HVG - Gevolgen Libor en Euribor voor leningen en renteswaps

Commentaren

Transcriptie

HVG - Gevolgen Libor en Euribor voor leningen en renteswaps
Law Alert
Regulatory & Financial
April 2015
Gevolgen van een
negatieve LIBOR
en/of EURIBOR voor
leningen en
renteswaps
Sinds de Europese Centrale Bank (ECB) de
rente heeft verlaagd tot historisch lage
niveaus, is het voor banken steeds
goedkoper geworden om aan geld te komen.
Door het geld goedkoper te maken wil de
ECB de economie verder aanjagen en de
lage inflatie in de eurozone tegengaan.
Recent werd bekend dat de Rabobank
voorbereidingen treft om een negatieve
spaarrente in rekening te brengen; dat wil
zeggen dat klanten moeten gaan betalen
voor het aanhouden van spaargeld bij de
bank. De lage Euribor-tarieven kunnen grote
impact hebben. Een negatieve rentevoet
heeft nog meer gevolgen, die we hieronder
kort uiteen zetten.
Rente in leningdocumentatie
In leningdocumentatie wordt rente op verschillende
manieren berekend. De rente kan als een (vast)
percentage van het uitstaande bedrag gedurende een
bepaalde periode van de lening worden berekend,
bijvoorbeeld voor een jaar of een kwartaal.
In veel leningdocumentatie wordt gebruik gemaakt van
een variabele Interbancaire referentie rente waartegen
banken op de geldmarkt geld kunnen aantrekken. Dit
kunnen bijvoorbeeld zijn de London Interbank Offered
Rate (LIBOR) of de Euro Interbank Offered Rate
(EURIBOR). De rente die in rekening wordt gebracht
door de kredietgever aan de kredietnemer voor het
beschikking stellen van een lening bestaat in het
algemeen uit drie delen: (i) een basis rente (ii) marge en
(iii) kostenopslag.
Wat het effect is als de LIBOR of EURIBOR
daalt en zelfs negatief wordt?
De gevolgen van een negatieve rentevoet hangen af
van de vraag of deze is begrensd op een minimum
percentage (een zogenaamde floor of, in het geval van
een minimumpercentage van 0%, zero floor). Indien de
lening een zero floor bevat wordt de rente bij een
negatieve rentevoet bepaald door het optellen van de
zero floor bij de marge en de kostenopslag. Een
negatieve LIBOR of EURIBOR heeft in dat geval niet
veel gevolgen voor de kredietgever.
Als de rentebepaling geen zero floor bevat kan een
negatieve referentierente grote gevolgen hebben voor
een kredietgever. Hierdoor kan de kredietgever immers
niet meer de volledige marge en de kostenopslag in
rekening brengen. Theoretisch is het zelfs mogelijk dat
niet alleen de referentierente, maar ook de rente als
geheel negatief wordt. De meeste leningdocumentatie
voorziet hier niet of nauwelijks in.
Het is niet waarschijnlijk dat partijen de bedoeling
hebben gehad dat de kredietgever bij een negatieve
rentevoet zou moeten betalen voor het vertrekken van
krediet aan de kredietnemer. In het kader van recente
renteontwikkelingen is het daarom aan te raden om de
leningsdocumentatie erop na te slaan en hiermee
rekening te houden bij het opstellen van nieuwe
leningdocumentatie. Ter bescherming van de
kredietgever is het een makkelijke oplossing om op te
nemen dat de referentierente tussen partijen nooit
lager kan zijn dan 0%, onafhankelijk van de
daadwerkelijke referentierente.
Beroep op Market disruption of Material
Adverse Change clause?
In leningsdocumentatie worden vaak market disruption
clausules of material adverse change clausules
opgenomen. Deze clausules strekken ertoe de positie
van de kredietgever te beschermen in uitzonderlijke
situaties. Is een negatieve referentierente een grond
voor het opeisen van de lening op grond van deze
clausules?
Market disruption clausules zijn bedoeld voor situaties
dat een kredietgever wordt geconfronteerd met een
bijzondere, (vaak) niet voorzienbare, acute situatie
waarin kredietverstrekking niet meer mogelijk is. De
daling van LIBOR en EURIBOR naar historisch lage
waarden is dan wel bijzonder, maar geenszins acuut.
Material Adverse Change clausules voorzien in een
recht om de lening op te eisen, indien er zich er een
gebeurtenis voordoet waarin van de kredietgever
redelijkerwijs niet kan worden verwacht de lening
ongewijzigd voort te zetten. Of een negatieve LIBOR (of
EURIBOR) voldoende aanleiding geeft om op grond
hiervan de lening op te eisen, dient te worden bezien
aan de hand van de tekst van het betreffende artikel.
Het kan in ieder geval aanleiding zijn om de lening niet
ongewijzigd voort te zetten.
Gevolgen van een negatieve LIBOR en/of EURIBOR voor leningen en renteswaps
2
Van belang is om rekening te houden met de gevolgen
van een negatieve referentierente bij het opstellen van
leningsdocumentatie.
Intra-groep leningen
Het vaststellen en documenteren van de rentetarieven
op intra-groep leningen verdient ook bijzondere
aandacht. Op grond van het zakelijkheids- of
gelijkheidsbeginsel dienen de overeengekomen
voorwaarden van intra-groep leningen te worden
aangegaan op "arm's-length" basis, wat wil zeggen
dat de voorwaarden van de lening in beginsel gelijk
moeten zijn aan de voorwaarden die de leningverstrekker zou overeenkomen met een onafhankelijke
marktpartij als leningnemer. Een onderneming moet
kunnen aantonen dat er op interne leningen tussen
gelijkwaardige partijen, met voorwaarden en
bepalingen die vergelijkbaar zijn met externe leningen,
een vergelijkbare rente rust.
Er is dus niet langer een match tussen die twee
rentetarieven. Terwijl dat wel het uitgangspunt is bij
een constructie met een renteswap. De swap
documentatie dient te worden beoordeeld om te
bekijken of dit risico bestaat.
Conclusie
Het verdient daarom aanbeveling om lenings- en
swapdocumentatie goed te bekijken en te
inventariseren welke gevolgen een mogelijke negatieve
referentierente kan hebben voor de verplichtingen van
partijen onder die documentatie. De negatieve
gevolgen van een negatieve referentierente kunnen
worden opgelost door het opnemen van een zero floor.
Bij renteswaps is het van belang om de verschillende
scenario’s vooraf goed door te nemen om verrassingen
te voorkomen.
Bij intra-groep leningen wordt ook dikwijls de
referentierente zoals de LIBOR of EURIBOR
gehanteerd. Indien er geen zero floor is opgenomen,
kan een kredietgever, zoals hierboven is opgemerkt, in
het geval van een negatieve referentierente niet meer
de volledige marge en de kostenopslag in rekening
brengen. Ook bij intra-groep leningen moet zodoende
rekening worden gehouden met een negatieve
referentierente om (fiscale) problemen te voorkomen.
Swaps
Een negatieve EURIBOR heeft ook gevolgen voor een
renteswap. De koper van een renteswap wil
bescherming tegen een stijgende rente. Bij een payer
swap wordt een vaste rente betaald en een variabele
rente ontvangen. Met de variabele rente die de koper
van swap ontvangt, kan de variabele rente op de lening
worden betaald en daarmee is het renterisico afgedekt.
Als de bank gaat corrigeren door het invoeren van
extra opslagen zoals een liquiditeitstoeslag, dan zijn
ook degenen die dachten dat ze via deze constructie
vaste rentelasten hadden, de dupe. Als er in de
leningsvoorwaarden zero floor is opgenomen, kan er
een mismatch ontstaan. De Euribor-rente die de klant in
de renteswap ontvangt is negatief (de klant moet dus
betalen) en de Euribor-rente die de klant betaalt in de
financiering is minimaal 0%.
Gevolgen van een negatieve LIBOR en/of EURIBOR voor leningen en renteswaps
3
HVG
Advocaten | Notarissen
Over HVG
Holland Van Gijzen Advocaten en Notarissen LLP
(HVG) is een toonaangevend advocaten- en
notarissenkantoor met hoogwaardige juridische
dienstverlening. Onze advocaten en (kandidaat-)
notarissen zijn actief op alle rechtsgebieden die
voor ondernemingen relevant zijn. Met vestigingen
in Amsterdam, Den Haag, Eindhoven, Rotterdam,
Utrecht, Brussel en New York zijn wij in staat u
passende oplossingen te bieden voor al uw
juridische vraagstukken. In Nederland heeft HVG
een strategische alliantie met Ernst & Young
Belastingadviseurs LLP.
Contactpersonen:
Jaap Vreugdenhil
T: +31 (0) 88 407 04 85
E: [email protected]
www.hvglaw.nl
Holland Van Gijzen Advocaten en Notarissen LLP
is een limited liability partnership opgericht naar
Lesley Milosevic
T: +31 (0) 88 407 20 55
E: [email protected]
het recht van Engeland en Wales met
registratienummer OC335658 en is in Nederland
geregistreerd bij de Kamer van Koophandel
Rotterdam onder nummer 24433164.
© 2015 Holland Van Gijzen Advocaten en
Notarissen LLP
Disclaimer
Deze publicatie is met grote zorgvuldigheid samengesteld.
Voor mogelijke onjuistheid en/of onvolledigheid van de hierin
verstrekte informatie aanvaardt HVG geen aansprakelijkheid,
evenmin kunnen aan de inhoud van deze publicatierechten
worden ontleend.
4
Gevolgen van een negatieve LIBOR en/of EURIBOR voor leningen en renteswaps

Vergelijkbare documenten