mutsaers zonder
schroom de nieuwe tedere anarchist genoemd worden.
Samen met deze warmhartige tentoonstelling verschijnt een
verzorgde en rijk geïllustreerde catalogus. Het is een boeiend
schrijversprentenboek om urenlang in rond te dwalen en heerlijk
goed gezind van te worden.
Charlotte Mutsaers - Aangespoeld met pen en penseel
Venetiaanse gaanderijen - hoek Zeedijk / Parijsstraat – Oostende
Tot 31 januari 2010
Maandag tot zaterdag: 14u – 17u,
Zondag: 10u – 12u en 14u – 17u.
www.oostende.be/cultuur
Charlotte Mutsaers, Being boiled Hurts, 2005.
11
ZAO WOU-KI
KAMERS VOL KUNST
Zao Wou-Ki is 88 en nog steeds prominent aanwezig in de hedendaagse kunstscène. Na zijn studies kalligrafie en traditionele
Chinese schilderkunst in zijn geboorteland, verhuist hij in 1948
naar Parijs. Zijn contacten met Giacometti, Hartung, en zijn goede
vriend Jean-Michel Folon maken van de Chinese kunstenaar een
zoon van twee culturen. Vooral onder invloed van Paul Klee komt
hij tot nieuwe artistieke inzichten. Hij groeit uit tot één van de
belangrijkste vertegenwoordigers van de lyrische abstractie. Zijn
schilderijen behouden wel een verwantschap met de natuur. De
bomen en heuvels van de picturale Chinese traditie maken echter
plaats voor wervelstormen, trillingen, golven en vloeiende magmastromen, lucht en wind, de adem van het leven, de alchemie van
de kleuren. Het zijn stuk voor stuk innerlijke landschappen in een
oneindig subtiel koloriet, een harmonie van leegte en volheid. Zijn
werk is poëzie, ritme en muziek tegelijkertijd.
Gestimuleerd door zijn vriend Henri Michaux keert Zao Wou-Ki
ook regelmatig terug naar zijn basisopleiding: de Chinese inkttekening. En hierin wordt hij onevenaarbaar. Met een twintigtal
inkttekeningen en een tiental aquarellen in kleur krijgt de bezoeker
van het Folon Museum een reis aangeboden door de emotionele
wereld van Zao Wou-Ki van de jaren zestig tot vandaag.
“Constcamers” werden ze vroeger genoemd: kamers boordevol kunst. Het zijn als het ware musea in het klein. Dé specialist
van het genre was Willem van Haecht (1593-1637). Van zijn
hand bleven slechts drie werken bewaard. Ze behoren tot het
allerbeste binnen dit genre. Voor het eerst worden deze unieke
stukken samen getoond in een exclusieve tentoonstelling in
Antwerpen. De geschilderde interieurs, gevuld met schilderijen
en andere kunstvoorwerpen zijn nu eens een lofzang op de
schilderkunst, dan weer een uitbeelding van een ideale fictieve
kunstverzameling. Soms komen ook min of meer realistische
inventarissen van bestaande collecties voor. De tableaus
werden gemaakt voor prominente verzamelaars die met hun
kunstbezit wilden pronken. De kunstkamers van Van Haecht
zitten vol met verhalende en symbolische elementen die verwijzen naar het rijke artistieke en intellectuele Antwerpse leven in
de 17e eeuw. De wereld van Rubens is in deze voorstellingen
goed vertegenwoordigd. Na de presentatie in Antwerpen zal de
mini-tentoonstelling te zien zijn in het Mauritshuis in Den Haag
van 25 maart tot en met 27 juni 2010.
Zao Wou-Ki
Fondation Folon
Drève de la Ramée 6A - Terhulpen
Van 11 oktober 2009 tot 17 januari 2010
Dinsdag tot zondag: 10u – 18u
www.fondationfolon.be
Kamers vol kunst in 17e-eeuws Antwerpen
Rubenshuis, Wapper 9-11, Antwerpen
Tot 28 februari 2010
Dinsdag tot zondag: 10u – 17 u.
www.rubenshuis.be
Willem van Haecht, De kunstkamer van Cornelis van der Geest. © Rubenshuis.
Zao Wou-Ki, Zonder titel (2005) - Indische inkt op rijstpapier
12
4 x Mu.ZEE
Deze winter pakt Mu.ZEE (het voormalige PMMK) uit met een
kunstproject in vier segmenten:
1. Het kleurboek van Jef Geys
In september hebben alle leerlingen van het zesde jaar basisonderwijs te Oostende een kleurboek van Jef Geys ontvangen. Het
project wil vragen oproepen. Hoe kijken kinderen naar zichzelf en
naar de wereld? Welke invloed hebben beelden op hun denken?
Hoe wordt het denken gekleurd door beelden en vormen?
Het kleurboek van Jef Geys ( uit de jaren zestig) is nu in een
nieuwe versie, “Kempens Informatieblad - editie Oostende”,
uitgegeven. Het bestaat uit zeven themabladen: de wereld, het
lichaam, het mannelijke, de droom, de kunstgeschiedenis, de
dingen en het huis. Mu.Zee toont de originele panelen van het
kleurboek van toen samen met de observaties, invullingen en
interpretaties van de leerlingen uit Oostende.
2. Daan van Golden
De tentoonstelling “Golden Years” van de Nederlandse kunstenaar
Daan van Golden brengt een verzameling van beelden vanaf zijn
geboortejaar 1936 tot zijn zeventigste verjaardag in 2006. “De
gouden jaren” is een uitdrukking die verwijst naar een ideale tijd
van bloei en welvaart, of gewoonweg de tijd waarin we het geluk
hadden te leven. De beelden komen uit kranten, ze maken vaak
deel uit van ons collectief geheugen.
Jef Geys
3. Luc Claus – collectiepresentatie
Bij Luc Claus (1930 - 2006) staat verfijnde eenvoud voorop.
Samen met zijn vriend Dan Van Severen deelde hij de zoektocht
naar de essentie. De lijnen die naar de mens refereren bij Claus,
staan naast de geometrische component bij Van Severen. Schetsboeken, reistekeningen en een verzameling postkaarten van Luc
Claus worden in dialoog getoond met werken uit de collectie en
bruiklenen van onder meer James Ensor, Luis Van Lint, Marc
Mendelson, Philip Guston en Bruce Nauman.
4. Fotograferen met Cézanne
Het boek “Fotograferen met Cézanne” van Jean Leering heeft een
unieke invalshoek om de schilderkunst van de impressionistische
kunstenaar Paul Cézanne (1839-1906) dichter bij de hedendaagse
kijker te brengen. Het bevat een visueel onderzoek naar de motieven van Cézanne en zijn manier van uitbeelden. De bibliotheek
van Mu.Zee bouwde er een tentoonstelling rond.
“4 x Mu.ZEE” Romestraat 11 - Oostende
Tot 31 januari 2010
Dinsdag - zondag: 10u tot 18 u.
www.muzee.be
Uit het foto-archief van Daan Van Golden.
13
FRIDA KAHLO
EDITH DEKYNDT
Op haar zesde krijgt ze kinderverlamming, waardoor haar rechterbeen dunner blijft dan het andere. De Mexicaanse Frida Kahlo
(1907-1954) wil graag geneeskunde gaan studeren, maar ook nu
weer beslist het noodlot er anders over. Een tram doorboort haar
schoolbus als ze achttien is. Een versplinterd bekken kluistert haar
jarenlang aan het ziekenbed. Maar Kahlo is een vechter. De lange
revalidatie brengt haar ertoe om te gaan tekenen en schilderen.
Veel meer dan tweehonderd schilderijen zijn er van haar niet terug
te vinden. Maar wat ze creëert, maakt een diepe indruk in de hele
artistieke wereld. Breton bestempelde haar werk ooit als “een strik
rond een bom”. Haar pakkende beelden weerspiegelen haar
ervaringen en visioenen. Net als Vincent Van Gogh groeit ze uit tot
een artistiek icoon die in extreme zelfconfrontatie een diepe bron
van creativiteit ontdekt. Met het penseel gaat Kahlo de pijn haast
voelbaar te lijf. Haar verzet en de wil om te overleven weerspiegelen zich in haar vele zelfportretten. De zeer herkenbare schriftuur
refereert naar de Mexicaanse volkskunst, maar ook de invloed van
het Europese surrealisme is nooit ver weg. Haar androgyne
identiteit toont tegelijk een innemend vrouwelijke en geëngageerd
mannelijke uitstraling. Haar zichtbaar snorretje en de zware aan
elkaar gegroeide wenkbrauwen accentueren haar mannelijke
trekken. En tegelijkertijd toont ze zich als een geëmancipeerde
vrouw, passioneel, sensueel en kwetsbaar. Haar sympathie voor
het communisme steekt ze nooit onder stoelen of banken. Terwijl
ze jarenlang haar levenspad deelt met de revolutieprekende Diego
Rivera, knoopt ze tussendoor nog even een kortstondige relatie
aan met Trotski. Bij haar dood vindt men een onvoltooid portret
van Stalin op haar schildersezel. Haar kist wordt gedrapeerd met
een rode vlag. De expo in Bozar toont schilderijen, aquarellen en
tekeningen, aangevuld met een selectie onuitgegeven facsimile’s
van brieven en foto’s. De tentoonstelling toont de onuitputtelijke
creativiteit van een respect afdwingende kunstenares, maar
schetst daarnaast ook een uitgebreid beeld van de culturele
scène van Mexico in de eerste helft van de 20e eeuw.
Geïnjecteerde zwarte inkt verspreidt zich langzaam in een visfilet.
Melk wordt ingespoten in een pels en ingevroren. En dan volgt de
observatie. Op zijn minst vreemd, voor velen misschien zelfs
absurd. Maar het is de wereld van Edith Dekyndt. De materialen
die de kunstenares gebruikt, ondergaan onder haar handen een
transformatie. Niet alleen de tastbare structuur van haar studieobject kan wijzigen, ook de kenmerken van de omgevende ruimte
rond het object veranderen soms. Haar kunst situeert zich niet
zozeer in het eindresultaat. De nadruk ligt hoofdzakelijk op het
evolutieproces. Gefascineerd door de grens tussen wat zichtbaar
en onzichtbaar is, werkt Dekyndt met controversiële elementen
als stof, vochtigheid, luchtverplaatsingen, magnetische golven en
statische elektriciteit. Ze tracht grip te krijgen op het oncontroleerbare, het ongrijpbare en het vluchtige. Haar ganse oeuvre staat in
het teken van het al dan niet waarnemen van evolutie. Edith
Dekyndt ontpopte zich tot één van de meest gerenommeerde
Waalse kunstenaars. De recente aankoop van drie van haar
werken door het New-Yorkse MOMA vormt hiervan een levendig
bewijs. De titel van haar tentoonstelling, “De golven van Love”,
verwijst naar de ontdekking van de Engelse geofysicus A.E.H.
Love (1863 – 1940) die een wiskundig model uitdacht voor welbepaalde golven van het aardoppervlak die de naam “Lovegolven”
meekregen. Gefascineerd door natuurfenomenen als aardtrillingen en ondergrondse aardgolven, verwerkt Edith Dekyndt deze
aspecten op heel eigen manier in haar werk en gaat zo bovendien
een zeer boeiende dialoog aan met het industriële verleden van
de oude koolmijnen van Grand-Hornu.
Golven van Love
MAC’s – Museum voor Hedendaagse Kunst
Rue Sainte-Louise 82 – Hornu
Tot 24 januari 2010
Dinsdag tot zondag : 10u – 18u
www.mac-s.be
Frida Kahlo
Paleis voor Schone Kunsten
Ravensteinstraat – Brussel
Van 16 januari 2010
tot 18 april 2010
Dinsdag tot zondag : 10u – 18u
Donderdag : 10u – 21u
www.bozar.be
Edith Dekyndt,Golven van Love, videoprojectie, 2009.
Frida Kahlo, Self-Portrait with Small Monkey, 1945,
Museo Dolores Olmedo, Xochimilco.
[André De Nys]
14
Gesprekken
met
kunstenaars
Jan De
Vliegher
De Brugse schilder Jan De Vliegher legt gewone dingen en
gebeurtenissen uit zijn eigen omgeving vast op foto, zet die
om in een compositie en van daaruit in een schilderkunstig
beeld. “Ik zie schilderkunst als topsport, waarbij je honderd procent controle uitoefent over wat je doet en waarbij
je heel scherp staat. Je moet ook eens uit de bocht kunnen
gaan, maar wel berekend.”
15
Als je gevraagd wordt naar wat je doet in het leven, hoe
stel jij jezelf dan voor?
JDV: Allereerst zeg ik dat ik kunstschilder ben en dat ik figuratieve
schilderijen maak. Vervolgens vraag ik of ze weten wat figuratieve
schilderijen zijn. Als ze dat niet weten, breng ik aan dat dat grote
schilderijen zijn van ongeveer twee op drie meter, zoals de muur
waar ze op kijken en tracht ik hen uit te leggen dat ik daar bvb.
een interieur of een stilleven op aanbreng. Tot slot vertel ik dan dat
er een complexe theorie achter schuilt, maar dat ik die nu niet zal
uitleggen. (lacht)
Je reist veel om foto’s te nemen voor je thema’s.
JDV: Ja, en dat zijn echt werkreizen. Dat is geconcentreerd afzien,
zeker in Italië, waar je ook nog eens die loden zon op je knikker
voelt en je toch bij de les moet blijven. Ik sta al snel een kwartier
lang stil bij dezelfde façade om de juiste hoek te kiezen. Je moet
prepareer, droogt redelijk snel en daardoor moet je in één ruk
doorschilderen om de lagen fris en nat in nat te kunnen schilderen. De Italianen noemen dat alla prima. Want de dag erna is dat
anders al helemaal niet meer zo prima (lacht). Willem De Kooning
kleefde bvb. kranten of plastic op z’n doek om er de dag nadien
toch nog vloeiend aan te kunnen werken.
Maar het heeft ook te maken met de sfeer van het moment?
JDV: Uiteraard, ik streef ernaar om de inspiratie en de energie van
het moment in één ruk op het doek te krijgen. Ik wil daarom ook
geen beslommeringen rond mijn werk. Ik heb een tijd geleden
eindelijk eens een agenda gekocht en je zult zien dat wanneer we
daar even in bladeren, er veel lege dagen tussen staan. Dat zijn de
dagen dat ik mij met mijn atelierwerk bezighoud. Als er bijvoorbeeld toch iets tussenkomt, zoals mijn zoontje ’s middags naar
school brengen, dan zal ik pas beginnen schilderen nadat dat van
de baan is.
ook weten dat ik niet op reis vertrek als ik er artistiek niets kan
uithalen. Schotland lijkt mij bijvoorbeeld een plaats waarnaar ik
niet onmiddellijk op reis zal gaan omdat ik me die landschappen
nog niet direct zie schilderen. Italië daarentegen spreekt mij dan
wel weer aan. Als ik ernaar vertrek, heb ik op voorhand ook echt
een idee van de plaatsen die ik wil zien en vastleggen. Ik nam daar
deze zomer in het totaal ongeveer 6000 foto’s. Negentig procent
daarvan zijn uiteindelijk wel toevalligheden opgebouwd rond die
uitgekozen plaatsen. Uit die duizenden foto’s distilleer ik dan
ongeveer dertig magnifieke beelden. Dat schept natuurlijk het
probleem van de keuze tussen reekswerk en een individueel werk.
Persoonlijk werk ik liefst met het laatste. Die reeksen staan eigenlijk allemaal open en rond ik nooit helemaal af. Ik stap erin en eruit
naargelang ik er zin of inspiratie voor heb. Vaak hangt het er ook
van af of ik genoeg fotomateriaal voorhanden heb om eraan door
te werken.
Je zei me eens dat je een schilderij per dag maakt.
JDV: Ik maak er niet letterlijk één per dag, want anders zou ik 365
schilderijen verzameld hebben in een jaar. Maar ik werk wel altijd
een schilderij af binnen een dag. Dat heeft onder andere te maken
met technische beperkingen. De olieverf die ik zelf nogal fluïde
Je zei me ook eens dat je de dag nadien een werk durft te
vernietigen?
JDV: Het gebeurt zeer zelden dat ik er op één dag niet uitkom of ik
al dan niet tevreden ben van een werk. Dat komt meestal omdat ik
mezelf dan een experiment opleg, omdat ik vastzit in een bepaalde schilderstijl. Na verloop van tijd weet je waar je goed in bent en
waar je eigen stijl ligt, maar er zijn dagen dat het zo niet werkt. Dan
wil ik toch weer vrijer gaan schilderen en begin ik aan iets compleet anders. Op die manier overschrijd ik dan vaak een grens,
waardoor ik niet meer helemaal tevreden ben over het resultaat.
Is het niet goed om als schilder af en toe een heel andere
weg in te slaan?
JDV: Soms. Er moet een noodzaak toe zijn. Meestal zet je als
kunstenaar kleine stappen. Je evolueert. Een totaal andere weg
inslaan, plots een ander geloof aanhangen zeg maar, doe je niet
als je jezelf bent. Je gaat nooit echt fluitend naar je atelier. Want je
kan het niet ontkennen: het blijft een gevecht, je weet nooit op
voorhand waar je zult belanden.
En als je een week geen zin hebt om te schilderen, ga je
dan toch driftig op je doek af?
JDV: Nee, als ik geen zin heb, laat ik dat even los. Dat gebeurt
enkel wanneer ik oververmoeid ben, omdat ik bijvoorbeeld ’s
nachts te lang opzoekwerk gedaan heb in mijn fotoarchief. Het is
dus deugdzaam om jezelf enige discipline op te leggen.
16
Hou je de kunstmarkt in het oog?
JDV: Nee, daar houd ik mij zo ver mogelijk vandaan. Ik weet dat
mijn werk naar waarde geschat wordt, maar daar houdt het mee
op. Ik verwacht ook niet dat mijn werk gesmaakt wordt bij het
grote publiek. Dat is ook helemaal niet realistisch. Voor veel mensen is mijn werk al te abstract. Zelfs veel van mijn leerlingen houden mijn werk al voor bekeken.
Doet roem jou iets als persoon?
JDV: Ik blijf toch liever achter de schermen. Het idee om kunstenaar om de kunstenaar te zijn, ligt mij niet echt. Ik word er veel
over aangesproken dat ik een vrij normaal leven leid, maar ik vind
dat dan ook maar de gewoonste zaak van de wereld. Ik hou van
de mediaschuwheid van sommige kunstenaars. Neem nu Cy
Twombly. Hij is aanwezig in alle grote collecties, maar hij schuwt
alle publiciteit. Ik wil evenmin mijn persoon uitspelen.
Zijn er naast Twombly, nog kunstenaars die je inspireren?
JDV: Natuurlijk, veel. Sowieso Willem De Kooning, maar ook Imi
Knoebel, Gunther Forg of vroeg klassieke schilders als Lorenzo
Monaco en Simone Martini om er maar een paar te noemen.
Recentelijk is daar ook de jonge Katherine Bernhardt bijgekomen.
Zij legt een ongelooflijke punch in haar werk. Het is net dat heilig
vuur dat me inspireert.
Wil jij met het picturale de inhoud overstijgen?
JDV: Wat is de inhoud? Voor de formalisten is de inhoud de vorm.
Voor hen komt alle kunstbeleving voort uit de vorm alleen. Voor mij
is inhoud zeker geen verhaal of een literair element alleen. Het
expressieve karakter of de emotionele impact van een werk, is
belangrijk, en dat kan zich aftekenen in het spel van de kleuren of
zuiver in de esthetische beleving. Het gaat mij om de visuele
schoonheid. En de essentie daarbij is vitaliteit. Door de eeuwen
heen zie je bij de grote meesters die kiem. Zij kunnen door hun
toetswerk of kleurgebruik het leven evoceren. Het tableau komt als
het ware tot leven, net zoals bij muzikanten die een toets kunnen
aanraken waardoor je haren komen recht te staan. Bij de vroeg
Italiaanse schilders zie je bijvoorbeeld de nadruk van het bladgoud
als zonlicht dat de warmte creëert.
Zie je schilderkunst als een troost?
JDV: Ik zie kunst eerder, zoals Gerhard Richter, als de hoogste
vorm van hoop. Of het mij troost biedt, daar heb ik nog nooit bij
stilgestaan. Iedereen kent het gevoel wel van het zich verlicht
voelen wanneer je een schitterende expositie verlaat. Bij Wolfgang
Laib in Parijs kreeg ik een aantal jaren geleden bijvoorbeeld zo’n
piekervaring. Deze kunstenaar verzamelt het stuifmeel van bloemen en strooit het met een zeef uit over de grond in een grote
witte kamer waardoor het een tapijt wordt dat als het ware over de
grond zweeft. Het werk was zo buitengewoon mooi dat het mij
een intens gevoel van geluk gaf.
En schilders die tristesse uitbeelden, voel je je daar tot
aangetrokken?
JDV: Ik ga die schilderkunst eerder uit de weg. Niet om een of
andere reden, maar ik voel me daar gewoonweg niet goed bij. Ik
beleef alles heel sterk, dus ga ik alles wat pijnlijk is uit de weg. Het
lijkt mij masochistisch om je daar ook in onder te dompelen.
17
Ik zoek niet naar een “Sturm und Drang”-gevoel om alles van me
af te schilderen. Ik schilder onder impuls van de euforie die het
leven me geeft. Schilderen is uiteindelijk ook een rationeel denkproces. Echt diep gaan en je gevoelens beleven zonder stelselmatigheid, zoals bij expressionisme, vervalt al snel in iets animaals.
Hoe vaak gebeurt het niet dat iemand in een roes denkt een
ongelooflijk werk te hebben gemaakt en achteraf inziet dat het
helemaal niets voorstelt? Ik zie schilderkunst meer als topsport
waarbij je honderd procent controle uitoefent over wat je doet en
waarbij je heel scherp staat. Je moet ook eens uit de bocht kunnen gaan, maar wel berekend.
Vind je het van belang dat je schilderijen als hedendaags
aanzien worden?
JDV: Jazeker, al blijft het moeilijk om revoluties te ontketenen
binnen de schilderkunst. Het is moeilijk om het persoonlijke pad te
bekritiseert. Na verloop van tijd ontwikkel je een bepaalde kunstesthetische kennis waardoor je persoonlijker een kunstenaar
taxeert, los van de hype die errond ontwikkeld wordt.
Wat zijn je grootste sterktes en zwaktes als schilder?
JDV: Mijn trefzekerheid en vakkennis stellen me gerust. Ik weet
ook wanneer een schilderij goed is, omdat ik de systemen ken en
ze ook kan ontwijken, manipuleren of ontkrachten. Ook daardoor
kan ik makkelijk ‘uit de band springen’, kijken hoe ver ik kan gaan.
Een bepaalde luiheid is wel mijn grootste zwakte. Op dit moment
zit ik drie à vier dagen per week in mijn atelier. Ik verdien wat ik
nodig heb om mijn materialen te kopen en ik ben blij dat ik elke
dag kan opstaan om te schilderen. Die vrijheid is onbetaalbaar.
Je lijkt me niet echt belang te hechten aan titels. Vind je
dat titels een meerwaarde geven aan je werk?
JDV: In mijn werk vind ik dat niet onmiddellijk nodig. Ik prefereer
het abstracte boven het verhaal, zodat het beeld versterkt op de
voorgrond komt. Ook bijschriften of uitleg vind ik daarbij hoogst
overbodig. De mooiste titels blijven voor mij “untitled” met daaraan
een nummer verbonden. Maar vaak geef ik mijn werken een
eenvoudige beschrijvingstitel bij die nummering mee om het de
galerijen makkelijker te maken en alles te ordenen. Mijn expo’s
hebben de laatste jaren wel titels, maar ik houd het dan vaak bij
“recent paintings”. Het hoort allemaal een beetje sec te blijven.
Vind je dat je schilderijen beter uitkomen in groep of apart?
JDV: Dat is niet onmiddellijk van belang voor mij. Een werk moet
op de eerste plaats op zich kunnen staan en sterk genoeg zijn. De
plaats in de ruimte vind ik wel belangrijk, dus ik vraag altijd een
plattegrond van de ruimte waar ik exposeer. Je moet echt wel
even doordenken waar je wat hangt. Wat ik daarbij nog altijd als
een probleem ondervind, is hoe ik de essentie kan vinden van wat
ik toon. Doe ik dat door een reeks op te hangen of door alles door
elkaar te hangen?
Wat vind je zelf je hoogtepunt?
JDV: Zeer dikwijls mijn laatste schilderij. Dat vind ik meestal het
beste dat ik gemaakt heb. Daarbij heb ik veelal het gevoel dat ik
op mijn hoogtepunt zit en dan probeer ik nog een stap verder te
gaan. Elke keer opnieuw zoek ik de uitdaging van die grens.
Stap voor stap… zoals iedereen de weg van het leven zelf
zou moeten bewandelen. Bedankt voor het interview, Jan!
[Hilde Van Canneyt]
blijven bewandelen en tegelijkertijd een evenwicht te vinden met
originaliteit, want je werk moet wel herkenbaar zijn.
Kan je mij verduidelijken waar die hedendaagsheid ligt in je
klassieke thema’s?
JDV: Op de manier waarop ik het beeld compositorisch uiteenrafel
in combinatie met een vrije en brede schildertechniek. Heel de
erfenis van de abstracte schilderkunst spreekt uit mijn doeken.
Schilderkunst is een belevingswereld waarbij je voor jezelf intuïtief
een kwaliteitscriterium volgt en dan hoop je zoveel mogelijk ontdekkingen te doen. Verder voel ik me een klassiek geschoold
schilder die uit het oogpunt van formele en expressieve criteria
Jan De Vliegher stelt tentoon:
Art Brussels, april 2010
In Galerie Zwart Huis (Zeedijk 635)te Knokke, juli en augustus 2010
Monografie Jan De Vliegher 2004 – 2009,
verschenen bij Uitgeverij Snoeck, Gent / Zwart Huis, Knokke
(zie bespreking KUNSTLETTER[s] nov. 2009)
Meer info: www.jandevliegher.be | www.galeriezwarthuis.be
18
Catalogus
Kunst &
Zwalm
Deze zomer vond de 7e editie van Kunst&Zwalm plaats.
Dit tentoonstellingstraject in de Oostvlaamse Zwalmstreek
heeft inmiddels een stevige reputatie opgebouwd. En ook
de editie 2009 was een schot in de roos. Zopas verscheen
de catalogus bij het kunstevenement.
Kunstlabo
Bereid je
voor op de
Canvascollectie
Hasselt 23 januari / Oostende 6 maart
Door middel van een boek een
accuraat beeld geven van
Kunst&Zwalm: het is een
moeilijke onderneming. Het
landschap en de natuur spelen
immers een prominente rol in
dit tentoonstellingsproject. In
de inleiding bij de catalogus
situeert kunsthistoricus Wim
Van Mulders de plaats die
Kunst&Zwalm inneemt in de
evolutie die kunstinterventies in
het landschap sinds de jaren ’70 hebben doorgemaakt. En hij
besluit: “Wie zo dicht bij en met de natuur werkt, vraagt onwillekeurig naar het verborgene, de oorsprong. (…) Net als filosofen
zoeken kunstenaars verklaringen voor het verborgene en datgene
waar alles op berust. Hun voornaamste streven is het onechte of
het betere leven in deze cultuur onderzoekend te decoderen.”
De catalogus biedt een mooi overzicht van de thema’s en de
werken die in deze editie aan bod kwamen. Skvozniak, de smokkelmachine van Luc Ewen, de paravent van Rik Moens, de desoriënterende observatiehut van Stefaan Dheedene of het veelbesproken zinkende huis van Feipel en Bechameil: het zijn maar enkele
markante interventies die je via deze catalogus kan (her)ontdekken.
[WDS]
TE WINNEN: 5 exemplaren van de catalogus
Kunst&Zwalm 2009
Je doet mee aan de Canvascollectie? Welke werken toon
je? En hoe stel je je werk voor? Tijdens het Kunstlabo vind
je een antwoord op je vragen.
Samen met een professioneel kunstenaar worden je werken
besproken met aandacht voor het beeldend proces, je onderwerp
en materiaalkeuze. Het is belangrijk om tijdens de Canvascollectie
een presentatie te geven van je werk waarin je visie en beeldtaal
duidelijk spreekt. Je leert m.a.w. een verantwoorde selectie te
maken uit je eigen werken. Verder krijg je tips om je eigen werk
beknopt toe te lichten aan de Canvasselectiecommissie.
Er wordt telkens gedurende een uur gewerkt in groepjes van 4
deelnemers en één professioneel kunstenaar/docent. Een aanrader voor wie goed voorbereid naar de Canvascollectie wil trekken.
Meebrengen: eigen werk (zoveel mogelijk, eventueel aangevuld
met foto’s zodat je een goed overzicht van je werk kan voorleggen), portfolio.
Prijs: € 8
TIP: Je kan zeker ook deelnemen aan deze kunstlabo’s als je in
een andere provincie deelneemt aan de Canvascollectie.
Waar: Z33, Hasselt (in de Kapittelzaal)
Wanneer: 23 januari 2010 van 9u30 tot 12u30
De tentoonstelling (un)balanced van Frederic Geurts is vrij te
bezoeken vanaf 11u of vanaf 14 u met een gids.
Waag je kans via een mailtje naar: [email protected]
of briefje naar KUNSTLETTER[s], Bijlokekaai 7c, 9000 Gent.
Waar: Mu.Zee, Oostende
Wanneer: 6 maart 2010 van 10 tot 13u.
Voorstelling catalogus
Interesse in KUNSTLABO? Inschrijven vooraf is noodzakelijk.
Neem contact op met KUNSTWERK[t], Bijlokekaai 7C, 9000 Gent,
tel 09/235.22.71 of mail naar [email protected]
De catalogus wordt op 18 december 2009 voorgesteld in
Netwerk / centrum voor Hedendaagse kunst, Houtkaai z/n
9300 Aalst tijdens het event “Tranche de Vie”.
Jan Van Munster, Brainwave, 1997.
Expeditie
kunstwerk[t]
Kunststad
Eindhoven
Net over de grens ligt Eindhoven:
thuisbasis van Philips en PSV, maar
vooral een stad met een rijke
culturele geschiedenis en een
stevige reputatie op het vlak van
design. Onze reporter bezocht er
voor u enkele opmerkelijke bezienswaardigheden.
Centrum
kunstlicht
in de kunst
Historiek
In 1891 kocht Gerard Philips een oud fabriekspand in
Eindhoven. Het eerste gloeilampenfabriekje van Philips was
een feit. Gerard startte heel bescheiden, met een productiecapaciteit van 500 lampen per dag. Rond de eeuwwisseling was dit al opgelopen tot meer dan 10.000 lampen per
dag en in 1908 moest de productie wegens plaatsgebrek
verhuizen naar een grotere locatie. In de jaren dertig betrok
de afdeling neonverlichting het oude fabriekje. Tien jaar later
werd er de fabricage van TL-lampen geïnstalleerd. Uiteindelijk groeide Philips uit tot de grootste lichtproducent ter
wereld.
In een deel van het oude fabrieksgebouw wordt vandaag
een beeld geschetst van de fabricage van kooldraadlampen
aan het einde van de 19e eeuw. In de aanpalende zalen kan
men de evolutie volgen van de mechanisatie in de 20e
eeuw. Een ander deel van het oorspronkelijke fabrieksgebouw werd in 2001 omgetoverd tot een kunstencentrum
waarin het kunstlicht een centrale plaats kreeg. Het industriële karakter van toen (de buizen, leidingen en het typische
fabrieksdak) werden zo veel mogelijk behouden en accentueren vandaag de verbinding tussen hedendaagse kunst
en industriële archeologie.
Johan Jansen was jarenlang verlichtingsdeskundige bij
Philips. Hij was geboeid door hoe kunstenaars lichteffecten
verwerkten in hun schilderijen en tekeningen. Met veel
19
passie en met financiële ondersteuning van Philips, kocht
hij reproducties van schilderijen en grafiek uit de 17e en
18e eeuw die licht “verbeelden”. Volgens hem was het
mogelijk om van een kunstwerk af te lezen welke vormen
van kunstlicht er vroeger gebruikt werden, gaande van
de kaars, over olielamp tot gloeilamp.
Zijn verzameling werd de basis voor talrijke tentoonstellingen die de ganse wereld rondreisden. Met de opbrengst van zijn presentaties kon hij nieuwe en originele
kunstwerken aankopen van hedendaagse kunstenaars.
Zijn collectie groeide uit tot 600 lichtkunstobjecten die vandaag deel uitmaken van het vaste depot van het “Centrum
kunstlicht in de kunst”. Het museum in Eindhoven is enig
in zijn soort. Er zijn drie gelegenheidstentoonstellingen
per jaar, naast de permanente presentatie lichtkunst.
De audiogids biedt interessante achtergrondinformatie bij
tientallen kunstwerken. Bovendien heeft het museum een
bibliotheek en een archief met betrekking tot lichtkunst. Deze
documentatie is toegankelijk na afspraak gedurende de openingstijden van het secretariaat.
Vaste collectie
Steeds meer hedendaagse kunstenaars maken gebruik
van licht. Na gloeilampen en neonlicht is het vandaag
vooral de ledverlichting die aan bod komt. Het maken
van een lichtobject wordt echter technisch steeds moeilijker. Maar licht heeft een magische aantrekkingskracht en
welke kunstenaar houdt nu niet van uitdagingen?
De van oorsprong Hongaarse kunstenaar Nicolas Schöffer (1912-1991) versmelt de artistieke mogelijkheden van
licht met wetenschappelijke elementen. Op een metalen
frame werden geperforeerde plaatjes gemonteerd. De ganse
installatie draait om haar as en via subtiele filtering van
lichtbundels bewegen er rode en blauwe schaduwen
op de muur in steeds wisselende ongrijpbare effecten.
Een symbiose van licht, tijd en beweging in de ruimte.
“Augenscheinlich” is de titel van een lichtsculptuur van de
Litouwse kunstenares Levulé (1976).
Op een golvende kunststofplaat monteerde ze honderden
leds die een tekst vormen in brailleschrift. In het Duits
schreef ze een natuurkundige verhandeling over licht. Voor
ziende mensen die geen brailleschrift kunnen lezen, blijft de
inhoud een geheim. Blinden kunnen de lichtpuntjes voelen
en de tekst wel ontcijferen. Maar omdat sommigen nooit
hebben kunnen zien zal voor hen de boodschap abstract of
zelfs onbegrijpelijk overkomen. Zowel de fysische ervaring
van licht, alsook de kennis over het begrip licht spelen in dit
werk een belangrijke rol. Zowel de blinden als de zienden
kunnen elk slechts een deel van het kunstobject verwerken.
Voor beiden moet het beeld compleet gemaakt worden
door de eigen verbeelding.
Johan Van Zutphen (1921-2005) toont in de vaste collectie
een kubus met reflecterende lijnen. Op een eerste kubus in
plexiglas werden concentrische cirkels geschilderd. Daaromheen werd een tweede transparante kubus gemonteerd
met dezelfde schildering. Doordat het geheel draait om zijn
as ontstaat het moiré effect. De twee cirkelpatronen schuiven vanuit de blik van de toeschouwer over elkaar heen en
er ontstaat een boeiend gevlamd lijnenspel die de illusie
20
geeft van een werkelijkheid die er niet is.
“Brainwave ‘97”, zo noemde Jan Van Munster (1939) zijn lichtsculptuur. Eén van de belangrijkste thema’s in zijn oeuvre is energie als wetenschappelijk waarneembaar verschijnsel. Maar Van
Munster is ook gefascineerd door de ongrijpbare levensenergie
die de mens voort stuwt. Dit alles tracht hij te verbeelden door
gebruik te maken van tegenstellingen, waarmee hij spanningsvelden oproept.
Licht op zich is immers een bron van energie en tegelijkertijd de
basis voor tegenstellingen (donker/licht – aan/uit – warm/koud
– plus/min …). Daartegenover staat zijn golvende neon-licht-lijn,
die een afgeleide is van een EEG-scan van zijn eigen hersenactiviteit. Ze toont een “hersengolf”, de elektrische energie van de
hersenen van de kunstenaar. Van hieruit vertrekkende staat de lijn
als het ware voor de creatieve energie van Van Munster. De lengte
van de neonbuis is exact even lang als het lichaam van de kunstenaar. Dit maakt het werk uiterst persoonlijk. De voorzijde van de
neonbuis is zwart geschilderd, zodat de “energie” van de kunstenaar niet terug op hem zelf afstraalt, maar op zijn omgeving.
Gelegenheidstentoonstelling
Het Gentse SMAK bezit een aanzienlijke verzameling lichtkunstwerken. Deze winter is die collectie in Eindhoven te zien. De
tentoonstelling kreeg de titel “Change of the Century”. Verandering
moet geïnterpreteerd worden als evolutie die het kunstlicht teweeg
bracht in de samenleving. De introductie van de gloeilamp en al
wat daarop volgde, drukte immers een niet te schatten stempel op
de leefwereld in de 20e eeuw. Plots bleef het veel meer uren licht
per dag, ons werkritme veranderde en de 24 uren-economie deed
zijn intrede. Ook de invloed van kunstlicht op de kunst werd
onvermijdelijk en evident. Zoals verf voor de schilder en klei voor
de beeldhouwer, gaat de kunstenaar vanaf de jaren zestig van de
vorige eeuw ook het licht gebruiken als beeldend materiaal.
In de periode 1966-1968 trekken een aantal grote internationale
lichtkunsttentoonstellingen de aandacht. Eén van de voortrekkers
is de kunstenaar Dan Flavin. Hij combineert TL-lampen met recyclagematerialen. Ook de Italiaanse stroming Arte Povera is in
Eindhoven vertegenwoordigd met werk van Mario Merz en Gilberto Zorio. De meest recente kunstwerken in de tentoonstelling
laten een mix zien van gebruikte lichtbronnen en media, zoals
ondermeer in het werk van Frank Theys en Stefaan Dheedene.
Andere kunstenaars waarvan lichtsculpturen te zien zijn : Bruce
Nauman, Pier Paolo Calzolari, Capetillo, Leo Copers en Christian
Boltanski. In Eindhoven werden de kunstwerken opgesteld in
complete duisternis met een minimum aan bijkomende verlichting.
Zelfs de nooduitgang-bewijzering werd aangepast. Elk kunstwerk
wordt een lichtbaken in de donkere ruimte. Op die manier ontstaat
een verhaallijn die de werken onderling verbindt, een evoluerend
beeld van de 20e eeuw, dat mogelijk binnenkort met het verbod
op de gloeilamp misschien ten einde komt. Op weg naar de
volgende “change”.
Centrum Kunstlicht in de Kunst
Emmasingel 31 - Eindhoven – NL
> Auto : veel betalende parkeermogelijkheden in de nabije omgeving
> Trein : vijf minuten lopen vanaf NS-station Eindhoven
“Change of the Century” loopt tot 14 maart 2010
Dinsdag tot zondag : 12-16u.
Vrijdag : ook 19-21u.
www.kunstlichtkunst.nl
Geysell Capetillo, Frutus de la tierra III, 1999. Collectie SMAK . Foto: Dirk Pauwels
Joris Van der Horst, Fire and light, 1994.
Nicolas Schöffer, Lux10, 1959.
Levulé, Augenscheinlich, 2005.
21
Expeditie
kunstwerk[t]
Het
Nederlands
Steendrukmuseum
Toen zijn moeder hem vroeg om even snel een boodschappenlijstje uit te schrijven had zoonlief Alois Senefelder (1771-1834) niets
anders bij de hand dan een vloertegel en wat vetkrijtjes. Hij kribbelde op de steen, maar toen hij later de opdracht kreeg om de
vloer terug proper te maken, had hij een groot probleem. Zelfs met
zuren kreeg hij de klus niet geklaard. De boodschappen bleken
onuitwisbaar, maar de kalkzandsteen werd aangetast. Het verhaal
situeert zich omstreeks 1798. Het steendrukprocédé was uitgevonden. Niet veel later groeide de fenomenale vondst uit tot een
revolutie in de drukwereld. Er kon nu immers in onbeperkte oplage
beeldmateriaal afgedrukt worden. Het principe is simpel. Men
tekent met vetkrijt op een vlakgeslepen kalksteen. Met salpeterzuur en Arabische gom wordt de steen poreus gemaakt zodat hij
waterabsorberend wordt. Teveel zuur vernietigt de tekening. Te
weinig gom resulteert in gebrek aan watervasthoudendheid.
Daarna wordt de steen met water bevochtigd. Eventjes uitwaaieren zodat het water de tijd krijgt om in de steen te dringen. Met
een rol wordt de drukinkt aangebracht, die zich alleen hecht aan
het getekende vette deel. Het waterige oppervlak stoot de inkt af.
Een afdruk op papier wordt nu een koud kunstje. Voor veelkleurendruk zijn er evenveel stenen nodig als er kleuren te vinden zijn
op de finale afdruk. Steendruk groeide uit tot een snelle, eenvoudige en goedkope druktechniek voor speelkaarten, boekillustraties, landkaarten, muziekpartituren, postkaarten, enz. De laatste
steendrukpersen verdwenen omstreeks 1960 uit de drukkerijen.
Het drukprocedé wordt echter vandaag nog steeds gebruikt in de
vorm van offset, waarbij de steen vervangen werd door een
aluminiumplaat.
Het steendrukmuseum in Valkenswaard is uniek in zijn soort. De
bezoeker vindt er zowel de historische, technische als artistieke
kanten van de lithografie. De collectie werd grotendeels opgebouwd met stukken uit de privéverzameling van de huidige eigenaar van de Eindhovense drukkerij Vrijdag. Naast een getrouwe
replica van de eerste houten pers van Senefelder, worden er ook
een tiental steendrukpersen getoond die twee eeuwen evolutie in
beeld brengen. De persen worden vandaag nog regelmatig gebruikt in workshops en demo’s.
TIP: Zowel kunstenaars als geïnteresseerden (individueel of in klein
groepsverband) kunnen na afspraak een workshop steendrukken
volgen en werken op een van de persen in het museumatelier.
Meer info hierover vind je op de website.
Het Nederlands Steendrukmuseum
Oranje Nassaustraat 8C - Valkenswaard ( bij Eindhoven ) - NL
Dinsdag tot zondag : 13 u – 17 u
www.steendrukmuseum.nl
22
Expeditie
kunstwerk[t]
Lissitzky +
1/
El Lissitzky (1890-1941) is één van de toonaangevende kunstenaars in de Russische avant-garde aan het begin van de twintigste
eeuw. Met zijn joodse afkomst en zijn grenzeloze ambities is het
voor hem haast onmogelijk om in Rusland te studeren. In Duitsland lukt dat wel. Lissitzky verhuist naar Darmstadt en volgt er
architectuurstudies. Tijdens de Eerste Wereldoorlog komt hij in
Moskou terecht. Voor Lissitzky lijkt de revolutie een bevrijding.
Eindelijk kan hij gaan en staan waar hij wil. Hij keert terug naar zijn
geboortestreek Vitebsk, wat nu Wit-Rusland is. Chagall is daar
aangesteld als “Commissaris voor Kunstzaken” en hij heeft net de
kunstacademie gereorganiseerd. De nieuwe volksscholen staan
nu open voor iedereen: kinderen, arbeiders, matrozen en soldaten.
Lissitzky gaat aan het werk onder Chagall. Hij geeft les, ontwerpt
propagandamateriaal en maakt joodse boekillustraties. Niet veel
later komt Malevitsj hen vervoegen. Samen met Lissitzky vormt hij
een nieuw kunstenaarscollectief dat de naam UNOVIS krijgt.
Lissitzky wordt als snel bekeerd tot het dynamische suprematisme
van zijn nieuwe vriend. Malevitsj kreeg van Lenin een niet mis te
verstane boodschap mee toen hij naar Vitebsk vertrok:
“Doe wat je wilt daar, maar zorg ervoor dat alles tijdelijk is.” Het
politiek verlangen om te experimenteren voedde de artistieke
cultuur van die tijd. En zo ontwikkelt zich de geometrische kunst.
Malevitsj schilderde al in 1913 zijn “Zwarte Vierkant”, maar vanaf
nu is er ook politieke steun voor dit soort nieuwe kunst. Het nieuwe bewind wil resoluut afrekenen met de smaak en de stijl van het
oude regime. In 1921 aanvaardt Lissitzky een baan als cultureel
ambassadeur van de Sovjet-Unie. Hij reist door het Westen in
dienst van de staat, om de nieuwe sovjetcultuur te promoten. Hij
organiseert de eerste Russische kunsttentoonstelling in Berlijn.
Lissitzky is geweldig goed in het leggen van contacten. Hij werkt
met Arp, met Schwitters, met Van Doesburg en vele anderen. De
man uit Vitebsk wordt de verbindende schakel tussen het Constructivisme, De Stijl en het Bauhaus. Al die tijd blijft hij wel een
artistieke duizendpoot. Hij is schilder, graficus, schrijver, fotograaf
en ontwerper van meubels, boekomslagen en posters. Hij creëert
geen statische, afgeronde werken. Hij schildert flitsende bewegingen. Net als de futuristen draagt hij vitaliteit en dynamiek hoog in
het vaandel. In het verlengde van zijn studies tekent hij ook architectuurplannen, hij schrijft er boeken over, bouwt maquettes, maar
nooit komt het tot concrete realisaties. Dat is trouwens niet zijn
bedoeling. In één van zijn vele publicaties schrijft hij: “Ik ga dit niet
bouwen, jij doet het! Over naar jou. Gebruik de materialen die gij
wilt, je kunt koper gebruiken als het rood moet zijn, je kunt verschillende dingen doen ...” En deze filosofie verkondigt Lissitzky
niet alleen met betrekking tot zijn architectuurplannen, maar ze
geldt ook voor al zijn ontwerptekeningen en schilderijen.
2/
1/
2/
3/
4/
5/
6/
Lissitzky, Suprematisch verhaal van twee vierkanten, 1922
Een blik in de tentoonstelling
Doodgravers, naar Lissitzky, 2009
Doodgravers, ontwerp Lissitzky, 1923
De omroeper, naar Lissitzky uit 1926, 2009
De nieuwe mens, ontwerp Lissitzky, 1923
23
3/
Dat wordt duidelijk aangetoond
in de tentoonstelling die momenteel te zien is in het Van Abbemuseum te Eindhoven. Dit museum bezit de grootste verzameling
werk van Lissitzky buiten Rusland. In september 2009 startte
er een omvangrijk driejarig kunstproject onder de titel “Lissitzky
+“. Er komen drie opeenvolgende
tentoonstellingen die elk een jaar
duren, met telkens een eigen
thema. Met dit ambitieus plan
zullen de ontwerpen van Lissitzky voor het eerst ook ruimtelijk gepresenteerd worden. In de
eerste zaal wordt bijvoorbeeld
“Het suprematisch verhaal van
twee vierkanten“ in 3D uitgevoerd. De vierkanten werden
kubussen. In de rode kubus
worden modelontwerpen getoond van figuren. Lissitzky
schreef hierbij aanwijzingen voor
diegenen die ooit op basis van
zijn afbeeldingen, driedimensionale modellen zouden willen maken. Niemand heeft dat echter tot nu toe gedaan. Het Van Abbemuseum nam als eerste het initiatief en plaatst nieuw gemaakte
sculpturen (naar het voorbeeld van de ontwerpen van Lissitzky) in
de ruimte rond de kubus. In de volgende zalen wordt aandacht
besteed aan de grafiek, aan de architectuurontwerpen met maquettes en aan de internationale activiteiten van de kunstenaar.
De eerste tentoonstelling loopt tot september 2010 en kreeg als
titel “Overwinning op de zon”.
Onder dezelfde titel kwam in Rusland zowat een eeuw geleden
ook een futuristische opera op de planken. Hierin werd het verhaal
verteld over de zon die begraven wordt om plaats te maken voor
de ultieme uitvinding: de elektrische verlichting. Voor de eerste
uitvoering van de opera ontwierp Malevitsj in 1913 de kostuums
en decors. Geïnspireerd door de uitvoering in Vitebsk bedacht Lissitzky dat je met elektriciteit het theaterstuk ook zou kunnen
mechaniseren. Hij ontwierp een aantal figuren en een dynamische
omgeving waarin deze geplaatst zouden kunnen worden. In de
verzameling van het Van Abbemuseum vinden we een map met
litho’s van een aantal personages uit de opera. Juist! De figuren uit
de rode kubus. Elektriciteit, als basis voor een mechanisch theaterstuk, als een overwinning op de natuur. Zo zag de avant-garde
het honderd jaar geleden. Elektriciteit ging een nieuwe soort
samenleving ontwikkelen. Niets zou nog zijn zoals vroeger.
“Overwinning op de Zon” werd een belangrijke metafoor: de
Nieuwe Mens was geboren. En ook die Nieuwe Mens heeft Van
Abbe in 3D laten uitvoeren. Deze sculptuur staat bij het grote
venster en gaat een dialoog aan met “De Doodgravers”, een acht
meter hoge sculptuur die werd ingepland in de vijver achter het
museum. De grafdelvers begraven de oude cultuur om op de
vrijgekomen grond iets nieuw te laten ontstaan. Naast de kunst
van Lissitzky brengt “Overwinning op de zon” ook werk van
Malevitsj, Van Doesburg, Chagall, Puni, Popova, Rozanova, Strzeminski en Klucis. De tweede tentoonstelling (september 2010 september 2011) toont Lissitzky samen met werk van een aantal
radicale vrouwelijke kunstenaars waarmee hij heeft samengewerkt. Het derde deel (september 2011 - september 2012) richt
zich op de dynamische menselijke figuur.
4/
Lissitzky + Overwinning op de zon
Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10 - Eindhoven
Tot 5 september 2010
Dinsdag tot zondag : 11u – 17u
www.vanabbemuseum.nl
[André De Nys]
6/
5/
24
Opgetekend
InVitroArt
Toen galeriehouder Wim Dessers enkele jaren geleden zijn
zoveelste presentatie voorbereidde, zag hij plots door het
venster dat er buiten tussen de bomen van de Keerbergse
bossen nog een schilderij was achtergebleven. Hij werd
getroffen door de charmerende confrontatie tussen schilderkunst en de niet voor de hand liggende entourage: de
steeds veranderende natuur. Door de lichtinval en de schemering kreeg het schilderij een betoverende uitstraling.
Het werd de directe aanleiding voor het ontstaan van een
vernieuwend concept: InVitroArt.
De galerie Dessers-Beeck in Keerbergen wil haar kunst presenteren in een huiselijke en zo vertrouwd mogelijke sfeer voor de
kunstliefhebber. Maar wat de galerie dat tikkeltje méér bezorgt, is
het idee dat galeriehouder Wim Dessers uitdokterde en testte: het
hermetisch in glas verpakt schilderij. Na wat speurwerk en enkele
experimenten, liet hij een patent registreren op zijn uitvinding.
Zijn vondst lijkt heel simpel: een glasplaat - een UV filter – een
tweede glasplaat – een schilderij op doek – en een derde glasplaat. Dit geheel wordt gevat in een roestvrij inox frame. De ruimte
tussen de glasplaten waar het kunstwerk zich bevindt, wordt
vacuüm getrokken en het kunstwerk wordt gevrijwaard van vocht,
wisselende weersomstandigheden en verkleuring. Doordat de
luchtledige ruimte maximaal twaalf centimeter kan bedragen
kunnen zelfs twee schilderijen van hetzelfde formaat rug aan rug in
het frame geplaatst worden. Wordt de installatie beperkt tot één
tableau, dan wordt het achterste glaspaneel meestal dichtgeverfd,
zodat tegenlicht doorheen het canvas geen storende factor kan
zijn. Dessers wil enkel werken met olieverf of acryl op doek. Werk
op papier is immers niet geschikt voor zijn procédé.
Vijf jaar proeftijd in de beeldentuin naast de galerie levert een
onbetwistbaar bewijs van de duurzaamheid. Een laagje sneeuw
op het kader in de winter … de eerste geel-groene lentekleuren
van de omringende struiken, het schilderij komt als het ware
telkens weer tot leven.
Dit vernieuwend concept in de kunstwereld opent alvast perspectieven voor tuinarchitecten.
Een nieuwe toekomst ligt open voor schilderkunst op de verkeersrotonde, naast de portiersloge van de bedrijfssite, aan de ingang
van het gemeentelijke openluchtzwemdok of zomaar ergens
neergepoot midden in een vijver.
Galerie Dessers-Beeck
Hazendreef 4 – Keerbergen
www.galeriedessersbeeck.be
[André De Nys]
25
Opgetekend
Truc Troc
Na het enorme succes van de vorige edities kan je op 16 en
17 januari 2010 opnieuw in het Paleis voor Schone Kunsten
terecht voor Truc Troc. Het principe van deze kunstruil is,
ook in deze 6e editie eenvoudig: bij de tentoonstelling
wordt de bezoeker verzocht om een voorwerp, dienst,
materiaal, reis of ander volwaardig voorstel in te ruilen
tegen een kunstwerk.
In 1975 werd de eerste Truc Troc-tentoonstelling georganiseerd
door kunstenaar Mon De Rijck. Het achterliggende idee: hedendaagse kunst en kunsthandel toegankelijk maken en democratiseren, door iedereen - en niet enkel de rijken – de kans te bieden
een hedendaags kunstwerk op de kop te tikken.
Na 2 edities verwaterde het initiatief, maar dertig jaar later, in 2004
werd het concept opnieuw opgepikt en vond een nieuwe happening plaats. Een schot in de roos: deze kunstruilbeurs (‘troquer’
betekent ruilen) heeft een enorme reputatie opgebouwd en trok
vorig jaar tienduizend bezoekers. Truc Troc (inmiddels “Perrier Truc
Troc”) palmt voor deze 6e editie de pas gerenoveerde ‘Circuit
Royal’ van het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel in. Hoe
werkt het? Je bent geïnteresseerd in een kunstwerk uit de expositie? Plak er een post-it naast met een voorstel tot ruil. De kunstenaar bekijkt ieder bod en kiest of en tegen welke ruil hij zijn kunstwerk van de hand wil doen.
Truc Troc
16 en 17 januari 2010
Paleis voor Schone Kunsten, Koningstraat, Brussel
(Gratis parking)
Meer info: www.tructroc.be
© Eventattutide/ P. Raoult
Wedstrijd
Win jij
nooit?
Dan is dit misschien uw kans. We schenken
5 kunstdozen “Nooit” weg. Een origineel geschenk
voor je kinderen of kleinkinderen voor een vakantie
vol kunstplezier.
“Nooit” is gebaseerd op 10 kunstwerken van hedendaagse Belgische topkunstenaars. Jeugdschrijver Wally De
Doncker schreef hierrond een verrassend en ongewoon
verhaal. Kinderen vanaf 7 jaar worden daarbij op een
speelse manier binnengeleid in de wereld van de hedendaagse kunst.
Maar ‘Nooit’ is veel meer dan een verhaal. Het is ook een
doe-doos, die kinderen inspireert om zelf beeldend aan
de slag te gaan. De doos bevat:
- het verhaalboek
- een opdrachtenboekje
- schetsblok
- verrassende werkmaterialen
Waag je kans via een mailtje naar:
[email protected] of briefje naar
KUNSTLETTER[s], Bijlokekaai 7c, 9000 Gent.
26
Op bezoek
bij…
Siegfried De
Buck
Hedendaags juweelontwerper en zilversmid
Siegfried De Buck is zestig jaar geworden en
kreeg als verjaardagsgeschenk een overzichtstentoonstelling in Designmuseum Gent
cadeau. Zijn dochter Isolde grijpt die gelegenheid aan om haar vader uit te horen over zijn
liefde voor vormen, materialen en zijn rol in de
evolutie van de Belgische edelsmeedkunst.
Siegfried De Buck met armband Le Sommet du Monde (pièce unique),
2002. Goud en staal. Foto: Luc Gees (Isel Magazine)
Theekan “TGV” (pièce unique), 1998.
Massief zilver, aluminium. Foto: Koen Blanckaert
27
Al jaren ben ik een heel enthousiaste bewonderaar van mijn
vaders werk en draag ik zeer graag zijn ontwerpen. Naast
juweelontwerper is hij ook zilversmid en maker-bedenker
van wandelstokken, bestekken, een beeld en een tafel, ….
Ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag loopt er een
tentoonstelling in het Designmuseum te Gent en verscheen
een boek over oeuvre. Nieuwsgierig vraag ik naar zijn inspiraties, waarom hij bepaalde materialen gebruikt en waarom
hij halsstarrig blijft vasthouden aan het unieke en authentieke in een tijd van massaproductie: “Elk stuk heeft zijn
eigen verhaal.”
Hoe komt een jongen van 17 ertoe om een opleiding als
zilversmid te starten?
SDB: Een studie als zilversmid is eerder bij toeval gekomen. Aan de
kunsthumaniora van Maredsous werd een opleiding als zilversmid
gedoceerd door gedreven vakmensen, die het beroep met al zijn
specifieke kennis generatie na generatie doorgeven. Na die studiejaren in Namen was het een logische stap om verder te studeren
aan de Academie van Straatsburg in Frankrijk. De jaren ‘60 en ‘70
waren boeiende tijden, met een echte revolutie in het ontwerpen
van juwelen. Een artikel over ‘Het requiem van het Belgisch zilver‘
in de jaren ‘80 zette me aan het denken. Ik maakte wel juwelen,
maar ik had ook een opleiding als zilversmid, met een gedegen
technische achtergrond waardoor een doorbraak op verschillende
terreinen mogelijkheden bood.
Hoe zagen je eerste juwelen eruit?
SDB: Die pasten in de stroom van het experiment, zoals dat zich
vooral in het buitenland ontwikkelde. Voor wat betreft vormgeving
in België waren ze wel pionierswerk. Mijn werkwijze van toen
verschilt niet veel van die die ik vandaag hanteer. Materialen worden geplooid, gehamerd of gesoldeerd. In het begin heb ik ook
nog met verloren was gewerkt, maar daar ging de vorm soms
letterlijk in verloren.
Wandelstok “Wert-Zeichen”, 2007. Massief zilver, walnoothout,
Ferrarisleutel met slot. Foto: Koen Blanckaert
Waar haal je de inspiratie voor het creëren van nieuwe vormen?
SDB: Veel vormen hebben een symbolische betekenis. Denk maar
aan de halsketting met een kruis die zangeres Madonna draagt:
die heeft een heel andere betekenis dan die van een kloosterzuster.
Maar mijn vormen zijn niet direct terug te leiden, ze hebben op zich
geen directe link met een onderwerp. De inspiratie komt voort uit
het werken met materialen. Werken, breken en smeden zijn een
katalysator om materialen om te zetten naar persoonlijke vormen.
Ik was heel blij met de omschrijving van mevrouw Bizot die mijn
juwelen omschrijft als “sculptures pour le corps”.
Ring en hanger, 1981. Goud en rubber. Foto: Johan Schutte
Zijn er beperkingen aan de keuze van materialen waarmee
je werkt?
SDB: Nee, absoluut niet. Van in het begin combineerde ik al edele
met niet-edele materialen. Zo is plexi in combinatie met goud, zilver
of metaal lichtgeleidend en vormversterkend en ook rubber heeft
heel veel voordelen. Denk maar aan de elasticiteit en souplesse
van het materiaal en door zijn zwarte kleur krijg je een ideaal contrast met goud. Ter gelegenheid van de tentoonstelling in het
Designmuseum heb ik een exemplarische ring “Paviljon II” uit mijn
oeuvre opnieuw gemaakt. Daarin komt de driehoek zeer sterk uit
ten opzichte van de zwarte rubberen cirkel.
Misschien wordt er wel met de wenkbrauwen gefronst bij
het idee dat edele en niet-edele materialen worden gecombineerd?
SDB: Waarde kan je niet afleiden uit het materiaal. Een schilderij leg
je toch ook niet op een weegschaal? Waarde leid je af uit de taal
Halsketting (pièce unique), 1997. Goud, zilver, parels. Foto: Michèle Francken
28
die het object spreekt, de communicatie die het uitdraagt en zijn
niet-grijpbare x-factor. De kunst is het laden van de materie met
gedachten. Maar dan moet je ook het materiaal kennen en weten
hoe je technische bagage kan gebruiken om een unieke creatie te
maken. Vandaag worden meer en meer ontwerpen achter een
computer gemaakt. Daar is niets mis mee, maar voor mij werkt het
niet. Ik moet het materiaal kunnen voelen en kunnen ombuigen
naar mijn vormen en ideeën. Het maken is een cruciaal element in
het creatieproces.
Wat wil een ring of juweel voor jou vertellen?
SDB: Het gaat hem om de ruimte die gecreëerd wordt rondom het
lichaam. Elk object heeft een functie in de ruimte waarin het is
gesitueerd. Zo heeft een mens een persoonlijk ruimte, beweegt hij
zich in zijn directe ruimte zoals bv. een huis of beweegt hij zich
verder buiten die persoonlijk levenssfeer naar buiten toe. Iemand
kan verliefd worden op een object, omdat het communicatie
uitdraagt. Die communicatie wil ik vertalen in alle objecten die ik
maak, van ring tot wandelstok of tafelobject.
Waar ligt de grens tussen maken en bedenken?
SDB: Ik steek veel energie in het bedenken van een juweel of een
zilveren object en ik heb dan ook die natuurlijke drang om die zelf
te maken. Hiermee wil ik ook fouten of ideeën kunnen corrigeren
tijdens het maken. Design is meer het resultaat van een groep
mensen, met compromissen waarbij het originele ontwerp soms
sterk afwijkt van het resultaat. Ik kan het me permitteren om lang te
zoeken naar technische oplossingen voor een sluiting van bv. een
halssieraad. Vorm wordt dan functie. Bij mij gaat het bedenken en
maken samen zoals een componist zijn eigen stukken muziek
speelt. Maar ik geef toe dat het soms wel wat discipline vergt om
het te maken. Eenmaal een ring af is heb ik niet meer de behoefte
om dat opnieuw te doen. Toch zijn er uitzonderingen en worden
bepaalde sterke stukken manueel op een beperkte serie gemaakt.
Soms speelt de vraag waarom je niet vaker bepaalde ringen
of juwelen op grotere schaal maakt of laat maken. Waarom
is dat?
SDB: Omdat het unicaat voor mij de enige vorm is om te overleven.
Elk stuk heeft zijn eigen verhaal. Voldoening haal ik uit het feit dat
mensen kunnen herkennen wat ik heb gemaakt, dat ze voelen dat
het om geladen materie gaat. In elk ontwerp zit de ervaring en in
mijn oeuvre zie je de uniciteit. Daarom vond ik het ook belangrijk
om een boek te maken met een overzicht van mijn ringen. Daarbij
worden bepaalde details uitvergroot of wordt er op ingezoomd.
Onderzoek en experiment zijn voor mij heel belangrijk. En als het
sieraad of object uiteindelijk af is, krijgt diegene die het draagt,
koopt of krijgt een uniek en volledig concept. Vergelijk het met de
middeleeuwse miniaturenboeken: de energie straalt echt uit die
kleine werelden.
Ring “Babel”, 2009. Goud en plexi. © www.argus-photo.be - Didier Verriest
BEZOEK AAN HET ATELIER VAN SIEGFRIED DE BUCK
We organiseren op 27 februari 2010 een bezoek aan het atelier van
Siegfried De Buck te Gent.
Meer info op blz. 4
OVERZICHTSTENTOONSTELLING SIEGFRIED DE BUCK
In Designmuseum Gent (Jan Breydelstraat 5)
Tot en met zondag 7 februari 2010
Meer info: www.designmuseumgent.be
De ring”Pavilion II” is in een gelimiteerde editie uitgevoerd in massief zilver en rubber, genummerd en voorzien van de meesterstempel, gemaakt ter gelegenheid van de overzichtstentoonstelling.
Het boek “Siegfried De Buck Ring ” is uitgegeven op 700 exemplaren, uitgave MER-Luc Derycke.
Meer info: www.siegfrieddebuck.be
[Isolde De Buck]
Isolde De Buck (1972) woont en werkt in Gent. Ze is sinds 1996
actief als kunsthistorica en tentoonstellingscurator en verbonden
aan het Kunstplatform Zebrastraat te Gent.
Bestek “Tools for Table”, Prototypes voor Museum Boijmans Van Beuningen (NL), 1998.
Massief zilver, inox. Foto: Lieven Herreman
“We zijn geïnteresseerd in uw werk. Neem deel aan de
preselecties en wie weet wordt je werk tentoongesteld in
Canvascollectie/La Collection RTBF”
« Votre travail nous intéresse. Participez aux présélections et,
qui sait, votre œuvre sera peut-être exposée dans la Collection
RTBF/CanvasCollectie »
30
Boeken
Kunstboeken: zinderend leesvoer voor de kunstliefhebber! Vaak leveren ze essentiële informatie bij een
expositie of een unieke kijk op het werk van een
kunstenaar of stroming, niet zelden zijn ze zélf
kunstparels. We plukken enkele opmerkelijke kunstboeken uit de stapel nieuwe uitgaven.
De hand van de meester.
Het getijdenboek van
katherina van kleef
Het absolute hoogtepunt van NoordNederlandse boekverluchting en een
middeleeuws topmanuscript is het
Getijdenboek van Katherina van Kleef.
Getijdenboeken waren de populairste
gebedenboeken van de late middeleeuwen. De inhoud van dit type boek is gebaseerd op het
brevier, dat in kloosters werd gebruikt voor het koorgebed.
Geestelijken lazen de teksten op vaste uren, de zogenaamde “getijden” (vespers en metten, bijvoorbeeld). Deze vorm
werd in vereenvoudigde versie overgenomen in getijdenboeken. De illustraties die de teksten sierden, hadden een
duidelijke functie: de gelovige helpen zich in te leven in
heilige personen en gebeurtenissen. Maar een getijdenboek was niet alleen een gebedenboek, het was ook een
statussymbool. Het Getijdenboek van Katherina van Kleef
werd rond 1440 verlucht met spectaculaire miniaturen en
margeversieringen in glinsterend goud en sprankelende
kleuren door een enorm getalenteerd kunstenaar die
anoniem is gebleven. Het getijdenboek wordt dan ook
genoemd naar Katherina van Kleef, hertogin van Gelre die
de opdracht gaf. (Om geen misverstand te laten verstaan
over wie eigenares was van het boek, liet ze zich op de
allereerste afbeelding in het manuscript afbeelden). Het
Getijdenboek is niet ongeschonden, maar toch in goede
staat bewaard gebleven. In de 19e eeuw werd het door
een slinkse handelaar in 2 delen gesplitst en terug ingebonden om de 2 delen als zelfstandige werken te verkopen. Na veel omzwervingen kon het boek pas in 1970
opnieuw als 1 werk worden getoond. De reeks illustraties in
dit Getijdenboek is veel uitgebreider dan in andere Noordnederlandse getijdenboeken, wat de Meester van Katharina van Kleef voor een complexe taak moet gesteld hebben. Maar wat een prestatie heeft hij neergezet: prachtige
kleuren, speelse versieringen. Een pure demonstratie van
vakkennis en verbeeldingskracht. Het boek “De Hand van
de Meester” trekt je met zijn vele prachtige illustraties en
toegankelijk geschreven teksten vlot mee in de wereld van
het getijdenboek. En het platendeel is een pareltje: ruim 40
bladzijden uit dit grandioze manuscript zijn op ware grootte
afgebeeld en voorzien van een heldere toelichting die je
aandacht leiden naar mooie details in de miniaturen of
randversieringen. Een prachtig boek om letterlijk uitgebreid
onder de loupe te nemen!
160 blz, € 24,90, Uitgeverij Ludion]
PADDY BEDFORD
CROSSING FRONTIERS
Paddy Bedford (ca. 1922 - 2007) wordt
aanzien als een van de belangrijkste,
hedendaagse Australische kunstenaars.
Als Aboriginal staat hij in een 40.000 jaar
oude kunsttraditie, maar hij ontwikkelde
daaruit een eigen karakteristieke, unieke
stijl. Aboriginal schilderijen hebben tegelijkertijd een geografische en heilig mythologische betekenis.
Elk topografisch kenmerk (een rots, een heuvel,…) is een
spoor van de Oerwezens die het land hebben geschapen.
Mythe en topografie zijn sterk verweven in die Droomsporen en dat weerspiegelt zich in de kunst. Ook in Bedfords
schilderijen vind je bijvoorbeeld de wegen en rivieren van
het landschap waar hij in rondtrok en die verwijzen naar de
Droomtijd-verhalen van zijn familie. Een belangrijk doel in
zijn werk is het doorgeven van kennis over zijn land, over
de heilige vertellingen die aan het land verbonden zijn en
de verhalen over het dagelijks leven op de veehouderijen,
waar hij werkte. Zijn schilderijen ogen sober, maar zijn door
opvallend kleurgebruik, levendige toets en nauwkeurige
plaatsing van de elementen grafisch heel sterk en evenwichtig. Zijn benadering van schilderen wordt ook wel
vergeleken met het spel van een jazzmuzikant: hij maakt
nieuwe arrangementen en varieert, maar het grondthema,
de basisvertelling is steeds dezelfde. Het boek “Paddy
Bedford crossing frontiers” toont werk uit 1998-2006, een
periode waarin hij een sterk oeuvre bijeenschilderde. Zijn
werk wordt in 3 essays geschetst tegen de achtergrond en
de traditie van de Aboriginalcultuur en -kunst.
[96 blz, € 20, Uitgeverij Snoeck]
THE STATE OF THINGS BRUSSELS/BEIJING
Europalia dompelt ons sinds dit najaar
onder in een echt Chinees cultuurbad:
muziek, fotografie, theeceremonies en
uiteraard beeldende kunst: tientallen
evenementen die je in staat stellen de
talrijke Chinese cultuuruitingen te ontdekken. Zo kan je ook nog tot 10 januari 2010 in BOZAR
terecht voor “The State of Things - Brussels/Beijing”. Met
deze tentoonstelling maken Luc Tuymans en Ai Weiwei
(die o.a. het Olympische stadion “het Vogelnest” in Peking
ontwierp) een stand van zaken op over kunst in België
en China. “There is a very limited cultural communication
between the two nations and they do not share much
common ground in what they are producing”, schrijft Ai Wei
Wei in de catalogus bij de tentoonstelling. Voor de meeste
Westerlingen is China nog steeds artistiek terra incognita
of het beeld over de hedendaagse Chinese kunstscene
is clichématig: China? Is dat niet vooral een imitator van
het Westen? De expositie stelt de zogenaamd dominante
positie van het Westen in vraag, zowel economisch als
31
artistiek. Azië als continent en China in het bijzonder zijn
in volle expansie en Chinese kunst neemt een aanzienlijke
positie in op de hedendaagse kunstmarkt. Tuymans en
Ai Wei Wei kozen hun kunstenaars met de bedoeling hun
werken te confronteren rond thema’s als de verhouding
tussen kunst en economie, kunstenaar en kunstmarkt en
kunst als spiegel van de samenleving en de tijdsgeest. Het
heel diverse beeldende werk (schilderijen, video, installaties) van de deelnemende kunstenaars wordt in deze mooi
verzorgde catalogus overzichtelijk voorgesteld en becommentarieerd (weliswaar eentalig in het Engels). Het is een
uitnodiging om op zoek te gaan naar wat kunstenaars uit 2
heel verschillende culturen met elkaar verbindt.
[256 blz, € 45, Uitgeverij Lannoo]
LUC CLAUS
Welkom in het unieke universum van
kunstenaar Luc Claus. Het werk van
deze drie jaar geleden overleden kunstenaar is een goed bewaard geheim,
al neemt het in de Belgische kunst
een bijzondere plaats in. Op enkele
vroege schilderijen na, wijdde Claus
zich uitsluitend aan de teken- en etskunst. En hij verkende
zijn medium ten gronde, wat een eigenzinnig en consequent oeuvre heeft opgeleverd. Zijn voorkeur ging uit naar
handgeschept papier, grafiet, naar houtskool en Chinese
inkt. Hij gebruikte potlood, pen, graveerstift en was enorm
bedreven in de droge naaldtechniek. De wereld van Luc
Claus is er een in zwart-wit, maar dan met veel nuances.
Zijn tekeningen zijn puur grafisch: niet verhalend of illustratief. Vaak lijken ze werktekeningen voor beeldhouwwerken.
Hoewel hij soms met symbolen werkt, zijn de vormen heel
concreet. “De T-vorm die regelmatig in zijn tekeningen
opduikt, is afkomstig uit de vorm van het houtwerk in de
ramen van zijn atelier. Filosofische symbolen moet men in
dit werk niet zoeken”, aldus dichter Willem M. Roggeman.
Zijn werk vertrekt volledig vanuit innerlijke drijfveren, een
interne noodzaak. “Voor mij primeert het plastische”, liet
de kunstenaar optekenen. “Of ik iets maak in vreugde of
pijn gaat niemand aan”. Eenzaamheid en anonimiteit zijn
termen die vaak rond zijn werk worden gebruikt. “Dit werk
drukt een gevoel uit dat een mengeling is van een wezenloze onrust en een ondernemende stouthartigheid”, schrijft
Wim Van Mulders in een bijdrage in deze prachtige uitgave.
Nog tot 31 januari 2010 kan je in Mu.ZEE te Oostende een
overzichtstentoonstelling van Luc Claus bezoeken. Een tip
voor wie dit werk wil (her-)ontdekken.
[208 blz, € 49,50, Uitgeverij Ludion]
UIT HET GEHEUGEN
De mens is al eeuwenlang op zoek naar
de werking van het geheugen. Om voor
de hand liggende redenen: een leven
zonder geheugen is een miserabel
bestaan. Zonder geheugen, zonder
herinneringen leven we slechts in het
heden, zonder samenhang in onze
ideeën, zielloos. De tentoonstelling “Uit het geheugen” in
het Dr. Guislainmuseum te Gent gaat over die fascinatie
voor het geheugen in de wereld van kunst en wetenschap.
In de expositie wordt aan de hand van tal van foto’s, filmfragmenten, prenten en schilderijen getoond wat wetenschappers en kunstenaars hebben ondernomen om het
geheugen te begrijpen en in kaart te brengen. Het tentoonstellingsparcours loopt langs 5 kabinetten waarin een
antwoord gezocht wordt op vragen als: waarom vergeten
we? Wat is heimwee? Zijn herinneringen (on)feilbaar en wat
is ‘collectief geheugen’? De lijvige catalogus bij de expositie
vult aan met tal van bijzondere bijdragen van o.a. Christine
Van Broeckhoven, Mark Ruyters en Bernard Dewulf. Over
hoe kunstenaars het herinneren en vergeten verbeelden. En
over wat er gebeurt als ons geheugen ons in de steek laat.
En welke vervangmiddelen de mens zoekt om het falende
geheugen te stutten. Surrogaten (verzamelingen, internet,…) die lang niet feilloos zijn. Gelukkig is dat niet uitsluitend negatief: “We kunnen niet alles bewaren en is er ook
iets onontbeerlijk en moois aan vergeten of verliezen. Dit
laat ruimte voor nieuwe ontdekkingen, wisselwerkingen en
impressies en maakt de zoektocht voor kunstenaars en
wetenschappers naar een drager voor herinneringen
telkens een uitdaging”, schreef Isolde De Buck in de vorige
KUNSTLETTER[s] naar aanleiding van de tentoonstelling.
Die loopt nog tot 2 mei 2010.
[192 blz, € 29,95, Uitgeverij Lannoo]
PAUL VAN BIERVLIET
Architectuur staat centraal in het werk
van Paul Van Biervliet. Deze Antwerpse
schilder legt op een eerder afstandelijke,
zakelijke manier stads- en industrielandschappen vast. In die landschappen,
overwegend in grijswaarden geschilderd,
is de mens afwezig. Het resultaat van de
menselijke activiteit is wel zichtbaar: rokende fabrieksschoorstenen, opengezette ramen of goederenwagons op
een zijspoor gerangeerd. Ook licht is nooit volop aanwezig,
maar wordt slechts gesuggereerd: indirect weggestopt
achter een gebouw, in de weerspiegeling van water of van
achter het bladerdek. Dat Van Biervliet graag rond een
aantal thema’s werkt, komt ook tot uiting in de monografie
die zijn oeuvre in kaart brengt. Het werk is er verdeeld in
hoofdstukken “Stad”, “Spoorwegen” “Industrie” en “(Berg-)
landschappen”. “Dit is werk waarin de toeschouwer het
isolement hervindt”, aldus Inge Braeckman in de inleiding.
“de gejaagdheid van leven en gedachten achterlaat, en de
stilte van de wereld hoort.”
[112 blz, € 32, Uitgeverij Snoeck]
[Ward Desloovere]
32
Amateurkunsten
in beeld gebracht
Enthousiast!
Creatief!
Sociaal!
Het zijn termen die de grote meerderheid
van de Vlamingen associeert met ‘amateurkunsten’.
Dat leren we uit ‘Amateurkunsten in beeld
gebracht’, het onderzoeksrapport dat het
Forum voor Amateurkunsten op 1 december
voorstelde tijdens een colloquium in het
Brusselse conservatorium.
Vorig jaar gaf het Forum voor Amateurkunsten aan het UGent en
de VUB de opdracht een grote bevraging op te zetten naar de
amateurkunstbeoefening in Vlaanderen. Zowel het aantal beoefenaars binnen de verschillende disciplines, de houding ten aanzien
van de amateurkunsten, als het profiel van de amateurkunstenaar
werden op deze manier in kaart gebracht.
We zetten hier enkele van de opmerkelijkste resultaten op een
rijtje,
Wie zijn ze? Wat doen ze?
37 procent van de Vlamingen, van 14 jaar en ouder, beoefent
minstens één creatieve hobby. Slechts een minderheid van de
Vlamingen (29,2%) beoefende nooit een creatieve hobby.
De beoefening van amateurkunst is duidelijk leeftijdsgebonden. De
gemiddelde leeftijd van amateurkunstenaars ligt rond de 35 jaar.
Wat beeldende kunst betreft is dat iets hoger: 41 jaar.
Verder is actieve kunstbeoefening geslachtsgebonden: 32 % van
de vrouwen beoefent op regelmatige basis een culturele hobby,
terwijl dit voor de mannen slechts voor 23 % geldt. Wat
KUNSTWERK[t] betreft: bijna dubbel zoveel vrouwen als mannen
zijn abonnee.
Welke kunstbeoefening?
Wanneer de beoefening wordt uitgesplitst per discipline, krijg je
volgend plaatje:
%
Schrijven
23,9
Muziek
20,6
Zang
6,1
Beeldexpressie
16,8
Beeldende Kunst
16
Dans
10,7
Theater
2,9
Welke beeldende kunst?
Uitgesplitst per subdiscipline:
Tekenen
5,6
Textiele kunsten
3,4
Schilderen
2,8
Grafiek
1,4
Papierbewerking
1,3
Keramiek
0,6
Kalligrafie
0,6
Edelsmeedkunst
0,3
Hoe kwam men in contact met de beeldende kunst?
Een vierde van de KUNSTWERK[t]-ondervraagden geeft aan dat
hij of zij op eigen houtje in contact kwam met beeldende kunst.
Vrienden en kennissen vormen voor beeldende kunstenaars de
belangrijkste personen waardoor men in contact kwam met
beeldende kunst (48%). Ouders (27%) komen op de tweede
plaats. Opvallend is het hoge percentage dat in contact kwam met
beeldende kunst via een specifieke leerkracht op school (26,9%).
Drijfveren
Op de vraag waarom ze amateurkunsten beoefenen, antwoordt
meer dan 90% van de beoefenaars dat ze dit doen om zich te
ontspannen. Ongeveer 84 % geeft aan dat ze nieuwe dingen leren
en/of zichzelf ontplooien. Bijna 75% van de beoefenaars zegt
creatief bezig te zijn om met vrienden samen te zijn, voor de
gezelligheid en/of om nieuwe mensen te ontmoeten. Zo’n 40 %
stelt dat ze het doen omdat het goed staat bij vrienden en kennissen of omdat mensen opkijken naar iemand die dat kan.
Tijdsbesteding
Gemiddeld besteden amateurkunstenaars 7,6 uren per week aan
33
hun hobby. Opvallend is dat dit bij de beeldende kunsten bijna het
dubbele is! De KUNSTWERK[t]-ondervraagden zijn gemiddeld
14,5 uren per week met beeldende kunst bezig.
Vorming en opleiding binnen de discipline.
Meer dan een derde van de KUNSTWERK[t]-ondervraagden
volgde de laatste 6 maanden voorafgaand aan de bevraging een
opleiding aan het Deeltijds Kunstonderwijs (DKO). Ongeveer 40 %
heeft dat vroeger gedaan, terwijl ongeveer een vijfde nooit aan het
DKO opleiding volgde. Wat het opleidingsaanbod buiten het DKO
betreft constateren we dat iets meer dan een derde (36,6 %)
recent een alternatieve opleiding volgde, zo’n 40% deed dat
vroeger al, terwijl iets meer dan een vijfde dat nooit volgde. Zowel
het DKO als de alternatieve kunstopleiding worden positief geëvalueerd.
Perceptie van de Vlaming over amateurkunsten
Het merendeel van de respondenten in het bevolkingsonderzoek
verbindt het woord amateurkunsten met ‘enthousiasme’ (67,5%)
en ‘creativiteit’ (67,3%). Dit is een positieve perceptie.
Ziezo, met dit overzichtje, hebben we jullie een eerste zicht willen
geven op een aantal van de opmerkelijkste vaststellingen uit het
onderzoek. Wie meer wil weten, kan het volledige rapport nalezen
op www.amateurkunsten.be/onderzoek. Of je kan het boek
‘Amateurkunsten in beeld gebracht’ bestellen bij het Forum voor
amateurkunsten: [email protected] of 09/235 40 00
[Bea Vansteelandt]
fe
Festival
van de
v
fest
van
a
ama
k
kun
2 mei 2010
gent
fest
fe
van
v
ama
a
kun
k
festival
van de
amateurkunsten
festival
van de
amateurkunsten
www.festivalvandeamateurkunsten.be
34
Wedstrijd
POPFOLIO
POWERED BY
Poppunt, Creatief Schrijven, Centrum
voor Beeldexpressie en KUNSTWERK[t]
organiseren voor de tweede keer
POPFOLIO - Muziek/Multimedia/Contest
Poppunt, Creatief Schrijven, Centrum voor Beeldexpressie en
KUNSTWERK[t] gaan op zoek naar een creatief team dat perfect
matcht met de muzikale ambities van 8 straffe muzikale projecten.
Want met goede muziek alleen steken ze er nog moeilijk boven uit.
Een creatief team achter de hand hebben komt dan goed van pas.
Popfolio zoekt straffe fotografen, tekstschrijvers, cineasten en
grafisch vormgevers die de geselecteerde bands een zetje gaan
geven met een beeldvorming die er bij past: strakke vormgeving,
professionele foto’s, intrigerende bio’s of blogs, en een high end
videoclip – een volledige portfolio quoi!
Naast de ervaring valt er voor het creatieve team ook wat te rapen:
een stevige prijzenpot en interessante professionele opdrachten
voor wie de jury het best presteren vond.
KUNSTWERK[t] schrijft in het kader van het Popfolio-project een
wedstrijd uit voor het ontwerpen van de awards waarmee de
winnende creatieve teams naar huis gaan.
Check de bands en de projecten online
inschrijven kan tot en met 17 januari.
www.popfolio.be
ONTWERP JIJ DE
POPFOLIO AWARD?
Voor het project Popfolio zijn we opnieuw op zoek naar een beeldhouwwerkje, sculptuur of object dat als award uitgereikt zal worden aan de vijf winnaars van het project. Op 2 mei 2010 kan jouw
ontwerp tijdens de Popfolio Awards in Vooruit te Gent in de schijnwerpers staan.
De invulling van het kunstwerk is vrij. Van het winnende ontwerp
moeten 5 reproducties gemaakt kunnen worden, 1 groter voor de
eindwinnaars en 4 kleinere voor de winnaars in de verschillende
categorieën.
Over de kunstenaar en zijn ontwerp zal een artikel verschijnen in
het tijdschrift KUNSTLETTER[s].
Heb jij altijd al een award willen ontwerpen? En heb je zin om de
uitdaging aan te gaan? Dien dan vóór 1 maart 2010 een voorstel
in bij KUNSTWERK[t] met het ontwerp van jouw award en een
kostenraming. Een jury zal zich beraden over de verschillende
kandidaten en een winnaar selecteren. KUNSTWERK[t] voorziet
een financiële ondersteuning van maximum €1500 voor de realisatie van de 5 reproducties van het kunstwerk. De winnaar van deze
award-contest ontvangt bovendien Fnac-bonnen ter waarde van
€200!
Info en voorwaarden op www.kunstwerkt.be
(doorklikken naar “Wedstrijden”)
MUZIEK / MULTIMEDIA / CONTEST
INFO & PRIJZEN OP WWW.POPFOLIO.BE
35
Wedstrijden
NATIONALE PRIJS VOOR SCHILDERKUNST VAN DE STAD IEPER, LOUISE
DEHEM
Het Stadsbestuur Ieper organiseert samen
met de Stedelijke Cultuurraad en de Provincie West-Vlaanderen de 7e editie van deze
wedstrijd.
Deelname:
Alle kunstenaars actief in de schilderkunst,
geboren in België voor 1990 kunnen deelnemen. Deelname kan door het indienen van
een dossier met een inschrijvingsformulier,
Curriculum Vitae van de kunstenaar, foto’s en
beschrijving van maximaal 3 werken per
kunstenaar.
Deelname kost €10. De eerste selectie
gebeurt op basis van het dossier. Het
dossier dient men in bij het CC Ieper, SintNiklaasstraat 4, 8900 Ieper.
Inschrijven kan tot 8 januari 2010.
Prijzen:
De laureaat ontvangt € 3000, de tweede
prijs, prijs van de Provincie, bedraagt € 1500,
de derde prijs, prijs van het CultuurCentrum
en de prijs voor de beste Ieperse inzending,
prijs van de Stedelijke Cultuurraad, bedragen
elk € 750. De laureaat mag krijgt daarnaast
de kans om binnen de programmatie van het
CC Ieper een tentoonstelling samen te stellen
in het eerste of tweede seizoen na de
uitreiking van de prijs.
De prijsuitreiking is gepland op vrijdag 5
februari 2010. De tentoonstelling van de
geselecteerde werken zal plaats vinden in
CC Ieper-Lakenhallen van 6 tot 28 februari
2010.
Meer info, het volledige reglement en
het inschrijvingsformulier: www.acci.be
KUNST OP OPENBARE PLAATSEN:
FONTEINHOF (Zele)
Het gemeentebestuur van Zele schrijft een
wedstrijd uit voor het plaatsen van een
kunstwerk.
Het kunstwerk wordt geplaatst op het
Fonteinhof (voor het gemeentehuis van Zele).
De winnaar ontvangt een geldprijs van EUR
24.000 voor het ontwerp en realisatie van
het kunstwerk.
Deelnemers aan de wedstrijd kunnen hun
ontwerp indienen tot en met 15 januari
2010 .
Het reglement kan worden gedownload via :
www.zele.be
Meer info:
Het kunstwerk dient een relatie aan te
knopen met de locatie (bvb. met het geheu-
gen van de plek, met de omliggende gebouwen, met de functies en praktijken waarvoor
deze plek gebruikt wordt, enz.).
Het kunstwerk dient te bestaan uit duurzame
materialen.
Het ontwerp en dossier moet worden
ingediend op de gemeentelijke cultuurdienst,
Markt 50 – 9240 Zele, dit ten laatste op
vrijdag 15/01/2010.
Dit dossier bevat:
Het ontwerp bestaat uit schetsen en/of
maquette.
Elke vorm van ontwerp moet duidelijk het
vooraanzicht, zijaanzicht en achteraanzicht
weergeven.
Het kunstwerk wordt beschreven in een
begeleidende tekst van max. 5 pagina’s
A4-formaat. Deze beschrijvende tekst omvat:
de filosofie achter het kunstwerk en achter
de voorgestelde integratie, materiaalkeuze
met gedetailleerde beschrijving van de
materialen, de afmetingen, alle andere
gegevens die kunnen bijdragen om een
duidelijk zicht te krijgen op het ontwerp.
Ten laatste op 05/02/2010 selecteert de jury
maximaal 5 deelnemers die mogen deelnemen aan de 2e selectieronde van de wedstrijd. Deze deelnemers dienen hun ontwerp
persoonlijk te komen toelichten en eventueel
op aanvraag van de jury het ontwerp verder
uit te werken (bvb een maquette).
MAURITS NAESSENSPRIJS VOOR
SCHILDERKUNST MEISE
De Prijzen van Meise 2010 omvatten de
Maurits Naessensprijs voor schilderkunst, de
Jules Van Campenhoutprijs voor poëzie, de
Ward Ruyslinckprijs voor kortverhaal en het
Jeanne Struelensjuweel voor toneel.
De Maurits Naessensprijs is een nationale
schilderwedstrijd, tweejaarlijks georganiseerd door gemeentebestuur en kunstkring
Meise.
De wedstrijd staat open voor iedereen, vanaf
16 jaar, wonende of verblijvende in België.
Inschrijven kan tot 1 februari 2010.
Meer info: Dienst cultuur Meise, Brusselsesteenweg 44, 1860 Meise, 02/272 00 29,
[email protected]
VIERJAARLIJKSE PRIJS VOOR BEELDENDE KUNST (Provincie West-Vlaanderen)
In 2010 schrijft de Provincie West-Vlaanderen
voor de derde maal de Vierjaarlijkse Prijs
voor Beeldende Kunst uit.
De Prijs is bestemd voor alle hedendaagse
plastische uitdrukkingsvormen: tekenkunst,
grafiek, schilderkunst, beeldhouwkunst,
fotografie, film, video, multimedia, mixed
media….
De Prijs zelf bedraagt 2.500 euro, aanvullend kunnen nog premies worden toegekend.
De wedstrijd staat open voor West-Vlamingen van geboorte of door domicilie (op 1
januari 2010 moet men minstens 5 jaar
wettig gedomicilieerd zijn in de Provincie
West-Vlaanderen).
De wedstrijd is niet themagebonden maar
specifiek bedoeld voor realisaties uit de
jongste vier jaar.
Deelnemingsformulieren en het reglement
kunnen tot uiterlijk 29 januari 2010 gedownload worden van de website of aangevraagd
worden op het volgend adres: Provinciehuis
Boeverbos, Dienst Cultuur, Koning Leopold
III-laan 41, 8200 Sint-Andries.
Deelnemingsformulieren dienen tegen
uiterlijk 12 februari 2010 via de post opgestuurd te worden.
Meer info: dienst Cultuur:
www.west-vlaanderen.be/beeldendekunst |
[email protected] |
050/40 35 49
14e INTERNATIONALE KANTBIËNNALE
De 14e Internationale Kantbiënnale heeft als
doel het bevorderen en aanmoedigen van de
artistieke evolutie van het hedendaagse
kanttextiel, het navorsen naar nieuw materiaal, technieken en nieuwe vormen. De jury
zal die werken selecteren en bekronen die de
identiteiten van de nieuwe kant vertegenwoordigen.
Creatiedomein: worden verwacht: hedendaagse kantwerken die creativiteit vooropstellen en een speciaal innovatiekarakter
vertonen. Er zijn geen beperkingen inzake
afmetingen maar de hoogte van het kantwerk mag de 2,5m niet overschrijden.
Deadline: 1 maart 2010
Kandidaturen, dossiers , inschrijvingsformulieren: info bij secretariaat van de vereniging
Internationale Kantbiënnale v.z.w, Violetstraat, 6 te Brussel: 02/512.77.09
36
Zoekertjes
GEZOCHT: KUNSTENAARS, SCHRIJVERS:
RELIGIEUZE SCHEPPINGSVERHALEN
Studenten aan de KUL zijn op zoek naar
kunstenaars, schrijvers, beeldhouwers, enz.
die hun inspiratie over scheppingsverhalen in
een kunstwerk willen gieten. De kunstwerken
of schrijfsels worden vervolgens in het
voorjaar 2010 tentoongesteld in Leuven.
Meer info: [email protected]
kuleuven.be
GEZOCHT: PORTRETKUNSTENAARS
In Vlaanderen wonende portretkunstenaars
gezocht die hun werk gratis willen plaatsen
op www.portretkunst.be. Nodig: beknopt
CV, max 10 portretten met beschrijving (titel,
afmeting, techniek) en contactgegevens (tel,
mail, url). Er kunnen aankondigingen van
exposities gedaan worden. De site is nog in
opstartfase; opmerkingen welkom!
Meer info: [email protected]
GEZOCHT: EXPOSANT
Davidsfonds, afdeling Oostakker organiseert
tijdens het laatste WE van augustus (vr-zazo-ma-di) een kunsttentoonstelling. Voor
2010 zijn we op zoek naar een beeldend
kunstenaar (zelfstandig werk / geen wanden
beschikbaar). Graag fotomateriaal mailen
naar [email protected]
TE KOOP: OUDE MANGEL
Ev. te gebruiken voor drukpers. Rolbreedte:
53 cm; op vast onderstel, antiek stuk (te vgl.
met model Miele 1915). Prijs otk.
Meer info: 03/312.42.13
TE KOOP: DRAAISCHIJF
Type Shimpo losse pedaal Whisper-T, draait
links en rechts, Slechts enkele malen gebruikt. Heel goede kwaliteit. Weg wegens
plaatsgebrek.
Meer info: [email protected]
TE KOOP: POSTKAARTENHOUDER
Voor het presenteren van zelfgemaakte
wenskaarten of postkaarten, enz hebben wij
een staande draaiende kaartendisplay te
koop. Prijs: € 50.
Meer info: 055/498762 | 09/3608005 | roger.
[email protected]
TE KOOP: DRAAISCHIJF / POTKACHELTJE
Elektrische pottenbakkers draaischijf: 56 cm
hoog / 63 cm breed. Prijs o.t.k.
Gietijzeren potkacheltje voor hout en kolen:
72 cm hoog / 43 cm breed. Prijs o.t.k.
UW ZOEKERTJE IN KUNSTLETTER[S] ?
Stuur uw zoekertje door via www.kunstwerkt.be of
KUNSTWERK[t], Redactie KUNSTLETTER[s],
Bijlokekaai 7c, 9000 Gent.
Uiterste inzenddatum voor de volgende editie: 8 januari 2010.
Meer info: Lili Willemsen: 057/360765 |
0479/398282
ARGENTINIAN NAKED MODEL LOOKING FOR WORK
Many years of experience in Buenos Aires,
Barcelona, and Madrid. Now living in Antwerp. Working at Antwerp Evening Academy
and Kunsthumaniora. For groups and
individual. Contact: [email protected]
com
TE KOOP: WEEFWOL
Veel weefwol te koop. Ook zelfgesponnen
wol en geverfd met planten. Aan 5 euro/kilo.
Meer info: [email protected]
TE KOOP: POTTENBAKKERSSCHIJF
Pottenbakkersschijf met motor op lichtstroom. Stevige constructie vraagprijs 150
euro.
Mail mij en ik zend je foto’s door: [email protected]
gzbj.be
TE KOOP: LICHTBAK
Lichtbak afkomstig van ziekenhuis. Prijs: 20
euro.
Meer info: [email protected]
GEZOCHT: SCHILDERS EN TEKENAARS
We tekenen en schilderen naar eigen kunnen
(er wordt geen les gegeven) van 14 tot 17u.
Om de 2 jaar: tentoonstelling. Wij zoeken
enkele mensen om zich bij ons aan te sluiten
(liefst 50+ / omgeving wetteren) Meer info:
09/369 59 79 | E: [email protected]
TE KOOP: STRIP “DE HEL VAN TANGER”
Als Dominique zichzelf voorstelt, zegt hij ‘Ik
ben een jongen met een verstandelijke
beperking.’ Dat is ook zo, maar samen met
deze beperking is hij vooral gepassioneerd
bezig met het maken van strips. Nu te koop:
“De hel van Tanger”: Marcel Vanloock vals
beschuldigd van drugssmokkel naar Marokko, werd 5 jaar vastgehouden. Meer info:
[email protected]
GEZOCHT: MANAGER (M/V)
Voor ontwikkeling, begeleiding of opvolging
van buitenlandse tentoonstellingen van het
werk van Kris Vercruysse (Roeselare).
Contact: [email protected]
GEZOCHT: VROUWELIJKE KUNSTENAARS UIT SINT-AMANDSBERG
Markant Sint-Amandsberg bestaat 40 jaar en
viert dit met een kunsthappening op 12,13 en
14 maart 2010. We willen deze tentoonstelling uitsluitend wijden aan vrouwelijke
kunstenaars in diverse disciplines van
Sint-Amandsberg. Wie zich geroepen voelt
kan contact via [email protected] of
[email protected] (met vermelding
‘40 jaar Markant’)
GEZOCHT: DEELNEMERS KERAMIEKMARKT (Hamme)
Op 15 augustus 2010 vindt voor het eerst
een keramiekmarkt plaats in Hamme (O-Vl).
Wie zin heeft om deel te nemen, kan tot en
met 30 januari 2010 een 3-tal foto’s en kleine
omschrijving sturen naar [email protected]
telenet.be
GEZOCHT: VROUWELIJK MODEL
Vrouwelijk (naakt) model (regio Antwerpen)
voor teken- en schetssessies (relatief vlugge
houdingswisselingen). Aanvankelijk 2 wekelijkse sessies van 4 uren (afh. van omstandigheden langer en ook wekelijks). Sessies
hebben plaats te Antwerpen-stad.
Meer info: 0485/355319 | E: [email protected]
be
TE KOOP: INSTALLATIE VOOR HET
GIETEN VAN BRONS EN HET MAKEN
VAN JUWELEN
Oorspronkelijke prijs: € 25000. Nieuwe prijs:
€ 5000. Smeltoven van Manfredi, smeltkapaciteit 5 KG, men kan platin smelten smelttemperatuur tot 1300 graden, vacuum
machine van buko, gietbomen tot 25cm
hoogte, oven voor de cilinders uit te bakken
is van Duitse makelij, capaciteit van 10
cilinders per sessie, ook incluis zijn er 15
cilinders voor het opzetten van de stukken en
het nodige handgereedschap. De cilinders
bestaan uit aluminium. Hoogte 23cm,
doorsnee 12cm, 380W aansluiting op de
machines.
Meer info: [email protected]
GEZOCHT: EXPOSANTEN
WZC De Regenboog, een groot woon- en
zorgcentrum te Zwijndrecht zoekt exposanten om tentoon te stellen in de nieuwe
gebouwen.
Meer info: [email protected] |
0477/134924
GEZOCHT: MODEL
De kunstacademie van Tielt is dringend op
zoek naar een model voor de tekenlessen
van de dinsdagnamiddag (13.30-17.00) en
eventueel ook donderdag en vrijdagnamid-
37
dag. Bruto 14€/u + verplaatsingsvergoeding.
Meer info: 0476/322837 | E: [email protected]
GEZOCHT: MODEL
Ik ben op zoek naar een vrouwelijk model om
een beeld van te maken, graag een ouder,
mager iemand. Contact: [email protected]
be
INTERNET–KUNSTVEILING t.v.v. CAT
SHELTER
Prachtige schilderijen en originele prenten
van illustrator Hans de Beer worden geveild
t.v.v. poezenopvang Cat Shelter.
Meer info: www.veiling.catshelter.be
OPROEP: KUNSTENAARS VOOR ARTIESTENPARCOURS D’ARTISTES (Jette)
Op 24 en 25 april 2010: de 5e editie van het
Artiestenparcours d’Artistes.
Inschrijven vóór 31 december 2009 via www.
artiestenparcoursdartistes.be of dienst
Vlaamse Gemeenschap van de gemeente
Jette, Wemmelsesteenweg 100, 1090 Jette
- 02/423.13.73. Ook kunstliefhebbers die
tijdens dit weekend in hun huis, atelier,
garage, een kunstenaar willen laten tentoonstellen zijn van harte welkom.
TE KOOP: PLEXIGLAZEN KOEPELS
Plexiglazen koepels (ong. 40 x 40 cm) in
verschillende hoogtes (ong. 50 à 60 cm),
sommige nagelnieuw. Geschikt om beelden
onder te plaatsen.Prijs: € 50-80.
Meer info: 056/211605 | E: [email protected]
ATELIERRUIMTES /
TENTOONSTELLINGSRUIMTES
GEZOCHT: ATELIER (Antwerpen)
Ik zoek een atelier in de omgeving van
Borgerhout, Antwerpen. Max huurpr: 150 €.
Contact: [email protected]
TE HUUR: ATELIER (Berchem - Antwerpen)
Ruimtes van 50m2 gelegen in omgeving
Driekoningstraat /Mechelsesteenweg, te
gebruiken als atelier, hobbyruimte, opslagplaats etc. De ruimte is 24u per dag toegankelijk en gelegen op een gelijkvloers. Centrale verwarming - Toilet - Lavabo - Grote
ramen aan de straatkant en glasdals aan
andere kant. Vraagprijs per maand € 295/
maand.
Meer info: [email protected] |
0495/50.20.80
TENTOONSTELLEN IN NIEUW RESTAURANT TE LIER
Ben jij op zoek naar een locatie waar je je
werken kan tentoonstellen en een groter
publiek kan bereiken? Nieuw restaurant te
Lier (opening februari 2010) zoekt kunstenaars in abstract-figuratief werk. De werken
moeten wel passen in het concept van het
restaurant. Lage huurprijs.
Meer info: [email protected]
GEZOCHT: EXPOSITIERUIMTE (Antwerpen-Zuid)
Wij zijn op zoek naar een ruime expositieruimte voor een internationale expositie. Wij
zijn met 7 schilders en 2 beeldhouwers.
Contact: [email protected] |
www.sevimlisanat.com
GEZOCHT: ATELIER OM TE ZEEFDRUKKEN (Antwerpen)
Ik ben op zoek naar een plaats waar ik kan
(hand)zeefdrukken. Liefst een atelier om te
delen. Nodig: +/-20m², water (voor hoge
druk), afvoer, daglicht. Geen milieu schadelijke verf of producten (alles is op water
basis). Ideaal zou zijn dicht bij centrum A’pen.
Ik wil mijn materiaal gerust delen met andere
met interesse in zeefdrukken.
Contact: [email protected]
TE HUUR: ATELIERRUIMTE (Gent)
Ruimte in schildersatelier te huur vanaf
december, centrum Gent, prijs: 155euro P/M,
alle kosten inbegrepen.
Meer info: 0478/60 31 26 | E: [email protected]
GEZOCHT: ATELIERPLEK VOOR GRAFISCH ONTWERPSTER (Antwerpen)
Ik ben afgestudeerd als grafisch ontwerpster
en op zoek naar een plekje in een atelier in
Antwerpen. Ik zou graag mijn eigen werkplekje hebben, maar dan wel omringd door
andere creatievelingen. Belangrijk: lichte
ruimte + (mogelijkheid tot) internetverbinding.
Prijs: max. €150.
Contact: W: www.evipeeters.be | E: [email protected]
GEZOCHT: kamer/atelier/schrijf- en
tekenplek/terugtrekplek (Gent)
Ik zoek een kamer te huur waar ik in alle rust
kan tekenen en schrijven. Geen speciale
vereisten, wel graag voldoende licht, verwarming, elektriciteit en water. Graag ook
privacy en rust, om in alle stilte te kunnen
werken. Prijs: € 100-150/maand. Graag in
Gent of ruime omgeving.
Contact: 0496/60 51 24 | E: [email protected]
GEZOCHT: ATELIERRUIMTE
(Borgerhout)
Ik ben op zoek naar een atelierruimte in
Borgerhout waar ik kan boetseren. Liefst een
plaats die kan verwarmd worden & waar
water aanwezig is. Geen probleem met
gemeenschappelijke ruimte of ruimte die
door meerdere personen gebruikt wordt.
Maximumprijs: 150 €/maand.
Contact: 0472/728961 | E: [email protected]
hotmail.com
TE HUUR: ATELIER VOOR JUWEELONTWERPER/GOUDSMID (Antwerpen)
Compleet ingericht atelier voor juweelontwerper/goudsmid. Pletwals, draad trekken,
smelten, etc etc. Ruimte nabij Harmoniepark.
150 euro/maand incl lasten. Gedeeld met 2
juweelontwerpers. Mogelijkheid eigen
werktafel mee te nemen.
Meer info: [email protected]
TE HUUR: ATELIER (Antwerpen)
Lange Winkelstraat 46, 2000 Antwerpen,
buurt van de Academie, +/- 120 m2, water
en toilet aanwezig, gelijkvloers met grote
poort, vrij vanaf 1 januari 2010, huurprijs €
400 (incl. water) eigen meter voor elec.
Meer info: 0497/57 66 43 | E: peter.taeymans.
[email protected]
TE HUUR: ATELIERRUIMTES
Van 30m² tot 2000m². Te huur tussen 2 en
3€/m² per maand. Lamorinierstraat 161.
Contractduur: 3 jaar.
Meer info: http://www.vlan.be/
TE HUUR: ETALAGERUIMTE (Hove)
In goed gelegen winkelstraat wegens stopzetting eigen handelszaak. Afmetingen: Deel
1: Br 1.24 - L 2.10 - H 2.50 en Deel 2: Br 1.08
- L 1.80 - H 2.50 Prijs overeen te komen.
Meer info: 0477/59 34 91 | E: [email protected]
TE HUUR: KUNSTATELIER (Dadizele)
Tussen Ieper en Kortrijk in Zuid-West-Vlaanderen: een grote, lange ruimte van 5m breed
en 21m lang en 4m hoog voor slechts € 240
per maand (inclusief water en electriciteit)
met beveiligde deur én poort van 3,5 m hoog
en 4 m breed, en dit in een rustige, landelijke
omgeving. Kijk op www.lothias.be/#/te_huur/
industrieel (2e foto).
Meer info: 0498/747207 | E: [email protected]
hotmail.com
38
GEZOCHT: LEUK, CREATIEF IEMAND
OM ATELIER TE DELEN
Atelierruimte in Designcenter De winkelhaak,
een bedrijvencentrum voor creatievelingen.
1e verdieping; ± 35 m2; prijs ± 358 euro/
maand. Neem een kijkje op
www.winkelhaak.be.
Contact: 0495/ 22 05 47 |
E: [email protected]
GEZOCHT: ATELIER IN HET GENTSE
Jong kunstenaarscollectief zoekt een
betaalbaar atelier in het Gentse, liefste met
een poort of een grote deur. Veel luxe
hebben we niet nodig, enkel elektriciteit.
Contact: 0478/74.13.90 | E: [email protected]
TE HUUR: ATELIERRUIMTE (Brussel)
Atelierruimte van 250 m² in goede staat.
Elektriciteit, water en sanitair zijn aanwezig.
Zeer veel lichtinval, géén centrale verwarming. Gelegen in de kantoorwijk vlakbij het
Noordstation. Contract op basis van bruikleen, dus opzegtermijn van één maand.
Verwachte termijn: 2 jaar.Kostprijs: 350 Euro
per maand. Parking mogelijk aan 50 Euro
per maand/wagen. Enkel voor atelier, geen
luidruchtige installaties.
Meer info: Naam, activiteit, aantal personen,
GSM naar: [email protected]
TE HUUR: EXPORUIMTE VOOR TOEGEPASTE KUNST (Antwerpen)
HAAK vzw verhuurt een exporuimte van
380m² voor tentoonstellingen over architectuur, grafische vormgeving, illustratie en
multimedia. Gelegen vlakbij het centraal
station. Veel natuurlijk daglicht. Hedendaagse architectuur met industriële look.
Hoogte: 7m.
Meer info: www.winkelhaak.be/sitepages/#/
expo/jouw-evenement-in-onze-expo
TE HUUR: ATELIER VOOR ZELFSTANDIG ONTWERPER (Antwerpen)
Gelegen vlakbij het centraal station. In het
bedrijvencentrum kun je als creatief freelancer terecht voor een eigen of gedeeld atelier,
diensten en coaching. Momenteel huisvesten
we ongeveer 27 ontwerpbureaus uit verschillende sectoren : architectuur, productontwikkeling, grafische communicatie, … Vanaf 1
oktober hebben we opnieuw ruimte te
beschikking vanaf 298€/persoon. Contracten
opzegbaar op 3 maanden.
Meer info: www.winkelhaak.be
Agenda
KONDIG UW ACTIVITEITEN TIJDIG AAN!!!
Een tentoonstelling, kunstenroute of andere evenement gepland? We kondigen het
graag aan in KUNSTLETTER[s] en op onze website www.kunstwerkt.be.
Gelieve voor uw aankondigingen gebruik te maken van het online-formulier
op www.kunstwerkt.be (onder “Agenda”).
Uiterste inzenddatum voor de volgende editie van KUNSTLETTER[s]: 8 januari 2010.
EXPOSITIES / EVENEMENTEN
ANTWERPEN
Fran Kusters toont spiritueel werk in Galerij
Vocar, Breendonkdorp 77 te Puurs. Van 17
december tot 24 januari 2010. Open:
woe: 13u30-21u30, do: 13u30-17u, zon:
9u-12u30 en op 24, 25 en 31 december en 1
januari enkel op afspraak. Vooropening op
woensdag 16 december om 18u.
Meer info: 03/886 61 99 | E: [email protected]
Overzichtstentoonstelling van het werk van
Rita Reychler: tot 24 december 2009 in
Galerie Ludwig Trossaert, Museumstraat 29,
Antwerpen. Open: woe tot zat: 14-18u.
Meer info: http://www.galeries.nl/boek.
asp?boeknr=1386
Galerie Duende toont sterke kunst van
kwetsbare mensen. Zes kunstenaars met
een beperking tonen beeldende kunst rond
het thema “Beeld-Spraak”. T.e.m. 13
februari 2010, open elke zaterdag van
10u30 tot 17u30. Locatie: Sint-Katelijnestraat
3, 2800 Mechelen
Meer info: Mia Lettany | 0473 56 44 35 |
[email protected]
Exposities in Galleria d’Arte Teresa,
Tuyaertsstraat 38 te Boom:
° Textielkunst en quilts van Carina Marcon
tot 18 februari 2010 .
° Figuratieve teken- en schilderkunst van
Thérèse Van Hoof – permanent.
Open: elke donderdag van 10u tot 17u en na
afspraak.
Meer info: [email protected] |
03/844.13.38 | 0485/743038
Jubileumtentoonstelling “20 Jaar Kunst Op
Zijde” door Habotai: van 17 april tot 2
mei 2010 in Galerij van het Rivierenhof,
Deurne (Antwerpen). Open: 11-17u30 (behalve
ma en di). Meer info: [email protected]
Drie kunstenaars-leerlingen van Raf Thijs,
leraar beeldhouwen aan de Academie voor
beeldende kunsten te Brasschaat stellen
tentoon in het voorpark van Hof De Bist,
Veltwijcklaan 252 te Ekeren: Peter Kempenaers met bronzen beelden, Vera Kempenaers met vrouwentorso’s in metaal en
steen, Mil Millet met arduinen beelden. Tot
30 juni 2010 . Open: elke dag van zonsopgang tot –ondergang.
Meer info: [email protected]
VLAAMS BRABANT / BRUSSEL
Capital Works: A selection of paintings by
Chadeeni : nog op 19 en 20 december
2009, van 15 tot 20u in Gallery La Vache,
Vlaamsesteenweg 31 te Brussel.
Meer info: 0476/94 05 25 | E: [email protected]
chadeeni.be | W: www.chadeeni.be
Sins & Souvenirs: tentoonstelling van
abstracte schilderijen van Monika Macken
en keramiek van Els Wenselaers in Galerie
K, Dagobertstraat 32 te Leuven. Tot 21
januari 2010. Open: vrij en zat: 13-18u en
na afspraak.
Meer info: [email protected] | 0473/67 25 38
LIMBURG
Julia Popovics stelt tentoon in overdekt
Kerstdorp. Op 19 en 20 december, Marktplein 1 te Maseik. Van 11 tot 19u. Meer info:
[email protected]
OOST-VLAANDEREN
Voorstelling van de catalogus van de jongste
editie van Kunst & Zwalm op 18 december 2009 in Netwerk / centrum voor Hedendaagse kunst, Houtkaai z/n 9300 Aalst
tijdens het event “Tranche de Vie”. Met
bijdragen van René Kockelkorn, een onafhankelijk curator en publicist uit Luxemburg,
Thierry Genicot, een onafhankelijk radioauteur en -regisseur en Wim Van Mulders,
kunsthistoricus, kunstcriticus en auteur van
talloze bijdragen over hedendaagse kunst.
Meer info: www.kunstenzwalm.be
Lucien Cornelis stelt schilderijen, tekeningen en grafiek tentoon in Galerie Link,
Blekersdijk 39 te Gent. Van 26 december
2009 tot 10 januari 2010. Opening: 26
december om 16u. Open: za en zon of op
afspraak.
Meer info: 09/223.59.42
Kunsthuis XIII (Dendermondsesteenweg
75b) te Aalst opent met een tentoonstelling
van Marco De Vylder, Paul De Coninck,
Pierre Van Holsbeeck, Ludo Van Geert,
Marc Van De Putte, Jean-Pierre Timmermans, Urbain Schreyen, Waf, JeanPierre Gits, Hugo Sonck en Giulie
Degasperi. Tot 12 februari 2010. Open:
vrij: 17-21u / zat en zon: 14-18u.
Meer info: [email protected]
WEST-VLAANDEREN
“Back from the past”: Sabine Carlier
(beelden) & Brichard (schilderijen) in De
lange litanie, Hugo Verrieststraat 91 te
Roeselare. Tot 19 december 2009. Open:
woe tot zat vanaf 17u,zon vanaf 11u30.
Meer info: 051/211102 | E: [email protected]
zat en zon: 14-19u.
Meer info: [email protected] |
0497/42 90 30
ANDERE
Recente acrylschilderijen van ceedee bij Les
Amourettes, Place St- Nicolas 11 te Dinant.
Open elke dag: 12-14u en 18-22u, behalve ma.
Meer info: www.ceedee.exto.be
WORKSHOPS / CURSUSSEN
Zakelijk en ondernemend denken voor
kunstenaars
Hoe kan je je kunst bekend maken aan een
(breed) publiek? Hoeveel mag je kunstwerk
kosten? En tellen de uren die je nadenkt over
een opdracht ook mee? In deze cursus leer
je je inkomsten en uitgaven te inventariseren,
je krijgt er uitleg over auteursrecht, contracten en verzekeringen alsook interessante
marketingtips die je kunst doet verkopen.
Meer info: http://www.syntra-ab.be/opleidingen/Zakelijk-en-ondernemend-denken-voorkunstenaars
Textielreis vilten + shibori: 10-daagse
reis naar Eski Datça, Turkije: van 23 mei
tot en met 2 juni 2010. Cursus vilten en
shibori. VM: cursus, NM: omgeving ontdekken. Esci Datça, in ZW Turkije op het schiereiland Datça, is een rustig kunstenaarsdorpje
ver weg van het massatoerisme.
Meer info: 03/658.18.06 | E: [email protected]
telenet.be
Textiel Workshops (Provence 2010)
Van 7 tot 12 juni 2010: Wandpanelen en
objecten vilten met Harm Harms: een
wandpaneel maken door het hechten van
stoffen aan wolvezels e.a. (www.hawar.nl).
Van 14 tot 19 juni 2010: Vezels integreren in je viltwerk met Nadine Symons:
tussen papier en textiel: allerlei vezeltechnieken om een wandpaneel, sjaal of object te
maken (http://www.fiberart-studio.com)
5 dagen vol pension met workshop voor 450
€* p.p. op basis van 2-persoonskamers.
Volledig programma en inschrijving via [email protected]
telenet.be en 03/ 288 87 58 | http://artistiekevakanties.blogspot.com
ZONDER TIJDSAANDUIDING:
Lut Lambrecht (papavers en reisimpressies), Jef Van Acker (kleurrijke fantasten) en
Edgard Defoort (lijnenspel in marmer en
brons) stellen tentoon in de Oude Kerk,
Kerkdreef te Vichte: tot 20 december.
Open: vrij en zat: 14 tot 18u / zon: 10 tot 12u
en 14 tot 18u.
Meer info: [email protected]
Tentoonstellingen bij van in Kunsthuis
Harry Vercaigne, Hoogledestraat 53 te
Kortemark:
° Schilderijen van Claudine Verkindere en
keramiek van Stefaan Decan: van 7 tot en
met 28 februari 2010.
° Keramiek van Marie-Ann Ver Eecke: van
7 maart tot en met 28 maart 2010.
° Schilderijen en beelden van Anja Brugghe: van 11 april tot en met 2 mei 2010.
Open: zon: 14-18u. Meer info: www.kunsthuisharry.be
Tentoonstellingen in Kunsthuis Artine,
Kursaal Oosthelling 6 te Oostende:
° Schilderijen van Tine Lievens en keramiek
van Roger Leyn, Maarten Leyn e.a. Open:
Cursussen bij Ideefiks vzw (Antwerpen)
° Airbrush: start 8 en 11 januari van 19.30
tot 22u
° Digitale beeldverwerking: start 9
januari van 10 tot 12u30
° Maltechnieken: start 9 januari van 14 tot
17 uur
° Portret- en modeltekenen: start 5
januari van 10 tot 12u30
° Tekenen: start 7 januari van 13u30 tot 16u
en van 19u30 tot 22u
Meer info: 03/2890056 | E: [email protected]
be | W: http://users.telenet.be/ideefiks
Verguldcursus (Antwerpen Zuid)
Een reeks van 8 woensdagvoormiddagen
(9u30-13u), beginnend met slagmetaal om te
eindigen met bladgoud. Eenvoudig vergulden
maar ook hoogglans en polyment vergulden
+ patineertechnieken. Hoog niveau. Startdatum: 20 januari 2010. Prijs: € 150.00
(materiaal inbegrepen, behalve bladgoud:
€30).
Meer info: 0475/949283 | E: [email protected]
hotmail.com | 0475/949283
Tekenen naar levend model
Elke don. van 20 tot 22u bij Movement te
Gent. Geen les, wel individueel werken met
eigen materiaal. Goede modellen, comfort,
aangename sfeer, muziek, drank. € 7,5/
avond. Zowel gevorderden als beginners,
elke leeftijd.
Meer info: 0474/261220 | E: [email protected]
skynet.be
Eendaagse textiele workshops in Leuven. Maandelijks op een donderdag van 10
tot 16 uur uur in ‘t Stichelke , Kerkstraat 2 A ,
3360 Lovenjoel.
Op het programma in 2009: o.a. Basic
printing / Zeefdrukramen en rubbing plates
zelf maken / Zeefdrukken / Gelatin printing /
Namaak batik en omgekeerde batik / Zeefdrukken met wateroplosbare pastels /
Inlijsten
Meer info: www.moniquegilbert.be
Meer tentoonstellingen
en cursussen vind je
op www.kunstwerkt.be
Bijlokekaai 7C
B-9000 GENT
T +32 [0]9 235 22 70
www.kunstwerkt.be
[email protected]