juni Quick-scan Getijdenenergie gemeente Borsele

Commentaren

Transcriptie

juni Quick-scan Getijdenenergie gemeente Borsele
!"
!
#!
%&&'
$
"
#
*
(
(
(
+
.
)
(
! ,
!
(
)
(
!
/
/
( )
)
(
)
)0
,
( /
-
-
! 1
2
(
,
)
( /
/
!
% %/3
-
!
)
)
97
3&
5&& +
)
/
+
4
4 ! ,
!
(
-
-
!
)
8
! , (
(
( :&&
)
-
-
5/6
5&
(
)
)
8
(
9 7
! ,
#
7
+
8! , (
)
53 :&
!
,
)
) !+
)
( )
))
9 8
*
)
;
/
,
)
8/
)
7
-
)
7
-
)
)
7
7
)
8!
-
)
(
)
-
-
( !
(
)
=
-
-
/
! 1
)
<
)
)0
8/
! ! ! (
(
!
!
/
)
(
!
.
5!
%!
:!
.
>
*
@ # 9 +
B!
3!
C
'!
*
.
*
)
9
A
19
@ -
"9
5
:
?
?
5&
55
5:
53
56
56
5D
:&
,
-
)
!)! !
-
7
/
)
/
/
-
F
)
)
)
)
)
8
! #
)
)
7
/
)
8
!
,
! .
(
(
-
)
+
-
(
(
/
(
!
!
.
!,
%&&B %&&6 (
$
5!
7
(
8!
! .
/
( +
53&
(
)
/ (
!
(
,
-
(
!
)
+
/
(
-
-
-
G
7
8G
A
1
(
/(
-
-
)
(
H
)
-
(
!
-
)
H
)
)
,
G
G
-
! ,
! 1
-
!
)
H
! 1
)
/
-
/
-
/ )
! #
)
-
!
.E>#.,.E
$.
II
5 ">
#1 *#E/ .EC>I".#$ E.#I+
#
I+#E +#" # "C1#>,#
C
E
.E#
#
.E > #E " #. #
* E
>
/
%&&B5
5
J
@
J
A
+
-
K/ #
, (
)
#
%
, (
)
+
-
)
A
(
---!(
-
,#>
K/
9/
E!*!
)
---!(
"
#
!
/
%&&&%!
,
)
!
!
(
%&&&!
.E>#.,.E
,
;
/! 1
53&
)
-
! ,
J
@
,
/
7
:3&
K
!)! ! )
!,
(
$.
) (
(
(
.
II
% "
#. #
-
>/ $
#E
! ,
!
!
(
)
-
!
#A#E.E
)
! ,
)
(
-
-
7 +"8! ,
1 @
.
%/5 4 8! ,
2
/
8
2
!
2
)
-
2
:/B B
7
5/D
))
-
!
)
(
!
>
C
.#
"
$.
II
: .E$
.#
*#
,# "
"E#>1#., * E ,#
## ,.#E" * E
+"
)
! #
1
1
(
$
B
!
)
(
! 1
)
-
!
)
)
!
-
7 (
-
8
-
/
(!
$
3
)
K
(
/
(
( !
,
)
(
5
(
%/3
/
!
>
C
.#
A
5%
%5
?
%&
5:
%&
5:
5?
"
>
$.
II
B ,.#@
#E .L,#
/ ,#
> " #. #
I
.> * E ,# ,.#@ #E
E, 1# @>
)
#E .E # # "
.L> +
>
)
%3& +/
-
/ ,.#@
$
+
+
#
"@
.E
!
:&& +
!1
5'3 +
)
!
#
!1
)
-
E
+"
+"
)
-
!1
-
)
)
J
+
)
/
)
-
)
(
)
-
-
!*
(
!
))
I
)
! ,
)
!.
J
/
( (
K!
(
-
-
!
#
(
,
(
)
)
-
(
)
(
)
! ,
/
-
)
! ! !
!)! !
/
-
(
1
(
(
)
-
)
-
! #
! 1
/
)
9
! +"
-
9/
!
)
)
! #
-
*
K
(
)
(
)
)
-
)
)
! ,
(
( ! #
/
!
!
>
C
.#
*
-
!#
-
)
!
-
)
)
(
/
( )
"
-
( !
>
C
.#
N %/3
N5
$.
II
3 ,#
.>$
M" *
E ,# " #. #
#
>
C
.#
$
>
C
.#
&
+
#
-
(
))
)
(
-
)
(
)
)
-
!
!, (
+
)
-
/
!
#
-
7
5% )
J K
/ ( )(! 56! 1
)
H
F
! # (
! , ( )
(
)
)
/
)(! 5D!
8
)
-
)
)
-
! , ( )
! .
9
-
9
/ ( $
:
K
J
!, (
)(
'!
K! ,
-
)
)
-
(
) ,
(
; -
(
)
/
J
:
))
!
)
5&
/
/
-
-
!
(
(
/ (
/ -
) :
!
-
9
(
)
)
(
. ;
/
(
(
-
/
;
! +
@
:
9
!
-
/
-
-
# (
-
9
:
(
)
) !
!
)
!
/ -
-
-
)
/ )
,#>
E
)
F
(
;
! ;
-
-
)
-
%
/
)
@@
II
(
) *
,
-
&.
/
+
;
)
#
7
#>
5 .E$
.#
8
*#
,
$.
II
'
C
,
#
# "C1#>,#/ .E"C1
+
A #C1E >
A #C1E >
)
(
-
)(
! ,
*
+
D/5
%
D/:
%/?
O
)
/
#*#
19
-
@ -
)
/
/
!
3
,
+
O .L,# "@I.">I." .E ,#E
A
@ )
(
.E * E #
+ 4
D3!%&&
%5!5&&
5%:!5&&
:6!6&&
- 5&
!
@ -
*
+ 4 %4
5&D'
635
%&!&&&
5::3
)
@1 E .E * E #
*
"9
,
-
+#"
#>.L
A1#,#E .E ,#
(
4
5/6
5/B
B/3
5/6
5&
'
%/D
'
+
.
-
J
A
)
19
@ -
"9
/
K 7
[email protected]"8! , (
:3 +! $
)
/
6
[email protected]"!
P%!&&&4 +/
!, ( (
(
(
-
#
! 1
E -O
C 9!
%
!
'
@@
II
,
[email protected]" (
(
)
)
/(
*
@ ! 1
)(
-
/ )
)
)
)
(
II
6 ,# [email protected]" *
#
#
E *# , E
9
9
@
+#
/ ".
I>
.#/
#C1 " ##E *
E
,
)
/
#
-
.
+!
1 (
2
)
,
)
$.
)
(
II
D +
(
'
)
)
%&
( -
)
9
!
! ,
-
!
"
"
##>, * E ##E *#E I . "O" ##
/
#
E,I.,.E * E ,# "
"E#>1#.,
!
3& +
5
-
/-
+
#
/ )(
(
)(
+
7
( $
9 !
5 +
)
9
5&
-
(
!
#
*#
4 8
-
#
! ; (
!# (
# 9
) ! .
5& +
5
-
+
D8
)
)
E
$.
7
!
#C
9 -
.E## ,
(-
# +.E, I
! ,
!, )
)
!
.E#
@@
II
@@
II
*
)
)
(
-
)
) ! A
)
B
(
I
*
@ )
)
(
(
*
#
/ (
9
!, (
F -
#
-
(
! ,
-
$
!
#
! $ #
!
#
9
)
-
)
! ,
)
(
!
7
$ # 8
/
-
)
K
-
(
)
!,
)
-
)
#
)
-
-
)
(
#
(
)
!#
9
)
)
!
)
! ,
)
(
!,
-
!
-
9
0
-
/ (
)
!
!,
(
-
)
9
! ,
5&
)
-
)
)
(
(
!
!
9
-
-
! 1
: 3
53
,
( )
/ )
B
))
)
,
! ;
(
/
)
!.
,
#
)
!
)
(
-
)
!
)
-
(
9
(
(
-
)
)
!
9
)
)
G
/
/
I
)
)
-
!
!
)
/
-
(
!
)
:&!
#, .L
$"* # .E
,
+
53
(
+
3& +
' +! ,
/
)
/
)
54'
7
)
P :!3&&
53 +
-
9
-
,
-
+" (
-
;
-
-
)
)
(
9
)
H
0 1
)
"
@ -
+
+
R#CE
% @
DB
+
! 1
)
!.
QQ
!
)
!,
)
4
(
#@
!
2
C
#>
4
)
! 1
)
!
-
)
( ) C
%
5&
)
:& +!
P '!&&&
(
)
!)! !
( (
!;
(
.
1
*
5&&& + 4
)
-
)
! ,
P &/&64 + 8! # B&&*/ :
!
)
(
2
)
!,
(
!,
!,
!
! ,
+
R
( R
,IC .# A " #E +.E,#E#
.# *#
P &/&B 4 +
P &/&? 4 +
P &/&D 4 +
P &/&?6 4 +
P &/&?6 4 +
P &/&?6 4 +
P &/&DD 4 +
P &/5&: 4 +
P &/&'3 4 +
P &/&?6 4 + RR
RR
#>#A#E #
)
# .L
,#E #E#
.#
(
)
)
P &/%&4 + ( ! , (
)
F
&-
)
/ (
)
2
!
,
1
.
R
R
F
P &/%&4 +
P &/&6 4 +
))
)
/
( !
#>
: "
@ .L
" *#
#>.L
A.E 1I."1 I,#>.L
A 4 .E,I"
.##>/ ; A#>.L
A
#, .L
$"* # .E
! 3
,
(
-
/
J
-
-
)
GK
)
)
7
,
-
!
!+ (
! , (
)
-
))
8
# 9 7
+
;
/
-
8! 1
-
)
(
)
-
)
9
)(
! @
( (
(
)
(
7
(
/
7
(
8
-
!
!
-
)
*
-
! +
!
( /
)
)
(
-
)
0
/
)
/
(
(
9
/
(
!
)
(
(
)
)
(
-
)
:
(
/
/
)
@ N S 2η 2ρ 2
! ;
)
/
!,
-
!
)
2
-
/
3
2
-
)
2
@N
(
)
-
!
!;
,
/ /
)
-
!
)
-
8/
)
,
-
(
!
/ )
4
3
!
/(
2
)
/ηN
)
%
%/3
! #
!
/ρN
N
/
!
N
4
( !#
))
)
)
/
!
C
EC>I".#
+
-
-
,
%&
1
( /
" (
2
)
:
(
/
-
%
%/3
4
( /
( !
)
)
/
)
(
!
/
!
))
*
)
)
-
!
,
)
! ,
! ,
/
)
)
)
2
!
1
)0
/(
-
,
+
(
)
)
!
<
(
/
9
!# -
)
(
-
)
)
))
)
(
)
)
-
)
(
/
(
!
/ -
(
(
) (
-
-
/+
(
- (
)
/
! ,
-
! 1
-
!
(
)
(
)
! E
.
-
)
-
/
# 9
)
!1 )
(
/ - )
! +
-
)
-
! 1
)
)
)) !
)
4
-
/ -
)
!
+"
-
(
)
-
! +
/(
!
"
C
EC>I".#
"
*
,
"
/
-
9
9
T
)
9) 9 )
)
)
9
K!
" -
9 9
9 )
9 )
C
+
+
.
, 9
+
.
C
9
o +
o
o +
'
/
)
@
9
8
!
J
+
T
)
9
E
G
) )
)
G
G
G
/
-
9
-
G
G
9
K
7
P 2/224 + !
%3U
)
8G
G
-
2
-
9) 7
- G
%3U
8G
9G
-
9
G
9
9
) 9
'
H
9
9
9- )
9
)
/
97
8/ -
G
C
9
C
9
+
, 9
, 9
1
"
*
K!
!
2
/
7
J +
) 9
9) 9
9/
J ) K
-
H
4
9
4
C
)
"
9
@ -
- )
) 9
9
G
E
G
9
E
9
)
)
G
P&/&B4 +
P&/&?4 +
PG4 +
P&/&D4 +
---!)
! 4
2!
---!
#
!
.L
>
#
.
!
C
C
)
)
QQ
;
)
)
(
-
#
)
!
! 1
!
-
#
(
! "9
-
!1
1
! E
[email protected]
$
!
'
"(
"# $ %#
)(
""
&
#(
*
+
,
,
'
!
!
,((
*.
/"0
+
1
2'
3
4
$
'
'
5
/(
6
6
+
4
2
07
6
6
+
0
+
4
!
8
9
0
7
-
+
C
2
!
)
%&
%/3
4 ! 1
/
(
)
$
-
.L
>
#
!
#
>
#
>
!
!
"
-
(
1
(
3 5&
:&
)
(
-
9! ;
/
))
3 5& +! #
53& +
!
(
!
,
!
(
-
!
$.
II
C!
?
,#
"
.E
1
O* E 1#
#E
.E## .E
I".E#""
I
E
)
! 1
I
( ! 1
(
-
! 1
!
"
$.
II
5& .,## 1
E"
I>L##/
#
EE#E *#E I . C E"
IC .#
# +
+.#>
%
.L
>
#
1
)
/
-
V
)
- ! ,
)
-
! ,
(
1
,
)
! 1
I
!
! 1
9
-
(
(
-
(
)
))
# (
(
!
-
(
-
(
(
(
!
-
-
! #
! *
-
! 1
)
I
(
(
!
,!
,
" , 19
9
)
" , 19
%
)
9
!1
$.
II
5
.,#> * E "
, 1O,
! ;
3&& +
5 5&!
(
-
-
9
53
!
!
#!
(
*.". E
'
.L
>
#
Dear Elske,
Thank you for the information on your proposed site. If possible, we need to know the water velocity that the
site reaches. The water velocity governs the economics and suitability of the technology to the location since
power is proportional to both the cross sectional area and velocity^3.
Our intention is to have a large scale prototype in test next year, 2007, in Orkney, Scotland. Production units
will follow this by the end of 2008. I do not think enough testing will have occurred before this period to
supply further units. Third party certification of products will take place with the most relevant body.
If you would still like me to continue then please let me know.
Best regards
Ralph Manchester
Senior Engineer
#!
1% ,
E
#
-
9
9
-
(
! #
)
)
%
! 1
!.
+
B 3
/
1% ,/
1
)
(
(
-
5&
!1
1% ,
!
(
-
)
( !
)
(
(
(
(
!,
!
/
Concept 23 April 2006 Kees Hulsbergen/Rob Steijn
Copyright Alkyon/H2iD
Spanning uit eb en vloed
Het principe van getij-energie is eenvoudig. Til je een emmer water op, dan kost je dat een zekere
hoeveelheid energie. Kiep je die emmer vervolgens om, dan kan met het omlaag stromende water een turbine
worden aangedreven, waarmee elektrische stroom wordt opgewekt. We doen het slim: optillen doen we niet
zelf, maar laten we over aan de maan.
Eb en vloed zijn zo oud als de maan. Zeeland heeft er zijn bestaan, zijn naam en zijn rijke verleden aan te
danken. Eeuwen geleden beschikten Zeeuwse havensteden reeds over speciale afsluitbare getijbekkens, zg.
houwen. Bij opkomend water liet men deze vollopen. Men sloot het bekken. Daarna wachtte men enige uren,
om ze bij laagwater te laten leegstromen onder invloed van de zwaartekracht. Zo werd getij-energie ingezet
wegens de uitschurende werking van het uitstromende water waarmee de toegangsgeulen van
wereldhavensteden zoals Middelburg op diepte bleven. Maar ook om er getijmolens mee aan te drijven.
Na de uitvinding van de roterende elektrische generator in 1866 door Siemens konden getijmolens (en vooral
gewone watermolens in beken en rivieren) worden gebruikt voor de opwekking van elektrische stroom in
waterkrachtcentrales. Ruim 18% van alle elektriciteit op de wereld wordt opgewekt met waterkracht.
Waterkracht is daarmee wereldwijd verreweg de belangrijkste en technisch meest geavanceerde vorm van
duurzame energie. De technologie is intussen zeer ver ontwikkeld en de turbines zijn zodanig verfijnd, dat
bijna 100% van het lokaal beschikbare (gestuwde) watervermogen wordt omgezet in elektrische energie.
.L
>
#
Precies een eeuw na Siemens’ baanbrekende innovatie werd in 1966 in Bretagne bij Saint Malo de
getijcentrale van de Rance feestelijk in gebruik gesteld. Kort daarna koos Frankrijk voor massale
kernenergie, waarna verdere expansie van getij-energie stopte. Maar de Rance centrale draait nog steeds.
Zijn stroom is goedkoper dan die van kolen, en is bovendien veel schoner. De Rance getijcentrale heeft een
vermogen van 240 MW, en is daarmee iets kleiner dan de kerncentrale Borsele.
De getijcentrale van de Rance bij Saint Malo, 240 MW. Rechts is een sluis voor plezierjachten. In de nabijheid zijn scheepjes
verankerd achter veiligheidslijnen.
Als wij in Nederland Franse stroom importeren, dan komt een klein deel daarvan dus uit het getij. Dat
kunnen wij in Zeeland zelf ook, en dit hoeft niet eens zo erg kostbaar te zijn, met dank aan de Deltawerken,
speciaal de Brouwersdam.
Het getijverschil bij de Rance is ongeveer 4 maal zo groot als bij de Brouwersdam. Maar het achterliggende
bassin, de Grevelingen, is met zijn oppervlak van 110 km2 precies 5 maal zo groot als het voormalige
estuarium van de Rance. Toch zou, onder normale omstandigheden, de getij-energie die we uit de
Grevelingen kunnen halen veel kostbaarder zijn dan bij de Rance, en wel vooral vanwege de veel langere en
daardoor duurdere dam die we zouden moeten aanleggen. Gelukkig ligt de Brouwersdam er al, vanwege de
veiligheid. Hij werd in 1971 gesloten. Erachter ligt het zoute Grevelingenmeer met een constant peil iets
onder NAP.
Bovendien: tegenwoordig realiseren we ons de nadelige effecten van de Deltawerken beter dan destijds
tijdens de bouw. Het afsluiten van de ooit zo dynamische getijdewateren heeft geleidelijk steeds grotere
problemen veroorzaakt. De breed gedragen nieuwe visie op het beheer van de Deltawateren houdt in: blijf
zorgen voor een gegarandeerd veiligheidsniveau tegen overstromingen, maar herstel waar mogelijk de
estuariene dynamiek. Voor de Brouwersdam betekent dit: maak er een opening in, en voorzie die
veiligheidshalve van een stormvloedkering.
Dus niet alleen de dam ligt er al, ook de benodigde opening met veiligheidsklep past naadloos in het
toekomstig beheer van de afgesloten Deltawateren.
Het enige dat dan nog extra nodig is voor het opwekken van elektriciteit zijn turbo-generatoren van het type
dat in de Rance gedurende de laatste 40 jaar reeds uitvoerig is getest en verbeterd. Alleen moet het ontwerp
van die turbines worden aangepast aan het wat gematigder getij in de Grevelingen. Globale berekeningen
tonen aan dat in het noordelijk sluitgat van de Brouwersdam een getijcentrale kan worden gebouwd
bestaande uit 90 turbines met een totaal vermogen van zo’n 60 MW. Hierbij treedt in de Grevelingen een
getijslag op van 1 m, tegen een oorspronkelijke getijslag van 2,5 m. Deze centrale levert voldoende
elektriciteit voor alle 80.000 inwoners van de eilanden Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland. Hierbij
.L
>
#
is uitgegaan van visvriendelijke turbines. De getijslag van 1 m is een eerste aanname. Een optimum kan
worden gevonden, eventueel met een seizoensafhankelijke getijslag, door alle stakeholders gezamenlijk, niet
alleen de duurzame energie.
Voor het definitieve ontwerp van de turbines zal, net zoals destijds het geval was bij de Rance, een
proefopstelling gewenst zijn die in een naburige sluis kan worden getest. De Flakkeese spuisluis in de
Grevelingendam (de oostelijke begrenzing van de Grevelingen) is door RWS aangegeven als zeer geschikte
kandidaat. Het ligt hierbij voor de hand om maximaal te profiteren van de Franse kennis en ervaring. De
Franse (verstelbare) turbinebladen kunnen vrijwel geheel worden gesloten, net als het diafragma van een
fototoestel. Weliswaar niet 100% waterdicht, maar wellicht toch zo dat de cruciale functie van een (relatief
kostbare) afzonderlijke stormvloedklep geheel kan worden overgenomen. De werking van deze mogelijkheid
(‘hoeveel lek treedt er op?’) kan in eerste instantie in de praktijk worden bestudeerd bij de Rance zelf.
Evenzeer ligt het voor de hand om de specifieke Russische ervaring erbij te betrekken. De Russische pionier
op het gebied van getij-energie, Bernshtein, zocht naar praktische methoden om het gigantische potentieel
van de Russische getijdewateren te exploiteren. Die bevinden zich vooral in noordelijke kuststreken. De
Franse bouwmethode van de afsluitdam in de Rance, die in situ was uitgevoerd, achtte hij daarvoor
ongeschikt. Bernshtein combineerde daarom de revolutionaire Franse turbinetechniek (de ‘bulbturbine’, met
de generator in een gestroomlijnd stalen omhulsel onder water) bewust met het door hem bewonderde
Nederlandse technische hoogstandje van de drijvende betonnen afsluitcaissons, ook toegepast bij het
noordelijke sluitgat van Brouwersdam. Het resultaat was het pilotproject Kislaya Guba bij Murmansk, met
groot succes in werking sinds 1968.
Bernshtein’s pilotproject Kislaya Guba bij Murmansk (1968)
Bernshtein monteerde een enkele Franse bulbturbine met een vermogen van 440 kW in een caisson lang 36
m, breed 18 m en hoog 15 m. De plaatselijke getijslag bedraagt 1,5 tot 3 m en is dus vrijwel gelijk aan de
omstandigheden bij de Brouwersdam.
Als we aan een toekomstige getijcentrale in de Brouwersdam denken, dan moge uit het voorgaande duidelijk
zijn dat we hier bepaald geen utopistisch beeld voor ogen hebben. Men kan zich eerder afvragen waarom hij
nog niet staat te draaien, gegeven het feit dat de benodigde techniek al 40 jaar bestaat, terwijl bovendien een
.L
>
#
cruciaal onderdeel, het drijvende afsluitbare caisson, nota bene door Nederlandse technici zelf tot
ontwikkeling werd gebracht. Dit, terwijl in de afgelopen decennia waterbouwkundig Nederland zich ook nog
eens vruchteloos afvroeg waarom onze voortreffelijke Deltawerken toch zo slecht hun weg vonden naar het
buitenland. De crux zit hem in een overbekende innovatietruc: gebruik hetzelfde product voor een totaal
andere functie. In dit geval: ‘niet om het tij te keren, maar om ervan te profiteren’.
Zo’n gedachtensprong is niet eens zo moeilijk. Men hoeft zich alleen maar te realiseren dat een elektrische
waterpomp, duizendvoudig gebruikt om Nederland droog te houden, met een simpele schakelaar kan worden
omgetoverd in een turbogenerator. In feite is de bulbturbine van de Rance speciaal bedacht en ontworpen om
beurtelings te turbineren en te pompen. Dit laatste alleen bij gering waterstandsverschil omstreeks de
kentering, om zo de elektriciteitsproductie te optimaliseren.
In de vorige eeuw zijn in Nederland overigens diverse studies uitgevoerd om na te gaan of in de
Nederlandse, vooral de Zeeuwse, getijdewateren energie zou kunnen worden gewonnen. Daarbij werd ook
expliciet verwezen naar de Rance. Steeds was het oordeel dat het technisch wel kon, maar economisch niet.
Kolen bleken een goedkopere bron. Sinds de laatste papieren exercities in de jaren ’70 van de vorige eeuw is
er heel veel veranderd. Dankzij de Deltawerken hebben we een halve eeuw na de watersnoodramp nu niet
alleen de beschikking over drijvende caissons, maar ook over dammen die estuaria afsluiten. En als klap op
de vuurpijl de sterke ecologische wens om daar weer gaten in te maken. Nu nog turbines erin, en we
beschikken niet alleen over onze eigen regionale duurzame energie, maar ook over een bij uitstek Nederlands
duurzaam exportproduct.
Schets van de Grevelingen met getijcentrale in het noordelijk deel van de Brouwersdam, met nog diverse andere voorzieningen aan
de buitenzijde van de dam.
Naar de kosten van de bedoelde getijcentrale in de Brouwersdam is een schatting gemaakt op basis van
redelijke aannamen. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat ‘het gat’ in de Brouwersdam inclusief een
stormvloedkering niet voor rekening van de getijcentrale komt. Voor de getijcentrale ‘sec’ is een investering
nodig voor de caissons, de turbogeneratoren en diversen van zo’n 230 miljoen Euro. Als annuiteit over 50
jaar, en met een ‘groene’ rente van 4% kost dit 4,8% per jaar. Voor reparatie, onderhoud en bedrijfsvoering
kan worden gerekend met nog eens 1% per jaar, wat ruim is vergeleken met de kosten bij de Rance. In totaal
zijn de jaarlijkse kosten van de elektriciteitsopwekking dan 5,8% per jaar, ofwel 13,5 miljoen Euro per jaar.
.L
>
#
Als we dit afzetten tegen de jaarlijkse productie van zo’n 137 miljoen kWh, dan volgt een indicatie van nog
geen 10 eurocent per kWh aan productiekosten.
Zou de getijcentrale moeten worden gebouwd in het maagdelijke Brouwershavense Gat, dan zouden we met
een veelvoud van deze kosten moeten rekenen, waarschijnlijk wel met een factor 5 of meer.
-o-o-
!
.L
>
#
"
.L
>
#
#
.L
>
#
$
.L
>
#
$!
19
,
+
+
19
+
+
/
7
+ +8! $
%&&%
9
-
$.
! !
+ +(
55
! 1
+
( /-
55 1# +1
>#
.>
(
*
)
5/%3
1
9
##
!
(
)
(
6
-
!
E ##E "[email protected]
9
! ;
/)
)
)
(
-
9
:
19
! #
(
19
1
)
-
!
)
+1##> "O"
9
(
)
7
W : 4 8! ,
)
II
;- /
/- )
)
4
/
%& +
)
(
)
:/%&
!
:
P 5&&!&&&
4
/
!
)
)
-
!
!
#
1
" X /
(
!
-
!
(
,
! 1
-
A
-
-
C
F
)
C
! 1
!
.
!1
(
(
(
5?6D
-
6
,
-
!
)
(
(
!#
-
(
)
!
-
/
!
)
!
%
.L
>
#
*
)
Y/
(
2
(
+
+
)
!I
) )
E
-
)
)0
-
)
(
-
!
!
-
)
-
(
(
(
(
)
!;
)
)
G
(
(
)
)
)
)
)
I
)) !
G ,
-
(
(
)
G
)
)
)
)
G
G
)
(
)
G
9
-
!+ -
! ! !
/ (
-
G ,
!
.
.
1
+
/
( !
G
-
A
1
))
!
)
/
-
/
-
)
)
-
/
+ (
;
(
!
)
(
-
! ! !
/
-
/
!
/(
)
'
!
.L
>
#
$
(
5%
%5
%&
5:
%&
.
-
?
(
5:
5?
! 1
K
!
.L
>
#
,
J
(
K-
)
!
(
-
N %/3
N5
.L
>
#
,
K
.L
>
#
!
.
#
-
!
$
.L
>
#
!
.L
>
#