W-0702-0010

Commentaren

Transcriptie

W-0702-0010
Wijzigingsvoorstel op
Aquo-Lex
Begrippen uit diverse bronnen
Indiener
IDsW
Datum
17-04-2007
Versie
1.0 Definitief
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Documentbeheer
Wijzigingshistorie
Datum
Auteur
Versie
17-04-2007
H-J. Lekkerkerk
0.1c
Wijziging
Reviewers
Naam
Functie
Distributie
Exemplaar
Naam
Locatie
1
2
3
Documenten / Bronnen
Bronnen:
1. Richtlijn voor het opstellen van een wijzigingsvoorstel op AquoLex, IDsW, maart 2006
2. Website www.waterbodem.nl
3. Website www.scheldenet.be / www.scheldenet.nl
4. Website www.proses2010.nl
5. Website www.schielandendekrimpenerwaard.nl
6. Website www.joebattsarm.com
7. Website www.lenntech.nl
8. Website www.bodemdata.nl
9. Website www.delta-wateren.nl
10. Ooibos – wilgen en populieren langs rivieren, RIZA rapport 97.029, RIZA, 1997
11. Oeverplanten – over eigenschappen en toepassingen in het waterbeheer, RIZA rapport
96.001, RIZA, 1996
12. Morfologie Natuurlijk, RIZA, 1999
13. AquoLex versie 3, IDsW, december 2006
17-04-07
2 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Inhoudsopgave
DOCUMENTBEHEER
2
HANDLEIDING BIJ HET LEZEN VAN DIT RFC
4
MOTIVATIE
5
AANLEIDING
BUSINESS CASE
5
5
WIJZIGINGSVOORSTEL
6
NIEUWE BEGRIPPEN
GEWIJZIGDE BEGRIPPEN
VERVALLEN BEGRIPPEN
6
6
123
17-04-07
3 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Handleiding bij het lezen van dit RfC
“Dit document is opgebouwd volgens de IDsW richtlijn: ‘Richtlijn voor het opstellen van een
wijzigingsvoorstel op het Logisch Model Aquo’”.
17-04-07
4 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Motivatie
Aanleiding
Achtergrond
IDsW wil met Aquo-lex een zo compleet mogelijk woordenboek beschikbaar stellen voor haar
gebruikers. Vanuit die optiek is IDsW constant op zoek naar aanvullingen op de bestaande
woordenlijsten. De laatste tijd ontving IDsW een aantal tips van gebruikers omtrent op het internet
gepubliceerde woordenlijsten waarin zich voor het waterbeheer relevante begrippen bevonden.
Op basis van deze ‘tips’ heeft IDsW een wat grondiger zoekactie uitgevoerd waarbij een aantal
aanvullende begrippenlijsten zijn tegengekomen die eveneens relevante begrippen bevatten.
Business Case
Voordelen nieuwe definities
Door deze uitbreiding wordt de dekking van Aquo-lex beter over meerdere beleidsterreinen. Nieuwe
beleidsterreinen als gevolg van dit wijzigingsvoorstel zijn scheepvaart en visserij en in mindere mate
ecologie en water(proces) techniek.
Afbakening
Bij de zoekactie is de afbakening bepaald door de werkprocessen van de IDsW partners. Zodoende
zijn er bijvoorbeeld wel scheepvaart gerelateerde begrippen opgenomen maar weinig scheepsbouw
gerelateerde begrippen. Het is bijvoorbeeld voor het waterbeheer minder relevant dat er vijf typen
scheepsroeren bestaan. Het is echter wel relevant dat er meerdere scheepstypen voorkomen.
Impact
Het gaat hier om de opname van nieuwe begrippen; er worden geen begrippen gewijzigd of
verwijderd. Als gevolg daarvan gaat het hier om een wijzigingsvoorstel met een kleine impact.
17-04-07
5 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Wijzigingsvoorstel
Gewijzigde begrippen
Er worden geen bestaande begrippen gewijzigd als gevolg van dit wijzigingsvoorstel.
Nieuwe begrippen
www.lenntech.nl
De navolgende begrippen zijn toegevoegd vanuit de website www.lenntech.nl
Begrip
Abrasie
Absoluutheid
Actief kool
Actieve groepen
Adenovirussen
Affiniteit
Agglomeratie
17-04-07
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Het tegen elkaar aanwrijven van het ene deeltje Uiteindelijk kunnen de deeltjes hierdoor afgebroeken
tegen het andere in een filtermedium of een
worden.
ionenuitwisslingsbed.
De microgrootte van een filter
Het duidt erop dat elk deeltje dat groter is dan een
bepaalde grootte, op het filter achterblijft.
Dit is het meest gebruikte adsorptiemedium, dat Het heeft een heel erg poreuze structuur en wordt vaak
geproduceerd wordt door koolstofbevattende
gebruikt om organische materie en opgeloste gassen uit
stoffen of celluloselagen zonder lucht te
het water te verwijderen. Het ziet er hetzelfde uit als kool
verhitten.
of turf. Het is beschikbaar in de vorm van korrels, poeder
of blokken. In poedervorm heeft het de grootste
adsorptiecapaciteit.
Ionen die stevig vastgemaakt zijn op de matrijs Iedere actieve groep moet altijd een ion met een
van een ionenuitwisselaar.
tegengestelde lading naast zich hebben.
Virussen met een dubbele DNAstreng
Ze infecteren in de eerste plaats kinderen en veroorzaken
luchtweginfecties als kroep en bronchitis, longontsteking,
ooginfecties en gastroenteritis. Mensen met een
slechtwerkend immuunsysteem krijgen vaak last van de
ernstiger symptomen van deze infectie. Er zijn 49
virussen bekend. De virussen worden allen overgedragen
door middel van direct contact, en uitgescheiden via de
ontlasting. Een aantal wordt via het water overgedragen.
Niet alle besmette personen vertonen symptomen en het
kan jaren duren voordat het virus actief wordt.
Adenovirussen zijn minder gevoelig voor behandeling met
chemische of fysische desinfectiemiddelen of een
verandering van pH. Hierdoor kunnen ze gedurende
langere tijd overleven buiten het lichaam van een
gastheer.
De scherpte waarmee een ionenuitwisselaar een De affiniteit wordt sterk beïnvloed door de concentratie
contra-ion oppakt en vasthoudt.
elektrolyt dat om de ionenuitwisselaar heen zit.
Een proces waarbij kleinere deeltjes samen
worden gevoegd om een grotere massa te
6 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
attrition
Absolute
Activated coal
Active groups
Affinity
Agglomeration
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Aliquot
Amebiase
Anion
Anode
Anorganische chemicaliën
Aromaten
Atoom
Atoomgetal
Base
Behandelingsinstallatie
Beluchte lagune
Beschikbaar chloor
17-04-07
amoebe dysenterie
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
vormen.
Een gemeten deel van monster dat gebruikt
wordt voor een analyse.
Ziekte veroorzaakt door Entamoeba hystolica
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Een of meer aliquots vormen een monster.
Aliquot
Jaarlijks vinden zo’n 100000 mensen de dood als gevolg
van amebiase. In veel gevallen wordt geen melding
gemaakt van de ziekte. De symptomen kunnen mild zijn,
zoals buikpijn. Ernstiger symptomen van de ziekte zijn
koorts, rillingen en bloederige diarree. De ziekte kan zich
via het bloed verspreiden naar andere organen, waarbij
abcessen ontstaan in de lever, longen of hersenen.
Drinkwaterbehandeling, riolering en behandeling van het
rioolwater en een goede persoonlijk hygiëne en hygiëne
bij de bereiding van voedsel kunnen verspreiding van de
ziekte tegengaan.
Een negatief geladen ion dat voortkomt uit de
distantiëring van zouten, zuren of basen in
oplossing.
Een deel van de elektrolyse waar een metaal als Op schepen kleine zinken plaatjes die corrosie
een kation in een oplossing komt, terwijl het een tegengaan.
gelijkwaardig aantal elektronen achterlaat om
overgebracht te worden naar een opposietelektrode, een kathode genaamd.
Chemische stoffen van minerale origine, in ieder
geval hebben ze niet als basis een
koolstofstructuur.
Een type koolwaterstof dat een ringstructuur
heeft, zoals benzeen of tolueen. Ze zitten
bijvoorbeeld in benzine.
Het kleinste deeltje materie dat voor elk element Het zijn de bouwstenen van alle materie.
uniek is.
en specifiek getal dat voor elk element anders is,
gelijkwaardig aan het aantal protonen in de kern
van ieder atoom.
Een alkaline stof, die een pH heeft die hoger is
dan 7,5.
Een installatie die gebruikt wordt om afvalwater
te behandelen voordat het in het milieu wordt
geloosd.
Een waterbehandelingsbasin dat de biologische
decompositie van organisch afval versnelt door
de groei en activiteit van bacteriën te stimuleren,
die verantwoordelijk zijn voor de afbraak.
Een maat voor de hoeveelheid chloor die
beschikbaar is in gechloreerde kalk,
hypochloride stoffen en andere materialen.
7 van 123
Anion
Anode
Anorganic chemicals
Aromatics
Atom
Atomic number
Base
Treatment plant
Aerated lagoon
Available chlorine
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Bicarbonaten
Zouten die het anion HCO3- bevatten
Wanneer een zuur wordt toegevoegd, breekt het ion in
H2O en CO2, en gedraagt zich als een buffer.
Binder
Chemicaliën die korte vezels bijeenhouden in
Binder
een cartridge-filter.
Populatie van verschillende micro-organismen,
Biofilm
gevangen in een laag van slijm en
uitscheidingsproducten, die vastgemaakt zit aan
een oppervlak.
Geactiveerde koolstof dat de microbiologische
Biologically activated
carbon
groei actief bevordert, om de degradatie van
organische stoffen die geabsorbeerd zijn in de
poriën en op het oppervlak van de koolstof.
Verontreinigingen die verteerd kunnen worden
Biodegradable
onder natuurlijke omstandigheden.
pollutants
De hoeveelheid opgeloste zuurstof die binnen 5
BOD5
dagen geconsumeerd wordt door bacteriën die
de biologische afbraak van organisch materiaal
uitvoeren.
Vertering van complexe organische materialen
Biological oxidation
door micro-organismen door middel van oxidatie.
Het gebruik van levende organismen om de
Biomonitoring
geschiktheid van effluent te testen om het te
kunnen lozen en om de kwaliteit van het
ontvangende water na ontvangst te testen.
De biologische behandeling van afvalwater en
Bioremediation
slib, door de afbraak van organische stoffen en
koolwaterstoffen tot koolstofdioxide en water te
veroorzaken.
Omzetting van een stof in andere stoffen bij
hiertoe behoort ook biodegradatie.
Biotransformation
organisme
Elke plaats op een filtermedium waar vloeistoffen
Blind spots
niet doorheen kunnen stromen.
Toevoeging van chloor aan water totdat er
Breakpoint chlorination
genoeg chloor aanwezig is voor de desinfectie
van water.
Een stof die reageert met zuurstof of hydroxylBuffer
ionen in een oplossing, om te voorkomen dat de
pH verandert.
Tube settler
Een apparaat dat bundels buisjes gebruikt om
vaste stoffen in het water te laten bezinken zodat
ze door middel van slib verwijderd kunnen
worden.
Een chemicalie dat veelvuldig wordt gebruikt
bijvoorbeeld in zwembaden en waterzuiveringsinstallaties. Calcium hypo chlorite
voor de desinfectie van water
Het is vooral bruikbaar omdat het een stabiel, droog
poeder is en in tabletvorm geproduceerd kan worden.
Biofilm
Biologisch actieve koolstof
Biologisch afbreekbare
verontreinigingen
Biologisch zuurstofverbruik 5
dagen
Biologische oxidatie
Biomonitoring
Bioremediatie
Biotransformatie
Blinde vlekken
Breekpuntschlorering
Buffer
Buisbezinker
Calciumhypochloriet
17-04-07
BZV5
8 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Bicarbonates
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Campylobacter bacterie
Bacterie die gevonden wordt in dieren en
campylobacteriose kan veroorzaken
Campylobacteriose
Ernstige vorm van diarree gevormd door een
infectie van de dunne darm die wereldwijd
voorkomt en wordt veroorzaakt door de
Campylobacter bacterie
Capillaire activiteit
Water dat op een bepaald punt hoger komt dan
dat deel van het oppervlak dat niet in contact is
met een vast oppervlak.
Membranen met de dikte van een menselijke
haar
Wegwerpfilterapparaat dat een filtergrootte heeft
van 0,1 tot 100 micron.
Een delingsproces, dat centrifugale kracht
gebruikt om de versnelde bezinking van deeltjes
in een vaste stof- / vloeistofmengsel te
bevorderen.
Organische stoffen die de mogelijkheid hebben
om ionen uit hun wateroplossingen te trekken en
in oplosbare complexen om te zetten.
Een chemisch complex dat uit chloor en
ammoniak bestaat.
Dieren zoals vogels (kippen), runderen, varkens, honden,
katten schildpadden en zelfs vliegen. De bacterie wordt
gezien als de belangrijkste veroorzaker wereldwijd van
bacteriële diarree
Mensen komen met de bacterie in aanraking door het
eten van besmet voedsel en drinken van besmet water. In
ontwikkelingslanden wordt de ziekte vooral gevonden bij
kinderen tot 5 jaar en jongvolwassenen. De bacterie
scheidt giftige stoffen uit die het darmslijmvlies aantasten.
Symptomen van de infectie zijn diarree (met bloed en
slijm), buikpijn, koorts, misselijkheid en overgeven. Op de
lange termijn kunnen mensen ernstiger ziektes
ontwikkelen als meningitis, hepatitis, pancreatitis,
spontane abortus, arthritis en het Guillain-Barré syndroom
(een zenuwziekte). Sterfte als gevolg van
campylobacteriose komt zelden voor. Jonge kinderen,
ouderen en mensen met AIDS zijn extra gevoelig voor
deze ziekte. Veel mensen die besmet zijn vertonen geen
symptomen. Een goede persoonlijke- en voedselhygiëne
en veilig drinkwater voorkomen besmetting. Een infectie
met Campylobacter kan behandeld worden met
antibiotica. Er zijn echter gevallen bekend waarbij
Campylobacter resistent bleek te zijn tegen antibiotica.
Het is dus beter om besmetting te voorkomen.
Dit wordt veroorzaakt door adhesie, cohesie en
Capillary action
oppervlaktespanning waar het water de vaste stof raakt.
Capillaire membranen
Cartridge filter
Centrifugatie
Chelaterende stoffen
Chlooraminen
Chloorcontact ruimte
17-04-07
Synoniem
Afkorting
gebruikt voor Omgekeerde Osmose, nanofiltratie,
ultrafiltratie en microfiltratie.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Cappilary mebranes
Cartridge filter
Centrufigation
Chelating agents
Het wordt gebruikt als een waterdesinfecteerder in
Chloramines
openbare watergelegenheden, zoals zwembaden. Men
gebruikt hier chlooraminen in plaats van chloor, omdat
chloor in combinatie met organische stoffen gevaarlijke
reactieproducten kan vormen. Chlooraminen komen in
verschillende vormen voor, afhankelijk van de fysische en
chemische eigenschappen van het water.
Het deel van de waterbehandelingsfabriek waar
Chlorine-contact
9 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Cholera
Coagulatie
Concentraat
Concentratieproces
Consumptief watergebruik
Consumptief watergebruik
Contacttijd
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
het effluent met chloor wordt gedesinfecteerd.
Een waterzuiveringsproces waarbij chloor voor
desinfectie aan water wordt toegevoegd, om de
aanwezige micro-organismen te controleren.
Acute diarreeachtige ziekte die veroorzaakt
wordt door een infectie van de darmen met de
bacterie Vibrio cholera
Chlorering
Chronische bloedarmoede
Afkorting
anemia
Bloedarmoede ontstaat wanneer rode
bloedcellen niet genoeg zuurstof transporteren
naar de lichaamsweefsels
Het wordt ook gebruikt bij de oxidatie van onzuivere
stoffen in het water.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
chamber
Chlorination
Deze bacterie kan in het lichaam terechtkomen door het
drinken van water of eten van voedsel dat besmet is.
Water kan besmet worden via de faeces en het braaksel
van een geïnfecteerd persoon. Cholerabacteriën komen
ook voor in brak water en kustwateren en in de
schelpdieren die daarin voorkomen. Vaak is de infectie
niet ernstig en zijn er geen of weinig symptomen. Soms
zijn de symptomen zeer ernstig, vooral bij ondervoede
mensen. Men krijgt last van waterige diarree, overgeven
en beenkrampen. Het lichaam verliest hierbij veel vocht,
waardoor uitdroging en shock kunnen plaatsvinden.
Zonder behandeling gaat men binnen een paar uur dood.
Bloedarmoede komt wereldwijd veel voor. De
belangrijkste oorzaak is een tekort aan ijzer.
Verscheidene ziektes die door water verspreid worden
dragen bij aan ijzertekort, hiertoe behoren malaria,
schistosomosiasis en mijnworm. Bloedarmoede komt
vooral voor in ontwikkelingslanden. Bloedarmoede kan
onder de gehele bevolking voorkomen. Zwangere
vrouwen en jonge kinderen zijn het meest gevoelig. Bij de
milde vorm van bloedarmoede zijn geen symptomen. De
zwaardere vorm zorgt echter voor symptomen als
vermoeidheid, duizeligheid en sufheid. De huid wordt
bleek en ook de lippen, tong, nagelbedden en adertjes in
het wit van het oog verliezen kleur. Bloedarmoede kan
ook veroorzaakt worden door zwaar bloedverlies,
bijvoorbeeld als gevolg van diarree, dat veroorzaakt wordt
door waterovergedragen ziektes.
Dit gebeurt via de neutralisatie van ladingen.
Coagulation
Destabilisatie van colloïde deeltjes door de
toevoeging van een reactief chemicalie, een
coagulant genoemd.
De totaliteit van verschillende stoffen die na
filtratie in een filtermedium achterblijven.
Het proces waarbij het aantal deeltjes per
dit gebeurt doorgaans door het verdampen van de
volume-eenheid van een oplossing vergroot
vloeistof.
wordt
Water dat weggevoerd wordt van de beschikbare
voorraad en niet wordt teruggevoerd in het
watersysteem
water dat gebruikt wordt in de industrie,
landbouw en voedselbereiding.
De periode dat een stof in contact komt met een
10 van 123
Concentrate
Concentration process
Consumptive water use
Consumptive water use
Contact time
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Conventionele rioolsystemen
Cryptosporidiose
Cryptosporidium
17-04-07
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
vloeistof, voordat het via filtratie of chemische
verandering verwijderd wordt.
Systemen die traditioneel gebruikt werden om
gemeentelijk afvalwater te verzamelen in
zwaartekrachtriolen en te vervoeren naar een
centrale primaire of secundaire
behandelingsinstallatie, voordat het geloosd
werd op oppervlaktewater.
Ziekte veroorzaakt door cryptosporidium
kleine parasieten die de ademhalingswegen en
het spijsverteringsstelsel van gewervelden
infecteren
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Conventional sewer
systems
De symptomen van Cryptosporidiose zijn waterige
diarree, misselijkheid, buikkrampen, gewichtsverlies,
overgeven en lichte koorts. Mensen met een verlaagde
weerstand of een slecht werkend immuunsysteem zijn
gevoelig voor infecties met Cryptosporidium. Bij hen kan
een infectie resulteren in hevige uitdroging en sterfte. Er
bestaan nog geen medicijnen om cryptosporidiosis te
behandelen. Cryptosporidium oocysten zijn alom
vertegenwoordigd in waterige milieus. Ze komen vooral
voor in oppervlaktewateren. Bij 1 tot 4% van de mensen
in Europa met buikgriep blijkt Cryptosporidium voor te
komen. Voor de rest van de wereld ligt dit tussen 3-20%.
De meeste uitbraken van Cryptosporidiose worden in
verband gebracht met vervuild drinkwater en zwembaden
en recreationeel water.
Er zijn verschillende leden van de Cryptosporidium
familie beschreven. Cryptosporidium parvum veroorzaakt
bij mensen infecties. In 1976 werden de eerste gevallen
van cryptosporidiosis bekend. Cryptosporidium behoort
wereldwijd tot een van de meest voorkomende intestinale
ziekteverwekkers. Andere cryptosporidium soorten
worden ook gevonden in vee en veroorzaken bij een groot
aantal zoogdieren infecties. Cryptosporidium verblijft in de
darmen van geïnfecteerde personen. Het wordt via de
ontlasting uitgescheiden in de vorm van oocysten.
Oocysten hebben een dikke celwand, een ronde vorm en
een grootte van 3-6 µm. Besmettingen met
cryptosporidium vinden voornamelijk plaats door het
drinken van besmet water en contact met vee. De kans
op infectie is zeer hoog, bij het binnenkrijgen van een
oocyst kan al infectie plaatsvinden. Als oocyst is
Cryptosporidium beschermt tegen de meeste gangbare
desinfectiemiddelen. UV lampen en ozon zijn het meest
effectief in het doden van cryptosporidium oocysten. Om
besmetting met Cryptosporidium via het drinkwater te
voorkomen, moet men ervoor zorgen dat afvalwater,
voornamelijk rioolwater behandeld wordt alvorens het
wordt geloosd. Bij de drinkwaterbereiding zorgen een
goede behandeling van het drinkwater door middel van
11 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Culturele eutrofiëring
Damp
De-alkalinisatie
Decarbonisatie
Decompositie
Deeltjesgrootte
Deeltjeslading
Defluorisatie
De-ionisatie
Demineralisatie
Demping
Desinfecteerders
Desinfectie
Detentietijd
Diarree
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Daling van het zuurstofgehalte in het water, dat
ernstige gevolgen heeft voor het waterleven
De periode dat een filter gebruikt kan worden
voordat het schoongemaakt moet worden.
De gasvormige fase van bepaalde stoffen, zoals
water
Elk proces dat gebruikt wordt om de alkaliniteit
van water te verlagen.
Het proces waarbij koolstofdioxide uit water
wordt verwijderd
De afbraak van organisch materiaal door
bacteriën en schimmels, om de chemische
structuur en het fysische uiterlijk van het
materiaal te veranderen.
De grootte van een deeltje, bepaald door de
kleinste dimensie, bijvoorbeeld de diameter
Het gewicht van deeltjes per eenheid volume
water.
De verwijdering van fluoride uit drinkwater om
beschadigingen aan het gebit te voorkomen.
Een proces dat ertoe dient om alle geïoniseerde
stoffen uit een oplossing te verwijderen.
Cyclus
Demiwater
Afkorting
Gedemineraliseerd
water
Processen die mineralen uit het water
verwijderen
Water dat is behandeld om verontreiniging-,
mineraal- en zoutvrij te zijn.
Het proces waarbij de concentratie van een
bepaald mengsel over een bepaalde tijd
afneemt.
Vloeistoffen of gassen om filters, pijpleidingen,
systemen en dergelijke te desinfecteren.
Het zuiveren van vloeistoffen en oppervlakken
van verontreinigingen.
filtratie en coagulatie ervoor dat Cryptosporidium wordt
verwijderd.
deze daling wordt veroorzaakt door mensen.
Dit is vaak inclusief de tijd die nodig is voor het
schoonmaken.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Cultural eutrophication |
artificial eutrophication
Cycle
Vapour
Dealkalinisation
hierbij wordt gebruik gemaakt van contacttorens of
luchtschrobbers.
Decomposition
Het wordt meestal uitgedrukt in micron maten.
Particle size
Particulate loading
Defluoridation
Het meest gebruikte proces is het uitwisselingsproces
waarbij kationen en anionen afzonderlijk van elkaar
worden verwijderd.
meestal wordt deze term alleen gebruikt voor
ionenuitwisselingsprocessen.
Deionisation
Demineralisation
Demiwater
Dit kan plaatsvinden door middel van absorptie, adsorptie,
degradatie, dilutie of transformatie.
Disinfectants
Om een vloeistof of een oppervlak schoon te maken,
Disinfection
kunnen een aantal technieken gebruikt worden, zoals
desinfectie met behulp van ozon. Vaak komt desinfectie
neer op het uitschakelen van de aanwezige microorganismen met een biocide.
In opslagreservoirs staat het voor de tijd waarin het water Detention time
wordt opgeslagen.
De eigenlijke tijd die een kleine hoeveelheid
water in een bezinktank of vlokvormingstank
doorbrengt.
Diarree is een symptoom van buikgriepinfecties, Men kan diarree voorkomen door een goede hygiëne bij
die veroorzaakt worden door bacteriële, virale of het toiletbezoek en de bereiding van voedsel in acht te
parasitaire organismen, die door besmet water nemen. Het gebruik van niet behandeld of onvoldoende
12 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Dieptefiltratie
Doorbraak
Drinkbaar water
Drukriolen
Drup filter
Dystrofische meren
Eerste tapsel
Ejector
Electrodialyse
Elektrische lading
17-04-07
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
verspreid worden
gedesinfecteerd water kan er echter voor zorgen dat
mensen geïnfecteerd worden met ziekteverwekkers die
diarree veroorzaken. Cholera en dysenterie veroorzaken
de meest levensbedreigende vormen van diarree. Diarree
bestaat uit een stoelgang van waterige ontlasting. De
ontlasting vindt ook vaker plaats dan gewoonlijk.
Afhankelijk van de infectie is de diarree waterig (cholera)
of bloederig (dysenterie). Ernstige diarree is
levensbedreigend, omdat het lichaam grote hoeveelheden
vocht verliest en uit het voedsel minder voedingsstoffen
opneemt. Diarree is vooral gevaarlijk voor jonge kinderen,
mensen met een verlaagde weerstand en mensen die niet
voldoende voedingsstoffen binnen krijgen. Diarree komt
ook voor bij andere infecties, zoals malaria en mazelen.
Ook het binnenkrijgen van bepaalde chemische
verbindingen en andere darmziektes kunnen diarree
veroorzaken. In het geval van diarree moet men erop
letten meer dan voldoende vocht en voedsel binnen te
krijgen en uitdroging te voorkomen.
Een behandelingsproces waarbij het hele
filterbed wordt gebruikt om niet-oplosbare en
gesuspendeerde deeltjes te vangen in de
leemtes van het filterbed wanneer het water
erdoor heen stroomt.
Barst of breuk in een filter bed dat vlokken en of
deeltjesmaterie door het filter laat.
Water dat veilig genoeg is om te drinken en mee
te koken.
Een systeem van pijpleidingen waarin water,
afvalwater of een andere vloeistof naar een
grotere hoogte wordt gepompt.
Een afvalwaterbehandelingseenheid die media
met daarop bacteriën bevat.
Zure wateren die veel planten maar weinig vis
bevatten, vanwege de aanwezigheid van grote
hoeveelheden organische materie.
Het water dat uit de kraan komt wanneer deze
voor het eerst geopend wordt.
Een apparaat dat gebruikt wordt om tijdens de
behandeling van het water een chemische
oplossing in het water te injecteren.
Een proces dat elektrische stroom gebruikt.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Depth filtration
Breaktrough
Potable water
Pressure sewers
De afvalwaterstroom wordt over een medium gedruppeld Trickling filter
waarna de bacteriën het organisch afval afbreken.
Dystrophic lakes
Het is waarschijnlijk dat dit water een hoog loodpeil bevat, First draw
omdat dit water de tijd heeft gehad om lood, dat vrijkomt
bij de verwering van pijpleidingen,op te nemen.
Ejector
Dit wordt toegepast in doorlaatbare membranen, om
Electrodialyses
mineralen uit het water te verwijderen.
De lading van een ion, verklaard door het aantal Een Cl-ion is in feite een Cl-atoom dat een elektron heeft Electrical charge
elektronen.
verkregen, en een Ca2+ion is een Ca-atoom, dat twee
13 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Elektrolyse
Elektrolyt
Elektronen
Elementen
Elutriatie
Emulsie
End-of-pipe technieken
Entamoeba hystolica
Eschericha coli
Facultatieve bacteriën
Fase
Fermentatie
Filtermedium
17-04-07
E. coli
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
elektronen is kwijtgeraakt.
Een proces waarbij elektrische energie verandert Dit proces vindt plaats in een elektrolyt, een waterige
Electrolysis
in chemische energie.
oplossing of een smeltend zout dat ionen de mogelijkheid
geeft om tussen twee elektroden te bewegen. Het
elektrolyt is de verbinding tussen twee elektroden die door
een directe stroom met elkaar verbonden zijn. Als je een
elektrische stroom aanbrengt, begeven de positieve ionen
zich naar de kathode, terwijl de negatieve ionen naar de
anode gaan. Bij de elektroden wordt het aantal elektroden
verminderd en worden de anionen geoxideerd.
Een stof die uiteenvalt in ionen wanneer deze
Electrolyte
oplost in water.
Negatief geladen bouwstenen van een atoom die
Electrons
rondom de kern cirkelen.
De onderscheidende bouwstenen waaruit elke
Elements
soort materie is opgebouwd.
Het vrijmaken van slib van het oorspronkelijke
Elutriation
vocht door het te wassen met water.
Verstrooiing van een vloeistof in een andere
dit gebeurt wanner de eerste vloeistof niet-oplosbaar is. Emulsion
vloeistof
Technieken die gebruikt worden bij de
End-of-pipe techniques
waterzuivering om verontreinigingen die
gevormd zijn te reduceren.
eencellig micro-organisme dat amoebe
Entamoeba veroorzaakt ontstekingen in het weefsel van
dysenterie veroorzaakt
de darmen. Zo’n 10% van de wereldbevolking is besmet
met deze parasiet, die meer voorkomt in warme landen.
Mensen die geinfecteerd zijn scheiden de parasiet als
cyste via de ontlasting uit. Besmetting vindt plaats door
het drinken van besmet water. De parasiet ontwikkelt zich
in de darmen. Als cyste is de parasiet resistent tegen
desinfectie met chloor.
Een Coliformbacterie die vaak in verband wordt Deze bacterie wordt bij gezondheidsinstituten en privéEschericha coli |E. coli
gebracht met menselijk en dierlijk afval en
laboratoria gebruikt om de zuiverheid van het water te
gevonden wordt in de darmen.
meten. Naast diarree zorgt Escherichia coli ook voor
groeistoornissen bij kinderen. De bacterie wordt vooral
overgedragen via runderen. Mensen kunnen besmet
raken door besmet vlees te eten of water te gebruiken dat
via mest besmet is.
Bacteriën die zowel onder aërobische als
Facultative bacteria
anaërobische omstandigheden kunnen leven.
De gesteldheid van materie.
Dit kan vast, vloeibaar of gasvormig zijn.
phase
De omzetting van organisch materiaal in
Fermentation
methaan, koolstofdioxide en andere moleculen
door anaërobische bacteriën.
Het doorlatende materiaal dat vaste stoffen
Filter medium
14 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
scheidt van vloeistoffen die het doorlaat.
Scheiding van een vaste stof en een vloeistof
door een poreuze stof te gebruiken die alleen
vloeistoffen doorlaat.
Een vaste stoffen/vloeistof- of
vloeistof/vloeistofscheidingsprocedure, die
toegepast wordt bij deeltjes die een dichtheid
hebben die lager is dan de dichtheid van de
vloeistof waar ze zich in bevinden.
De onderverdeling van een vaste stof in
fragmenten.
Processen die algemeen gebruikt worden in
afvalwaterbehandelingsinstallaties.
Filtratie
Flotatie
Fragmentatie
Fysische en chemische
behandeling
Gallon
Gastroenteritis
Afkorting
buikgriep
Een Engelse en Amerikaanse eenheid die
nauwelijks meer gebruikt wordt.
Ziekte die gepaard gaat met misselijkheid,
overgeven, diarree en buikkramp
Geavanceerd oxidatieproces
Een van de verscheidene combinatie
oxidatieprocessen die er bestaan.
Geavanceerde
afvalwaterbehandeling
Elke behandeling van rioolwater die de
verwijdering van voedingstoffen zoals fosfor en
stikstof en van een groot percentage
gesuspendeerde vaste stoffen vereist.
17-04-07
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Filtration
Er zijn drie soorten flotatie: natuurlijke, toegevoegde en
geïnduceerde.
Flotation
Deze fragmenten hechten zich vervolgens aan het
dichtstbijzijnde oppervlak.
Filtratie is bijvoorbeeld een fysische proces. Coagulatie,
chlorering, of ozonbehandeling zijn voorbeelden van
chemische behandeling.
1 gallon staat gelijk aan 3,785 liter.
Fragmentation
Physical and chemical
treatment
Gallon
Daarnaast komen lichte koorts, rillingen, hoofdpijn,
spierpijn en vermoeidheid voor. De ziekte begint vaak
plotseling en men kan zich zeer ziek voelen. Het is
belangrijk om voldoende vocht tot zich te nemen om
uitdroging te voorkomen omdat men veel vocht verliest
als gevolg van de diarree en het overgeven. Vooral voor
jonge kinderen, ouderen en mensen met een verlaagde
weerstand is dit een probleem. Het virus bevindt zich in
de ontlasting en het overgeefsel van mensen die besmet
zijn met het virus. De virussen zijn zeer besmettelijk en
worden ook makkelijk van persoon tot persoon verspreid.
Geavanceerde chemische oxidatieprocessen gebruiken Advanced oxidation
(chemische) oxidanten om de BZV/CZV niveaus te
process
verlagen, en om zowel organische als oxideerbare
anorganische componenten te verwijderen. Deze
processen kunnen organische materialen compleet tot
koolstofdioxide en water oxideren, hoewel men meestal
niet zo ver hoeft te gaan. Er zijn veel verschillende
geavanceerde oxidatie processen beschikbaar:Chemische oxidatieprocessen die waterstofperoxide,
ozon, gecombineerd ozon en peroxide, hypochloriet,
Fenton's reagens en dergelijke gebruiken. - Ultra-violet
licht (UV) verbeterde oxidatie zoals UV/ozon,
UV/waterstof, UV/lucht - Natte luchtoxidatie en
katalytische natte lucht oxidatie (waarbij lucht als de
oxidant wordt gebruikt)
Advanced waste water
treatment
15 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Geavanceerde waterbehandeling
tertiaire behandeling
Gebotteld water
Gechloreerd oplosmiddel
Gemeentelijk riool
Gemeentelijk slib
Giardia
Giardiasis
Grijs water
Groot watersysteem
Helderheid
Henry’s wet
Hepatitis
17-04-07
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Advanced water
treatment
Het niveau van de waterbehandeling dat een
reductie van 85% van de concentratie van de
verontreiniging vereist.
Water dat verkocht wordt in plastic flessen en dat
Bottled water
gebruikt wordt als drinkwater en of huishoudelijk
gebruik.
Een organisch oplosmiddel dat chlooratomen
Chlorinated solvent
bevat en vaak gebruikt wordt als een drager voor
een aërosolenspray, bijvoorbeeld in snelwegverf
en vloeistoffen die in stomerijen worden gebruikt.
Vloeistofafval, dat afkomstig is uit een
Ze kunnen bestaan uit huishoudelijk afvalwater of
Municipal sewage
gemeenschap.
industriële afvoer.
Semi-vloeibaar residu dat achterblijft na de
Municipal sludge
behandeling van gemeentelijk water en
afvalwater.
Een zweepvormige protozoë parasiet dat
Bij mensen veroorzaakt de soort Giardia intestinalis
Giardia
gewoonlijk wordt gevonden in onbehandeld
buikgriep. Giardia parasieten kennen verschillende stadia.
oppervlaktewater en via filtratie verwijderd kan In de ontlasting van mensen hebben ze de vorm van
worden. Het is resistent voor desinfecteerders
cysten. Als cyste zijn ze beschermd tegen barre
als chloor.
milieuomstandigheden (desinfecteerders zoals chloor). Ze
kunnen zo lang overleven en zijn besmettelijk.
Buikgriep veroorzaakt door Giardia intestinalis
Symptomen van Giardiasis zijn diarree, zwakte,
gewichtsverlies en buikpijn. Mensen worden bij lage
doses, van minder dan 10 cysten besmet met Giardia.
Niet iedereen die besmet is, wordt daadwerkelijk ziek.
Besmetting vindt voornamelijk plaats door het drinken van
onbehandeld oppervlaktewater of grondwater dat besmet
is door rioolwater of door wilde knaagdieren. Ook als het
water alleen is gedesinfecteerd of de filtratie niet
voldoende is geweest, kan besmetting plaatsvinden.
Huishoudelijk afvalwater dat bestaat uit spoel- en
Gray water
waswater uit de keuken, badkamer en wastafels
en van wastobbes en wasautomaten.
Een watersysteem dat meer dan 50.000 klanten
Large water system
bedient.
De helderheid van een vloeistof.
Clarity
Een manier om de oplosbaarheid van een gas in
Henry’s law
een vloeistof te berekenen, gebaseerd op de
temperatuur en deeltjesdruk, door middel van
constanten.
Verzamelnaam voor infecties aan de lever
Heeft een aantal oorzaken. Twee van de virussen die
hepatitis veroorzaken (Hepatitis A en E) kunnen door
besmet water verspreid worden. De virussen komen via
de ontlasting in het water terecht. Hepatitis A wordt ook
via besmet voedsel en drugsgebruik verspreid. Goede
hygiëne kan besmetting voorkomen. Symptomen van
16 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
hepatitis zijn een abrupte koortsaanval, zwakte, verlies
van eetlust, misselijkheid en buikpijn, gevolgd door
geelzucht. De ziekte kan mild zijn en slechts een of twee
weken duren of enkele maanden aanhouden. In gebieden
die gevoelig zijn voor hepatitis komen de meeste infecties
voor bij jonge kinderen. In de meeste gevallen komen
geen symptomen voor. Gevallen met een dodelijke afloop
als gevolg van plotseling optredende hepatitis komen
zelden voor. De meeste zieken herstellen zonder
blijvende gevolgen. Het sterftecijfer is laag, 0,2% van de
geïnfecteerden sterft. Hepatitis A en E komen wereldwijd
voor. Ze komen voornamelijk voor in landen waar weinig
of slechte sanitaire voorzieningen zijn en de
waterbehandeling afwezig of onvoldoende is. Reizigers
die naar deze landen gaan wordt geadviseerd zich te
laten vaccineren tegen Hepatitis A.
Herbeluchting
Huiseigenaar watersysteem
Humidificatie
Hydrolyse
Hypochloriet
Hypoxische wateren
Imhoffkegel
Immiscibiliteit
Impermeabel
Indirecte afvoer
Inhibitor
Injectie
17-04-07
Het vernieuwen van de luchtvoorraad in de
lagere lagen van een reservoir om het
zuurstofniveau te verhogen.
Een watersysteem dat een woning van
leidingwater voorziet.
De toevoeging van waterdamp aan de lucht.
De ontbinding van organische mengsels door
interactie met het water.
Een anion dat producten als calcium en
sodiumhypochloriet vormt.
Wateren met opgeloste zuurstofconcentraties
van minder dan 2 mg/L
Reaeration
Homeowner water
system
Humidification
Hydrolysis
Deze producten worden vaak gebruikt voor desinfectie en Hypo chlorite
bleken.
het niveau dat algemeen geaccepteerd wordt als het
Hypoxic waters
minimumpeil dat vereist is voor het leven en de
reproductie van waterorganismen.
Imhoff cone
Een doorzichtige, kegelvormige container die
gebruikt wordt om het volume van bezinkbare
vaste stoffen in een specifiek watervolume te
meten.
De onmogelijkheid van twee of meer vaste
stoffen of vloeistoffen om gemakkelijk in een
andere op te lossen.
Niet makkelijk doordringbaar door water.
Introductie van verontreinigingen van een niet- Indirecte afvoeren kunnen commerciële of industriële
huishoudelijke bron in een
voorzieningen zijn, wiens afval het lokale riool
afvalwaterbehandelingsysteem.
binnenkomt.
Een chemicalie dat zich mengt in een chemische
reactie, zoals neerslag van bepaalde stoffen in
een vloeistof.
De invoer van een chemicalie of en medium in
het proceswater om de chemie of filter specifieke
17 van 123
Immiscibility
Impermeable
Indirect discharge
Inhibitor
Injection
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Ionenuitwisseling
Kaarsfilter
Katalysator
Kathode
Kern
Kinetische energie
Kinetische hoogtecoëfficiënt
bewegingsenergie
Koek
cake
Korrelig geactiveerd kool
Kruisstroomfiltratie
Kust zone
Kwalitatieve waterbeoordeling
Kwantitatieve waterbeoordeling
Landapplicatie
Langelier Index
17-04-07
LI
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
mengsels te veranderen.
De vervanging van ongewenste ionen met een
bepaalde lading door gewenste ionen met
dezelfde lading in een oplossing, door middel
van een ionendoorlatende absorbeerder.
Een filter met grove openingen, ontworpen om
een deklaag van een filtermedium vast te maken
op een uitgestrekt oppervlak.
Een chemicalie dat de snelheid van een reactie
vergroot, maar niet direct deelneemt aan de
reactie, zodat het ook nadat de reactie heeft
plaatsgevonden nog intact is.
Een deel van de elektrolyse waarbij kationen in
een oplossing geneutraliseerd worden door
elektronen die uitplaten op het oppervlak een
tweede reactie met water produceren.
Het centrum van een atoom, dat protonen en
neutronen bevat en positief geladen is.
De energie die bewegend water bezit.
Een getal dat de hoogte beschrijft waarbij een
bestanddeel van het water zoals het BZV of
gehalte aan opgeloste zuurstof stijgt of daalt.
Vast ontwaterd residu op een filtermedium na
filtratie.
De verhitting van kool om actieve plaatsen te
vormen die verontreinigende stoffen op kunnen
nemen.
Een proces dat omgekeerde stroming door een
membraanoppervlak gebruikt om de opbouw van
deeltjes te minimaliseren.
Land en wateren vlakbij de kust, die wat betreft
gebruik en ecologie door de zee beïnvloed
worden.
Analyses van water die gebruikt worden om de
zichtbare of esthetische kenmerken van water te
beschrijven.
Het gebruik van de analyses van
watereigenschappen en concentraties van
stoffen en verontreinigingen om de waterkwaliteit
te bepalen.
Afvoer van afvalwater naar de grond voor
behandeling of hergebruik.
Een index die een weergave is van de
evenwichtigheids-pH van een water met
betrekking tot calcium en alkaliniteit, toegepast
18 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Ion exchange
Candle filter
Catalyses
Cathode
Nucleus
Kinetic energy
Kinetic rate coeficient
Cake
Granular activated
carbon
Cross flow filtration
Coastal zone
Qualitative water
assesment
Quantitative water
assesment
Land application
Langelier Index
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Leptospira
Lichtabsorptie
Mechanische beluchting
Mechanische flotatie
Media
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
bij het stabiliseren van water om zowel corrosie
als aanslag te voorkomen.
Legionella wordt veroorzaakt door de bacterie
Legionella pneumophilla
Legionella
Leptospirose
Afkorting
Ziekte van Well
Engels begrip
(gedeeltelijk)
De ziekte heeft twee vormen: De lichte vorm is
legionellagriep, ook wel Pontiac griep genoemd.
Symptomen van Pontiac griep zijn koorts en spierpijn. De
veteranenziekte is de ernstige vorm, die lijkt op een
ernstige longontsteking. De symptomen zijn snel
opkomende hoofdpijn, spierpijn, een ziek gevoel, hoge
koorts, hoesten, kortademigheid, grote vermoeidheid en
verwardheid en diarree. De veteranenziekte kan dodelijk
zijn. Met antibiotica kan de ziekte worden
bestreden. Besmetting vindt plaats via het inademen van
waterdruppeltjes die de legionella bacterie bevatten. Deze
waterdruppeltjes kunnen verspreid worden door
fonteinen, douches, luchtverversingssystemen, koeltorens
en whirlpools. De bacterie vermenigvuldigt zich in warm
en stilstaand water. Ouderen en mensen die roken of een
chronische longziekte hebben en mensen met een
verlaagde weerstand zijn bevattelijker voor legionella.
bacterie die voorkomt in de urine van
geïnfecteerde dieren en mensen en leptospirose
veroorzaakt.
Een bacteriële ziekte die zowel bij mensen als
In het beginstadium lijdt men aan hoge koorts, zware
dieren voorkomt en veroorzaakt wordt door
hoofdpijn, spierpijn, rillingen, rood worden van de ogen,
Leptospira
buikpijn, geelzucht, bindvliesontsteking, bloedingen in de
huid en slijmvliezen (waaronder ook de longen),
overgeven, diarree en uitslag. Oppervlaktewater kan
besmet zijn met leptospiren. Ze komen het lichaam
binnen via sneetjes in de huid en schaafplekken en via de
slijmvliezen van de ogen, neus en mond. De ziekte kan
bestreden worden met antibiotica. Indien geen
behandeling plaatsvindt, kan de ziekte overgaan in
gevaarlijker en potentieel dodelijker stadia
De hoeveelheid licht die een bepaalde
hoeveelheid water over een bepaalde periode
kan absorberen.
Gebruik van mechanische energie om lucht in
water te injecteren om een afvalstroom te
creëren om zuurstof te absorberen.
Een term die gebruikt wordt in de minerale
industrie om het gebruik van verspreide lucht om
bellen met een diameter van 0,2 tot 2 mm te
beschrijven.
Materialen die een barrière vormen voor de
passage van bepaalde gesuspendeerde vaste
stoffen of opgeloste vloeistoffen in filters.
19 van 123
Light absorption
Mechanical aeration
Mechanical flotation
Media
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Mediumgroot watersysteem
Mengsel
Meningitis
Micro Filtratie Systeem
Microbiële groei
Micron
Micro-organismen
Miscibiliteit
Mist
Mix
Moleculen
Naegleria
17-04-07
hersenvliesontsteking
MFS
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Medium-size water
sysetm
Compounds
Een watersysteem dat 3.300 tot 50.000 klanten
bedient.
Twee of meer verschillende elementen die bij
elkaar gehouden worden in vastgestelde
gehaltes door de aantrekkingskrachten die
chemische bindingen worden genoemd.
Een ontsteking van het vocht in de ruggegraat en Symptomen zijn hoge koorts, hoofdpijn en een stijve nek.
het vocht rondom de hersenen
Daarnaast krijgt men last van misselijkheid, overgeven,
overgevoeligheid voor fel licht, verwarring en slaperigheid.
Meningitis wordt doorgaans veroorzaakt door een
bacteriële of een virale infectie. De virale infectie is
meestal minder ernstig en verdwijnt zonder behandeling,
terwijl de bacteriële infectie ernstig kan zijn en tot hersenen gehoorschade en leerproblemen kan leiden. Tegen
sommige bacteriën kan antibiotica worden gebruikt om de
ziekte te bestrijden en verspreiding te voorkomen.
Streptococcus pneumoniae en Neisseria meningitidis zijn
de belangrijkste oorzaken van bacteriële meningitis.
Verspreiding van bacteriële meningitis vindt plaats via
keelslijm.
wordt gebruikt voor de volledige automatische
Micro Filtration System
scheiding van vaste stoffen van vloeistoffen.
De vermenigvuldiging van micro-organismen
Microbial growth
zoals bacteriën, algen, diatomen, plankton en
schimmels.
Een eenheid die gebruikt wordt om lengte te
deze staat gelijk aan éénmiljoenste meter.
Micron
beschrijven
Organismen die zo klein zijn dat ze alleen met
Micro organisms
een microscoop waargenomen kunnen worden,
bijvoorbeeld bacteriën, schimmels of gisten.
De mogelijkheid van twee vloeistoffen om zich te
Miscibility
mengen.
Vloeistofdeeltjes die 40 tot 500 micrometer groot Deze worden gevormd bij de condensatie van
Mist
zijn.
waterdamp.
Verscheidene elementen, mengsels of beide, die
Mixture
gemixed zijn.
Combinaties van twee of meer atomen van
Molecules
dezelfde of verschillende elementen die
bijeengehouden worden door chemische
bindingen.
Amoebe die van nature in het milieu voorkomt
Alleen Naegleria fowleri is voor mensen infectueus. Deze
amoebe komt wereldwijd voor en bevindt zich
voornamelijk in de bodem en het warme water van meren,
rivieren en hete bronnen, niet-gechloreerde zwembaden
en in op lozingsplaatsen van warm industrieel water.
20 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Naegleria infectie
Neutronen
Niet-drinkbaar
Oligotrofe meren
Omgekeerd Osmose proces
Ontgassing
Ontladen
Ontwateren
Opgeloste lucht flotatie
Overschenker
Overstromingsvlakte
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Infectie veroorzaakt door Naegleria amoeben
Neutralisatie
Norovirussen
Afkorting
norwalkachtige virussen
| calicivirussen
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Infectie vindt tijdens het zwemmen plaats via de neus. De
amoebe gaat naar de ruggegraat of de hersenen en
veroorzaakt primaire amoebe meningocephalititis.
Symptomen zijn hoofdpijn, koorts, duizeligheid en
overgeven, een stijve nek, concentratieverlies, verlies van
evenwicht en lichaamscontrole, beroertes en
hallucinaties. De ziekte is dodelijk als men niet meteen
wordt behandeld. Een goede desinfectie van het
zwembadwater en onderhoud van het zwembad zorgt
ervoor dat de amoebe wordt bestreden.
De toevoeging van stoffen om water te
Neutralisatie hoeft niet persé een pH van 7,0 te geven,
Neutralization
neutraliseren, zodat het noch zuur, noch basisch het wijst enkel op een evenwichtspunt in een zuuris.
basereactie.
Ongeladen bouwstenen van een atoom die een Ze kunnen gevonden worden in de kern van een atoom. Neutrons
rol spelen bij radioactiviteit.
Water dat te onveilig of te onsmakelijk is om te
Non-potable
drinken omdat het verontreinigingen, mineralen
of besmettelijke stoffen bevat.
Een groep virussen die “buikgriep” of
gastroenteritis veroorzaken bij mensen
Diepe, heldere meren met weinig voedingstoffen,
Oligotrophic lakes
weinig organisch materiaal en een hoog opgelost
zuurstofpeil.
Het Omgekeerde Osmose (OO) proces gebruikt Dit proces wordt 'omgekeerde' osmose genoemd, omdat Reverse Osmosis
een semi-permeabel membraan om opgeloste
het druk vereist om puur water door een membraan te
process
vaste stoffen, organische stoffen, pyrogenen,
persen, terwijl alle onzuiverheden achterblijven.
submicro colloïdale materie, virussen, en
bacteriën van water te scheiden.
Het proces waarbij opgeloste gassen uit het
Degasification
waterverwijderd worden, door middel van een
vacuüm of warmte.
De vrijlating van een verontreiniging die door een
Unloading
filtermedium werd vastgehouden.
De scheiding van water van slib, om een
Dewater
massieve slibkoek te maken.
Een procedure van uitgelokte flotatie met zeer
Dissolved air flotation |
fijne luchtbellen of 'micro bubbels', van 40 tot 70
DAF
micron.
Decanter
Wordt gebruikt om de bovenste laag van een
vloeistof af te schenken nadat het zwaarste
materiaal (een vaste stof of een andere vloeistof)
bezonken is.
Het platte of bijna platte land langs een rivier of
Floodplain
beek dat bedekt is met water tijdens een
overstroming.
21 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Oxidatiereductie potentieel
Ozon
Ozongenerator
Partiële druk
parts per billion
Pasteurisatie
Periodiek systeem
persistente organische
verontreinigingen
Persistentie
Pilottesten
Point-Of-Entry behandeling
Point-Of-Use behandeling
Porie
Pot test
Potentiëring
Precipitatie
Precipitatie proces
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Het elektrische potentieel dat vereist is om
elektronen van een oxidant over te dragen naar
een reductant.
Een onstabiel oxiderend agens, dat uit drie
zuurstofatomen bestaat en gevonden kan
worden in de ozonlaag van de atmosfeer.
Een apparaat dat ozon opwekt door een voltage
door een ruimte die gevuld is met zuurstof te
sturen.
Die druk van een gas in een vloeistof die in
evenwicht is met de oplossing.
Wordt gebruikt als een kwalitatieve meting van de
oxidatiegesteldheid in waterbehandelingssystemen.
Het wordt geproduceerd door middel van elektrische
ontlading van zuurstof of door middel van speciaal
ontworpen UV-lampen.
Het wordt vaak gebruikt als een desinfectiesysteem.
In een mix van gassen is de partiële druk van ieder gas
de totale druk maal de fractie van een gas in de mix (in
volume of aantal moleculen).
ppb
een eenheid van een concentratie-equivalent tot
µg/L
De eliminatie van micro-organismen door hitte
voor een bepaalde tijd toe te passen.
Rangschikking van elementen in volgorde van
oplopend aantal atoomnummers, gemaakt door
de wetenschapper Mendelejef.
POP
complexe mengsels die zeer persistent en
moeilijk biologisch afbreekbaar.
Verwijst naar de tijd dat een stof in het milieu
blijft, nadat deze daar is ingevoerd.
Het testen van een schoonmaaktechnologie in
een laboratorium onder bestaande condities om
potentiële problemen op te sporen voordat de
technologie geïmplementeerd kan worden.
POE-behandeling Totale waterbehandeling bij de aanvoer van
water aan een geheel gebouw of faciliteit.
POU-behandeling Waterbehandeling op een beperkt aantal
afvoeren in een gebouwgebouw, voor een
gedeelte van het gebouw.
Een opening in een membraan of medium dat
water toestaat om te passeren.
Een laboratorium test procedure met
verschillende chemische doses, mengsnelheden
en bezinksnelheden, om de minimale of ideale
stremseldosis te schatten die vereist is om aan
waterkwaliteitsdoeleinden te voldoen.
De bekwaamheid van een chemicalie om het
effect van een andere chemicalie te vergroten.
Een niet-oplosbaar reactieproduct in een
aquatische chemische reactie.
De verandering van opgeloste mengsels in nietoplosbare of slecht oplosbare mengsels, om
22 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Oxidation-reduction
potential
Ozone
Ozone generator
Partial pressure
Parts per billion
Pasteurisation
Periodic chart
Persistent Organic
Pollutants
Persistence
Pilot tests
Point-of-Entry treatment
Point of Use
treatment
Pore
Jar test
Potentiation
Precipitate
Precipitation process
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Primaire afvalwaterbehandeling
Procentdoordrenking
Productwater
Protonen
Pseudomonas aeruginosa
Pseudomonas dermititis
Publiek watersysteem
Pyrogeen
Recarbonisatie
Regeneratie
Reservecapaciteit
Reservoir
Resolutie
Rioolslib
Rotavirussen
17-04-07
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
deze mengsels vervolgens door middel van
filtratie te kunnen verwijderen.
De verwijdering van gesuspendeerde, drijvende
Primary wastewater
en neergeslagen vaste stoffen van onbehandeld
treatment
afvalwater.
De hoeveelheid van een stof die is opgelost in
Percent saturation
een oplossing in vergelijking met de totale
hoeveelheid die opgelost kan worden.
Water dat door een waterzuiveringsinstallatie is
Product water
gegaan en klaar is om aan de klanten geleverd
te worden.
Positief geladen bouwstenen van een atoom die
Protons
zich in de kern bevinden.
Deze ziektekiem komt algemeen voor in het
water en de bodem en veroorzaakt
Pseudomonas dermititis
Infectie van de huid
De huid gaat jeuken en er ontwikkelt zich een rode,
bobbelige, pijnlijke uitslag. Er kunnen ook met pusgevulde
blaasjes ontstaan rondom haarzakjes. De uitslag is erger
onder de zwemkleding, omdat het besmette water hier
langer in contact staat met de huid. De infectie wordt vaak
veroorzaakt door Pseudomonas aeruginosa.
Een systeem dat leidingwater voor menselijke
Public water system
consumptie verzorgt.
Een stof die door bacteriën wordt geproduceerd Het veroorzaakt bij zoogdieren koorts.
Pyrogen
en tamelijk stabiel is.
Een proces waarbij koolstofdioxide in
Recarbonization
behandelingswater wordt geblazen om de pH te
verlagen.
Het terugplaatsen van het contra-ion op de
Regeneration
ionenuitwisselaar, door een ion met een hogere
affiniteit te verplaatsen door een ion met een
lagere affiniteit
Extra behandelingscapaciteit die ingebouwd
Reserve capacity
wordt in afvalwaterbehandelingsfabrieken en
riolen om in te kunnen spelen op een
toekomstige stijging in de toestroom van
afvalwater veroorzaakt door de populatiegroei.
Een natuurlijk of kunstmatig gebied dat gebruikt
Reservoir
wordt om water op te slaan.
Het verbreken van een emulsie in individuele
Resolution
componenten.
Slib dat in een publiek riool geproduceerd wordt.
Sewage sludge
Belangrijke oorzaak van ernstige diarree en
Er zijn verscheidene virussen verantwoordelijk voor virale
uitdroging bij kinderen en virale gastroenteritis
gastroenteritis. Rotavirussen vermenigvuldigen zich in de
23 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
dunne darm van mensen die geinfecteerd zijn. Hierbij
worden absorptiecellen vernietigt. Dit is waarschijnlijk de
oorzaak dat er minder vocht wordt opgenomen en diarree
ontstaat. De ziekte begint vaak 24 uur na infectie en heeft
als symptomen koorts, overgeven en diarree.
Rotavirussen komen in het drinkwater terecht via de
faeces van geinfecteerde personen. Men kan
gevaccineerd worden tegen rotavirussen. Rotavirussen
zijn resistent tegen de meeste desinfectiemiddelen, chloor
heeft een goede desinfecterende werking tegen
rotavirussen.
Er zijn verschillende soorten Salmonellabacteriën, S.
Typhirium en S. Enteriditis komen het meeste voor.
Sommige Salmonellabacteriën zijn resistent geworden
tegen antibiotica. De bacteriën komen voor in de darmen
van mensen en dieren, waaronder vogels en reptielen en
worden verspreid via de ontlasting en urine.
De symptomen zijn diarree, koorts en buikkramp. Bij
sommige mensen kan de diarree zeer ernstig zijn en kan
de bacterie zich vanuit de darmen via het bloedvatstelsel
verspreiden naar andere lichaamsdelen. Als deze
personen niet met antibiotica worden behandeld, kunnen
ze sterven. Vooral ouderen, jonge kinderen en mensen
met een verlaagde weerstand zijn hiervoor gevoelig. Een
infectie met Salmonellabacteriën kan later tot arthritis
leiden.
Salmonelle bacterie
bacterie die salmonellose veroorzaakt
Salmonellose
Infectie met de Salmonella bacterie
Samengesteld monster
Een aantal watermonsters die over een bepaalde
periode zijn genomen en gewogen worden aan
de hand van de stroomsnelheid.
De isolatie van verschillende mengsels of stoffen
in een mix.
Het gebruik van doeken om grove drijvende en
gesuspendeerde vaste stoffen uit het riool te
verwijderen.
De verwijdering of reductie van verontreinigingen
en BZV van effluent van primaire
afvalwaterbehandeling.
Een medium dat water toestaat om te passeren,
maar opgeloste vaste stoffen tegenhoudt, zodat
het gebruikt kan worden om vaste stoffen van
water te scheiden.
Een ondergrondse opslagtank voor afval(water) Het afval(water) gaat direct van het huis naar de tank.
van huizen die niet aangesloten zijn op een riool.
Soort dysenterie
De ziekte duikt vaak op in oorlogsgebieden waar
onvoldoende drinkwaterbehandeling plaatsvindt. De
combinatie van Shigellose met HIV zorgt voor een snelle
Scheiding
Screening
Secundaire afvalwaterbehandeling
Semi-permeabel
Septic tank
Shigellose
17-04-07
bacillarie dysenterie
Engels begrip
(gedeeltelijk)
24 van 123
Composite sample
Separation
Screening
Secundary treatment
Semi permeable
Septic tank
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
verspreiding van de ziekte. Mensen met HIV en AIDS
hebben een slecht werkend immuunsysteem, waardoor
ze vatbaar zijn voor infecties. Er zijn vaccins ontwikkeld
tegen shigellose. Shigellose wordt ook wel bacillaire
dysenterie genoemd.
Solidificatie
Solubiliteit
Solvent
Sparger
Sparging
Splitsing
Stoke’s Wet
Synergisme
Tegendruk
Tertiaire afvalwaterbehandeling
Titratie
Transmissieleidingen
Trihalomethanen
17-04-07
THM
De verwijdering van afvalwater van afval of de
chemische verandering van afval om het minder
doorlatend en minder ontvankelijk te maken voor
transport door water.
De hoeveelheid massa van een stof die in een
eenheidsvolume van water op zal lossen.
Stof (meestal een vloeistof) die de mogelijkheid
heeft om een of meerdere stoffen op te lossen.
Een apparaat dat samengeperste lucht in een
vloeistof brengt.
De injectie van lucht onder de waterspiegel om
opgeloste vluchtige organische stoffen te
ontmantelen en om de aërobische biodegradatie
van organische stoffen te vergemakkelijken.
Reproductie van micro-organismen door middel
van celdeling.
Een methode om de hoogte van de val van
deeltjes door een vloeistof te meten, gebaseerd
op de dichtheid, viscositeit en deeltjesgrootte.
De gecombineerde activiteit van verscheidene
chemicaliën die samen een totaal effect hebben
dat veel groter is dan de effecten van de
afzonderlijke chemicaliën.
Druk die ervoor kan zorgen dat water
terugstroomt naar de watervoorziening wanneer
het watersysteem van een gebruiker op grotere
hoogte is dan het publieke systeem.
Een geavanceerde manier van het schoonmaken Deze methode wordt toegepast om voedingstoffen zoals
van afvalwater die verder gaat dan de
fosfor en stikstof en de meeste BZV en gesuspendeerde
secundaire of biologische behandeling.
vaste stoffen te verwijderen.
Een analytische techniek om te bepalen hoeveel Om dit te bepalen wordt er een andere stof aan het
van een stof aanwezig is in een watermonster. monster toegevoegd en wordt er gekeken hoeveel er van
deze stof nodig is om een reactie te verkrijgen.
Pijpleidingen die ruw water van de bron naar een
waterbehandelingsfabriek brengen.
Toxische chemische stoffen die bestaan uit een Deze stoffen hebben vaak kankerverwekkende
methaanmolecuul en een van de
eigenschappen.
halogeenelementen fluor, broom, chloor en
jodium die vast zitten aan de drie posities van
het methaanmolecuul.
25 van 123
Solidification
Solubility
Solvent
Sparger
Sparging
Fission
Stoke’s law
Synergism
Back pressure
Tertiary treatment
Titration
Transmission lines
Trihalomethanes
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Tyfus
Tyfus en paratyfide buiktyfus zijn infecties die
veroorzaakt worden door Salmonellabacteriën,
Salmonella typhi en S. paratyphi
Mensen worden geënfecteerd door voedingswaren te
eten of te drinken die aangeraakt zijn door een besmet
persoon of door water te drinken dat besmet is.
Besmetting met deze bacteriën kan voorkomen worden
door schoon water te gebruiken en hygiëne. Wanneer de
bacterie in het menselijk lichaam is, vermenigvuldoigt
deze zich en verspreid zich van de darmen naar het
bloed. Zelfs als men geneest van tyfus, dragen veel
mensen de bacteriën nog bij zich, waardoor de infectie
zich kan verspreiden. De symptomen van tyfus kunnen
mild of ernstig zijn; van koorts, niet lekker voelen, niet
willen eten, hoofdpijn, verstopping of diarree, rozegekleurde vlekken op de borst en vergrote milt en lever.
De symptomen van paratyfoide koorts zijn
overeenkomstig, maar milder.
Uitputting
De activiteit van een deeltje dat tegen een ander
aanwrijft in een filtermedium of
ionenuitwisselingsbed, waardoor na een tijdje de
deeltjes af kunnen gaan breken.
De vorming van ultra puur water vraagt om een Er kunnen een aantal technieken voor gebruikt worden,
speciale manier van werken.
waaronder membraanfiltratie, ionenuitwisselaars,
submicron filters, ultraviolette en ozonsystemen. Het
geproduceerde water is extreem puur en bevat geen tot
zeer lage concentraties zouten, organische/ pyrogene
bestanddelen, zuurstof, gesuspendeerde stoffen en
bacteriën.
Straling die een golflengte heeft die korter is dan Het wordt vaak gebruikt om bacteriën te doden en om
die van voor mensen zichtbaar licht.
ozon te vernietigen.
Een proces dat licht gebruikt met een
uitzonderlijk korte golflengte om microorganismen te doden (desinfectie) of organische
moleculen te splijten (foto-oxidatie), waarbij deze
gepolariseerd of geïoniseerd worden, zodat ze
makkelijker uit het water verwijderd kunnen
worden.
Water dat geen schadelijke bacteriën, giftige
materialen of chemicaliën bevat en beschouwd
wordt als water dat veilig genoeg is om te
drinken.
Een kanaal dat gebruikt wordt om waterstromen
te meten.
Een opbouw van deeltjes in een filtermedium,
dat voorkomt dat vloeistoffen er doorheen
stromen.
Gebieden waar rioolslib wordt gedumpt en
gedroogd.
Ultra puur water
UP water
Ultra Violet
UV
Ultra-violette oxidatie
Veilig water
Venturi
Verblinding
Verdampsloten
17-04-07
26 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Ultra pure water
Ultra-violet
Ultra-violet oxidation
Safe water
Venturi
Blinding
Evaporation ponds
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Verrijking
Verrotting
Verstrooier
Verteerder
Vervoersverlies
Verzachten
Verzamelriolen
Verzwakking
Vibrio cholera
Virale gastroenteritis
Virussen
17-04-07
ontharden
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Wanneer voedingstoffen, zoals stikstof en fosfor,
worden toegevoegd aan het oppervlaktewater,
via de rioolafvoer of het overschot van water dat
in de landbouw gebruikt is, veroorzaakt dit een
sterk vergrote algengroei.
Biologische vertering van organisch materiaal; in
combinatie met anaërobische condities.
Een onderdeel van het ozoncontactsysteem in
een ozon generator dat de diffusie van een
ozonbevattend gas mogelijk maakt.
Een gesloten tank voor de behandeling van
afvalwater, waarin bacteriële activiteit wordt
teweeggebracht om organisch materiaal af te
breken.
Waterverlies in pijpleidingen en kanalen door
lekkage of verdamping.
De verwijdering van calcium en magnesium uit
water om de hardheid te verkleinen.
Pijpleidingen om afvalwater van individuele
bronnen te verzamelen en te verplaatsen naar
een onderscheppingrioolbuis, die het water naar
de zuiveringsinstallatie vervoert.
Het proces waarbij concentratie van een stof
Dit kan door middel van absorptie, adsorptie, degradatie,
over een bepaalde tijd wordt verkleind.
verdunning of transformatie.
Bacterie die cholera veroorzaakt.
Deze bacterie kan in het lichaam terechtkomen door het
drinken van water of eten van voedsel dat besmet is.
Cholerabacteriën komen ook voor in brak water en
kustwateren en in de schelpdieren die daarin voorkomen
Een ontsteking van de maag en de dikke en
Verscheidene virussen kunnen deze ontsteking
dunne darm.
veroorzaken, zoals rotavirussen, adenovirussen,
calicivirussen, astrovirussen, het Norwalkvirus en
Norovirussen. Virale gastroenteritis wordt alleen door
virussen veroorzaakt en niet door bacteriën, zoals
Salmonella of Escherichia coli, of parasieten als Giardia
of door het gebruik van bepaalde medicijnen. De
symptomen, overgeven en waterige diarree, kunnen wel
overeenkomstig zijn. Daarnaast komen hoofdpijn, buikpijn
en koorts voor. Zieken verliezen door overgeven en
diarree veel vocht. Het is daarom belangrijk dat ze
voldoende vocht tot zich nemen. Bij jonge kinderen en
ouderen die niet goed voor zichzelf kunnen zorgen kan dit
een probleem zijn. Vaak wordt virale gastroenteritis
buikgriep genoemd, hoewel de ziekte niet veroorzaakt
wordt door griepvirussen.
De kleinste op dit moment bekende levensvorm, Ze leven in de cellen van dieren, planten en bacteriën en
die geen cel bezitten.
veroorzaken vaak ziekten. Ze bestaan uit een
27 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Enrichment
Putrefaction
Diffuser
Digester
Conveyance loss
Softening
Collector sewers
attenuation
Viruses
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
chromosoom dat omringd wordt door een proteïneschaal.
Dit kan van nature gebeuren, maar wordt meestal
Floc
toegepast om bepaalde deeltjes uit afvalwater te
verwijderen.
In oppervlaktewateren is excessieve algengroei de
Nutrient Pollution
belangrijkste zorg.
Pre-treatment
Vlok
Een vlokvormige massa die gevormd is bij de
opeenhoping van gesuspendeerde deeltjes.
Voedingstoffenverontreiniging
Verontreiniging van waterbronnen door de
overdadige toevoeging van voedingsstoffen.
Processen die gebruikt worden om
afvalwaterverontreinigingen te verminderen of uit
te schakelen, voordat het afvalwater wordt
geloosd.
De technologie de gebruikt wordt om water te
zuiveren
De verzameling, behandeling, opslag en
distributie van water van de bron tot aan de
gebruiker.
Het proces waarbij water voordturend door
middel van monsternames en analyses
gecontroleerd wordt.
De maximaal mogelijke concentratie van een
chemische stof opgelost in water.
Het water zodanig behandelen dat het voldoet
aan proceswater, drinkwater of afvalwater
normen.
Elke biologische stof, die verplaatst is van zijn
normale habitat
Al het water dat geen grote concentraties van de
opgeloste mineralen calcium of magnesium
bevat.
Zandfiltratie is een veelgebruikte en zeer
Het filtratiemedium bestaat uit een meervoudige laag
robuuste methode om gesuspendeerde vaste
zand met verschillende grootte en specifieke
stoffen uit water te verwijderen.
zwaartekracht. Zandfilters kunnen toegepast worden in
verschillende groottes en materialen en kunnen zowel
met de hand bediend worden als volledig automatisch
zijn.
Een elektrokinetische maat die gebruikt kan
worden voor de controle van
coagulatieprocessen.
Regen dat een zeer lage pH heeft, als gevolg
van het in contact komen met atmosferische
verontreinigingen zoals zwaveloxiden.
Hele kleine vloeistof- of vaste deeltjes die zuur
zijn en klein genoeg om in de lucht te zweven.
Water dat een bepaalde hoeveelheid zure
bestanddelen bevat die ervoor zorgen dat de pH
onder 7,0 komt.
Voorbehandeling
Waterbehandeling
Waterbevoorradingssysteem
Watermonitoring
Wateroplosbaarheid
Waterzuivering
Xenobiotisch
Zacht water
Zandfiltratie
Zetapotentieel
Zure regen
Zuur aërosool
Zuur water
17-04-07
Engels begrip
(gedeeltelijk)
28 van 123
Water supply cycle
Watermonitoring
Water solubility
Water recycling
Xenobiotic
Soft water
Sand filtration
Zeta potential
Acid rain
Acid aerosol
Acid water
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
Begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Acidity
Zuurheid
De kwantitatieve capaciteit van water om een
base te neutraliseren
Zuurneutraliserende capaciteit
Maat voor de bufferende werking van water
Zwemmersoor
Een ontsteking van het oor of de buitenste
gehoorgang
Zwitter ionen
Gedragen zich als kationen of als anionen,
afhankelijk van het milieu waar ze zich in
bevinden.
uitgedrukt in ppm of mg/L calciumcarbonaat-equivalent.
Het aantal waterstofatomen dat aanwezig is in de
vloeistof is hiervoor bepalend. De zuurheid wordt meestal
gemeten door middel van titratie met een
standaardoplossing van sodiumhydroxide.
de bekwaamheid van water om veranderingen in de pH
tegen te gaan.
Het oor kan jeuken, rood worden en ontsteken, zodat het
pijnlijk is om het hoofd te bewegen of het oor aan te
raken. Uit het oor kan pus komen. Zwemmersoor wordt
vaak veroorzaakt door Pseudomonas aeruginosa. De
ziekte komt meer voor bij jonge kinderen en
jongvolwassenen en kan zeer pijnlijk zijn. De ziekte wordt
verspreid door personen die geïnfecteerd zijn. Wanneer
besmet water in het oor komt, kan het oor gaan
ontsteken. Men kan de ziekte voorkomen door de oren na
het zwemmen goed droog te maken.
Binnen de watertechnologie zijn het vaak organische
Zwitter ions
macromoleculen.
www.joebattsarm.com
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
(Scheeps)werktuigkundige machinist
(Scheeps)officier die belast is met de zorg voor
onderhoud en werking van de technische
installaties
Wij onderscheiden hoofdboordwerktuigkundigen (HWTK),
boordwerktuigkundigen (WTK) en assistentboordwerktuigkundigen; informeel ook eerste meester,
tweede meester enzovoort.
Aalhoekwant
Aaljaagnet
Vistuig met hoeken (haken) om paling te vangen.
Rechthoekig net, bijvoorbeeld 5 meter lang en
1.50 meter hoog, waarvan de opstaande zijden
aan stokken zijn bevestigd.
Visnet voor de aalvangst.
Elke zegen waarvan de maaswijdte niet meer dan
25 millimeter en de lengte niet meer dan 40 meter
bedraagt
Wordt gebruikt in adressering
Het aan de afslag doorgeven van de
vermoedelijke hoeveelheid te verkopen vis.
Hechting van plantaardige (algen) en dierlijke
(zeepok) organismen aan het zich onder water
bevindende deel van de scheepsromp
Aalwant
Aalsgeweer
Aalzegen
aan boord
Aangeven
a/b
Aangroeiing
Aangroeiwerende verf
17-04-07
anti-fouling
Verf die op scheepsrompen wordt aangebracht
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Verboden vistuig. Het wordt aan vier lijnen door het water
getrokken.
bijvoorbeeld: Jan Visser, a/b ms Spes Major.
Vindt hoofdzakelijk plaats in zout water, vooral wanneer
het schip stil ligt. Dient periodiek te worden verwijderd (dit
noemt men `knippen en scheren'), omdat de ruwe laag op
de scheepshuid de snelheid nadelig beïnvloedt.
Wanneer deze verf giftige koper- of tinverbindingen
anti fouling
29 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Aanlandig
Aanmonsteren
Aanvangsstabiliteit
Aanvaring
Aanwakkeren
Aaskuil
Abondonneren
ABS
ABS-keur
Accommodatie
Achterpiek
Achterschip
Admiraalzeilen
Admiralty charts
Aflandig
Afmeren
Afmonsteren
afslaan
Afslag
Afslechten
Afsnijden
Aftuigen
Alarmrol
17-04-07
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
om de aangroei van bacteriën, algen, wieren,
zeepokken, kokerwormen, mosselen en andere
organismen te voorkomen.
De wind waait naar het land toe.
In dienst nemen van schepelingen voor een reis.
bevat, die schadelijk zijn voor zout en zoet water, is het
(sinds 1990) verboden haar te gebruiken op
plezierjachten die kleiner zijn dan 25 meter.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Daarbij wordt de monsterrol getekend en het
monsterboekje overlegd.
De weerstand tegen omslaan als de boot recht op
het water ligt.
De botsing van schepen met elkaar.
Het sterker worden van de windkracht.
Kuil voor het vangen van aas.
Verlaten of in de steek laten van het schip.
Kunststof materiaal dat onder andere wordt
gebruikt voor de fabricage van surfplanken.
Keurmerk van het American Bureau of Shipping. Wanneer een schip is gebouwd volgens de richtlijnen van
het ABS, wil dit nog niet zeggen dat het schip het
keurmerk van de ABS heeft.
Benaming van de ruimten aan boord van het
schip uitsluitend ten behoeve van de opvarenden.
De ruimte tussen achtersteven of spiegel en het
achterste waterdichte schot.
Deel van het schip achter de grootste breedte
doorgaans achter de mast.
Manoeuvre van eskaders zeiljachten onder
Vroeger een beveiligende konvooieringsmaatregel voor
aanvoering van een gekozen `admiraal'.
koopvaardijschepen. Wordt door tal van
watersportverenigingen in ere gehouden als sportief
evenement.
Zeekaarten uitgegeven door het Britse
Admiralty charts
Hydrographic Department of the Admiralty.
Zegt men van een wind die naar de zee of het
water gericht is.
Het degelijk bevestigen van de boot aan een
`Meren' is niet juist.
steiger, kade of meerboei.
Het dienstverband op een bepaald schip
Bij de afmonstering aan het einde van de reis wordt de
beëindigen.
gage uitbetaald
Verkoop met bedragen van inzet in afdalende
reeks.
De ondermijning van kust-, duin- en
branding, stormvloed, scheepvaart
oevergedeelten door werking van het water.
Bedaren van de zee.
Beëindigen van de teelt door het wegtrekken van
de vis.
De tuigage van de boot afnemen.
Ook wel gebruikt voor afslaan, dus alleen de zeilen
afnemen.
Op koopvaardij- en passagiersschepen de lijst
Deze taken moeten regelmatig worden geoefend.
30 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Aldislamp
Algemeen Certificaat
maritieme
radiocommunicatie
Algemeen plan
Marcom-A
Alluvierecht
Almanak
Alternating
Alt
Aluminium
Amfibievoertuig
Amfidromisch getij
Anemograaf
Anemometer
Anker
Ankerbal
17-04-07
Ankerbol
Omschrijving/definitie van het begrip
met de algemene en individuele verplichtingen
van de bemanning in geval van brand of ander
gevaar.
Dagseinlamp, waarbij het licht tot een smalle
bundel wordt geconcentreerd door middel van
een reflector.
Het certificaat waarmee men alle maritieme
zendinstallaties mag bedienen.
Toelichting
bv Inmarsat, EPIRB en GMDSS
Langsdoorsnede van het schip, waarop de
indeling, de uitrusting en de belangrijkste maten
vermeld staan.
Recht van oeverbewoners om zich het
aangeslibte land toe te eigenen.
Boek of tabel met een kalender van dagen, weken
en maanden, aangevuld met diverse gegevens
over bijvoorbeeld eb en vloed en de stand van
zon en maan.
Aanduiding op de zeekaart die betekent dat het
hier om een van kleur veranderend licht gaat.
Zeer lichte metaalsoort, zilverachtig van kleur.
Voertuig voorzien van wielen, rupsbanden en/of
een of meer scheepsschroeven, dat zowel op
land als in het water kan opereren.
Getij waarbij het hoogwater op het noordelijk
Het wordt veroorzaakt door de invloed van de draaiing
halfrond tegen de wijzers van de klok in om een van de aarde op een staande golf.
nulpunt, het amfidromische punt.
Instrument dat de windkracht en -richting grafisch
op een kaart tekent.
Windsnelheidsmeter
Werkt op basis van rotatie of aërodynamisch. Bij een
rotatie-anemometer zit bovenin de mast een molentje met
drie of vier halve bollen (anemometercups), dat door de
wind langzaam of sneller ronddraait, waardoor beneden
aan dek of in de cockpit de snelheid af te lezen is.
Zware ijzeren houvast met zijarmen om een schip Bij het over de bodem slepen grijpt het anker zich vast en
aan niet te diepe bodem vast te leggen
houdt zo het schip op zijn plaats. De punten aan de
armen worden `spitsen', `handen' of `vloeien' genoemd,
terwijl de centrale stang de `schacht' heet. De plek waar
schacht en armen samenkomen noemen we `kruis'. De
(eventuele) dwarsstang van het anker noemen we stok.
De ankersluiting waarmee het anker aan de ankerketting
is bevestig wordt `ankerring' of `roering' genoemd. Soms
is er op het kruis van het anker ook een ring bevestigd,
die `neuring' wordt genoemd.
Dagmerk in de vorm van een goed zichtbare
Meestal wettelijk verplicht bij het voor anker gaan
31 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Ankerboei
Ankerketting
ankerlicht
Ankertouw
Anodiseren
Anomalistisch getijden
gemengd getij
Antislingervinnen
Apex
Apogeum
Approvianderen
Archipel
Zoutweger
Ark
Arsenaal
Aspaardekrachten
Astronavigatie
ATIS-killer
Atlantikwall
17-04-07
APK
Astronomische
plaatsbepaling
Toelichting
zwarte bol op het voorschip
Kleine boei, met een boeireep aan het anker
bevestigd, om het anker te kunnen terugvinden
wanneer de ankertros of -ketting breekt.
Zware ketting met langwerpige schalmen
Een wit rondschijnend ankerlicht.
(behalve ruim buiten de vaarroutes in de binnenwateren).
Touw waaraan het anker is bevestigd.
Elektrolytisch oxyderen.
Getijdencyclus die afhangt van de wisselende
afstand van de maan tot de aarde.
Anti-sifoneerklep
Arctische zeerook
Areometer
Omschrijving/definitie van het begrip
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
vaak met gegoten ijzeren dwarsstukjes (mannetjes).
Meestal wettelijk verplicht bij het voor anker gaan
(behalve ruim buiten de vaarroutes in de binnenwateren).
Rondschijnend gewoon licht, zichtbaar op 1 kilometer
afstand, bij donkere nacht en heldere dampkring
Met name van aluminium
Deze cyclus heeft een periode van 27½ dag en komt
onder meer voor in de Fundy Baai, aan de Oostkust van
Canada
Klep die door het inlaten van lucht het door
sifonwerking binnendringen van water voorkomt.
Al dan niet beweegbare vinnen onder de waterlijn
stabilisatoren |
aan weerszijden van de romp.
stabilisers
Het punt in het heelal waarheen een ster of
De apex van de aarde is de richting waarin de aarde zich
sterrenbeeld zich beweegt.
in haar baan om de zon beweegt.
De positie waarin de maan het verst van de aarde
staat.
Van proviand voorzien.
Groep eilanden of een gebied met veel eilanden,
meestal vulkanisch.
Mist die alleen op hogere breedten voorkomt
Instrument waarmee onder andere het
zoutgehalte van het water of het zuurgehalte van
de accu's gemeten kan worden.
Drijvende woning.
Marine-etablissement waar oorlogsschepen
gebouwd, gerepareerd en bevoorraad worden.
Het vermogen dat door de motor aan de schroef
wordt afgegeven.
Verzamelnaam voor technieken in de scheepvaart Tegenwoordig wordt steeds meer gebruik gemaakt van
om positie en richting van een schip te bepalen
satellietnavigatie
aan de hand van waarnemingen van de
sterrenhemel.
Apparaatje dat de korte pieptoon die gepaard
gaat met het ATIS-signaal onderdrukt.
Deze kustverdedigingslinie is in van 1942 tot 1944 De Atlantikwall liep van de Spaanse grens tot
aangelegd door de Duitsers, ter bescherming van Noorwegen, en omvatte in Nederland onder andere
het westelijk zeefront.
verdedigingswerken te Den Helder, IJmuiden, Hoek van
Holland en Vlissingen.
32 van 123
Atlantikwall
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Atropos pulsatorius
Houtluis
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Ongedierte
Treft men dikwijls op oude houten vissersschepen aan.
De houtluis voedt zich met doorweekt hout.
Wordt geleid door de Amerikaanse kustwacht. Bij deze
organisatie weet men precies of er een schip met een
arts aan boord in de buurt is.
Automated Mutual
Assistance Vessel Rescue
AMVER
Reddingsorganisatie die de oceanen als
werkgebied heeft en in New York zetelt.
Automatic Direction Finder
Automatic Transmittor
Identification System
ADF
ATIS
Automatische radiorichtingzoeker
Ingebouwd printplaatje in de marifoon, dat elke
keer wanneer de zendknop wordt losgelaten
automatisch een digitale identificatiecode met de
roepnaam van het schip uitzendt, zodat
walstations bijvoorbeeld de positie van het schip
kunnen peilen.
Instrument dat een schip die koers doet laten
varen waarop men hem heeft ingesteld.
Strook land langs een dijk die voor de stevigheid
van die dijk onaangeroerd moet blijven.
Schade aan schip, tuig of lading, opgelopen
tijdens de reis.
Daarvan is sprake wanneer er opzettelijk en
redelijkerwijs een buitengewone opoffering of
uitgave wordt gedaan ter gezamenlijke
beveiliging, met het doel de zaken voor gevaar te
bewaren.
De averij die niet het gevolg is van fouten of
ingrepen van de bemanning of derden (act of
men)
Kunststofweefsel dat geen water doorlaat en
wordt gebruikt voor drysuits.
Boeken die de tafels en tabellen bevatten die
nodig zijn om de coördinaten van een
hemellichaam te vinden.
Grote, dichtgenaaide jute of grof linnen zak met
een inhoud van vijftig of honderd kilo.
Touwslagerij.
Zandbank voor een riviermonding, waarover
schepen slechts bij hoog water kunnen komen.
Aangroeisel aan de scheepshuid onder de
waterspiegel.
Haven die door een baar wordt afgesloten.
Gesaneerde bedrijfstak, die zich onder andere
bezighoudt met het uitdiepen, aanleggen en
onderhouden van havens en waterwegen, het
aanwinnen en opspuiten van land en het bouwen
van dijken.
Vaartuig dat zand wint of vaarwaters uitdiept.
Automatische piloot
Automatische
stuurinrichting
Aveling
Averij
Averij grosse
Gemene averij
Averij particulier
Bijzondere averij
Avilastic
Azimuttafels
Baal
Baanderij
Baar
Baard
Baarhaven
Baggerindustrie
Baggerwerktuig
17-04-07
In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat (een deel van)
de lading overboord wordt gezet om het schip en de
opvarenden te redden.
bijvoorbeeld stormschade.
Men onderscheidt mechanisch werkende
33 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
schepwerktuigen (zoals emmerbaggermolens, dipper
dredges en grijpers) en hydraulisch werkende
zandzuigers (zoals bodemzuigers, sleepzuigers en
cutterzuigers).
Bakboord
Bar
Baratterie
Bareboat charter
Barograaf
Barometer
Barrage
Barrière-eiland
Basiscertificaat Marifonie
Bathyale zone
Bathymetrische kaart
Bathyscaaf
Bathysfeer
Beaufortschaal
Behoud
Behouden-varenverzekering
Beladingscoëfficiënt
17-04-07
bar
De linkerkant van een vaartuig, wanneer men van
achter naar voor kijkt.
Eenheid die de luchtdruk aangeeft
1 bar = 0,986 atmosfeer.
Onrechtmatige handeling van kapitein of
bemanning, die nadelige gevolgen voor de reder
of de verzekeraar heeft.
demise charter
Hierbij betaalt de huurder een bepaalde som voor het
Bareboat charter
`blote schip', zonder bemanning, en komen alle kosten,
zoals die van verzekering en bemanning, voor rekening
van de huurder.
Zelfregistrerende barometer
Instrument waarmee de atmosferische luchtdruk
wordt gemeten.
Stuwdam in een meer of rivier.
Een hoofdzakelijk uit zand bestaande afzetting die De hoogte kan toenemen door duinvorming.
door golfwerking tot boven het zeeniveau is
opgebouwd en door een lagune van de kust is
gescheiden.
Certificaat dat men nodig heeft om een
eenvoudige marifoon voor de binnenwateren te
mogen bedienen.
Het deel van de zee tussen 200 en 1000 meter
diepte waar geen zonlicht meer kan doordringen.
Kaart van de oceaan, waarop de diverse diepten
van de zeebodem door middel van dieptelijnen
worden aangegeven.
Duiktoestel voor diepzeeonderzoek, waarmee tot Het bestaat uit een zware stalen bol met dikke vensters
op diepten van meer dan 10.000 meter wordt
van plexiglas, onder een stalen tank, die men kan laten
gedoken
stijgen of dalen. Ontworpen door de Zwitserse
natuurkundige Auguste Piccard, die er in 1954 een diepte
van 4000 meter mee bereikte.
Bolvormig stalen toestel voor diepzeeonderzoek In de jaren dertig ontworpen door de Amerikaanse
ontdekkingsreiziger Charles William Beebe en de
Amerikaanse ingenieur Otis Barton.
Schaal voor het meten van windsterktes van
In 1808 ingevoerd door de Engelse admiraal Sir Francis
windkracht 0 tot 12
Beaufort. 0 = windstill; 12 = orkaan
Afstand over de grond.
Scheepsverzekering op het casco, waarbij slechts bijvoorbeeld doordat het schip onderweg vergaat of wordt
de schade is gedekt die is ontstaan door het niet afgekeurd.
arriveren van het schip in de bestemmingshaven
Getal dat de verhouding aangeeft van de inhoud
34 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Beladingsgraad
Belboei
klokboei
Bemanning
Beneden de wind
Benthos
Beperkt Certificaat
maritieme
radiocommunicatie
Bergen
Marcom-B
Berghaven
Berghout
Bergingsvaartuig
Bergvaart
Berichten aan zeevarenden
Beslag
Bestek
Beteugeling
Beting
Betonning
17-04-07
BAZ
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
van het schip (tussen lege en geladen lastlijn) tot
de belaadbare ruimte.
Het percentage van het beschikbare
laadvermogen dat wordt gebruikt voor het vervoer
van passagiers, vracht en/of post.
Verankerde boei of ton, die ten gevolge van de
golfbeweging van het water voortdurend een
belgeluid laat horen.
Op een koopvaardijschip alle opvarenden die een
arbeidsovereenkomst met de reder hebben en
geen passagier zijn.
Aan de kant waar de wind naartoe blaast.
De zeebodem.
Het basiscertificaat, uitgebreid met een GMDSSmodule.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Crew
Het in veiligheid brengen van schepen en
ladingen die door kapitein en bemanning zijn
verlaten of in nood verkeren.
Binnenhaven waar vissersvaartuigen en
dergelijke kunnen overwinteren.
Uitstekende plank of balk rond het vaartuig die
dienst doet als stootrand.
Schip dat speciaal is gebouwd voor het bergen
van schepen.
Binnenvaartterm, gebruikt voor schepen die de
Rijn richting Bazel bevaren.
De dagelijkse berichten die worden uitgegeven
door de afdeling hydrografie van het ministerie
van Defensie, en als doel hebben zeevarenden in
staat te stellen hun zeekaarten te corrigeren.
Hulpmiddelen voor bevestiging en bediening van zoals klampen en ogen.
tuigage en boot
de uitkomst van de berekening van de
geografische breedte en lengte waarop het schip
zich bevindt.
Dichting van geulen en kreken bij bedijkingen.
Zware verticale balk, die aan de onderkant op de Dient voor het beleggen van een ankertros of sleeplijn.
kiel of de voorsteven rust en boven op het
voorschip door het dek heen steekt
Een systeem van boeien en bakens, waarmee in
open zee of in een vaarwater ondiepten of de
aanwezigheid van gevaarlijke objecten worden
aangegeven.
35 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Beug
hoekwant
Beuggrond
Beurtschip
Beurtvaart
Bevoorradingsschip
tender
Bevrachting
Bijboot
Bijdraaien
Bijlbrief
Bijlbrief
Bijleggen
Bijliggen
Binnengaats
Binnengaats
Binnenloods
Binnenloodsen
17-04-07
rivierloods
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Vistuig, bestaande uit een lijn van ruim 70 meter, De volgende kunnen onderscheiden worden:
waaraan op bepaalde afstanden sneuen zijn
- nauwe beug: beug waarbij de sneuen 1,60 m uit elkaar
vastgemaakt, voorzien van vishaken.
staan (voor de schelvisvangst)
- volledige beug: beug die 200 á 250 beuglijnen van 7 m
lang telt (15 á 19 km lang)
- wijde beug: beug waarbij de sneuen 3.2 m uit elkaar
staan (voor de kabeljauwvangst)
Ondiepe plaats in de Noordzee waar met de beug met name de Grote en Kleine Vissersbank ten noorden
werd gevist
van de Doggersbank.
Binnenvaartschip dat wordt ingezet bij de
beurtvaart.
Geregelde dienst van binnenvaartschepen tussen
bepaalde plaatsen.
Bevoorraadt onder andere boor- en
produktieplatforms en oorlogsschepen met
materieel en proviand.
De overeenkomst waarbij de ene partij (de
Charter
vervrachter) zich in ruil voor een bepaalde prijs
jegens de andere partij (de bevrachter) verplicht
een aangewezen schip geheel of gedeeltelijk
beschikbaar te stellen voor het vervoeren van
goederen en/of personen.
Open vaartuigje dat op sleeptouw of aan boord
meegenomen wordt en dient om een anker uit te
brengen, als verbinding met de wal en dergelijke.
Met gestopt schip met de wind op een zijde gaan Zo kan bijvoorbeeld de loods veilig aan boord kan komen.
liggen, waardoor met de andere zijde lij wordt
gemaakt
Koopbrief van een schip waarin de verkoper zich
voor de koopprijs van het schip laat verpanden.
Verklaring van de scheepsbouwmeester dat een
schip op zijn werf is gebouwd en opgeleverd
Schip met de kop recht in de wind leggen
Methode om een storm af te rijden, om averij te
voorkomen. Er is nauwelijks voortgang, maar wel ruime
drift.
Een deel van de vracht van een ander schip
overladen.
Binnen het betonde gedeelte van de zeegaten.
In de haven.
Loods op de binnenwateren, die het schip van de Vaak is de loods echter gelijktijdig rivier- en zeeloods.
haven tot de monding van de rivier brengt,
waarna zijn werk wordt overgenomen door de
zeeloods
Een schip uit volle zee op de rede of in de haven
brengen of, wanneer de zeeloods wordt afgelost
36 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Binnenlopen
Binnenschepenwet
Synoniem
Afkorting
BSW
Binnensleper
Binnenvaart
Binnenvaartpolitiereglement
Binnenzee
Blaaswier
Blakte
Bliek
Blijf-weg sein
Blind anker
Blinde klip
Blindslaan
Blindvaren
Blizzard
Blok
17-04-07
BPR
Omschrijving/definitie van het begrip
door de binnenloods, van de riviermonding in de
haven.
Een haven aandoen.
Deze wet bevat bepalingen ter bevordering van
de veiligheid van de vaart van schepen op
binnenwateren en van goede omstandigheden
aan boord van die schepen.
Sleepboot voor de binnenvaart.
Het deel van de handelsvloot dat uitsluitend is
uitgerust voor het bevaren van de binnenwateren,
dit in tegenstelling tot de zeevaart.
Reglement ter voorkoming van aanvaring op de
openbare wateren in Nederland, met uitzondering
van de wateren die zijn in omschreven in
Rijnvaartpolitiereglement, Scheepvaartreglement
Westerschelde, Scheepvaartreglement
Eemsmonding, Zeeaanvaringsreglement en
Reglement Kanaal van Gent naar Terneuzen.
Zee die (vrijwel) geheel door een land wordt
ingesloten.
Soort bruinwier met drijfblaasjes.
Situatie waarin er geen wind is, zodat het water
spiegelglad is.
Jonge haring.
Bestaat uit een geluids- en een lichtsein. Het
geluidssein bestaat uit het gedurende 15
achtereenvolgende minuten voortdurende
herhalen van een korte stoot, gevolgd door een
lange stoot. Gelijktijdig met het geluidssein moet
een geel licht worden getoond met eveneens een
korte en een lange periode.
Uitgeworpen anker waar geen ankerboei aan is
bevestigd, zodat je niet precies weet waar hij ligt.
Zich onder water bevindende, dus onzichtbare
klip.
Doet de schroef als er niet genoeg water naar de
schroef toevloeit of een groot deel van de schroef
zich boven water bevindt.
Het varen zonder kompas, radar en andere
technische of elektronische hulpmiddelen.
Plotseling opkomende hevige sneeuwstorm, die
gepaard gaat met felle kou. Komt regelmatig voor
in Canada en het noordwesten van de Verenigde
Staten.
Katrol om schoten e.d. door te scheren
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Het blijf-weg sein moet onder andere worden gegeven bij
een gebeurtenis of ongeval waardoor een vervoerde
gevaarlijke stof vrij zou kunnen komen.
Er ontstaat dan een tegenstroom.
37 van 123
backlash
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Blokkade
Blokkanaal
Blusboot
Bochtaak
Boeg
Voorschip
Boegbok
Boegdraad
Boegjet
Boeglastig
koplastig
Boegroer
Boegseren
inboegseren | uitboegseren
Boei
Ton
Boeten
Bok
Bolbaken
Bolder
Bolder
Bolk
Bomen
Boomkor
17-04-07
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Afsluiting van een haven, doorvaart of kust met
oorlogsschepen.
Marifoonkanaal van het blokgebied waarin men Het blokkanaal staat vermeld in de vaarkaarten, onder `M'
zich bevindt en waarvoor een uitluisterplicht geldt. (plus het betreffende kanaal), en op de borden langs de
oever, bijvoorbeeld `VHF 19'.
Boot waarmee de brandweer branden en
milieurampen op en bij het water bestrijdt.
Vlet waarop de gierkabel van een veerpont rust.
Het voorste deel van de romp, ongeveer 1/3 à 1/4
Bow
van de lengte.
Dekschuit voor het opleggen van de boegdraad.
Kabel waaraan een baggermolen zich voorttrekt.
Pomp die met grote kracht water wegperst uit een Door middel van deze dwarskracht kan men beter
kleine monding in de boeg, aan bak- of
manoeuvreren.
stuurboord
Het vaartuig ligt van voren (veel) dieper in het
Hog | bow-heavy
water dan van achteren.
Extra roer, bevestigd aan de voorsteven, dat het Komt onder andere voor bij Kanaalschepen en veerboten.
manoeuvreren vergemakkelijkt
Al roeiend een boot slepen of opduwen.
inboegseren: de haven inslepen
uitboegseren: de haven uitslepen
Een verankerd drijvend voorwerp met of zonder
verlichting, vervaardigd van staal, hout of
kunststof, dat dient voor het aangeven van
vaarwegen, gevaren onder water, bijzondere
punten van een wedstrijdbaan, of de positie van
een uitstaand anker..
Het repareren van visnetten.
Een solide raamwerk van hout of staal, dat dient
om een romp op het droge te ondersteunen.
Baken op een hoge paal, doorgaans een cilinder
van rood-wit-blauw geverfd mandewerk of een ruit
gevormd door twee kegels, ter aanduiding van
een vaargeul.
Houten, betonnen of ijzeren paal om een landvast
aan vast te maken.
Twee verticale of schuine stalen kokers op een
grondplaat, bevestigd op het achterdek en op de
bak, waarop de meertrossen worden belegd.
Kleine kabeljauw.
Het voortbewegen van een boot met een
vaarboom, doorgaans tegen de stroom in.
Kornet van vier tot twaalf meter breed, dat door
De bodem wordt hierbij tot een diepte van enkele
een boom wordt opengehouden en is voorzien
centimeters omgewoeld. Wordt voornamelijk gebruikt
38 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Boomkorvisserij
Boor- en produktieplatform
Boord
Boordlichten
boordlantaarn
Boothuis
botenhuis
Bootvluchteling
Bootwerker
Bore
Boreas
Botenbaas
Botlek
Boven de wind
Bovenmaats zeeschip
17-04-07
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
van over de bodem schrapende kettingen.
voor de vangst van tong en schol.
Vorm van bodemtrawlvisserij voor kotters waarbij
twee aan beide zijden uitstaande gieken worden
gebruikt. Aan elke giek hangt een bodemtrawlnet,
die op de bodem door een `boom' wordt
opengehouden.
Kunstmatig booreiland in zee, gebruikt om de olie- Er zijn vaste en drijvende booreilanden.
en gaslagen onder de zeebodem te exploreren en
exploiteren.
De omtreklijn van het dek.
Het navigatielicht dat een vaartuig, langer dan 6 Het bakboordlicht is rood, het stuurboordlicht groen. Op
meter, tijdens de vaart bij duisternis aan
vaartuigen korter dan 20 meter mogen de boordlichten
bakboordzijde en stuurboordzijde moet voeren
worden gecombineerd in één lantaarn. De boordlichten
zijn elk zichtbaar over een boog van de horizon van
112°30' (van recht vooruit tot 22,5° achterlijker dan
dwars). Zij moeten op gelijke hoogte in één lijn zijn
geplaatst, loodrecht op de lengteas van het schip.
Overdekte steiger in de vorm van een schuur,
voor de berging van kleine pleziervaartuigen.
Iemand die per boot zijn land ontvlucht, in de
vaak in een krakkemikkig vaartuig
hoop buiten de territoriale wateren te worden
opgepikt door schepen van een andere
nationaliteit en politiek asiel te verkrijgen.
Havenarbeider.
Hoge, steile muur van water, die bij springvloed Komt veel voor in Aziatische wateren, maar ook in de
de rivier binnenloopt.
monding van de Trent (Groot-Brittannië), waar de bore
`Eagre' wordt genoemd, en in de monding van de
Amazone. Het effect kan verminderen of verdwijnen door
verbeteringswerken aan de rivier.
Noordenwind.
Hij die leiding geeft aan en toezicht houdt op
havenarbeiders bij het laden en lossen van
zeeschepen.
Vroeger een waterloop tussen de Oude en
Nieuwe Maas en de Brielse Maas, tegenwoordig
een gigantisch haven- en industriecomplex tussen
Rotterdam en de Europoort.
In de richting waar de wind vandaan komt.
Volgens het Scheepvaartreglement
Westerschelde een schip dat vanwege zijn
diepgang slechts de diepste plaats van een
vaargeul kan bevaren en waarvan de
mogelijkheid tot varen meestal gebonden is aan
een bepaalde periode waarin de hoogste
waterstand valt, dan wel een schip dat dermate
39 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Bovenstroomse koers
Bovenwaterschip
Box
Bra
Brandaris
Breakwater
Breedte
Breedtegraad
Breeksterkte
Breeveertien
Brulboei
Bruto Register Tonnenmaat
BRT
Bubbelinstallatie
Buiswater
Buitenboordmotor
Aanhangmotor
Buitenhuid
Bulbkiel
huid
Bulbsteven
Druppelsteven
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
lang is dat het slechts met bijzondere
omzichtigheid door de bochten in de vaargeul kan
varen.
De koers die een schip moet voorliggen om de
afwijking door de stroom te corrigeren, zodat het
de plaats van bestemming volgens een rechte lijn
over de grond kan bereiken.
Het gedeelte van de boot dat zich boven water
bevindt.
Ligplaats in een jachthaven
doorgaans gevormd door een of meer dwarssteigers of box
twee meerpalen haaks op de steiger.
Deel van de visvangst dat de bemanning
gedurende de reis voor eigen gebruik mag nemen
en dat rauw of gebraden gegeten wordt.
Vuurtoren van Terschelling
Dateert uit 1594. De eerste Brandaris werd al in 1323 op
Terschelling gebouwd.
Dwarsscheepse opstaande rand op de bak van
breakwater
passagiersschepen, die overkomende golven
breekt en buiswater tegenhoudt.
Het breedste gedeelte van de boot.
1/60 deel van een breedtecirkel
Latitude
De in kilo's uitgedrukte kracht die nodig is om een
proefeind touw of staaldraad van één meter te
doen breken.
Grote zandbank langs de kust van Noordwijk tot
Callantsoog, waar 14 vadem water op stond.
Zeeboei die een dof, luid klinkend gebrul laat
horen, doordat de beweging van de boei zeewater
door een hoorn perst.
De inhoud van alle waterdicht afgesloten ruimten De BRT wordt uitgedrukt in registertonnen van 2,83 m3 =
in het schip, zowel onder als boven het meetdek, 100 cubic feet.
met uitzondering van de dubbele bodem.
Installatie die wordt aangelegd in meren en
plassen waarin tijdens warm weer problemen
ontstaan met blauwalgen.
Water dat tegen de boeg van het schip
opgeslagen wordt en over het dek waait.
Aanhangmotor voor kleinere vaartuigen, die aan
de achtersteven wordt bevestigd.
Bekleding van de romp aan de buitenkant.
Vin, bestaande uit een plaat, waar de ballast als
een sigaar onderaan is bevestigd of gegoten.
Voorsteven met onder de lastlijn een
druppelvorm, die als doel heeft de
40 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Bulk
Massagoed
Bulkcarrier
Bun
Bun
Bunker
Bunkeren
Cabotage
Kustvaart.
Caisson
Caisson
Caissonziekte
decompressieziekte |
decoziekte
Calamiteuse polders
Candela
Capaciteitsplan
kaars
Cardanische ophanging
Cardinale stelsel
Cardium edule
17-04-07
Kokkel | Cerastoderme
edule
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
waterweerstand te verminderen.
Onverpakte droge lading die in grote
bijvoorbeeld graan, fosfaat, erts, chinaklei of suiker.
hoeveelheden tegelijk in het laadruim gestort
wordt
Schip dat speciaal is gebouwd voor het vervoer De meeste bulk carriers zijn niet groter dan 80.000 ton,
van bulk en over veel ruimen beschikt, die elk hun omdat grotere schepen niet door het Panamakanaal
eigen luikopening hebben, waardoor er sneller
kunnen.
kan worden geladen en gelost.
Afgesloten deel van het ruim dat in open
Hierin kan de vangst levend bewaard kan worden.
verbinding staat met het buitenwater
Kist met gaatjes die men in het water hangt om de
vis levend in te bewaren..
Tank voor het opslaan van brandstof.
Het laden van brandstof of drinkwater.
Handelsverkeer te water tussen havens van
hetzelfde land.
Drijvend betonnen bouwwerk dat tot zinken wordt
gebracht en dan dient als onderdeel van een
dam, tunnel of brug.
Soort grote duikerklok waarin onder overdruk
werk wordt verricht.
Duikersaandoening die wordt veroorzaakt door
De mogelijke verschijnselen zijn: pijn, jeuk, huiduitslag,
het te snel aan de oppervlakte komen, waarbij de verlamming in armen en benen, kortademigheid,
hoestaanvallen, benauwdheid, verlies van gezichts-,
stikstof in de minst doorbloede delen van het
lichaam vrijkomt.
gehoor- en spraakvermogen, verlies van
evenwichtsgevoel, braken, duizeligheid en
bewusteloosheid, mogelijk gevolgd door de dood.
Zo werden in de jaren twintig de Zeeuwse polders
genoemd waarvan de zeewering zo kostbaar was,
dat rijk en provincie daarvoor subsidie gaven.
Wetenschappelijke benaming van kaars
Plan wat alle capaciteitsgegevens van het schip zoals de inhoud van de ladingruimten en tanks en het
bevat
draagvermogen bij verschillende diepgangen en
deklasten.
Systeem waarbij twee vlakke metalen
Een voorwerp dat loodrecht op de tweede ring is
concentrische ringen beweeglijk in hetzelfde vlak bevestigd, bijvoorbeeld een scheepskompas of een
zijn aangebracht
kooktoestel, zal onbeweeglijk waterpas blijven, in welke
positie de buitenste ring zich ook bevindt.
Betonningsstelsel waarbij slechts aan één kant
dit , in tegenstelling tot het laterale stelsel
tonnen worden gelegd om een gevaar te
markeren.
Eetbare hartschelp
Wordt vanwege de korte houdbaarheid meteen na de
vangst gekookt. Wordt gevangen aan de kust en op de
Waddenzee en voornamelijk geëxporteerd naar GrootBrittannië, Frankrijk en Spanje.
41 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
bulkcarrier
Bends
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Cargadoor
Rederij-agent |
scheepsbevrachter
Afkorting
Cavitatie
CE-merk
Charteren
Chef van de wacht
Cheniervlakte
Chronometer
17-04-07
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Scheepsmakelaar, die als tussenpersoon optreedt
bij het kopen en verkopen en het beladen en
lossen van schepen.
De kale romp van een schip.
Het gehele schip, met uitzondering van alles wat
zich in de machinekamer en de ketelruimen
bevindt.
Het verschijnsel waarbij door de snelle stroming
langs de bolle voorzijde van het schroefblad de
druk zo sterk daalt dat er waterdampbellen
ontstaan die de motorische stuwkracht van de
boot verminderen.
Europees keurmerk voor schepen, bestaande uit Verplicht voor alle in Europa verkochte open- en
een code met een plaatje.
kajuitboten met een romplengte tussen 2,5 en 24 meter.
Uitzonderingen zijn boten voor speciale wedstrijden,
kano's, kajaks, gondels, waterfietsen, zeilplanken,
waterscooters, experimentele vaartuigen, casco's die
door particulieren worden afgebouwd en niet binnen 5
jaar op de Europese markt worden verkocht, duikboten,
luchtkussenvoertuigen, draagvleugelboten en originele
historische vaartuigen (of eenmalige replica's) gebouwd
van tekeningen van vóór 1950, die voornamelijk met de
oorspronkelijke materialen zijn gebouwd.
Casco
Casco
Centraal Bureau
Binnenvaart
Cessionaris
Omschrijving/definitie van het begrip
CBB
Verzekeraar die het recht op een scheepslading
Abandonee
of scheepswrak heeft.
Het huren en eventueel bevrachten van een schip Het woord is afkomstig van het Latijnse begrip carta
partida.
Officier die verantwoordelijk is voor de veiligheid Hij moet wachtlopen op de brug en mag die onder geen
van mensen en goederen op zee,
voorwaarde verlaten totdat hij behoorlijk is afgelost.
vertegenwoordigt de kapitein en moet te allen
Wanneer hij zich in de kaartenkamer bevindt moet hij
tijde voldoen aan de geldende bepalingen ter
ervoor zorgen dat dit veilig is en dat er goede uitkijk wordt
gehouden. Hij blijft verantwoordelijk voor de veilige
voorkoming van aanvaringen op zee.
navigatie van het schip, ook al is de kapitein op de brug
aanwezig. Pas wanneer de kapitein hem expliciet zegt
dat hij de verantwoording voor de navigatie overneemt en
dit wederzijds duidelijk is begrepen, mag de chef van de
wacht de verantwoording overdragen.
Zandige strandwallen langs de kust, waarbij de
Komt onder andere voor langs de kust van Zuid-Amerika,
lagunes achter de zandruggen geheel of
tussen de Amazone en de Orinoco.
gedeeltelijk zijn opgevuld door klei-afzettingen.
Zeer nauwkeurig lopend uurwerk
Werd in 1759 geperfectioneerd door de Engelse
horlogemaker John Harrison. Deze chronometer stelde
zeelui in staat de geografische lengte nauwkeurig te
bepalen. De mechanische nautische chronometer is een
42 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
degelijk en zwaar uurwerk dat met behulp van veren loopt
en is voorzien van mechanieken die het uitzetten of
krimpen van het materiaal ten gevolge van
temperatuurswisselingen compenseren. Moderne
chronometers werken elektronisch, met behulp van
kwartskristallen.
Ciguatera
Circumnavigatie
Classificeerder
Classificeerder
Clinometer
Clupea sprattus
sprot
Cold shock
Combischip
Conformité Européenne
Coniophora cerebella
CE
Natte rot
Consent
Consol
Constructie-waterlijn
Containers
Containerschip
Containerterminal
17-04-07
CWL
Toxische stoffen voorkomend in sommige vissen,
die visvergiftiging veroorzaken.
Het omzeilen van de wereld.
Controleur van de arbeiders die de tanks, dubbele
bodems en piek van een schip schoonmaken en
sauzen.
Die arbeiders die de tanks, dubbele bodems en
piek van een schip schoonmaken en sauzen
Instrument dat wordt gebruikt om de overhelling
(het aantal graden slagzij) van schepen te meten.
Vissoort die in de Zuiderzee niet voorkwam, maar
tegen de herfst op onze kusten verschijnt en dan
in grote hoeveelheden gevangen en gerookt
wordt.
Neurogene shock door een combinatie van
Te voorkomen door een survivalpak, dat gewoon als
cold shock
hevige schrik en plotselinge kou, ten gevolge van zeilpak wordt gedragen en zich bij het te water raken
het overboord vallen.
automatisch opblaast.
Multi purpose
Schip dat zowel containers, stukgoed, massagoed
of combinaties daarvan kan vervoeren.
ship.
Voldaan hebbende aan de Europese eisen
Vaak voorkomende vorm van houtbederf, vooral Deze gedeelten moeten worden vervangen en al het
op slecht geventileerde plaatsen (voor- en
hout, ook het nieuwe, moet worden behandeld met een
achterpiek) en lekkende plaatsen boven de
goed conserveringsmiddel.
waterlijn.
Visvergunning voor beroepsvissers.
Wordt uitgegeven door het ministerie van Landbouw en
Visserij.
Elektronisch plaatsbepalingssysteem.
Waterlijn ter hoogte van de waterspiegel.
Alle waterlijnen boven de constructie-waterlijn worden op
de tekening doorgaans weergegeven door stippellijnen.
Laadkisten, meestal van metaal en met standaard
afmetingen, om te kunnen worden vervoerd door
speciale containerschepen, -treinen, -vliegtuigen
en -trailers.
Schip dat speciaal is ingericht voor het vervoeren Ze worden tussen verticale geleiders op elkaar gestapeld.
Ongeveer een derde van de totale lading wordt als
van containers.
deklast vervoerd. Vaak zijn er aansluitingen voor koel- en
vriescontainers. Om een containerschip te kunnen lossen
of beladen zijn speciale containerterminals nodig
Havenbedrijf gespecialiseerd in de verwerking
43 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Corioliskracht
Cost, Insurance, Freight
Costonlicht
Cotoyeren
Crux
Cycloïdeschroef
CIF
Voith-Schneiderschroef
Cycloon
Dacron
Dagboot
Dagmerk
Damwerker
Davit
Daycruiser
Debarkeren
Decca
Declinatische getijden
Decoder
Decompressiemeter
17-04-07
enkeldaags getij
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
van containers.
Het Corioliseffect is de neiging van een bewegend Een van de krachten die de watercirculatie in de oceanen
voorwerp op of boven de aardoppervlakte om van veroorzaakt. De corioliskracht neemt toe naarmate de
zijn koers af te drijven door de draaisnelheid en windkracht toeneemt. Zij werkt loodrecht op de
draairichting van de aarde (west naar oost).
bewegingsrichting; op het noordelijk halfrond naar rechts
en op het zuidelijk halfrond naar links. Vaar- en
vliegtuigen moeten hun koers dus voortdurend
aanpassen.
Alle kosten, zeeverzekering en vracht inbegrepen,
voor rekening van de verkoper
Gekleurd seinlicht op schepen.
Langs de kust of oever varen.
Het Zuiderkruis.
Scheepsschroef met een aantal schepvormige
De richting van de bladen kan mechanisch worden
bladen op een grote schijf die rond een centrale verplaatst, waardoor de stuwkracht alle kanten op kan
as draait.
worden gericht en men in principe geen roer nodig heeft.
Tropische wervelstorm
Komt veel voor boven de Indische Oceaan, de Golf van
Bengalen en de Arabische Zee.
Kunststof waarvan onder andere zeilen worden
gemaakt.
Zeilboot van gemiddelde afmetingen geschikt
doorgaans zonder slaapaccommodatie.
voor kleine tochtjes
Elk der tekens die tussen zonsopgang en
Dit kan bijvoorbeeld een ankerbol zijn, maar ook een
zonsondergang moeten worden gevoerd om
motor/zeilkegel of een vissersmand.
andere schepen duidelijk te maken dat er iets
bijzonders aan de hand is.
Iemand die aan wal vistuig voor de zeevisserij
gereedmaakt. Knecht van de dambaas.
Draaibare kraan om sloep, torpedo of anker
Komt meestal dubbel voor; enkele davits worden alleen
buitenboord of aan dek te brengen.
als ankerkraan gebruikt.
Kajuit-motorboot, geschikt voor dagtochten.
Niet echt zeewaardig.
Van boord gaan.
Hyperbolisch plaatsbepalingssysteem
Maakt gebruik van speciale kaarten, bedrukt met paarse,
groene en rode hyperbolen. Het ontvangapparaat geeft
de tijdsverschillen automatisch aan op drie wijzerplaten.
Getij waarbij het enkeldaagse element overheerst Komt onder andere voor bij Kalimantan (Indonesië)
en gedurende de springtijperiode in waarde
wisselt
Apparaat dat de codes van morse, telex, modem
en fax kan ontcijferen.
Instrument van de duiker, waarin de mate van
De meter geeft aan in welke decompressiezone de duiker
stikstofopname van het lichaam wordt nagebootst zich bevindt (15, 12, 9, 6 of 3 meter). De decompressie
en door een soort manometer wordt
moet plaatsvinden op de aangewezen diepte; eerder mag
weergegeven.
de duiker niet opstijgen.
44 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Decompressiestop
stop
Deinzen
Dek
Deklast
Deklicht
Deklijn
Dekpassagiers
boordlijn
Dekplan
Dekwasslang
Deltawerken
Demersale vissen
bodemvissen
Den
denneboom | Luikhoofd
denning
Depressie
buikweger | buikdenning
lagedrukgebied
Dergem
Des daags
Des nachts
Deserteren
drossen
Despatch
Dispache
Despatch-money
Diafoon
17-04-07
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Een opstijgpauze dichtbij de oppervlakte om
overtollige stikstof te verwijderen.
Achteruit varen.
Vloer of etage van het schip.
Vracht die boven de scheepsruimen aan dek is
gestuwd
Werklicht, om in het donker aan dek iets te
kunnen zien.
Omtreklijn van het dek.
Passagiers zonder passagiersaccommodatie.
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Deze mag niet zo zwaar zijn dat de stabiliteit van het
schip erdoor in gevaar komt, en niet zo hoog dat de
veilige navigatie wordt belemmerd.
Mogen slechts worden vervoerd op reizen die korter dan
48 uur duren.
Tekening van het dek met de opbouwen.
Slang die is aangesloten op een pomp, die water De dekwasslang wordt gebruikt voor het schoonspuiten
van buiten boord oppompt.
van het schip en de ruimen en voor het blussen van
branden.
Omvangrijk waterbouwkundig project ter
beveiliging van het zuidwesten van Nederland
tegen stormvloeden.
Vissen die dicht bij de bodem van de zee leven,
zoals kabeljauw, schol en tong.
De verticale zijden van de luikopening bovendeks,
waarop de luiken van een binnenvaartschip
rusten.
De vloer van het ruim.
Gebied met een lage barometerstand en
onbestendig weer.
Weke gronden langs de Noordzeekust.
Volgens het BPR: de tijd tussen zonsopgang en
zonsondergang
Volgens het BPR: de tijd tussen zonsondergang
en zonsopgang.
Deserteren van een (koopvaardij)schip.
Overigens is er volgens de wet pas sprake van desertie
wanneer er a: sprake is van een arbeidsovereenkomst
waarin de verplichtingen ten aanzien van de dienst aan
boord duidelijk zijn omschreven en b: genoemd handelen
van de schepeling direct gevaar voor het schip, de
opvarenden en de lading oplevert.
Door deskundigen opgemaakte berekening van
zeeschade en verdeling daarvan onder
belanghebbenden.
Vergoeding aan de bevrachter van een schip als
Despatch-money
minder ligdagen zijn gebruikt dan was voorzien.
Apparaat dat een sterk doordringend geluid
Wordt onder andere gebruikt als mistsignaal op
45 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Diepgang
Diepgangsmerk
Diepgangsmeter
Dieptank
Dieptemeter
Diepzee
Diepzeeduiken
Dieselmotor
Digital Selective Calling
DSC
Dijkslag
Dik water
Dikkopje
Dirk
Dirk
Dispache
Dispacheur
Dispensatie
17-04-07
wit water | doorgeslagen
water
Grondel
Averijregeling
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
produceert.
Verticale afstand van de waterspiegel tot het
onderste deel van het schip.
Tekens op een schip waarop men de diepgang
kan aflezen.
Toestel waarop men de diepgang van het schip
binnensboords kan aflezen.
Tanks onder het laadruim van het schip, ingericht
voor het opslaan van waterballast.
Instrument van de duiker, waarop hij kan zien op
welke diepte hij zich bevindt.
Het gedeelte van de zee dat dieper dan
vijfhonderd meter is.
Het duiken in diep water, onder andere voor
wetenschappelijke, militaire en commerciële
doeleinden.
Motor die zwaarder en krachtiger is dan een
benzinemotor en waarbij de ontsteking plaats
vindt door middel van compressie van lucht in de
cilinders.
Marifoon voor digitale noodsignalen, dat door
computers van de kustwacht wordt `uitgeluisterd'.
lichtschepen en op het uiteinde van havenhoofden.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
draught | draft
Wordt in de stevens gehakt of opgelast en moet steeds
goed zichtbaar zijn.
De kracht en acceleratie van de dieselmotor worden
geregeld door de hoeveelheid dieselolie die in de cilinder
wordt gepompt.
Ook andere schepen vangen de noodoproep automatisch
op en kunnen te hulp komen. Het DSC-signaal is onder
andere gekoppeld aan kanaal 70 van de marifoon en
andere VHF-, MF- en HF-systemen, waarnaar de continu
luisterwacht van kanaal 16 zal worden verplaatst.
Marifoons die niet zijn uitgerust met DSC-faciliteiten
mogen niet zijn voorzien van kanaal 70. DSC is
onderdeel van het GMDSS en maakt gebruik van het
MMSI-systeem, dus niet van ATIS.
Het gedeelte van de dijk dat door de dijkplichtige
dient te worden onderhouden.
Met door de golfbeweging losgewoeld slib
vermengd water
vissoort
Kraanlijn.
Touw waarmee een tros naar de wal of de
sleepboot wordt getrokken.
door deskundigen opgemaakte berekening en
verdeling van zeeschade onder belanghebbenden
(reder en verzekeraar).
Jurist die averijzaken behandelt.
Na gebleken geschiktheid (tijdelijke) vrijstelling
van de verplichting om zonder het vereiste
diploma te kunnen varen als stuurman of
machinist.
46 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Dode hoek
Doggersbank
Dok
Dokschip
Dollard
Dome
Dompen
Doodvaren
Doodvissen
Doodwater
Doop
Doorbuigen
Doorijzen
Doorliggen
Doorvaart
Doppler-effect
Douane
17-04-07
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Situatie waarin de roerganger op de brug van een Deze dode hoek mag hooguit 350 meter zijn, en is onder
relatief groot beroepsschip niet in staat is een
andere afhankelijk van de hoogte van de deklast en de
kleiner schip voor hem te zien
stuurlast van het schip. Zolang men zich in de dode hoek
bevindt, is er sprake van een gevaarlijke situatie.
Zandbank in de Noordzee waar al eeuwenlang
veel op haring wordt gevist; ongeveer 250
kilometer lang, gemiddeld 64 kilometer breed en
13-36 meter diep.
Inrichting voor de reparatie en controle van
schepen.
Schip dat als zeegaand droogdok kan fungeren.
Inham van de Noordzee tussen de kust van
Groningen en de Duitse provincie Ost-Friesland.
Grote, bolvormige kap op een oorlogsschip, ter
Dome
bescherming van radar, sonar en dergelijke.
De verticale, op en neer gaande beweging van
Deze beweging wordt beschouwd als de grote
een schip op de golven.
boosdoener bij het ontstaan van zeeziekte.
Met dezelfde snelheid voor de wind uitvaren
waardoor er (in de tropen) geen koeling aan boord is.
Alle vis uit het water wegvangen.
Verschijnsel dat zich bij schepen met gering
De oorzaak is een laag zoet of brak water op het
voortstuwingsvermogen voordoet, onder andere zwaardere zeewater, waardoor inwendige golven
optreden en de getijden zich niet meer laten gelden.
in Noorse fjorden en langs de Scandinavische
kusten. Het schip komt gewoon niet vooruit, alsof
het door een geheimzinnige kracht wordt
tegengehouden.
Ceremonie waarbij het schip zijn naam krijgt en
feestelijk wordt ingewijd.
Het in langsscheepse richting zodanig verbuigen Komt voornamelijk door onoordeelkundig beladen van het sagging
dat het voor- en achterschip minder inzinken dan schip.
de midscheeps.
Het met ijsbrekers openbreken van een bevroren
water.
Niet van koers veranderen.
Benaming van een bepaalde vaarroute.
De noordwestelijke doorvaart.'
Verandering in de lengte en frequentie van een
Wanneer zender en ontvanger elkaar naderen, neemt de
licht- of geluidsgolf als gevolg van de beweging
frequentie van de golf toe en wordt de golflengte verkort,
van de zender en/of de ontvanger van de golf ten waardoor het geluid hoger van toon wordt en het licht
blauwer van kleur. Verwijderen zender en ontvanger zich
opzichte van elkaar.
van elkaar, dan wordt het geluid lager van toon en wordt
het licht roder van kleur. Het Doppler-effect wordt gebruikt
om de snelheid en afstand van objecten te meten.
Ambtelijke organisatie belast met het toezicht op
de naleving van de wetten en voorschriften inzake
in-, uit- en doorvoer van goederen, en derhalve
gestationeerd aan de grenzen en bij de lucht- en
47 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Double ender
Draagvermogen
Draagvleugelboot
hydrofoil | jetfoil
Draaiboei
Draaicirkel
Drecht
tricht
Dreg
Dregboot
Dreggen
Dreggen
Dreggenet
Drenkeling
Drift
wraak
Drijfanker
zeeanker
Drijfbakens
Drijfijs
Drijfkast
Drijfnet
17-04-07
ansjovissleepnet
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
zeehavens.
Moderne veerboot die er van voren net zo uitziet
Double ender
als van achteren.
Het totale gewicht aan lading, brandstof, proviand, Het draagvermogen wordt uitgedrukt in tonnen van 1000
drinkwater en losse inventaris dat een schip bij
kilo
een bepaalde diepgang kan vervoeren.
Schip waarvan de bouwprincipes berusten op dat De jetfoil is een verbeterde versie van de hydrofoil
hydrofoil | jetfoil
van niet-supersone vliegtuigen. Door de vleugels
ontstaat er opwaartse kracht, waardoor de
bootromp minder weerstand ondervindt en zich
sneller kan voortbewegen.
Boei die een keerpunt aangeeft.
Cirkel die een schip beschrijft als het roer geheel
aan boord ligt.
Doorwaadbare plaats in de rivier
Oorsprong van veel Nederlandse plaatsnamen:
Dordrecht, Zwijndrecht, Duivendrecht, Utrecht, Maastricht
enzovoort.
Klein anker met drie of vier armen.
Wordt meestal gebruikt om in noodgevallen meteen
houvast te hebben.
Licht vaartuig met krachtige machine voor het
slepen van een dreggenet.
Met een dreg naar iets vissen, bijvoorbeeld een
fiets of een drenkeling.
Systematisch afzoeken van de zeebodem naar
objecten die een gevaar voor de scheepvaart
kunnen opleveren.
Soort sleepnet.
Iemand die in het water gevallen is en dreigt te
verdrinken, of al verdronken is.
De (doorgaans geschatte) hoek tussen de richting Wordt onder andere veroorzaakt door wind (wraak) en
waarin een schip zich beweegt en de kiellijn,
stroming
uitgedrukt in graden.
Een van zeildoek vervaardigde conische of
Wordt door het water getrokken om de weerstand te
trechtervormige zak.
vergroten en het verlijeren te verminderen. Uitgevierd
vanaf de boeg kan het drijfanker bij zwaar weer helpen
om de boeg recht op wind en golven te houden.
Kleine cilindervormige tonnen met een staak
waarop altijd een topteken is geplaatst.
IJs dat ontstaat wanneer een ijsveld gaat smelten.
Ingebouwde luchtkast om het drijfvermogen te
verbeteren.
Bestaat uit een lange strook want dat verticaal in Elk drijfnet is ongeveer vijftien meter hoog, vijfenveertig
het water hangt en rechtop gehouden wordt door meter lang en heeft een maaswijdte van minimaal 75
drijvers.
millimeter. Elk schip heeft er doorgaans zo'n tachtig aan
48 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Drijfvermogen
Synoniem
opwaartse kracht | wet van
archimedes
Drijfzak
Drijvend werktuig
Droogdok
Droogvallen
Droogvalling
Drukkingspunt
Deplacement-zwaartepunt
Dual watch
Dubbel schot
Duikerklok
Duikersgat
Duikfles
Duikpartner
Dumpschip
Dun water
17-04-07
duiktank
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
De resultante van de omhoog gerichte krachten
die op een drijvend lichaam worden uitgeoefend
door de vloeistof waarop het drijft.
Heeft dezelfde functie als een drijfkast, maar
bestaat uit een plastic zak die opgeblazen kan
worden.
Volgens het BPR: een drijvend bouwsel met
mechanische werktuigen, dat is bestemd om op
vaarwegen of in havens te worden gebruikt.
Bassin dat kan worden leeggepompt, waar
schepen worden drooggezet voor onderzoek,
onderhoud of reparatie.
Bij het vallen van het water droog komen te
liggen.
Het deel van de zeebodem dat boven water komt
als het water tot het reductievlak daalt.
De resultante van alle opwaartse krachten van de
door de waterlijn liggende volumen.
Het beurtelings beluisteren van twee kanalen met
één marifooninstallatie.
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
boord. Vaak wordt een groot aantal netten naast elkaar
uitgezet, waardoor een kilometers lang gordijn ontstaat,
een zogenaamde Muur des doods.
Een geheel of gedeeltelijk in een vloeistof gedompeld
Buoyancy
lichaam ondervindt van de vloeistof een opwaartse kracht
die gelijk is aan het gewicht van de door het lichaam
verplaatste hoeveelheid vloeistof.
Bijvoorbeeld baggermolens, sleepzuigers, elevatoren,
bokken en kranen.
Men onderscheidt drijvende en gegraven droogdokken.
Is slechts nog toegestaan bij zeemarifoons, waarvoor
Dual watch
men over een Marcom-B certificaat moet beschikken. Bij
binnenvaartmarifoons is deze voorziening niet langer
toegestaan.
Het een etmaal (meestal een zondag) in zee over
laten staan van staande netten of hoekwant.
Zwaar werktuig, een soort grote stolp, die van
onderen geopend is en waarbinnen door lucht
overdruk wordt veroorzaakt, zodat er onder water
werkzaamheden kunnen worden verricht.
Gat in de romp van een vaartuig
Ook gebruikt als oorkoker in de scheepsromp, voor
Moon pool
diepzeeboringen.
Metalen cilinder. Bevat perslucht tot een
Diepzeeduikers maken vaak gebruik van een mengsel
maximale druk van 200 bar.
van helium en zuurstof, omdat dit het ontstaan van
decompressieziekte tegengaat.
Maat van de duiker
Een Arbobesluit van 1995 verbiedt het beroepsduikers
Buddy
om alleen onder water te werken, en bij een diepte van
meer dan negen meter moet een ploeg zelfs uit drie man
bestaan: een duiker, een ploegleider en een
reserveduiker.
Schip voor het lozen van afval in zee.
Helder water, dat ontstaat wanneer er een tijdlang
weinig wind is, waardoor de slibdeeltjes bezinken.
49 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Duplex
Radiotelefoniesysteem waarbij men gelijktijdig
kan luisteren en praten
zoals bij een gewone telefoon. Bij dit systeem hoef je niet
telkens `over' zeggen alvorens je de zendknop loslaat. Bij
dit systeem wordt gebruik gemaakt van twee frequenties,
één om te zenden en één om te ontvangen.
Duwvaart
Transport op de binnenwateren, waarbij een
duwboot meerdere duwbakken voortbeweegt.
Verplichte loods.
Recht opzij
Onder een hoek van 90° met de scheepsas.
Helling waar een schip dwars, dus evenwijdig aan
het water, op staat.
Kuilnet waarmee dwars vooruit drijvende, dus zo
dat de wind voorlijker dan dwars inkomt, gevist
wordt.
In de richting dwars op de boot, gerekend vanaf
athwarts
het breedste gedeelte hiervan.
Een schot dat op de dwarsrichting van de boot
loopt en deze in verschillende compartimenten
verdeelt.
High Modulus Polyethyleenlijn.
Soort zuigvis met een langwerpige ronde schijf op
de kop, waarmee hij zich aan schepen vastzuigt.
Schipbreuk lijden.
De baan die de zon van de aarde af gezien in de Tweemaal per jaar, n.l. op 21 maart (lentepunt) en op 23
loop van een jaar tussen de sterren beschrijft.
september (herfstpunt) passeert de zon de hemelequator,
en dan zijn de dag en de nacht even lang. Het lentepunt
en het herfstpunt worden `equinoxen' of
‘nachteveningspunten' genoemd. De helling van de
ecliptica is 23°27'.
Kanaal van Delfzijl naar Groningen, bevaarbaar
voor zeeschepen tot 2000 BRT.
Zeehavenproject ten noordwesten van Delfzijl,
toegankelijk voor zeer grote schepen.
Land dat aan alle zijden door water is omringd en Het synoniem 'oog' komt in plaatsnamen voor,
geen continent vormt.
bijvoorbeeld Schiermonnikoog, Rottumeroog,
Callantsoog, Langeoog, Spiekeroog en Wangerooge.
De weerstand tegen omslaan als de boot op haar
zijkant ligt, met het boord tot aan het water.
Chemische reactie tussen twee ongelijksoortige In het (zee)water vreet een zuiver metaal (bijvoorbeeld
metalen die in (zee)water zijn ondergedompeld. koper) een minder zuiver metaal (bijvoorbeeld staal) aan.
Hoe warmer het water en hoe hoger het zoutgehalte, hoe
hoger het elektrolyse-effect. Kan worden tegengegaan
door het aanbrengen van anoden.
Zuiginrichting in de haven waarmee met sterke
pompen bijvoorbeeld graan uit het ruim omhoog
wordt gezogen.
Dwangloods
Dwars
Dwarshelling
Dwarskuil
Dwarsscheeps
Dwarsschot
Dyneema
Echeneis remora
Schildvis
Echoueren
Ecliptica
Schijnbare zonnebaan
Eemskanaal
Eemsmondgebied
Eiland
Oog
Eindstabiliteit
Elektrolyse-effect
Elevator
17-04-07
stofzuiger
Afkorting
50 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Elftdrijfnet
Embargo
Embargo
Embarkeren
Emergency Position
Indicating Radio Beacon
Engelse kuil
Engte
Enkel
EPIRB
inkel | inkeling | keel
Entrepot
Entrepotdok
Epoxyhars
Equinox
Ernstvuurwerk
Europoort
Eustatische
schommelingen
Exterritoriale wateren
Fabrieksschip
Ferry
Fiscaal
Fjord
17-04-07
Dag- en nachtevening
Omschrijving/definitie van het begrip
Drijfnet waarvan de maaswijdte tussen 12 en 25
centimeter bedraagt.
Beslag op schepen en ladingen van een staat
waarop men druk wil uitoefenen.
Verbod tot in- en uitvoer van de produkten van
een staat waarop men druk wil uitoefenen.
Deftige benaming van aan boord gaan, zich
inschepen.
Apparaat dat automatisch een SOS-signaal met
het MMSI-nummer uitzendt.
Kuil met een uitgesneden onderzijde.
Smalle doorvaart.
Trechtervormig netje (bijv. in kuil of fuik) dat het
terugzwemmen van de vis voorkomt
Opslagplaats voor goederen waarvan de
bestemming nog niet vaststaat.
Deel van de haven waarin hele schepen met
lading en al in entrepot kunnen worden gesteld.
Superieure harssoort die meestal wordt gebruikt
in combinatie met materialen als kevlar.
Dag van het jaar waarop de lengte van dag en
nacht exact gelijk is
Vuurwerk dat is bedoeld als noodsignaal aan
boord.
Groot zeehavenproject ten westen van
Rotterdam, op het voormalig eiland Rozenburg,
aansluitend aan de Botlek.
Rijzingen en dalingen van de zeespiegel.
De wateren die niet tot de territoriale wateren van
een land behoren en waar de wetten van dat land
dus geen rechtskracht hebben.
Moederschip voor een aantal vissersschepen of
walvisjagers, dat is ingericht voor de verwerking
van de gevangen produkten.
Veerboot waarmee behalve passagiers ook
vrachtwagens, personenwagens en soms
treinstellen kunnen worden overgezet.
Ambtenaar van het openbaar ministerie bij de
zeekrijgsraden en bijzondere gerechtshoven.
Langgerekt, diep gevormd dal, in zee lopend en
begrensd door hoge bergwanden.
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Het 406 MHz-type (SARSAT) wordt door satellieten
bewaakt, het 121.5 MHz-type niet.
Entrepots staan onder toezicht van de douane en over de
opgeslagen goederen hoeven nog geen invoerrechten en
accijnzen te worden betaald.
Dus 12 uur; vindt jaarlijks plaats op 21 maart en 23
september.
In 1958 werd begonnen met de aanleg en in 1960 liep het
eerste schip de Europoort binnen.
De fluctuaties van het zeeniveau worden veroorzaakt
door veranderingen in de capaciteit van de
oceaanbekkens of in het volume van het zeewater.
Hierdoor kan de vloot langer op zee blijven. Er werken
soms meer dan 1500 mensen aan boord van deze
schepen.
Ferry
Voornamelijk in Noorwegen, maar ook in Brits-Colombia,
Chili, IJsland en Nieuw-Zeeland.
51 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Flauwte
Flotel
Fluxgate kompas
Foutvracht
Free on board
Fresnel-lens
FOB
Frontale mist
Fucus serratus
Fuik
Fulmar
Gaand want
Gage
Gagestraf
Gezaagde zeeëik
Maandgage
Galvaniseren
Gebbe
Gegist bestek
Gekoppeld samenstel
geleidelijn
Gelijklastig
17-04-07
geleidelijnen
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Windstilte.
Schip met hotelaccommodatie, voor het
toeristisch vervoer van auto's en kampeerwagens.
Elektronische kompas-sensor
Werkt door middel van een spoel. De kompasstand kan
hierbij niet rechtstreeks worden afgelezen, daarvoor heeft
men een elektronisch netwerk en een display nodig.
Minder nauwkeurig dan een gyrokompas; wordt veel
gebruikt op jachten, als onderdeel van stuurautomaten.
De vergoeding die de bevrachter moet betalen
wanneer hij de laadruimte die voor hem is
gereserveerd niet gebruikt.
Zonder kosten tot aan het schip geleverd.
Free on board
Lens die onder andere in vuurtorens wordt
Werd in Nederland voor het eerst in 1834 in gebruik
gebruikt.
genomen op de Brandaris.
Mist die optreedt bij een occlusiefront of
voorafgaand aan een warmtefront
Blaaswier
Langgerekt visnet in conische vorm, om hoepels
gespannen en aan de binnenkant voorzien van
enkels of kelen (trechtervormige stukken
netwerk), die het terugzwemmen van de vis
bemoeilijken.
Noordse stormvogel.
De voortbewogen vistuigen.
Salaris van de zeeman.
Strafmaatregel waarbij sprake is van
Wordt meestal opgelegd wanneer het handelen van de
looninhouding.
schepeling nadelige economische gevolgen voor de reder
heeft.
Galvanisch met een dunne laag niet-roestend
metaal bedekken.
Aan een gaffelvormige stok bevestigd schepnet
waarmee men op de binnenwateren kleine vis
vangt.
Een methode om de positie te bepalen door,
uitgaande van de laatst bepaalde positie, de
gevaren koersen en de door de log aangegeven
verheden af te zetten.
Volgens het BPR: een samenstel van één of meer
motorschepen en één of meer langszijde daaraan
vastgemaakte schepen.
Twee achter elkaar op de oever geplaatste
De achterste geleidebaken is hoger dan de voorste, om
bakens die een merklijn vormen.
ze goed ineen te kunnen houden.
De boot steekt voor net zo diep in het water als
Even keel
achter.
52 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Gemeten mijl
geografische breedte
breedte
Geografische lengte
lengte
Getijvlakte
Geus
Gevarensector
Gewichtsstabiliteit
Gieren
Gierkabel
Giertij
Global Maritime Distress
and Safety System
GMDSS
Gnomonische projectie
Goed zeemanschap
Goedkope-vlagschepen
Golfgenerator
Golflengte
Golfslag
Golfslag
17-04-07
goed schippersgebruik
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Opstelling aan de wal van twee bakens
Nieuwe schepen stellen hier hun echte snelheid vast.
waartussen de afstand bekend is.
Deze kan door middel van astronavigatie worden Te onderscheiden in Noorderbreedte en Zuiderbreedte
afgeleid uit de hoogte van de noordelijke of
zuidelijke hemelpool boven de horizon.
Afstand van een plaats tot de eerste of
beginmeridiaan, in graden gemeten langs de
breedtecirkel.
Reliëfarm gebied met kreken, geulen en
zandplaten, waar de invloed van de getijden
duidelijk merkbaar is.
Kleine natievlag (of afgeleide daarvan) die aan de
geusstok op de voorsteven wordt gehesen.
Rood licht in de lichtcirkel van een lichtbaken.
Wijst doorgaans op gevaar, zoals ondiepten, wrakken of
rotsen.
Vorm van stabiliteit waarbij het
gewichtszwaartepunt van het schip relatief laag
ligt ten opzichte van het drukkingspunt (waar de
opwaartse kracht van het water aangrijpt), zodat
onder helling een oprichtend koppel ontstaat.
Onverwacht, als gevolg van uitwendige krachten, Een schip kan ook op het anker gieren en gaat dan door
herhaaldelijk een zwenking maken van bakboord de stroom heen en weer.
naar stuurboord of omgekeerd, waardoor de vaart
vermindert.
Kabel over een rivier, waardoor een gierpont
Wordt meestal door vletten ondersteund en is in het
wordt overgebracht.
midden van de rivier verankerd.
De getijden rond springtij.
Wereldwijd maritiem nood- en veiligheidssysteem Om gebruik te kunnen maken van het GMDSS moet men
dat met behulp van satellietcommunicatie de hulp beschikken over het Marcom-B certificaat.
moet gaan bespoedigen.
Kaartprojectie met rechte meridianen en gebogen
breedtegraden.
Varen met gebruik van het gezonde verstand, dat
wil zeggen met kundigheid en vaardigheid,
alsmede met overleg handelen en vooruitzien.
Koopvaardijschepen die varen onder de vlag van bijvoorbeeld Panama, Liberia en Honduras. De vlaggen
landen waar de wetten en voorschriften ten
zelf noemt men Flags of Convenience (vlaggen van
aanzien van de scheepvaart zeer oppervlakkig
gemak).
zijn,
Installatie die golfbeweging in elektriciteit omzet. Bestaat bv uit tanks van tientallen meters hoog,
waartussen de golfslag cilinders in beweging zet, die een
generator aandrijven.
Frequentie van radiozender.
De op en neer gaande beweging van de golven.
Het slaan of botsen van de golven tegen iets,
53 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
latitude
Longitude
Yaw
Flags of
Convenience
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
bijvoorbeeld het schip of de wal.
Relatief warme zeestroming.
Golfstroom
Gouwzee
Gradiëntstroom
Grampus griseus
Greenpeace
Greenwich Mean Time
Grampus
GMT
Griend
Griend
Grondgolven
Grondzee
Grootcirkel
Gross Tonnage
Grote (handels)vaart
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
G.T.
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Voortkomend uit de Antillenstroom en de Floridastroom
loopt deze stroom langs de oostelijke kust van NoordAmerika tot aan Kaap Hatteras, om van daar in
noordoostelijke richting de oceaan over te steken. Het
eerste deel, van Straat Florida tot Kaap Hatteras, wordt
ook wel Floridastroom genoemd. Het tweede deel, van
Kaap Hatteras tot New Foundland, blijft dan Golfstroom
heten en het derde deel, van New Foundland tot
Noorwegen, noemt men ook wel de Noordatlantische
stroom.
Deel van het IJsselmeer, tussen het vasteland
van Noord-Holland en het voormalige eiland
Marken.
Stroom ontstaan door inwendige drukverschillen
in zee.
Soort dolfijn
Internationale milieuorganisatie die over eigen
schepen beschikt en zich onder andere richt
tegen atoomproeven, het doden van jonge
zeehonden en het dumpen van radioactief afval in
zee.
De middelbare zonnetijd van de meridiaan van
Greenwich.
Ongeveer 20 hectare groot Nederlands eiland in
de Waddenzee, tussen Harlingen en Terschelling.
Tot de watersnood van 1877 werd het eiland
bewoond. Tegenwoordig is het een
natuurreservaat.
Soort dolfijn
Er wordt jacht op deze dieren gemaakt, onder andere bij
Färöer. Vaak ontaardt de jacht in een gruwelijke
slachtpartij.
Golvende beweging in de onderste waterlagen,
met name in ondiep water.
Breker die boven een ondiepte ontstaat, waarbij
het golfdal tot de bodem kan reiken.
Cirkel die de aardbol in twee precies gelijke delen
verdeelt.
Nieuwe maatgeving die per 18 juli 1994 van
Het Gross Tonnage is de uitkomst van een rekensom
Gross Tonnage
kracht is voor alle koopvaardijschepen, op basis waarin het volume in kubieke meters van alle ingesloten
ruimten in het schip een belangrijke factor is.
van het internationale Uniform Tonnage
Measurement System.
elk schip met een laadvermogen van meer dan
Vroeger schepen met een laadvermogen van meer dan
4000 Gross Tonnage.
vijfhonderd bruto-registerton en een lengte van meer dan
75 meter.
54 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Guano
Guyot
Haaf
Haaksgronden
Hagel
Hak
Halen
Halo
Halve haring
Har
Hare Majesteits
Haringdrijfnet
Haringjager
Haringkaken
Haringschakels
Harp
Harpoen
Hartlijn
Havengeld
Havenmeester
17-04-07
Hr.Ms.
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Meststof bestaande uit de verdroogde mest en
overblijfselen van zeevogels, die op onbewoonde
eilanden en klippen in de loop der eeuwen tot
dikke lagen is opgehoopt.
Onderzeese berg met een vlakke top, oprijzend
tot minstens een kilometer boven de
oceaanbodem.
Zakvormig visnet dat door een ronde beugel
opengehouden wordt en aan een lange stok is
bevestigd.
Twee gevaarlijke zandbanken in de Noordzee
voor het zeegat van Texel, ongeveer 8 kilometer
uit de kust.
Regendruppels die op grote hoogte door de wind
naar koudere hoogten worden geblazen, daar
bevriezen en vervolgens weer naar beneden
vallen.
Onderste deel van de achtersteven.
Het inhalen van de netten
Kring om de zon of de maan.
Tweejarige haring, sprot.
Stijl waarom een sluisdeur draait.
Voorvoegsel voor schepen van de rijksoverheid in
het algemeen en de Koninklijke Marine in het
bijzonder
Haringnet waarachter één vaartuig ligt te drijven.
Snelvarend vissersschip dat de eerste haring
aanvoert.
Het conserveren van haring door het verwijderen
van kieuwen, hart en het voorste deel van de
darm en het doorsnijden van de kieuwslagaderen,
waarna de haring wordt gezout en in tonnen
verpakt.
Staande netten voor de haringvisserij.
Een U-vormige sluiting die met een schroefboutje
met een oog gesloten wordt.
Werpspies met weerhaken, bevestigd op een
schacht met een ring, waaraan een lange lijn
wordt bevestigd.
De langsscheepse as van een boot.
Liggeld, te betalen aan de havenmeester.
Werd in de vorige eeuw en het begin van deze eeuw met
hele scheepsladingen tegelijk uit Zuid-Amerika gehaald.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
We onderscheiden de Noorderhaaks en de Zuiderhaaks.
Hagelstenen zijn zelden groter dan 1 centimeter.
De sappen uit de in het lichaam achtergebleven
alvleesklier verteren het lichaam, waardoor het visvlees
mals en aangenaam van smaak wordt.
Bij de walvisvaart worden de harpoenen met een kanon
afgeschoten.
groundage |
ankerage
Ambtenaar die zorgt voor de orde en veiligheid in
een haven en toezicht houdt op de uitdieping, de
55 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Havenmeester
Havenverkeer
Hefschip
Heklicht
Hekwieler
Hellingproef
Helmstok
Herbevrachten
hieuwen
Hieuwen
Hieuwlijn
Hoekijzer
Hoekmeetinstrument
Hollandse kuil
Hollandse waterlinie
Holling
Holmeslicht
Holte
Hoofd
17-04-07
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
kaaien, het paalwerk enzovoort.
Beheerder van een particuliere jachthaven.
Radioverkeer van schepen met bruggen, sluizen,
havenautoriteiten en radarposten.
Drijvende bok met groot hefvermogen.
Wit licht dat zichtbaar is over een boog van de
horizon van 135°, van recht achteruit tot 22,5
graden achterlijker dan dwars naar beide zijden
van het vaartuig.
Stoomschip voor ondiepe rivieren en meren, dat
werd voortbewogen door één of twee
schepraderen op het achterdek van het vaartuig.
Inspectie van een schip op de helling
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
port operations.
Wordt doorgaans op het achterschip gevoerd, maar soms
ook in de top van de mast, als onderdeel van een
lantaarn waarin boordlichten, toplicht, ankerlicht en
heklicht zijn gecombineerd.
Voor het vaststellen van de nodige stabiliteitsgegevens
moet elk schip na voltooiing aan een hellingproef worden
onderworpen, en eventueel ook als het wijzigingen heeft
ondergaan die van invloed zijn op de eerder vastgestelde
stabiliteitsgegevens, zulks ter beoordeling van het Hoofd
van de Scheepvaartinspectie.
De stok of hendel die aan het roer is bevestigd
om ermee te kunnen sturen.
Het aannemen van het vervoer van lading met
een schip dat de bevrachter van een derde heeft
gehuurd.
Anker-op-gaan, anker lichten.
Met kracht binnenhalen
Lijn waarmee lichte lasten aan boord gebracht
In het laatste geval spreekt men ook van werplijn.
worden of waarmee de tros aan de wal getrokken
wordt.
IJzer waarvan de flenzen loodrecht op elkaar
geplaatst zijn.
Instrument, zoals een sextant, octant of
Niet alleen hoeken tussen de horizon en hemellichamen,
jacobsstaf, voor het meten van allerlei hoeken.
maar ook hoeken tussen bijvoorbeeld de top van een
vuurtoren en de horizon.
Kuil met rechtgebreide boven- en onderzijd.
Onderdeel van een verdedigingslinie van de
De waterlinie kon in 1672 de Fransen nog rechtsomkeert
gewesten Holland en (een deel van) Utrecht, die laten maken, maar dat lukte in 1939-1940 niet bij de
in de 17e eeuw bestemd was om onder water te Duitsers.
worden gezet en zo de vijand tegen te houden.
Holle kromming in de flanken van de boot zodat
deze over het water uitsteken.
Waterlicht om drenkelingen mee op te sporen.
Grootste afstand tussen het vlak en het dek;
diepte van het schip.
Een opstaande rand rondom openingen in het dek
56 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Hopper
Hopperzuiger
Hors
Hospitaalschip
Houtschip
Hozen
Huik
Hulpkruiser
Hulploon
Hulpverlening
Hut
17-04-07
Lazaretschip
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
zoals luik of kuip, die dient ter versterking en
tegen binnendringen van water.
Vaartuig met een open laadruimte en een losklep
van onderen, om bagger in zee of een ander
water te storten.
Zandzuiger die het zand in eigen bun opslaat.
Zandplaat in zee die met vloed bijna geheel
onderloopt.
Vaartuig in gebruik voor de medische behandeling
van zeelieden en de eerste klinische opvang van
slachtoffers van zeeslagen.
Schip dat een gedeelte van de houtlading aan dek Een dergelijk schip mag zwaarder geladen zijn dan
vervoert
normaal.
water uit de boot scheppen.
Hoes van geteerd of geolied zeildoek, om
voorwerpen tegen vocht en vuil te beschermen of
als dekkleed voor een opgedoekt zeil.
Snelvarend koopvaardijschip dat tijdelijk als
oorlogsschip is ingericht.
Voor de hulp, met gunstig gevolg verleend aan in Aldus artikel 552 van het Wetboek van Koophandel. `Met
gunstig gevolg' betekent no cure, no pay. Bovendien
gevaar verkerende schepen, de zich aan boord
moet er sprake van werkelijk gevaar zijn geweest. In
bevindende goederen, de vracht en de
opvarenden, voor het redden van het leven van geval van geschil wordt de hoogte van het hulploon door
de schipbreukelingen en voor het bergen van
de rechter vastgesteld.
driftige en aangespoelde zaken, is hulploon
verschuldigd.
Artikel 785 van het Wetboek van Koophandel
luidt: 1. De schipper is verplicht aan personen die
in gevaar verkeren, en in het bijzonder als zijn
schip bij een aanvaring betrokken is geweest, om
de andere daarbij betrokken schepen en
personen, die zich aan boord van die schepen
bevinden, de hulp te verlenen waartoe hij bij
machte is zonder zijn eigen schip en de
opvarenden daarvan aan ernstig gevaar bloot te
stellen. 2. Hij is bovendien verplicht, voorzover
hem dit mogelijk is, aan de andere bij de
aanvaring betrokken schepen op te geven de
naam van zijn schip, van de plaats waar het thuis
hoort, van de plaats vanwaar het komt en
waarheen het bestemd is, alsmede inzage te
verstrekken van het bewijs van inschrijving in het
register.
Nachtverblijf aan boord voor passagiers en
bemanning.
57 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Hydraulische getijstroom
Hydroplaan
glijboot
ijsbreker
Ijsbreker
Ijsbunkerschip
Ijsselmeer
IMO-nummer
Indexfout
Indompelingsgrenslijn
Inklaren
inklaringsbewijs
Inmarsat-C
Inschepen
Inscheren
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Schulerperiode |
ongedempte slingertijd
veroorzaakt door verschillen in getijhoogte of hoogwater
aan de twee uiteinden van een zeestraat.
Een door luchtschroeven voortbewogen vaartuig Wordt veel gebruikt in moerasgebieden en mangroven,
met zeer weinig diepgang.
bijvoorbeeld de Everglades.
Massa opeengestapelde ijsschotsen die de
doorvaart van een zee of rivier belemmert.
Losse bekleding van planken om een schip heen,
om het tegen de botsingen van de ijsschotsen te
beschermen.
Schip met zware motoren en versterkte boeg, dat
speciaal is gebouwd om het ijs te breken en opzij
te schuiven.
Schip waar in de ruimen door middel van
ammoniak ijs wordt geproduceerd, voor het
conserveren van vis op vissersschepen.
Deel van de vroegere Zuiderzee, tussen Muiden Oorspronkelijke oppervlakte 3500 km², na inpoldering nog
maar 1200 km². De gemiddelde diepte is 3,5 meter. De
en de Afsluitdijk.
dijk van de Houtribsluizen bij Lelystad naar Enkhuizen
heeft het IJsselmeer in een noordelijk en een zuidelijk
gedeelte opgesplitst. Het zuidelijk deel heet Markermeer
en gaat over in het IJmeer.
Internationaal erkend 7-cijferig
identificatienummer, onverbrekelijk verbonden
met het schip.
Fout van het hoekmeetinstrument die
De waarde van de indexfout dient voor elke observatie
samenhangt met lichte verdraaiingen van de
opnieuw te worden vastgesteld. We onderscheiden een
kimspiegel.
negatieve en een positieve indexfout.
Volgens het schepenbesluit een lijn, gedacht op
het scheepsboord, evenwijdig aan en op een
afstand van 76 millimeter onder de aansnijding
van de bovenzijde van het schottendek met dit
boord.
Het vervullen van de douaneformaliteiten voor
inkomende transporten.
Bewijs van inklaring (door de douane)
Customs
clearance
Satelliet voor tele(x)communicatie.
Aan boord gaan om in elk geval de eerstkomende
reis mee te maken.
Het eind van een lijn (loper) door een oog, een
blok of door de blokken van een takel steken en
de lijn zo ver doorhalen als nodig is.
werkzaamheden in de binnenwateren.
De tijd die de projectie van de gyroscoop van het Voor het dempen van de slingering van de tolas is een
gyrokompas nodig heeft om de ellips te
dempingssysteem nodig. Pas wanneer de slingering is
Duits begrip
(gedeeltelijk)
Getijstroom die ontstaat door niveauverschillen
Ijsbank
Inshore-activiteiten
Inslingertijd
Afkorting
58 van 123
Zollpapier
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Intergovernmental Maritime
Consultative Organization
IMCO
International Maritime
Organization
IMO
International
Telecommunication Union
ITU
Internationale datumgrens datumgrens
IDL
Internationale
Walvisvaartcommissie
IWC
Intershipverkeer
schip-schipverkeer
Intrashipverkeer
Invalling
Isobaren
isobath
Iso
dieptelijn
Isogonen
Jaaglijn
Jaaglijn
Jaagpad
Jackstay
17-04-07
Haaleind
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
doorlopen.
gedempt en de tolas in ruststand de noordrichting
aangeeft, kan van een kompas worden gesproken.
Gevestigd te Londen.
Organisatie van de Verenigde Naties die zich
sinds 1958 bezighoudt met het opstellen van
richtlijnen voor veiliger scheepvaart, betere
navigatie en schonere zeeën.
Organisatie van de Verenigde Naties die zich
Gevestigd te Londen.
sterk maakt voor internationale samenwerking op
scheepvaartgebied.
Organisatie van de Verenigde Naties die onder
gevestigd te Genève
andere de internationale regels ten aanzien van
roepnamen van schepen en zendinstallaties
opstelt.
Meridiaan van 180° Oost / West
Tussen de oost- en westzijde van de datumgrens is een
dag tijdverschil
Organisatie, in 1946 opgericht te Washington, die
tracht de jacht op walvissen en andere
zeezoogdieren te beperken.
Radiotelefonieverkeer tussen schepen onderling. Is voor de Rijn en binnenwateren slechts toegestaan op
de kanalen 10 en 13 van de marifoon, en dan nog met
gereduceerd vermogen. De kanalen 6, 8 en 13 zijn
bestemd voor het intershipverkeer op zee, waarbij kanaal
13 slechts mag worden gebruikt voor de coördinatie van
scheepsbewegingen en andere op de veiligheid
betrekking hebbende communicatie tussen schepen
onderling.
Radiotelefonieverkeer tussen twee of meer
portofoons op één schip.
Binnenwaartse kromming van de flanken van de
boot naar de bovenkant.
Lijnen die alle plaatsen met dezelfde
atmosferische druk met elkaar verbinden.
Lijnen op een zeekaart die de diepte van het
water aangeven.
Lijnen die punten van gelijke variatie met elkaar
verbinden.
Touw waarmee een dikke tros aan de wal wordt
getrokken.
Lijn waaraan een boot of schip vanaf de wal wordt
voortgetrokken.
Pad langs een vaart, van waaraf men een
trekschuit met een jaagpaard voorttrekt.
Stalen kabel tussen twee schepen, waarlangs bij
het overhevelen van brandstof of drinkwater de
slangen geleid worden.
59 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
International
Date Line
isobath
jackstay
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Jack-up
Jagen
Jet-ski
Jettison
Joon
Joon
Journaal
Jutten
Jutter
Kaaihelling
Kaapstander
windas
Kaar
Kaartenkamer
houwer
Kabel
Kabellegger
Kabellengte
Kadaster
Kajuit
Kamers
Kanaalrat
Kantelbak
17-04-07
roef
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Booreiland waarvan de poten kunnen worden
opgehaald
Schip vanaf de wal aan de jaaglijn voorttrekken.
Soort waterscooter met hoog motorvermogen
Het overboord zetten van lading op zee, voor de
veiligheid van schip en bemanning.
Grote dobber die rechtop in het water staat en het
vistuig draagt.
Soort drijver aan een reddingsboei, die
automatisch uitklapt wanneer de reddingsboei
wordt gebruikt en met een vlaggetje of
elektronisch lichtsignaal de plaats van de boei
markeert
Verzamelnaam voor diverse dagboeken met
reisaantekeningen
zodat het van het ene veld naar het andere gesleept kan
worden.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
Vaarbewijs verplicht.
Jettison
zoals het scheepsjournaal, het machinejournaal, het
radiojournaal, het oliejournaal, het kompasjournaal, het
tijdmeterjournaal en het meteojournaal.
Op het strand aangespoeld materiaal zoeken en
zich dit toeëigenen.
Hij die zich bezighoudt met jutten.
Oprit van een laaggelegen loswal naar een hoge
kaaimuur.
Wiel op een verticale as met een ketting eraan
gebruikt om zware lasten te verplaatsen en meertrossen
door te hieuwen.
Kist met gaatjes om vis in levend te houden.
Afsluitbare ruimte achterin het stuurhuis waar de
zeekaarten worden bewaard en geraadpleegd en
diverse navigatie-instrumenten zijn opgesteld.
Zwaar driestrengtouw.
Groot schip dat speciaal is gebouwd om
(telefoon)kabels op de bodem van de oceaan te
leggen, om directe verbindingen tussen de
continenten tot stand te brengen.
Een tiende van een zeemijl.
Ambtelijke organisatie die niet alleen onroerende Een geregistreerd schip kan met een hypotheek worden
zaken registreert, maar ook schepen en jachten. gefinancierd en biedt meer zekerheid bij koop, verkoop
en diefstal.
Woonruimte in een schip.
Rechthoekige stukken netwerk (schutwant) die de
vis naar de fuiken moeten leiden.
Plotselinge depressie vanuit het oostelijk deel van Kondigt zich aan door een zeer snel dalende barometer.
de Atlantische Oceaan, die ongeveer eens per
jaar langs onze kust trekt, meestal in juli of
augustus.
Automatisch lossende zolderschuit.
60 van 123
Ship's log
Schiffstagebuc
h
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Kantje
Kantnetvisserij
schrobnetvisserij
Kapitein
Gezagvoerder
Kapitein-eigenaar
Kapiteinskamer
Kapiteinskamer
Kappen
Kapseizen
Kast
kenteren
Kee
Kelp
Zeewier | fam. der
Laminariales
Kelvingolf
Kempenaar
Kenning
Kerkschip
Kern
ziel
Ketelmeer
Kevlar
Kiel
kiel
Kielen
17-04-07
Aromatische polyamide
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Eenheid van zo'n zeshonderd à duizend haringen, Vijf kantjes zijn gelijk aan vier gepakte tonnen. De vangst
afhankelijk van de grootte.
van een gemiddelde drijfnetvisser bedraagt vijftig tot
honderd kantjes.
Het vangen van platvis met schrobnetten, dicht
langs de kust, in zachte jaargetijden.
Gezagvoerder op een koopvaardij- of
Hij staat in dienst van de reder en is aan boord de
Master
passagiersschip.
vertegenwoordiger van het openbaar gezag, bijvoorbeeld
de ambtenaar van de burgerlijke stand.
Kapitein die tevens eigenaar (reder) van het schip
is.
Bureau waar de kapiteins bij de havendienst zich
melden en verslag uitbrengen.
Salon van de kapitein.
Het doorsnijden van een koord of touw.
Omslaan van het schip.
Sleep-, motor- of zeilschip met rechte verticale
voorsteven en ovaal achterschip.
Hok waarin op een vissersvaartuig de gevangen
vis in het ijs wordt gelegd.
Verzamelnaam voor algensoort met grote
De reuzenkelp (genus Macrocystis), die in het noorden
bladeren, die in de koudere kustgebieden op
van de Grote Oceaan voorkomt, kan wel »5 meter lang
rotsen groeit.
worden. Kelp is rijk aan vitaminen en mineralen.
Getijsysteem op het noordelijk halfrond, waarbij
het getijverschil aan de rechterzijde van de
golfrichting in een nauw kanaal toeneemt en aan
de linkerzijde afneemt.
Binnenvaartschip dat het Kempense kanaal kan
passeren.
Grens van het zicht.
Schip met een predikant aan boord, dat dient als
kerk en geestelijk steunpunt voor vissers op zee.
Het binnenste van een touwwerk van vier of meer
strengen, dat de lijn veerkrachtiger en sterker
maakt.
Deel van het IJsselmeer tussen de
In het meer bevindt zich Keteleiland, waar veel
Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland.
watervogels broeden.
Zeer sterke kunststof, waarmee onder andere
bepaalde polyester jachten worden versterkt.
Een zwaar balkvormig stuk hout over de gehele
lengte van de boot.
Uitstekende rib onder de boot aangebracht om te We onderscheiden de vinkiel, de bulbkiel en de kimkiel.
voorkomen dat de boot verlijert; dient tevens als
ballastmiddel.
Een schip overzij halen, om er van onderen het
61 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Kieljacht
Kiellegging
Kiellichter
Kiellinie
Kielmidzwaard
Kielrichting
Kikker
kiellijn
Kil
Kim
Kimduiking
Bilge
Kimkielen
slingerkielen
Kinetose
Kink
Klaarzak
Klamp
Klaplong
Klaren
Klaren
Klaringsvaartuig
Kleedhout
Klein schip
17-04-07
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
nodige werk aan te kunnen verrichten.
Jacht met een kiel
Het leggen van de kiel bij het begin van de bouw
van een schip.
Breed, zwaar, vierkant vaartuig met platte bodem,
waarmee zeer zware lasten worden vervoerd en
waarmee schepen kunnen worden gekield.
Vlootformatie waarbij de kielen van de schepen in Bij een dubbele kiellinie zijn twee evenwijdige lijnen
één lijn achter elkaar liggen.
gevormd.
Een combinatie van een kiel en een
Het midzwaard is hier van metaal, waardoor het ook
midzwaardsysteem.
meehelpt aan de stabiliteit.
Midscheepslijn tussen spiegel en boeg.
Houten of metalen klamp met twee uitsteeksels
om een schoot e.d. op vast te zetten.
Diepe vaargeul tussen twee zandbanken in.
De einder of horizon.
Het verschil tussen de zichtbare en de wezenlijke
gezichtseinder voor een waarnemer die zich een
eind boven het zeeoppervlak bevindt.
Twee ter hoogte van de kimmen aangezette
Wanneer het schip droogvalt blijft het jacht bovendien
kielen, om het verlijeren en slingeren tegen te
recht staan.
gaan.
Medische benaming van bewegingsziekten,
bijvoorbeeld zeeziekte.
veroorzaakt door abnormale beweging van het
lichaam of organen in het lichaam
Een valse slag waardoor er een knoop in het touw Vooral bij staaldraad lastig bij het opschieten
of de kabel ontstaat.
Zakvormig net dat in de bun wordt gehangen en meestal aal
waarin men vis bewaart
Een stuk beslag dat dient om er een lijn op te
beleggen.
Longbeschadiging door overdruk van uitzettende Kan worden voorkomen door zuurstof te delen met je
lucht in de longen tijdens het opstijgen van een
buddy, of door een vrije opstijging.
duiker, omdat hij zijn adem heeft ingehouden.
Het compenseren van de druk door het
dichtknijpen van de neus en tegelijkertijd druk op
de neusgaten (en oren!) uitoefenen.
Het verwijderen van kinken en knopen in kabels,
trossen en kettingen.
Vaartuig ten dienste van de ambtenaren die zijn
belast met het in- en uitklaren van schepen.
Beplanking op het raamwerk van een sluis.
Volgens het BPR een schip met een lengte van
minder dan 20 meter, uitgezonderd een
62 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Kustvaart
Klopbrief
Kluis
Knoop
Koel- en vriesschip
Koelschip
Koers
Koers door het water
Koers over de grond
Koerskruisend vaartuig
Koerslijn
Koersschrijver
Kofferdam
Kofferdekschip
17-04-07
Schepen begrensd door een laadvermogen van
4000 Gross Tonnage.
Keuringsbewijs van de dikte van de romp.
Opening in de boeg waar de ankerketting
doorheen steekt.
Een soort constructie bij boten waarbij de in de
lengte lopende planken of de platen elkaar onder
een hoek ontmoeten.
Een snelheid van één zeemijl (1,852 km.) per uur.
Schip ingericht voor het vervoer van gekoelde of
bevroren lading.
Schip met koelinstallaties voor het vervoer van
levensmiddelen.
De voorwaartse richting van het langsscheepse
symmetrievlak van een vaartuig.
De richting waarin de boot zich door het water
beweegt, rekening houdend met de drift.
De in werkelijkheid gevolgde koers, rekening
houdend met variatie, deviatie, drift en stroom.
Vaartuig dat een zodanige koers voorligt dat zijn
koers de koers van het eigen vaartuig kruist.
Lijn op de kaart van de gegiste of ware plaats van
het schip naar een punt op de kaart waarheen
men wil varen.
Elektronisch instrument dat is aangesloten op het
gyrokompas.
Knikspant
koerswendingspunt
Omschrijving/definitie van het begrip
sleepboot, duwboot of vissersschip.
Bewijs dat in Nederland sinds 1 april 1992
verplicht is voor de watersport, voor schepen met
een lengte van 15 meter of meer en motorboten
van minder dan vijftien meter, die sneller kunnen
varen dan 20 kilometer per uur.
Klein Vaarbewijs
Kleine (handels)vaart
Afkorting
routemarkeringspunt
D e punten waar de koerslijn eindigt en een
nieuwe koerslijn begint
Ruimte tussen twee dicht opeen liggende
waterdichte schotten.
Vrachtschip met een kofferdek
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Het Klein vaarbewijs I geldt voor het varen op kanalen,
meren en rivieren, met uitzondering van de Eems, de
Dollard, het IJsselmeer, de Oosterschelde, de
Westerschelde en de Waddenzee. Het Klein vaarbewijs II
geldt voor het varen op alle binnenwateren, waaronder
bovengenoemden.
Vroeger schepen met een laadvermogen van minder dan
500 bruto-registerton en een lengte van minder dan 75
meter.
In geval van meer knikken in de huid spreken we van een
multiknikspant.
course over
ground
Bestaat uit een dochtermotor, koerspen, uurwerk,
trommel met veerwerk en een rol koersschrijverpapier.
Wordt gebruikt ter controle van de automatische
stuurinrichting, de controle van de roerganger en de
staving van verklaringen betreffende manoeuvres die met
het schip zijn uitgevoerd, bijvoorbeeld bij een
scheepsramp.
waypoint
geschikt voor stortladingen.
63 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Kol
Kolkmuur
Kolsum
Synoniem
Afkorting
kolzwijn | tegenkiel |
zaathout | kolspijnplaat
Kombuis
Kompas
Kompasboei
Kompashuis
Kompaskoers
Kompasnaald
KK
Naald
Komvisserij
Koningspaal
Koningsstuk
kopstuk
Koninklijk Instituut voor de
Marine
KIM
Koninklijk Nederlands
Watersport Verbond
Koninklijke Marine
KNWV.
Koninklijke Nederlandse
Redding Maatschappij
Koninklijke Nederlandse
Redersvereniging
Koopvaardij
KNRM
Kop voor nemen
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Vistuig om kabeljauw te vangen
Lijn van ongeveer 100 meter lang, verzwaard met lood.
Muur van de sluis.
Langsscheeps verband midscheeps, dat binnen in
het schip over de buikstukken met de buitenkiel
wordt verbonden.
Scheepskeuken, of gedeelte van de kajuit dat
In de 17e en 18e eeuw niet meer dan een bakstenen
Caboose
voor het koken wordt gebruikt.
haard, al dan niet met schoorsteen, waarop een grote
snertketel kon worden geplaatst. Tegenwoordig aan
boord van zeeschepen een grote ruimte, voorzien van
een elektrisch fornuis, bakkersoven, rijskast, dientafel,
koelkasten, deegkneders, aanrecht en grilloven.
Instrument dat dient tot het bepalen van de
Is doorgaans cardanisch opgehangen in het kompashuis
richting of de koers.
en wijst het magnetische noorden aan.
Boei waaraan schepen worden gelegd bij het
compenseren van de kompassen.
Apparaat waarin het kompas wordt aangebracht.
De hoek tussen de kiellijn en het door het kompas Kompaskoers = ware koers - variatie - deviatie.
aangegeven noorden.
Magneetnaald die de noordrichting op het kompas Een `dode naald' heeft haar magnetische kracht verloren.
aangeeft.
Een `walende naald' richt zich (te) langzaam naar het
noorden.
Visserij waarbij kommen worden gemaakt door
stelsels van palen in de zeebodem te steken en
daartussen netten te spannen.
Middelste paal van een dukdalf.
Stuk hout dat loodrecht op het midden van de
slagbalk van een sluis wordt gezet en naar buiten
uitsteekt.
in Nederland de enige instelling waar toekomstige In 1829 opgericht en gevestigd te Medemblik, sinds 1854
beroepsofficieren voor de zeemacht worden
gevestigd te Willemsoord (Den Helder).
gevormd.
Onderdeel van de krijgsmacht dat bestemd is
Ressorteert onder de minister van Defensie.
voor de oorlogvoering op, onder en boven de zee.
Is gevestigd te Ijmuiden
KNR
Handelsscheepvaart |
zeevaart
Merchant navy |
merchant marine
De bedrijfstak die zich bezighoudt met het vervoer
overzee van goederen en personen.
Het - varende tegen de stroom - zodanig
veranderen van de vaarrichting van een vaartuig,
dat het voor stroom komt te varen.
64 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
COSPAS
In de grond gestoken sparboei die de zijden van
een vaarwater markeert
Netje dat bij de sleepnetvisserij op haring en
ansjovis van de kop van het vaartuig af gevierd
wordt.
Wind waar men pal tegenin moet varen.
Trechtervormig sleepnet voor de vangst van
kabeljauw, schelvis, schol, tong enzovoort.
Borden of deuren die een schrobnet openhouden.
Volgens het BPR: een geluidssein dat ongeveer 1
seconde duurt.
Russische benaming voor SARSAT.
Kopbaken
Kopnetje
Kopwind
Kor
schrobnet | kornet |
sleepnet
korplanken
Korte stoot
Kosmitsjeskaja Sistejama
Poiska Avarijinitsj Soedov.
Kotter
Krachtenkoppel
Krammat
krib
Krengen
Kril
Krimpen
Kruiplijn
Kruisen
Kruiser
17-04-07
walvisaas
Engels begrip
(gedeeltelijk)
otterboards
stalen motorkotter van 20 à 40 meter lang
Krabben
Krebbe
Toelichting
Oorspronkelijk een snel zeilscheepje met één
langsscheepsgetuigde, achteroverhellende mast en een
steng, waaraan een gaffelzeil en een gaffeltopzeil werden
gevoerd, en als voorzeil vier stagzeilen.
Het slepen van het uitgeworpen anker over of
Is niet de bedoeling. Het kan worden tegengegaan door Crab
door de bodem, door windkracht en golfbeweging. meer ankerketting te steken of de ketting te verzwaren.
Twee krachten die in tegengestelde richting maar bijvoorbeeld de wind op de zeilen en de waterstroom op
niet op dezelfde plaats op een voorwerp inwerken de kiel en de romp. De afstand tussen de twee krachten
wordt de `arm' genoemd.
Laag stro of riet die tegen de helling van een dijk
is aangebracht en met strobeugels bevestigd, om
hem tegen de golfslag te beschermen.
Vierkante afgesloten ruimte aan bak- en
stuurboord in het ruim van een haringschip,
waarin de haring uit het net wordt gestort.
Een stilligend schip doen overhellen om de zijde
die boven water komt af te krabben of te
herstellen.
Planktonkreeftjes (orde der Euphausiaceae), die Zij vormen een belangrijke schakel in de voedselketen.
vooral in Antarctische wateren voorkomen.
De wind krimpt wanneer hij van richting verandert Tegengesteld aan ruimen
tegen de draairichting van de wijzers van een klok
in
Afstand tussen de waterspiegel en het hoogste
vaste punt van het schip.
Laveren, tegen de wind op varen.
Hierdoor kan men scherp aan de wind, dan over één
boord en vervolgens over een ander een punt bereiken
boven de wind dat anders niet te bereiken is op een vaste
koers.
Snel oorlogsschip, met als specifieke taken het
Men onderscheidt lichte en zware kruisers. Een kruiser is
beschermen van konvooien, verkennen en
doorgaans 162-243 meter lang en 17-22 meter breed,
verkenningsafweer.
heeft een bemanning van gemiddeld 500 personen en
65 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Kruiser
Kruispeiling
Kruiszee
verwarde Zee
Krullers
kub
Kub
kub
Kuil
kuilnet | ankerkuil
Kurkenzak
Kustlicht
Kustvaarder
Kustwacht
Kwakkuil
Laadboom
Laadhoofd
Laafnet
Laag
17-04-07
kuster
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
een kruissnelheid van zo'n 30 knopen.
Zeiljacht of motorjacht, met name voor de
recreatieve toervaart op de binnenwateren
Positiebepaling, verkregen door gelijktijdige
Het snijpunt van de beide richtingen stelt de positie van
de waarnemer vast.
optische of radiografische peilingen op twee of
meer vaste aardrijkskundige objecten (vuurtorens,
bakens, boeien, enz.) en aangegeven door een
cirkel en de tijd.
Korte, hoge golftoppen in een overigens
bijvoorbeeld in het centrum van een cycloon, waarbij de
betrekkelijk kalme zee, ontstaan door het schuin uit alle windrichtingen opgestuwde golven elkaar in het
door elkaar lopen van verschillende golfpatronen. midden ontmoeten .
Steile brekende golven die meestal veroorzaakt
worden door een sterke getijdestroom.
Achterste gedeelte van een fuik.
Korte, van tenen gevlochten of van garen
gebreide fuik zonder vleugels.
Tenen mand waarin de vis voorlopig wordt
bewaard.
Langgerekt, trechtervormig, nauwmazig net, dat Bestaat uit een bovenzijd en een onderzijd. Sinds 1970
bij sterk stromend water voor anker wordt gelegd een verboden vistuig in Nederland.
of door één of twee schepen door het water wordt
getrokken.
Zak van gevlochten touw, gevuld met kurk of
ander veerkrachtig materiaal, die als stootkussen
wordt gebruikt.
Verzamelnaam voor alle aan of nabij de kust
zoals vuurtorens en lichtschepen.
opgestelde lichtbakens ten behoeve van de
scheepvaart
Vaartuig behorende tot de Kleine Handelsvaart.
Dienst die als taak heeft het waarschuwen van
alle daarvoor in aanmerking komende instanties
wanneer er zich in het zee- en kustgebied een
scheeps- of vliegtuigramp plaatsvindt.
Fijnmazig, zakvormig net, opengehouden door
twee van het achterschip schuin in het water
gestoken bomen, onder andere voor de vangst
van paling en garnalen.
Boom die zodanig draaibaar aan de laadpaal of Wordt gebruikt om te laden en te lossen wanneer de
mast bevestigd is, dat hij zowel in horizontale als middelen daartoe in de haven ontbreken.
verticale richting kan draaien.
Rechthoekige, door luiken afgedekte opening in
het dek van een schip, die toegang tot de ruimen
geeft.
Groot soort maalnet.
Evenwijdig aan de wal afgemeerde rij boten.
66 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Coaster
Coast guard
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
laag
Laagste astronomische
getij
Lage wal
Laminaat
lagerwal
Lamineren
Lamme arm
Landingsbrug
Landmerk
geleidelijn
Landvast
Landziekte
Lange Jaap
Lange stoot
Langshelling
langshelling
Langsscheeps
Langszij
Last
last
Last
Lastlijn
Lastvlot
Lateraal oppervlak
lateraalvlak
Lateraal stelsel
Lateraalpunt
Laveren
opkruisen
17-04-07
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
LAT
Rij in het zand gelegde, geaasde haken.
Het laagste tij dat onder invloed van de zon, de
maan en de sterren kan ontstaan.
De kust of oever waar de wind naartoe waait.
Harde kunststoflaag, vaak bestaande uit
glasvezel en kunsthars.
Materialen aan elkaar bevestigen.
Zijschroef en -as.
In het water uitstekende steiger voor het in- en
uitschepen van passagiers.
Twee karakteristieke oriëntatiepunten op de kust
en dieper gelegen land in één lijn.
Touw waarmee een schip wordt vastgelegd aan
de wal.
Bewegingsziekte die in feite het tegengestelde
van zeeziekte is.
Vuurtoren in Den Helder; teken van de
thuishaven.
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Lowest
Astronomical
Tide
Glasmat wordt gelamineerd met polyesterhars om er
polyester van te maken; dunne houtplaten worden
gelamineerd om er (bijvoorbeeld) een houten zwaard of
roer van te maken.
Men spreekt van boegtros, hektros, voorste dwarstros,
achterste dwarstros, voorste spring en achterste spring.
Na een lange zeereis voel je de bodem nog onder je
voeten deinen, terwijl je al uren of dagen aan de wal bent.
Kwam in 1878 gereed en is 64 meter lang. De Lange
Jaap is de hoogste gietijzeren toren van Europa en is van
een afstand van 37 kilometer te zien.
Volgens het BPR: een geluidssein dat ongeveer 4
seconden duurt. De tijdruimte tussen twee
opeenvolgende stoten moet 1 seconde bedragen.
Bouwplaats van scheepsrompen, die loodrecht op
de oever staat en onder water nog een stuk
doorloopt om de tewaterlating te
vergemakkelijken.
Evenwijdig aan de langsas van het schip.
Langs de zijde van een schip.
10.000 stuks haring.
De vangstquotum voor garnalen per vaartuig.
Twee ton gewicht.
De waterlijn van het schip bij de grootste
geoorloofde inzinking in zeewater; de grens van
het laadvermogen van een schip.
Diepgang van een geladen binnenvaartschip.
Rompdeel onder de waterlijn, dwarsscheeps
geprojecteerd.
Betonningsstelsel ter weerszijden van vaarwaters.
Zwaartepunt van het lateraal oppervlak
Vordering maken tegen de wind in onder een zo
along ship
67 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Lek
lek
Lengte op de waterlijn
Lengte over alles
LOA
Lengtegraad
Lenzen
Lepas anatifera
Eendemossel
Lichtboei
Lichter
Lichterbrief
Lichter-moederschip
Lichtschip
Vuurschip
Lier
ankerlier | windas
Ligdagen
Liggeld
kaaigeld
Liggeld
Lij
Lijfseizing
lijflijn
Lijgierig
Laf
Lijn
Lijnvaart
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
klein mogelijke hoek met de wind, beurtelings
over beide boegen.
Niet waterdicht.
Plaats waar iets lek is.
Rechte afstand op de waterlijn tussen de meest
voorste en achterste punten van de romp op deze
lijn.
Afstand in een rechte lijn tussen de meest voorste
en meest achterste punten van de scheepsromp.
Graad van een breedtecirkel.
Voor de storm weglopen met juist genoeg zeil of
motorkracht om te voorkomen dat de zeeën van
achteren inlopen en over het schip slaan.
Rankpootkreeft die 20-40 centimeter lang kan
Zet zich vast op harde oppervlakten.
worden en over de hele wereld voorkomt.
Boei die een lichtsignaal geeft.
Schip met geringe diepgang zonder eigen
voortstuwing.
Consent tot het lossen van een gedeelte van de bijvoorbeeld in verband met averij of lage waterstand.
lading in een andere plaats dan is
overeengekomen
Vervoert drijvende laadbakken, die met een
Sommige barge carriers kunnen zinken als een drijfdok, Barge carrier
portaalkraan of lift aan boord zijn gebracht, over waarna de lichters naar binnen of naar buiten worden
de oceaan.
gevaren.
Soort drijvende vuurtoren.
Sind men de Noord Hinder heeft weggehaald heeft
Nederland geen lichtschepen meer. Ze zijn allemaal
vervangen door lichtboeien.
Mechanisch hulpmiddel om grote kracht op een
schoot, val of ketting te kunnen uitoefenen.
Dagen die benodigd zijn voor het laden en lossen. Tegenwoordig vaak lig-uren.
Belasting van schepen geheven voor het liggen
aan een kade of in een haven.
Geld dat aan de reder wordt betaald voor de tijd
die het schip boven de bepaalde termijn ergens
ligt om op lossing of lading te wachten.
Kant waar de wind naartoe gaat.
Reddingslijn die bij werkzaamheden buiten boord
Lifeline
om het middel van de schepeling wordt
gebonden, om overboord vallen te voorkomen.
Een zeilboot is lijgierig wanneer zij de neiging
Om haar op koers te houden moet de helmstok dan naar
heeft om af te vallen, van de wind af te draaien. lij worden gehouden.
Touwwerk uit drie of vier strengen
Wordt gebruikt voor weeflijnen, zwaardere bindsels aan
stagen en wanten en ook als lopend want en sloeplijnen.
Door rederijen onderhouden scheepvaartdiensten Doen de schepen daarbij de thuishaven aan, dan is er
68 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Lijnwerptoestel
Lijwaarts
Lijwal
Limbus
Limnoria lignorum
Boordpissebed
Litoraal
Litorale fauna
Lloyd's of London
Lloyd's Open Form
Lloyd's Register of Shipping
Local Hour Angle
Lodicator
Loef
Loefwaarts
Loefwal
Log
Loggen
Loodbroodjes
Loods
17-04-07
LHA
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
tussen twee havens volgens een vast schema,
sprake van home trade. Zo niet, dan is er sprake van
een vaste route en een vaste prijs.
cross trade.
Apparaat waarmee een reddingsstation of
reddingsboot een trosverbinding tot stand brengt
met een schip in moeilijkheden of een drenkeling.
Van het uitgangspunt af naar lij, met de wind mee.
Kust onder de wind.
In graden ingedeelde rand van een
hoekmeetinstrument.
Een schaaldier van ongeveer 3 mm. lengte dat in Kan ernstige schade veroorzaken aan de beplanking
het hout van schepen gangen maakt met een
diameter van 2,5 mm.
De kust of het kustland betreffend.
Het dierenrijk van de zee tot ± 400 meter diepte.
Verzekeringsmaatschappij voortgekomen uit het
in 1688 opgerichte Lloyd's.
Verkorte omschrijving van Lloyd's Standard Form In 1890 ingesteld om tijdrovende rechtszaken tussen
of Salvage Agreement.
eigenaars van sleepboten en gezagvoerders/reders van
om hulp vragende schepen te voorkomen. De sleepboot
seint `L' en wanneer daar bevestigend op wordt
geantwoord betekent dit dat beide partijen zich
neerleggen bij een eventuele uitspraak van de door
Lloyd's aangewezen arbiter(s).
Classificatiebureau
in 1834 opgericht te Londen, die de maatstaven voor de
scheepsbouw bepaalt.
De hoek tussen de meridiaan waarop de aardse
Local Hour Angle
projectie ligt en de meridiaan waarop de
aangenomen waarnemer zich bevindt.
Instrument waarmee de spanningen in een schip
worden gemeten.
Kant waar de wind vandaan komt.
Van het uitgangspunt af meer naar loef, tegen de
wind in.
De wal waar de wind vandaan komt.
Instrument om de snelheid van een vaartuig te
De meest eenvoudige vorm is de handlog, die uit een
meten, of de verheid (de afgelegde weg), of
logschuitje, een logrol en een logglaasje bestaat. Een
beide.
druklog meet de dynamische druk onder het schip. Een
elektrische log meet de veranderde inductiespanning
door middel van twee gevers aan de huid van een schip.
Met een log de vaart van het schip bepalen.
Blokken lood, ter grootte van kleine baksteentjes,
die worden gebruikt om een boot de nodige
diepgang en ballast (stabiliteit) te geven.
Gekwalificeerde zee-officier in dienst van het
Meestal is het gebruik van een loods verplicht. Ongeacht Pilot
69 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Loodsafhaalboot
loodsjol
Loodsboot
tender
Loodsstation
Kruisstation
Afkorting
Loodswezen
Loran
Losgooien
Lossen
Lostijd
Lowest Observed Tide
Loxodroom
Luchtkussenvoertuig
Luchtsluis
Luik
Luikhoofd
Luxe motor
Maalnet
Maalstroom
17-04-07
LOT
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
loodswezen die schepen naar binnen en naar
buiten loodst door de gezagvoerder of diens
vervanger aanwijzingen te geven voor de
navigatie.
Klein maar zeewaardig vaartuig dat heen en weer
vaart tussen de loodsboot en de wal en tussen de
loodsboot en schepen, om loodsen aan boord te
brengen en van boord te halen.
Schip van het loodswezen
de taak van de loods ontheft diens aanwezigheid de
kapitein of chef van de wacht niet van zijn eigen taken en
verplichtingen.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Tegenwoordig vaak rubberboten met krachtige
buitenboordmotoren.
Kan 's nachts op het kruisstation worden herkend aan
een wit licht boven een rood licht in de top van de mast.
De plaats waar volgens de zeekaart de loodsboot
moet liggen.
Bedrijf dat zich bezighoudt met het plaatsen van Vroeger als rijksdienst ressorterend onder het ministerie
loodsen op schepen.
van Verkeer en Waterstaat, sinds 1988 geprivatiseerd.
Sinds 1994 hebben de circa 600 loodsen van het
Loodswezen concurrentie, want in dat jaar liberaliseerde
minister Jorritsma van Verkeer & Waterstaat de markt
van het loodswezen.
Elektronisch plaatsbepalingssysteem, waarbij het Kan op grotere afstand werken dan Decca. Het bereik is
tijdsverschil tussen twee ontvangen signalen
overdag zo'n 1200 kilometer en 's nachts ongeveer 2250
zichtbaar wordt gemaakt op een
kilometer. Wordt gezien als back-up voor GPS
kathodestraalbuis.
Het losmaken van de landvasten om af te varen.
Een lading uitladen.
De verwachte of werkelijke tijd die nodig is om het
schip te lossen.
Het laagste tij dat men op een bepaalde plek ooit Wordt onder andere in Frankrijk gebezigd.
heeft waargenomen.
Lijn op het aardoppervlak die alle meridianen
Deze lijn is dus krom, al is dat nauwelijks te zien wanneer Rhumbline
onder gelijke hoeken snijdt.
het om een kleine afstand gaat.
Voertuig dat zich enigszins boven water, ijs,
Hovercraft
moeras en tamelijk vlakke vaste grond snel kan
voortbewegen, door een luchtlaag tussen de
bodem en het oppervlak te persen.
Luchtdichte sluis met dubbele deuren
bijvoorbeeld in de schacht van een caisson, die zo
ongeveer op dezelfde manier werkt als een schutsluis bij
schepen.
Opening in het dek of in een dwarsschot.
De luiken die het dek afsluiten moeten, rusten op
Hatch
verschuifbare luikbalken, die dwarsscheeps in de
luikopening zijn aangebracht.
Hoge opstaande rand van een dekluik.
Klassiek motorschip met zogenaamde `luxe roef'
achter de stuurhut.
Schepnet met rechte steel.
Draaikolk of opeenvolging van draaikolken,
Oorspronkelijk werd hiermee de draaiende stroom voor
70 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Maandbrief
Synoniem
Afkorting
maandcedel
Maatjesharing
Maatschappij tot Uitvoering
van Zuiderzeewerken
Maatschapvisser
Machinejournaal
Magnetische koers
Malen
Malen
Mangat
Manoeuvreerlichten
Manoeuvreren
Marconist
Mare clausum
Mare clausum
Mare liberum
Mare liberum
17-04-07
Toelichting
veroorzaakt door twee tegen elkaar inlopende
(zee)stromen.
Document waarin de schepeling de reder
opdraagt een gedeelte van de gage op één of
meerdere bankrekeningen te storten.
Jonge haring, waarvan de hom of kuit nog niet
ontwikkeld is
de Noorse kust bedoeld, waarvan men veronderstelde
dat hij alle schepen die te dichtbij kwamen opslorpte.
hetgeen de smaak van deze speciale Hollandse nieuwe
ten goede komt.
MUZ
Maatvis
Malaria
Omschrijving/definitie van het begrip
Moeraskoorts
Visser die met anderen in maatschap zijn bedrijf
uitoefent.
Vis die (net) de wettelijk voorgeschreven
minimummaat haalt.
Journaal waarin de werking van de
brandstofverbruik enz.
scheepsmachine en wat daarop betrekking heeft
wordt opgetekend.
Door magnetisch kompas aangegeven koers
Door de variatie in rekening te brengen veranderen wij de
ware koers in magnetische koers.
Tropische infectieziekte die wordt overgebracht
Vreemdelingen die naar een malariagebied vertrekken
door malariamuggen.
dienen een malariaprofylactum te gebruiken, want de
ziekte is recidiverend en er kunnen dodelijke complicaties
optreden. De meest gebruikte profylactia zijn paludine,
chloroquine (of een combinatie daarvan) en fansidar.
De beweging van de schroefbladen.
Het naar lucht happen van een school haring,
waarbij het lijkt alsof het regent.
Opening, net groot genoeg om een man door te
laten, met een wegneembaar deksel
Lichten ter ondersteuning van de voorgeschreven Wit licht, rondom zichtbaar op een afstand van tenminste
fluitseinen bij het manoeuvreren.
5 zeemijlen, in hetzelfde verticale vlak als het toplicht, ten
minste twee meter hoger dan het toplicht.
Het schip door middel van roer- en
bijvoorbeeld bij het afmeren.
schroefbewegingen in een bepaalde positie
brengen
Radiotelegrafist aan boord van zeeschepen.
Een bevaarbaar open water, zoals een zee,
waarvan één land de heerschappij heeft en dat
ontoegankelijk is voor alle andere landen.
Gesloten zee; zee waar zich geen vreemde
oorlogsschepen mogen vertonen.
Een bevaarbaar open water, zoals een zee, dat
open is voor schepen van alle landen.
Vrije zee
naar een verhandeling van Hugo de Groot uit 1609,
waarin hij de vrijheid der zeevaart verdedigde. Hugo de
71 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Groot wordt beschouwd als de grondlegger van het
internationaal zeerecht.
Mare nostrum
Een bevaarbaar open water, zoals een zee,
waarvan één of meerdere landen de heerschappij
hebben.
VHF-radiotelefoon, voor communicatie tussen
In Nederland is voor het aanwezig hebben en gebruik van
schepen onderling en tussen schepen en
een marifoon een zendmachtiging vereist.
kuststations.
Oorlogsvloot
Oorspronkelijk werd hiermee het zeewezen in het
algemeen bedoeld, dus zowel de handelsvloot als de
oorlogsvloot. Later werd de handelsvloot `koopvaardij'
genoemd en werd de term `marine' exclusief gebruikt
voor de oorlogsvloot. In het Engels wordt de koopvaardij
nog altijd de merchant navy of mercantile marine
genoemd.
Marifoon
Marine
Maritiem Research Instituut
Nederland
Maritieme meteorologie
MARIN
Maritime Identification Digit
MID
Maritime Mobile Service
Identification
Maritime Safety Information
MMSI
Tak van de meteorologie die zich richt op de
studie van de atmosfeer boven zee.
De eerste drie cijfers van het MMSI-nummer
Duiden het land van herkomst van het vaartuig aan.
Maritime
Identification
Digit
Megajacht
identificatiecode van alle onder de schepenwet
Bestaat uit een 9-cijferig
vallende schepen.
Veiligheidsinformatie voor de scheepvaart, te
Maritime Safety
ontvangen via Navtex of ECG
Information
Boei waarmee bijvoorbeeld de ligging van een
wrak wordt aangegeven.
Boei om tijdelijk een richting af te bakenen,
bijvoorbeeld bij hardzeilen, het vegen van mijnen
of het uitdiepen van een vaarwater.
Zender in een radio-navigatiesysteem.
Maximum draagvermogen van een schip
Deadweight
Schip dat ongeveer dezelfde koers voorligt als het
eigen schip.
Permanent gelegde stalen boei waar een boot
aan bevestigd kan worden zonder dat deze haar
eigen anker behoeft te gebruiken.
Paal voor een kade of in een haven waaraan een
schip kan worden afgemeerd.
Internationaal document waarin de
Dit dient bij binnenkomst in de haven aan de autoriteiten
hoofdafmetingen van het schip en de bruto en
te worden getoond.
netto tonnenmaat vermeld zijn.
Motorjacht langer dan veertig meter.
17-04-07
72 van 123
Markeerboei
MSI
wrakboei
Markeerboei
Master
maximum draagvermogen
Meeligger
DWT
Meerboei
Meerpaal
Meetbrief
polder | paal
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Megaptera novaeangliae
Mercatorprojectie
Bultrug
Merulius lachrymans
Houtvuur
Mesoscaaf
Midden-Europese Tijd
Midscheeps
Midzwaard
Misthoorn
Mistsein
kompasfout
Moeraseiland
Moerdijk
Moeren
Mondingshaven
Monsterboekje
Monsteren
aanmonsteren
Monstergolf
Monsterrol
17-04-07
rol
Omschrijving/definitie van het begrip
Walvis
Cartografische afbeelding waarbij de lengte- en
breedtegraden als rechte lijnen zijn afgebeeld.
Zeldzame, maar desalniettemin de meest
gevreesde vorm van houtbederf
MET
Mist
Miswijzing
Afkorting
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
In 1569 ontwikkeld door de Vlaamse cartograaf Gerard
Mercator (Gerard Kremer).
Kan soms wel 7,5 mm. per dag kan voortschrijden. Het
aangetaste hout moet worden verbrand en het overige
hout moet tot ver voorbij de verschijnselen worden
verwijderd.
Diepzeecabine voor geringere diepten.
Tijdreferentie één uur later dan GMT
In of naar het midden van het schip.
Amidships
Een plaat hout of metaal, aangebracht in een
Het kan omhoog of omlaag worden bewogen en dient om
zwaardbun die in het midden van de boot
het verlijeren tegen te gaan.
langsscheeps is aangebracht.
Men spreekt van mist als door de fijne
waterdruppels het zicht kleiner is dan 0,5 zeemijl.
Scheepshoorn | scheepstoeter
Apparaat waarmee schepen waarschuwingssignalen
kunnen geven.
Signaal dat bij mistig weer wordt gegeven om
Een jacht dat korter is dan 12 meter en een motorschip
aanvaringen te voorkomen.
moeten met intervallen van niet langer dan twee minuten
een langgerekt geluidssignaal geven. Een zeilschip
langer dan 12 meter, een beperkt manoeuvreerbaar of
onmanoeuvreerbaar schip, een vissersboot of een
sleepboot geven met dezelfde interval een lange en twee
korte stoten.
De algebraïsche som van variatie en deviatie,
oftewel de hoek tussen een richting, aangegeven door
het kompas, en de overeenkomstige ware richting.
Houten frame met drijvers van kurk, waarover fijn Wanneer de planten in het water gaan wortelen, halen zij
gaas is gespannen en waarop wortelstokken van hun voedingsstoffen uit het water en geven zij zuurstof
onder andere boterbloem, lisdodde, riet, wilg en aan het water terug. Moeraseilanden kunnen worden
gebruikt om grachten te zuiveren.
zegge zijn gelegd.
Dijk om een stuk land dat gemoerd wordt.
Een plas uitvenen of veenslik opbaggeren om turf
van te maken.
Aan een riviermond gelegen haven.
Zeemansboekje, waarin onder andere de vaartijd,
de schepen waarop men heeft gevaren en de
behaalde diploma's staan vermeld, alsmede de
gegevens van de laatste medische keuring.
Zich rechtens verbinden en op de monsterrol
doen inschrijven als lid van de bemanning.
Zeer steile en hoge golf, die helemaal onverwacht Veroorzaakt soms veel schade.
freakwave
ontstaat en uit het niets lijkt te komen.
Lijst met namen van de kapitein en bemanning, Niemand mag schepelingendienst aan boord verrichten
de naam van het schip, de naam van de reder en tenzij hij op de monsterrol voorkomt.
73 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Morselicht
Motor/zeilkegel
Motorkegel | kegel
Motorschip
Motorzeiljacht
Afkorting
de bestemming van het schip.
Mo(K) | Mo Aanduiding op de zeekaart die betekent dat het
hier gaat om een licht dat voortdurend een letter
van het morse-alfabet laat zien.
Wettelijk verplicht Zwart, kegelvormig merk, dat
met de punt naar beneden goed zichtbaar moet
worden gevoerd wanneer men zowel op de motor
als op de zeilen vaart.
MS | MV
Schip dat gebruik maakt van zijn mechanische
middelen tot voortbeweging, met uitzondering van
een schip waarvan de motor slechts wordt
gebruikt ter verbetering van zijn bestuurbaarheid
wanneer het wordt gesleept of geduwd.
Geen zeiljacht en geen motorjacht.
Muiterij
Muskusrat
bisamrat
Naam en woonplaats van
de eigenaar
Nachtkijker
Nachtschutter
Nachttoek
Na-ijlen
Najade
Names
Natdok
17-04-07
Toelichting
Een zeilschip dat de motor gebruikt wordt gelijkgesteld
met een motorschip.
Motorvessel
De meeste motorsailers lijken meer op motorjachten dan Motorsailer
op zeiljachten, zijn minder `aërodynamisch' gebouwd dan
het gemiddelde zeiljacht, en voeren minder zeil.
NRVM
NMEA
Engels begrip
(gedeeltelijk)
`Mo A8s' betekent bijvoorbeeld een lichtsignaal dat elke 8
seconden het morseteken voor de letter A - één kort, één
lang - weergeeft.
Volgens het Wetboek van Strafrecht:
insubordinatie gepleegd door twee of meer
verenigde personen.
Schuchtere planteneter uit de familie der
Het vlees is eetbaar.
woelmuizen, die schade toebrengt aan gewassen
en waterkeringen.
Soort plasticfilm dat onder andere wordt gebruikt Rekt niet of nauwelijks. Als zeil alleen geschikt voor licht
als materiaal voor zeilen en tekeningen.
weer, tenzij het materiaal is gebruikt als finish voor een
ander doek.
Dient volgens het BPR te zijn aangebracht op een Deze verplichting is van belang om de eigenaar van een
in het oog vallende plaats aan de binnen- of
onbemande boot te kunnen opsporen.
buitenzijde van alle kleine schepen, met
uitzondering van door spierkracht voortbewogen
boten, zeilplanken en zeilboten met een lengte
van minder dan 7 meter.
Kleine verrekijker voor 's nachts.
Persoon die 's nachts de sluis bedient.
Hoekwant dat een nacht in zee blijft staan.
Het doorlopen van het kompas terwijl het schip al
op koers ligt, en andersom.
Zoetwatermossel.
De leden van Lloyd's of London die met hun
Ook delen zij mee in de winst, maar die heeft Lloyd's al
vermogen persoonlijk borg staan voor uitkeringen jaren niet meer gemaakt.
na geleden schade.
Havenbassin achter de sluizen met gelijkblijvend
waterniveau
Mylar
Nationaal Register Varende
Monumenten
National Marine Electronics
Omschrijving/definitie van het begrip
Vereniging van fabrikanten van elektronische
74 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Associations
Nationale vlag
Nautiek
Nautisch
Nauw
Navaid
navigatie-apparatuur
Natievlag
Zeevaartkunde | maritiem
nauwte
Navarea
Navigatiebrug
brug | stuurhut | stuurstand
Navigatiecomputer
Navigatielichten
Navigation certificate
Navicert.
Navigational Telex
NC-vlaggesein
MIC
Nering
Net
17-04-07
De kennis van al wat tot de zeevaart behoort.
De scheepvaart of de watersport betreffende.
Zeeëngte.
Verzamelnaam voor (elektronische) hulpmiddelen
bij de navigatie.
Elk van de zestien gebieden waarin de wereld
Nederland valt onder Navarea 1.
voor navigatiecommunicatie is ingedeeld.
Verhoogde opbouw op het schip waarin het
stuurhuis en de kaartenkamer zijn ondergebracht
en van waaruit de navigatie wordt geleid.
Computer waarin alle relevante gegevens, zoals
gewenste koers, stromingen, wind, waypoints
enz., zijn geprogrammeerd.
De lichten die een vaartuig van zonsondergang
tot zonsopgang volgens de wet dient te voeren.
Handelspaspoort voor verscheping van goederen
tussen neutrale havens in oorlogstijd.
Informatiesysteem voor de scheepvaart.
Werkt internationaal op 518 kHz., nationaal op 490 kHz.
nisse
Onderdeel van de bibliotheek van de TU Delft
Organismen die sterk genoeg zijn om te
zwemmen waarheen ze willen, in tegenstelling tot
plankton.
Met veel luchtcellen gevuld soort rubber; wordt
gebruikt voor duikpakken, wetsuits en dergelijke.
Plaats waar deze walvis- of haringvanst wordt
uitgeoefend.
Walvis- of haringvangst.
Landtong aan scherpe bochten van rivieren of
aan zee.
Ondermaatse en niet voor consumptie geschikte
vis.
Van garen geknoopt weefsel met betrekkelijk
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Wordt gevoerd aan de achtersteven of in de top van de
bezaansmast. De nationale vlag van het land dat men
bezoekt wordt gehesen aan het stuurboordwant van de
grootmast.
NIOZ
Neopreen
Nest
Toelichting
Dit signaal, bestaande uit de seinvlaggen N en C,
betekent: `Ik ben in nood en verlang onmiddellijk
hulp.
Nederlands Instituut voor
het Onderzoek der Zee
Nederlands Maritiem
Informatie Centrum
Nekton
Nering
Nes
Omschrijving/definitie van het begrip
Komt voor in sommige plaatsnamen: Nes, Wijdenes,
Pernis, Renesse, Bruinisse enz.
Werd onder andere als eendenvoer en mest gebruikt.
Mag niet meer aangevoerd worden.
75 van 123
Navaid
Navarea
Navigational
Telex
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
wijde mazen, dat onder andere wordt gebruikt
voor het vangen van vis.
Netto-registerton
Netwant
NRT
Network Coordinating
System
NCS
Neutraal drijfvermogen
Micrometer
Noodstuurinrichting
Noodtekens
Noodverkeer
Noordatlantische Visserij
Organisatie
Noorderlicht
Noordvaart
Noordwal
Noordzee
Noordzeekanaal
17-04-07
Network
Coordinating
System
De zwevende staat waarin de duiker of
onderzeeboot niet omhoog en omlaag gaat.
Geen betaling als het afgesproken gewenste
Onder andere een clausule in contracten betreffende het
resultaat uitblijft.
lichten of bergen van schepen.
Micrometer van een hoekmeetinstrument.
S.O.S. signaal, gevormd door driemaal kort,
driemaal lang en driemaal kort of door middel van
lichtseinen zoals stakkellicht
Inrichting gemaakt om bij het defect raken van het
stuurgerei toch nog te kunnen sturen.
Noch voor de vlag noch voor het licht zijn een kleur
Volgens het BPR mag een in nood verkerend
schip dat hulp wil inroepen tonen: - hetzij: overdag voorgeschreven.
een vlag of ieder ander geschikt voorwerp
waarmee in het rond wordt gezwaaid en 's nachts
een licht waarmee in het rond wordt gezwaaid; hetzij: vuurpijlen, lichtkogels, parachutelichten of
rookbommen dan wel vlammen; - hetzij: een vlag
met daarboven of daaronder een bol of een
daarop gelijkend voorwerp.
Mag slechts worden gebruikt wanneer een schip, Bij noodverkeer bezigt men het noodsein MAYDAY.
luchtvaartuig of enig ander vervoermiddel wordt
bedreigd door een ernstig en dreigend gevaar, en
er dringend hulp nodig is.
No cure, no pay
Nonius
Noodsignaal
Vistuig dat uit netten bestaat, in tegenstelling tot
hoekwant.
Kuststation dat het radiotelefonieverkeer in een
van de vier Inmarsat-regio's coördineert.
NAFO
aurora borealis | poollicht
Lichtverschijnsel dat men in de buurt van de
Wordt veroorzaakt door elektrische ontladingen bij lage
noordpool kan waarnemen.
luchtdruk.
Het vissen met het schrobnet in de eerste
maanden van het jaar door schepen die 's zomers
voor de haringvisserij worden gebruikt.
De kust van Westfriesland tussen de Nek en
Leekerhoek.
Randzee van de Atlantische Oceaan, door het
De gemiddelde diepte is 95 meter.
Nauw van Calais verbonden met Het Kanaal, en
door het Skagerrak verbonden met het Kattegat
en de Oostzee.
Op 1 november 1876 door koning Willem III
76 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Northern European and
Mediterranean Routeing
Instructions
Nucleair-BiologischChemisch en Damage
control
Occlusiefront
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Nemedri
geopend kanaal tussen IJmuiden en het IJ.
In dit boek, uitgegeven door de Britse Admiraliteit,
staan alle gebieden waarin zich nog altijd
zeemijnen bevinden, alsmede aanbevolen routes.
NBCD
Front dat ontstaat wanneer het langzamer
bewegend warmtefront in een depressie wordt
ingehaald door het sneller bewegend koufront.
Verzamelnaam voor de grote wereldzee, die in
totaal 70,8% van de aarde omvat
De studie der zeeën.
Ondiepe plaats in zee waar men oesters vindt of
kweekt.
Driehoekig ijzeren raam met een daaraan
vastgemaakt ijzeren net, waarmee op oesters
wordt gevist.
Het uitplanten van oesterbroed op met kalk
bestreken dakpannen in putten met water die
weinig zout bevatten.
werkzaamheden buitengaats
Positie waarbij de boot verder dan 90° kapseist
en doorgaans ondersteboven komt te liggen.
Apparaat dat gelijkstroom omzet in wisselstroom
of omgekeerd.
Oceaan
Oceanografie
Oesterbank
Oesterkor
Oesterteelt
oestercultuur
Offshore-activiteiten
Omslaan
Omvormer
Omwentelingen per minuut
On Scene Commander
OPM
OSC
Onderkoeling
Onderwaterschip
Onderzeeboot
Onderzeebootjager
Ondiep water
Ondiepwatergetijden
17-04-07
Toelichting
Onderzeeër | duikboot
Schip dat tijdens een reddingssituatie de situatie
het best kan overzien en door het RCC wordt
aangewezen als OSC.
Afkoeling van het lichaam tot onder de normale
temperatuur
hierdoor ontstaat soms een frontale mist
wordt onderverdeeld in Atlantische Oceaan, Grote
Oceaan en Indische Oceaan.
Het oesterzaad zet zich op de oesterpannen vast. Deze
pannen kunnen later in zee worden uitgezet.
Meestal gericht op de winning van olie en gas.
Begint wanneer de lichaamstemperatuur onder de 35°C
zakt. Bij ongeveer 20°C treedt de dood in. In het water
koelt het lichaam 27 keer zo snel af als in windstille lucht.
Dat deel van het schip dat zich onder water
bevindt wanneer de boot in het water ligt.
Vaartuig dat door het innemen of wegpompen van
waterballast in staat is om onder water te varen,
respectievelijk aan de oppervlakte te komen.
Torpedobootjager die speciaal is ingericht voor de
bestrijding van onderzeeboten.
Hiervan spreekt men wanneer de diepte kleiner is
dan de helft van de golflengte
Onregelmatige getijden op plaatsen waar de zee
zeer ondiep is, zodat de getijgolven vervormd en
77 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Onweer
Onweersbui
Op stapel staan
Open boot
Opgaand tij
Opleggen
Oplopen
Opnemingsvaartuig
Oppervlaktestromen
Opsporing en redding
Opstapkapitein
Opstapper
Opstapper
Opstapper
Opstijgsnelheid
Opvarenden
O-ring
17-04-07
SAR
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
vertraagd worden en hoog- en laagwater zich niet
normaal laten gelden.
Geluid dat wordt geproduceerd wanneer het
Het rollend, donderend geluid wordt doorgaans
bliksemt.
veroorzaakt door weerkaatsing van het geluid tegen
objecten als wolken en bergen.
Lokale atmosferische storing die gepaard gaat
met weerlicht, onweer en zware regenval, vaak
met sterke windstoten en soms met hagel.
Zegt men van een schip dat in aanbouw is.
Klein vaartuig, zoals een jol of een sloep, dat
binnen het dolboord van boven geheel open is.
Wanneer stroom en wind tegengestelde
richtingen uitgaan.
Het (tijdelijk) uit de vaart nemen van een schip
bijvoorbeeld door ladingschaarste.
Een ander schip inhalen en voorbijvaren
Als beide boten over dezelfde boeg liggen, moet de
oploper uitwijken voor de langzamere boot.
Schip van de hydrografische dienst, waarop met
behulp van een uitgebreid arsenaal aan
navigatiemiddelen waarnemingen worden
gedaan, die op zeekaarten worden verwerkt.
Stromen die zich aan de oppervlakte van het
Op het noordelijk halfrond is er in de Atlantische en Stille
water bevinden, in tegenstelling tot
Oceaan een algemeen circulatiesysteem tegen de wijzers
dieptestromen.
van de klok in, terwijl de stromen op het zuidelijk halfrond
zich met de wijzers van de klok mee bewegen.
Naam van een in 1979 in Hamburg gesloten
Als gevolg daarvan was Nederland verplicht een RCC op Search and
verdrag dat de reddingsorganisatie op mondiaal te richten. Het Nederlandse SAR-gebied omvat een deel Rescue
niveau regelt.
van de Noordzee, de Wadden, de Zeeuwse stromen, het
IJsselmeer en de Randmeren. Eea wordt in Nederland
georganiseerd door de Koninklijke Marine. Men maakt
gebruik van Lynx-helikopters en doorgaans vliegt er een
arts mee.
Plaatsvervangende kapitein die onderweg aan
boord komt.
Iemand die de plaats inneemt van een
bemanningslid dat niet meer beschikbaar is.
Passagier.
Schepeling die wel een arbeidsovereenkomst met
de reder is aangegaan maar door tijdgebrek nog
niet op de monsterrol staat.
De snelheid waarmee de duiker of onderzeeboot Voor een duiker bedraagt deze 15 tot maximaal 18 meter
naar de oppervlakte komt.
per minuut. Sneller opstijgen is levensgevaarlijk.
Allen die zich aan boord bevinden, met
uitzondering van de kapitein.
Rubber ringetje in de gleuf van de afsluiter
waardoor de eerste trap lekvrij kan worden bevestigd
78 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Orka
Orkaan
Orcinus orca
OSPAR
Overbevissing
Overlaadhaven zonder
kaden
Overlopen
paal
Paaltjes pikken
Paard van Marken
Pakketboot
Pampus
PAN PAN
Panamawiel
Parachutefakkel
Parceltanker
17-04-07
Dolfijn achtige
Zeer krachtige storm met windkracht 12, die
dikwijls plotseling van richting verandert.
Verdrag van Oslo en Parijs ter bescherming van
de Atlantische Oceaan en de Noordzee.
Voor een ander schip langs varen.
Overschepen
Passage
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Kaaidraaier | kadraaier
Van het ene in het andere schip overladen van
lading.
Droogvallend haventje.
Als de voorsteven van het schip tijdens het
stampen in een neergaande beweging niet in een
golfdal terecht komt, maar op een
tegemoetkomende golf slaat, veroorzaakt dit een
schok door het hele schip.
Bekendste vuurtoren van het IJsselmeer.
In geregelde dienst varend schip voor het vervoer
van personen, post en stukgoederen.
Zandbank voor Amsterdam.
Spoedsein, onder andere voor op de
binnenwateren, waar MAYDAY niet mag worden
gebruikt.
Door een rondsel in beweging gebracht tandwiel
in het bewegingsmechanisme van sluisdeuren.
Optisch noodsignaal
Tanker met een gecompliceerd leidingensysteem
en tanks van roestvrij staal, die soms wel vijftig
verschillende soorten aardolieprodukten of
chemicaliën kan vervoeren.
Soort SRV-wagen op een bootje, dat in de haven
langszij komt.
Overtocht met een schip.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
In juni 1995 hebben de landen die partij zijn bij het
OSPAR het afzinken van afgeschreven boorplatforms en
andere offshore-installaties verboden. Alleen GrootBrittannië en Noorwegen stemden tegen.
Het vangen van meer vis uit een bepaald
visgebied dan verantwoord is voor het behoud
van de visstand, doorgaans als gevolg van een
overcapaciteit van de visserijvloot.
Meer dan diep genoeg om er te kunnen varen.
Die gedeelten van de romp die in lengterichting
buiten het voorste en achterste punt van de
waterlijn steken, dus boven water hangen.
Overlaadhaven zonder kaden.
Overdiep
Overhang
Parlevinker
Afkorting
Barge port
Als beide schepen over dezelfde boeg liggen, moet de
overloper uitwijken voor de langzamere boot.
Gevaarlijk, want de bodembeplating van het schip kan
slamming |
daardoor worden vervormd. Kan worden voorkomen door paaltjes lopen
een paar streken van koers te veranderen of de snelheid
van het schip te minderen.
Werd gebouwd in 1839 en is 17,50 m. hoog.
Wordt uitgesproken als `panne, panne'.
Parceltanker
Heeft daarvoor in Nederland een vergunning nodig.
79 van 123
Bumboat
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Passagieren
Passagiers
passevolant
Patentluiken
poort
Peilantenne
peilraam
Peiling
Peilstation
Pelagische vissen
Perigeum
Permeabiliteit (van een
ruimte)
Perslucht
Pharos
Pier
Plaatselijke gemiddelde tijd
Plané
Planeren
glijden |scheren
17-04-07
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Ter ontspanning de wal opgaan.
Is niet exclusief voorbehouden aan de passagiers.
Alle personen aan boord met uitzondering van de
kapitein en de schepelingen, alsmede kinderen
beneden de leeftijd van één jaar.
Elk schip dat door de eigenaar bestemd is om
meer dan twaalf passagiers te vervoeren, dan wel
een schip dat meer dan twaalf passagiers
vervoert.
Iemand die bij de monstering het vereiste aantal
bemanningsleden moet volmaken, maar in
werkelijkheid niet meevaart.
Stalen luikdelen in de vorm van pontons, die met
scharnieren aan elkaar zijn bevestigd, op rollen
lopen en mechanisch geopend en gesloten
kunnen worden.
Rond venster met waterdichte sluiting.
Het met rijen vlaggen versieren van schepen.
Wordt alleen bij belangrijke feesten gedaan. Daarvoor
worden meestal de seinvlaggen gebruikt. Mag officieel
alleen als het schip stilligt.
Draaibare antenne van een radiopeiltoestel, met Vaak ook bestaande uit twee vaste ringvormige ramen,
een ringvormig raam.
die haaks op elkaar staan.
De hoek ten opzichte van het kompasnoorden,
Een peiling uitgedrukt ten opzichte van de lengterichting
waarin een voorwerp wordt waargenomen.
van het schip is een relatieve peiling.
Radiostation dat seinen voor radiopeiling uitzendt.
Vissen die in de hele waterkolom zwemmen,
Dit in tegenstelling tot demersale vissen. Voorbeelden:
dikwijls tot dicht bij het oppervlak
haring en makreel. Zij leven doorgaans in scholen.
De positie waarin de maan het dichtst bij de aarde
staat.
Het aantal percenten van de inhoud van die
Het deel van de ruimte dat zich boven de
ruimte dat door water kan worden ingenomen.
indompelingsgrenslijn bevindt mag daarbij niet in
aanmerking worden genomen.
Atmosferische lucht (1 bar) die door een
voor gebruik in duikflessen.
compressor wordt samengeperst tot circa 200 bar
Vuurtoren van Ouddorp, Goeree.
Dateert van 1950 en is 56 m. hoog.
In zee stekend wandelhoofd of lange steiger.
Passagiersschip
Patrijspoort
Pavoiseren
Omschrijving/definitie van het begrip
LMT
Local Mean Time
Toestand waarin het vaartuig planeert
Het boven water komen
Een vaartuig planeert wanneer het, dank zij een bereikte
relatieve grote snelheid, niet alleen door de
hydrostatische kracht van het water wordt gedragen,
maar ook door de dynamische krachten van het snel
langs de romp stromende water. Het gewicht van het
verplaatste water is dan kleiner dan het gewicht van het
vaartuig; het gaat nog maar gedeeltelijk dóór het water en
80 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Plankijs
Platbodem
platbodemjacht
Plecht
Plot
Plunderage
Polinia
Polyester
polyesterhars
Pontfuik
Ponton
Poolshoogte
Poolster
Portofoon
Pre-sea Certificaat
Presenning
Presenning
Prik
Protectieclub
Puimsteen
Put
Quarantaine
Raad voor de Scheepvaart
17-04-07
Polaris | tramontane
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
gedeeltelijk glijdt het óver het water.
Op palen gebouwde plankenvloer boven het
water.
Typisch Nederlands jacht met een plat vlak, zoals
de botter of de schouw.
Voor- of achterdek van een klein vaartuig.
Scherm waarop de positie en koers van het eigen
schip en andere schepen te zien is.
Verduistering van goederen die deel uitmaken
van de uitrusting of lading van een schip.
Open water, aan alle kanten omringd door zeeijs.
Kunststof waarvan veel zeilboten en kano's zijn
gemaakt, door middel van mallen.
Enigszins op een fuik gelijkend systeem van
aanlegsteigers voor ponten of veerboten.
Drijvende, dichte bak, waarover soms een dek is Wordt onder andere gebruikt als aanlegplaats in havens
gelegd.
en rivieren, of als ondersteuning van noodbruggen.
De hoogte van de hemelpool boven de horizon. Is gelijk aan de geografische breedte van de plaats van
waarneming.
De heldere ster die op het noordelijk halfrond
bijna het ware noorden aangeeft.
Draagbare marifoon voorzien, bestemd voor het
intraship-verkeer.
Diploma van de cursussen `overleven op zee' en
`brandbestrijding', zonder welke niet kan worden
aangemonsterd.
Groot dekkleed dat over de luiken van een
Soms worden er twee of meer presennings op elkaar
vrachtschip wordt gelegd.
gelegd, om de lading tegen regen en buiswater te
beschermen.
Smalle zeildoekband op een deknaad, om die
naad tegen inwateren te beschermen.
Negenoog
Aasvisje met de vorm van een kleine paling.
Verbond van kapitein-eigenaren, opgericht ter
bestrijding van risico's aangaande
ladingsproblemen in de wijdste zin des woords.
Lichte poreuze gestolde lavasteen
veel gebruikt voor het schuren van houtwerk en
roestplekken.
Plaats waar de baggermolen de bagger naar
boven haalt.
Korter of langer gedwongen verblijf op een
afgezonderde plaats van schepen die uit
besmette gebieden komen of mensen met een
besmettelijke ziekte aan boord hebben.
Soort tuchtcommissie voor de koopvaardij en de Vroeger `Raad van Tucht'.
81 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Plunderage
Pre-sea
Certificate
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Raamnet
Rabot
keersluis
Radar And Television Aid to
Navigation
Radarhorizon
RATAN
Radarreflector
Radarwaarnemer
Raderboot
Radiatiemist
Radio Tele Type
Radiobaken
Radiohut
Radiomedische Dienst van radiomedische
het Nederlandse Rode
adviesdienst
Kruis
Radiopeilkaart
Radiorichtingzoeker
Richtingzoeker
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
zeevisserij, die met name belast is met het
onderzoek naar de oorzaak van scheepsrampen.
Visfuik met een groot raam aan de ingang, dat
voor de opening van een sluis wordt geplaatst.
Keersluis in een waterloop, bestaande uit twee op
elkaar liggende horizontale balken, die aan de
uiteinden in de groeven van de sluismuren
passen.
Een combinatie van radar en televisie, speciaal
voor het navigeren in drukke vaarwaters.
De maximale afstand waarop objecten door de
radar kunnen worden waargenomen.
Ruitvormig apparaat van metaal dat aan alle vier Wordt behalve op boeien ook op boten geplaatst, omdat
zijden een pyramidevormige reflector heeft.
deze anders door de radar niet worden waargenomen.
Moet ten minste 4 meter boven de waterspiegel zijn
aangebracht om het gewenste effect te kunnen hebben.
Op veel wateren verplicht. Behalve de open
radarreflectors zijn er ook reflectors die in een plastic bus
op de mast zijn gemonteerd. Deze hebben als voordeel
dat de kans op schavielen sterk wordt verminderd.
Iemand die op een radarpost scheepsbewegingen
waarneemt en deze gegevens eventueel
doorgeeft aan belanghebbende instanties, zoals
het loodswezen.
Vaartuig dat wordt voortbewogen door
De eerste stoomschepen werden met dit systeem
schepraderen.
voortgestuwd.
Mist die ontstaat boven laagliggend land bij
Vooral ’s winters. Breidt zich som uit naar zee, maar
heldere nachten.
doogaans niet verder dan 10-15 mijl uit de kust
Scheepstelex die via een radioverbinding in het TOR
korte-golfgebied tot stand komt en tamelijk
storingsgevoelig is.
Hierbij wordt door een walstation of lichtschip een
elektromagnetisch veld uitgezonden, waarop men
de radio kan afstemmen en met een
radiorichtingzoeker de richting van het baken kan
peilen.
Werkruimte van de radio-officier
waarin onder andere de radiozend- en
ontvangstapparatuur staat opgesteld, meestal in de buurt
van de navigatiebrug.
RMD
D-F
Kaart waarop alle peilstations zijn aangegeven.
Draaibare raamantenne in de vorm van een ring
of twee vaste ramen in de vorm van loodrecht op
Direction Finder
82 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Radiowacht
Rafeling
Ramark
Randmeren
Randzee
Rank
Rattenschild
Reddingsboei
Reddingsboot
Reddingsboot
Reddingsvest
Reden
Reder
Rederij
Rederijbrief
Redersclub
Reeks zeer korte stoten
17-04-07
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
elkaar staande ringen, waarmee men de richting
van een radiobaken kan vaststellen.
Wachthouden bij de scheepsradio om
noodsignalen en andere berichten te kunnen
opvangen.
Verwarde beweging in het water op plaatsen waar bijvoorbeeld in een ondiepte of bij een wrak.
een zeestroming weerstand ondervindt
Radiobaken op een markeerboei, die in werking
wordt gesteld door de radiosignalen van een
naderend vaartuig.
Zo noemt men de watergebieden die bij de
Deze voormalige gedeelten van het IJsselmeer worden
inpoldering van Oostelijk en Zuidelijk Flevoland
intensief gebruikt door watersporters en staan onderling
bewaard zijn gebleven.
met elkaar in verbinding. Van Amsterdam naar het
Ketelmeer zijn dat: IJmeer, Gooimeer, Eemmeer,
Nuldernauw, Wolderwijd, Veluwemeer, Drontermeer en
Vossemeer.
Grote inham in het vasteland die in geheel open
verbinding met de oceaan staat.
Zegt men van een schip dat niet erg stabiel is.
Cirkelvormige plaat met een diameter van
Vaak is het niet aanbrengen van rattenschilden strafbaar.
ongeveer een halve meter, die in de haven op
enkele meters van het schip op alle meertrossen
worden geplaatst, om te voorkomen dat er langs
die weg ratten aan boord komen, of ratten het
schip verlaten.
Rond of hoefijzervormig voorwerp uit kurk of
ander drijvend materiaal, dat aan drenkelingen
wordt toegeworpen.
Boot van een reddingsbrigade, bestemd om
schipbreukelingen te redden.
Reddingssloep aan boord, dienend om het schip
in noodgevallen te kunnen verlaten.
Persoonlijk reddingsmiddel, zodanig
geconstrueerd dat het de drenkeling met het
aangezicht boven water doet drijven.
Een schip uitrusten en in de vaart brengen.
Degene die één of meer schepen exploiteert.
Bedrijf dat schepen uitrust en met commercieel
oogpunt in de vaart brengt.
Eigendomsbewijs van een schip.
Vereniging van scheepvaartondernemingen voor
onderlinge verzekering tot dekking van het vierde
deel van de aanvaringsschade aan derden, dat
onder de cascopolis niet gedekt is.
Volgens de wet: een reeks van tenminste zes
83 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Lifeboat
Lifeboat
Lifejacket
Feeder
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Reepnet
Reestokken
Reewacht
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
RH
stoten, elk durende ongeveer een kwart seconde;
de tijdruimte tussen opeenvolgende stoten moet
ongeveer een kwart seconde bedragen.
Staand haringnet.
Stokken waar de kamers aan vast komen.
Wachtindeling van een schip dat niet vaart, maar
op de ree (voor anker) ligt.
Stukgoederen die niet tot de lading behoren, maar
als geschenk voor anderen worden meegenomen,
bijvoorbeeld spiegeltjes en kraaltjes.
watersport wedstrijd.
De naam is afkomstig van de roeiwedstrijden die in 1315
voor het eerst in Venetië werden gehouden, om de jonge
mannen te interesseren voor de zeevaart. Later is dit
uitgegroeid tot een jaarlijks volksfeest.
Klassebureau dat op verzoek diverse soorten
Verstrekt certificaten met betrekking tot de veiligheid van
keuringen van schepen verricht.
schepen.
Dit reglement is tot stand gekomen in overleg met de
Belgische autoriteiten.
Globaal van tevoren vastgestelde vaart naar één
of meer havens, meestal met inbegrip van de
terugtocht naar de thuishaven.
Stelsel van bevrachting waarbij de vrachtprijs
wordt bepaald naar de afstand, niet naar de
reisduur.
Wijziging in het vaarplan in afwijking van of in
strijd met het contract.
Halfhoge opstaande lijst langs het boord.
Een smalle ondiepte in de zee die bestaat uit vast bijvoorbeeld koraalbegroeing.
aan de bodem gehecht materiaal
zegen | ankernet
Regaal
Regatta
Register Holland
Reglement Kanaal van
Gent naar Terneuzen
Reis
Reisbevrachting
reischarter
Reisverandering
deviatie
Reling
Rif
verschansing
Rijksinstituut voor
Visserijonderzoek
Rijkswerf
Rijnaak
Rijnschip
Ringvaart
Ringzegenvisserij
17-04-07
Toelichting
RIVO
Werf van het rijk voor het uitvoeren van
verschillende werkzaamheden voor de marine.
Een sleep- of duwschip met een laadvermogen
van 2000 BRT en meer, voor het transitovervoer
van goederen van de zeehavens naar het
achterland.
Groot vrachtschip voor de Rijnvaart, met een
laadvermogen van 500 à 4000 BRT.
Vaart rondom een drooggelegd stuk land,
daarvan gescheiden door een ringdijk.
Methode waarbij met een groot, cirkelvormig
buidelnet wordt gevist.
Een ringvaart wordt gebruikt om het overtollige water uit
de polder te pompen.
In open toestand is het een groot, verticaal
omlaaghangend gordijn, dat door het vaartuig om een
gelokaliseerde school vis wordt heengetrokken. Daarna
84 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
wordt het net aan de onderkant dichtgetrokken en worden
beide zijden binnengehaald. De vis wordt vervolgens met
schepnetten of pompen aan boord gebracht.
Rits
richel
Robber
Roeiers
Roepnaam
Radioroepnaam
Roepsein
Roer
Roerganger
Roll on/roll off-schip
autocarrier
Roller
Rond jacht
Rondhout
Rondom schijnend licht
Rondspant
Rondvaartboot
Roodwier
Routeren
17-04-07
rondebodemjacht
Boom
Ro/ro
Evenwijdig aan de kustlijn lopende smalle rug of
bank van schelpen en zand.
De geschatte vangst, die alvast wordt afgeslagen
voordat het vaartuig binnenvaart.
Personeel van de loodswacht; vroeger de roeiers
van de sloepen.
In Nederland de tweeletterige, viercijferige code bijvoorbeeld PI (Papa India) 3784. Bij andere
Call-sign
van een schip ten behoeve van het
zendinstallaties is er sprake van andersoortige
marifoonverkeer
roepnamen. In het buitenland verschillen de
samenstellingen van letters en cijfers nogal. Eén en
ander staat centraal geregistreerd bij de ITU.
Vierletterige telegramcode van een schip volgens
het internationaal seinboek.
Stuurorgaan.
Uitgevoerd als aangehangen of doorgestoken roer, bij dit
laatste ook wel uitgevoerd als balansroer indien een
gedeelte van het roerblad zich vóór de draai-as bevindt.
Man of vrouw aan het roer, meestal een matroos De chef van de wacht dient de roerganger alle van belang
of een kwartiermeester.
zijnde instructies te geven en de informatie te verschaffen
die nodig is om de roerganger zijn werk goed te laten
doen..
Schip met verschillende dekken, die met schuine Wordt gebruikt voor het vervoer van auto's.
opritten of liften met elkaar verbonden zijn.
Golf waarvan de voorkant van een golf niet zo
steil wordt dat de golftop voorover stort (breker),
en er zich op de top een massa schuim vormt, die
met de golftop meerolt.
Typisch Nederlands jacht met ronde spantvormen zoals de boeier en de tjotter.
Iedere houten of metalen paal of buis die wordt
Spar
gebruikt als mast, giek, gaffel, boegspriet,
kluiverboom, spinnakerboom, fokkeloet,
fokkeboom, spriet en dergelijke.
Volgens het BPR: een licht dat schijnt over een
boog van de horizon van 360 graden.
Spantvorm zonder scherpe hoeken in elke halve
spant-doorsnede tussen dek en kiel.
Boot waarmee men langs een zekere
bezienswaardige route vaart en vervolgens naar
het startpunt terugkeert.
Wieren die onder andere gesulfateerde
polysacchariden bevatten.
Het geven van opdrachten en adviezen aan
Dit gebeurt vaak op basis van satellietcommunicatie.
kapiteins over de door hen te volgen route, onder
85 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
SAR-kanaal
andere naar aanleiding van de informatie over
weersystemen.
Opdrachten en adviezen voor het routeren
Inwendige ruimte van een schip die is bedoeld
voor het transport van vracht. Er zijn schepen met
één aaneengesloten ruim, maar er zijn ook
schepen met meerdere ruimen.
De wind ruimt wanneer hij met de klok mee draait. Tegengesteld aan krimpen.
Pomp waarmee water uit het ruim wordt gepompt bijvoorbeeld tijdens of na het schoonspoelen.
Reis van een baggerschip van de ene haven naar
een andere.
Iemand die wordt gestationeerd aan boord van
een gesleept onbemand vaartuig, om voortdurend
de sleepverbindingen en de zeewaardigheid te
controleren.
Werknemer van het havenbedrijf die de
ligplaatsen van de schepen reserveert.
Zeeman die een vaartuig slechts van de ene
plaats naar de andere brengt, in plaats van er een
hele reis aan boord te blijven.
Beproefde Britse methode voor het door middel
Running survey
van driehoeksmetingen in kaart brengen van
kustlijnen.
Proefvaart waarbij alles wordt uitgeprobeerd.
Navigatiewaarschuwingssysteem voor gebieden Safety Net werkt via de Inmarsat EGC-terminal.
Safety Net
waarvoor geen Navtex-informatie beschikbaar is.
Internationaal verdrag voor de veiligheid op zee.
Deftig ingerichte passagiersboot met een van
ramen voorziene opbouw midscheeps.
Groeten van een ander vaartuig
Gebeurt door middel van de natievlag, door haar één
keer neer te halen en neer te houden totdat de ander
hetzelfde heeft gedaan, dus de groet heeft beantwoord.
Volgens de wet: een sleep, een duwstel of een
gekoppeld samenstel.
Twee dunne huiden met daartussen
(doorgaans schuim).
sandwichmateriaal
Deel van de Atlantische Oceaan ten zuiden van De zee ontleent haar naam aan het vele sargassowier,
de Bermuda-Eilanden.
een plantengeslacht uit de bruinwieren. Er is weinig
stroming. Op grote diepte in de Sargassozee ligt de
plaats van herkomst van de rivierpaling. De larven
zwemmen van deze paaiplaats naar het noordoosten en
bereiken na een jaar of drie de kusten van West-Europa,
Noord-Afrika en Klein-Azië.
Search And Rescue-kanaal van de marifoon.
17-04-07
86 van 123
Routering
Ruim
Ruimen (van de wind)
Ruimpomp
Run
Runner
Runner
Runner
Running survey
Runtocht
Safety Net
Safety Of Lives At Sea
Salonboot
Salueren
Samenstel
Sandwichconstructie
Sargassozee
SOLAS
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Satcom-M
Scanner
Scanner
Schadevaring
Scheepsagent
Scheepsbouw
Scheepsbouwkunde
Scheepscertificaat
Scheepshypotheek
Scheepsnaam
scheepsverband
naam van het schip
scheepsraad
Scheepsraad
Scheepsregister.
Scheepstijdingen
Scheepsverband
Scheepsverband
Scheepsverklaring
Scheepswerf
Scheepvaart
17-04-07
werk | jachtwerf
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Duplex satelliet communicatiesysteem voor,
waarmee men vanaf het schip wereldwijd kan
communiceren met de wal (onder andere
telefoneren en faxen).
Apparaat waarmee men onder andere alle
kanalen van de marifoon kan ontvangen..
De voortdurend ronddraaiende antenne van de
radar.
Het veroorzaken van schade door een varend
schip.
Regelt als agent van een rederij de ontvangst, de Treedt meestal ook op als cargadoor.
aflevering en de betaling van de goederen bij de
stuwadoor en de opdrachtgever.
De bedrijfstak die zich met het bouwen van
schepen bezighoudt.
De leer omtrent het bouwen van schepen.
Kopie van de inschrijving van het schip in het
scheepsregister.
Hypotheek met het schip als onderpand.
Naam van het schip
Een klein schip mag krachtens het BPR niet deelnemen
aan de scheepvaart als hierop niet de naam van het schip
is aangebracht. Een schip niet zijnde een klein schip mag
niet deelnemen aan de scheepvaart, tenzij op de romp
zijn aangebracht de naam van het schip, alsmede op de
achterzijde de thuishaven van het schip.
De bijeenkomst van de scheepsraad.
Raad van scheepsofficieren met wie de
gezagvoerder, in voorgeschreven of moeilijke
gevallen, overleg pleegt en besluiten neemt.
Verzamelterm voor de drie registers waarin de
zeeschepen, vissersvaartuigen en
binnenvaartuigen te boek zijn gesteld.
Berichten in dagbladen omtrent de actuele positie Worden met name gelezen door familie en kennissen van
van zeeschepen.
zeelieden.
Een bij overeenkomst bedongen voorrecht op de
opbrengst bij rechtsvordering op een schip.
Verbinding van een schip ten behoeve van een
schuld.
Het bij het einde van een reis door de
Bij schade aan schip en/of lading dient hij binnen 48 uur
gezagvoerder van een schip afgelegde verklaring. na aankomst in een haven een scheepsverklaring af te
leggen bij een notaris of bij de Nederlandse consul.
Terrein van scheepsbouwer of -reparateur,
waarop dokken, hellingen, kantoren enzovoort.
Verzamelnaam voor het verkeer te water
uiteenvallend in zeevaart, kustvaart, binnenvaart en
87 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Scheepvaartinspectie
Scheepvaartmuseum
Scheepvaartreglement
Eemsmonding
Scheepvaartreglement
Westerschelde
SRW
Scheepvaartverkeerswet
Scheernet
Scheidingstonnen
Schelvis
Schepenbesluit
Schepenlift
Schepenwet
Scherenkust
Scherp jacht
Scherpgebouwd
Schiemanswerk
17-04-07
schutnet
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
recreatievaart.
Onderdeel van het ministerie van Verkeer en
Waterstaat wat voortdurend toezicht houdt op alle
Nederlandse schepen, vooronderzoek naar
scheepsrampen verricht en een tuchtrechtbevoegdheid heeft wanneer blijkt dat een
scheepsramp te wijten is aan de schuld van de
kapitein of een officier van een in Nederland
geregistreerd schip.
Elk van de musea gespecialiseerd in de
scheepvaart.
Dit reglement is tot stand gekomen in overleg met
de Duitse autoriteiten en moet worden beschouwd
als een aanvulling/wijziging door plaatselijke
omstandigheden op het Zeeaanvaringsreglement
(ZAR).
Dit reglement is van kracht op de Westerschelde De zeer drukke scheepvaart en andere omstandigheden
en tot stand gekomen in overleg met de Belgische op de Westerschelde vereisen speciale regels.
autoriteiten.
Deze wet bevat onder andere bepalingen die bij Zij kan mede als grondslag dienen t.a.v. de veiligheid op
de ordening wenselijk zijn op alle binnenwateren het water en de daaraan verbonden sancties. De
en op zee, in de Nederlandse territoriale wateren. Scheepvaartverkeerswet is in feite de kapstok waaraan
de Nederlandse scheepvaartreglementen zijn
opgehangen.
Net dat over de gehele breedte van het viswater
wordt gespannen om ontsnapping van de vis te
beletten.
Tonnen die liggen op de plaats waar de rode
Zijn bolvormig en altijd voorzien van een topteken. Door
stompe en de groene spitse tonnenrijen elkaar
middel van kleuren en de vorm van het topteken wordt
snijden.
meer informatie gegeven over de vaarwaters.
Vissoort
Haddock
Koninklijk Besluit waarin de bepalingen van de
Schepenwet in details zijn uitgewerkt.
Inrichting voor het transport van schepen tussen Bestaat uit een mechanisch, hydraulisch of elektrisch
waterwegen van ongelijke hoogte.
voortbewogen bak met water, voorzien van sluisdeuren.
Wet betreffende de scheepvaart, ter voorkoming
van scheepsrampen, waarin opgenomen de
bepalingen van en ten aanzien van de Raad voor
de Scheepvaart.
Steile kust met veel scherpe inhammen en talrijke
rotseilandjes en klippen.
Jacht met een vinkiel of midzwaard
in tegenstelling tot ronde- en platbodemjachten.
Smal, met spits toelopende stevens
hetgeen de snelheid ten goede komt.
Het verbinden en bewerken van touw en
zoals het leggen van steken en knopen, splitsen, smarten
staaldraad
en trenzen.
88 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Schiereiland
Schietfuik
Schietlijn
Schiften
Schiften
Schiften
shiften
Schipbreuk
Schipbreukeling
Schipper
Schipper
Schippersbeurs
Beursbevrachtingskantoor
| beurs
Schipsluis
Schokland
School
Schootwater
Schorre grond
Schot
Schot
Schrale wind
17-04-07
slingerschot
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Grotendeels door water omgeven land dat aan
één zijde een natuurlijke verbinding heeft met een
groter stuk land.
Kleine fuik waarmee in het IJsselmeer wordt
gevist.
Uitgezette vislijn.
Het verschuiven van de luikbalken.
Het van richting veranderen van de wind.
Het verplaatsen van iets van het ene boord naar
het andere.
Het vergaan van een schip.
Iemand die schipbreuk lijdt.
Aanspreektitel voor de gezagvoerder van een
Het is niet gebruikelijk om de kapitein van een zeeschip
binnenvaartschip.
zo te noemen.
Volgens het BPR: degene die het schip voert.
De schipper is degene die de navigatie leidt. Dit kan dus
ook degene zijn die daadwerkelijk aan het roer staat,
terwijl de schipper ligt te slapen en niet bereikbaar is. De
schipper hoeft zich niet altijd in de stuurhut of aan dek te
bevinden; ook als hij korte tijd in de kajuit verblijft en dan
de leiding van de navigatie aan iemand anders overlaat,
blijft hij de schipper, zolang hij zich maar terstond aan dek
of in de stuurhut kan begeven.
Plaats waar vervoerders en verladers op het
gebied van de (wilde) binnenvaart samenkomen
tot het aangaan van overeenkomsten.
Sluis waarmee onder andere droogdokken
worden afgesloten.
Voormalig eiland in de Zuiderzee, tegenwoordig In 1859 werd het eiland ontruimd, omdat de regering het
gelegen in en behorend tot de gemeente
te duur vond het door de Zuiderzee bedreigde eiland te
Noordoostpolder, provincie Flevoland.
omdijken.
Aaneengesloten menigte van gelijksoortige
vissen.
Zoet rivierwater dat in zee stroomt.
Grond met een laagje schelpen erop.
Tijdelijke afscheiding, verticaal in het ruim
geplaatst, zowel dwarsscheeps als langsscheeps,
om het schuiven van de lading te voorkomen.
Permanente afscheiding, verticaal in de romp
geplaatst, dwarsscheeps of evenwijdig aan het
langsscheepse symmetrievlak, om de
verschillende ruimten van het vaartuig van elkaar
te onderscheiden en om de constructie te
versterken.
Wind die vrij voorlijk inkomt.
De wind `schraalt' als hij voorlijker inkomt dan eerst.
89 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Schreierstoren
Schrob
schrobbe
Schroef
propeller | Scheepsschroef
Schuifschade
Schutkolk
kolk
Schutten
Schuttevaer
Schutwant
Scubaduiken
Sea area
persluchtduiken
Search And Rescue
Transponder
Seinvlag
Self-Contained Underwater
Breathing Apparatus
Semafoor
Semi-duplex
17-04-07
codevlag
SCUBA
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Amsterdams bouwwerk uit 1481, op de hoek van Men zegt dat de toren zo genoemd is omdat de vrouwen
de Prins Hendrikkade en de Gelderse Kade.
van de zee kiezende schepelingen zich hier bij het
afscheid de ogen uit het hoofd schreiden, maar dat klopt
niet. `Schray' is Oudnederlands en betekent zoveel als
`op de hoek gelegen'.
Aan een beugel en stok bevestigd visnet waarvan
de opening toegehaald kan worden.
Voortstuwingswerktuig voor schepen, bestaande De schroef stuwt het vaartuig in voor- of achterwaartse
uit een naaf met twee tot vijf schroefbladen,
richting voort. We onderscheiden rechtse en linkse
meestal in één gietstuk uitgevoerd, en wentelend schroeven.
om de door de scheepsmachine voortbewogen
schroefas.
Schade die het gevolg is van het schuiven van de
lading.
Deel van de sluis waarin de te schutten schepen
afmeren en op een hoger of lager niveau worden
gebracht.
Het schip door een schutsluis in water van hoger
of lager niveau brengen.
Vereniging ter behartiging van de belangen van
binnenschippers en hun kinderen.
Samenstel van schutnetten die met de uiteinden Aan de bovenkant zijn zij van kurken voorzien en aan de
aan elkaar verbonden zijn.
onderkant zijn stukjes lood bevestigd. Het wordt bij
wassend water op de rand van later droogvallende platen
of oevers geplaatst. Als bij eb het water wegloopt, blijft er
vis achter het schutwant achter. Mag in de binnenwateren
niet worden gebruikt.
Duiken met gebruik van zuurstoffles(sen)
Elk van de vier zeegebieden (A1 t/m A4) waarin
Sea area
het GMDSS de wereld heeft ingedeeld.
Apparaat aan boord van schepen, waarmee deze SART
Search And
door een radarsignaal en radarcode kunnen
Rescue
worden opgespoord.
Transponder
Een van de seinvlaggen of -wimpels uit de code Er zijn 26 lettervlaggen, 10 cijferwimpels, 3
van het Internationaal Seinboek.
vervangwimpels en 1 onderscheidingswimpel.
Duiktoestel met perslucht
in 1943 uitgevonden door Jacques Yves Cousteau, in
samenwerking met Emil Gagnan.
Seintoestel, geplaatst op een hoge stellage aan
de zeekust of rivieroever, waaraan naast of onder
elkaar bollen, kegels, vlaggen en dergelijke
worden gehangen, als signalen voor de
scheepvaart met betrekking tot de diepte,
stormverwachtingen enzovoort.
Radiotelefoniesysteem waarbij het kuststation
tegelijkertijd zendt en ontvangt, terwijl het schip
90 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
SES
afwisselend zendt en ontvangt
Instrument voorzien van een gradenboog (die het De moderne sextant is ontwikkeld uit de octant van
zesde deel van een cirkel bedraagt) en spiegels, Hadley.
dat wordt gebruikt om de hoogte van de
hemellichamen en daarmee de positie van het
schip te bepalen.
Schip met Inmarsat-apparatuur aan boord.
Sextant
Ship Earth Station
Shippingmaster
Short range navigation
shoran
Signaalverlichting
Simplex
Single Side Band
Slagzee
sleep
stortzee
SSB
Sleepboot
sleper
Sleephelling
Sleeplijn
breidel
Sleeplijn
Sleepvaart
Sleepvlag
Slepen
Slingeren
Slingertank
17-04-07
anti slinger tank
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Ship Earth
Station
Persoon, vaak tevens logementhouder of
herbergier, die zich niet geheel belangeloos
belastte met het doen aanmonsteren van
zeelieden.
Radionavigatiesysteem met twee
antwoordbakens.
Verticale rij lichten op een schip die aangeven dat
er iets bijzonders aan de hand is
Radiotelefoniesysteem waarbij de ontvanger
Men kan dus niet gelijktijdig luisteren en praten.
wordt uitgeschakeld zodra de zendknop wordt
ingedrukt, en omgekeerd.
Enkelzijbandmodulatie
(Laag is LSB, hoog is USB).
Over het schip slaande golf.
Volgens de wet: een samenstel van één of meer
motorschepen en één of meer op tros daaraan
verbonden andersoortige schepen, waarbij de
motorschepen dienen voor het voortbewegen.
Zeer sterk vaartuig met krachtige motor, bestemd We onderscheiden zeesleepboten, havensleepboten en
voor het slepen van drijvende objecten.
binnen-sleepboten.
Een schuine helling om een boot uit het water te
halen of te water te laten.
Kabel waardoor een schip met de sleepboot
bridle
verbonden is.
Vistuig dat voornamelijk bestaat uit een lijn die
door het water wordt gesleept.
Tak van de scheepvaart die zich bezighoudt met
het slepen van vaartuigen en andere drijvende
objecten, door middel van speciaal daartoe
gebouwde sleepboten.
Kleine rode attentievlag met een groot wit blok, op
de boeg van een sleepboot of sleepschip.
Vissen met sleepnetten
bijv. haring-, ansjovis-, bot-, spiering- of
snoekbaarsslepen
De schommelende, dwarsscheepse
slingerbeweging van een vaartuig in zeegang.
Elk van de door buizen met elkaar verbonden
Omdat de tanks gedeeltelijk gevuld zijn ontstaat het effect
91 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Sloep
Sloepenrol
Sludge
Sluisfuik
Sluiskil
sluiswachter
Snelle motorboot
sluismeester | sassenier |
sasser
speedboat | powerboat
Sneu
Snorkelen
Snug down
Sound Navigation And
Ranging
SONAR
Spanvisserij
Sparboei
Special Committee on
Oceanographical Research
Spiegel
Omschrijving/definitie van het begrip
tanks aan weerszijden van het schip die dienen dat de van buiten op het schip werkende krachten die de
om het slingeren tegen te gaan.
slingering veroorzaken worden tegengewerkt.
Een type zeilboot zonder dek, langsscheeps
getuigd met een enkele mast met fok en grootzeil,
zoals de meeste jollen en jachten.
Oefening aan boord waarbij ieder bemanningslid
bij zijn eigen sloep moet aantreden en zijn
specifieke taken in noodsituaties moet opnoemen.
Afval van afgewerkte olie en oliehoudende
waterresten, bij normaal bedrijf ontstaan in de
machinekamer.
Fuik zonder vleugels.
De voorste hoepel is zeer groot en wordt in de opening
van een sluiskanaal geplaatst.
Voorkanaal aan de buitenzijde van een zeesluis.
Persoon belast met het toezicht op en gebruik van
de sluis.
Volgens het BPR: een klein schip dat bij gebruik
van zijn mechanische middelen tot voortstuwing
sneller kan varen dan 20 kilometer per uur.
Korte dwarslijn
Activiteit waarbij de zwemmer aan de oppervlakte In tegenstelling tot bij skin diving of scubaduiken. Hij
blijft.
ademt voortdurend door de snorkel en slaat met zijn
duikbril het onderwatergebeuren gade.
Stormklaar maken van een schip
door alles zeevast te zetten en de zeilen te reven.
Apparatuur waarmee objecten onder water
Het apparaat zendt ultrasone trillingen uit, die worden
kunnen worden opgespoord.
teruggekaatst. De afstand wordt bepaald door het
tijdsverschil tussen de uitzending en de ontvangst van de
echo.
Vorm van visserij waarbij twee schepen een
zakvormig net tussen zich in voortslepen.
Drijfbaken. Lange cilinder met in verhouding tot
Indien ze in plaats van spitse tonnen liggen, lopen ze
de lengte een kleine middellijn.
spits toe. Liggen ze in plaats van stompe tonnen, dan zijn
ze cilindervormig.
SCOR
Min of meer vlakke, achterste afsluiting van de
romp
Spits
spitsbak
Belgisch motorschip met stompe voorsteven.
Spoed
schroefspoed
De theoretisch afgelegde weg van het schip bij
één omwenteling van de schroef in een vaste
massa, die niet meegeeft.
17-04-07
Toelichting
Wordt negatief genoemd wanneer de spiegel van boven
naar binnen wijkt. Veel zeiljachten hebben tegenwoordig
een uitermate positieve spiegel.
De huidige standaardafmetingen zijn: L.O.A. 39 meter en
breedte 5,05 m.
Omdat water wel meegeeft, ontstaat de zogenaamde slip
en is de werkelijk afgelegde afstand kleiner dan de
theoretisch afgelegde weg. Dit verschil wordt het
`slippercentage' genoemd.
92 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Sludge
Snug down
Sound navigation
and ranging
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Sportduiken
Onderwatersport
te onderscheiden in snorkelen, waarbij de duiker gebruik
maakt van een snorkel, skin diving, en scubaduiken,
waarbij ademhalingsapparatuur wordt gebruikt.
Spui
Afsluitbare waterlozing die door een waterkering
loopt.
Boezem waarlangs wordt gespuid.
Kom die bij hoog tij vol loopt en bij laag tij met
kracht het voor de haven liggende zand meevoert.
Het door een spui lozen van water.
Gat in de reling dat dient om het water van dek
weg te laten lopen.
Zeldzaam voorkomend natuurverschijnsel,
veroorzaakt door luchtelektriciteit, waarbij een
elektrische ontlading plaatsvindt die als een zwak
lichtschijnsel aan puntige voorwerpen (masten,
kerktorens) waarneembaar is.
Palingvisserij met aan stalen (stokken)
Vindt plaats langs een gedeelte van de IJsselmeerkust.
vastgemaakte fuiken.
Verzameling tabellen en diagrammen die een
beeld geven van de stabiliteit van een
vrachtschip.
Lichtsein met moderne noodsignalen
vaak afgeschoten met een seinpistool
Blijf tot nader bericht uitluisteren op dit kanaal
Stelling op een werf waarop een schip in
aanbouw rust.
In de grond gestoken takken, die aan de
linkerzijde van het vaarwater spits bij elkaar zijn
gebonden en aan de rechterzijde van het
vaarwater uit elkaar staan.
Gezouten ongekaakte haring.
Gedeelte van het schip waar de huid van beide
We onderscheiden voorsteven en achtersteven.
zijden samenkomt in een betrekkelijk scherpe
vorm.
Zegt men van een schip dat stabiel is.
Volgens de wet: een schip dat hetzij ten anker,
Een schip ligt indirect gemeerd als het gemeerd ligt aan
hetzij gemeerd ligt.
een schip dat direct gemeerd ligt.
Vaartuig dat door stoom (stoommachine of
stoomturbine) wordt voortbewogen.
Attentiesignaal met de scheepshoorn.
Soms van touw, maar meestal opgeblazen plastic Op de boeg van een schip leguaan genoemd
cilinders die over de rand van de boot worden
opgehangen om beschadiging te voorkomen.
Kleine, uitstekende rand rond de buitenkant van
het dek van een jacht.
Spui
Spuidok
Spuien
Spuigat
spijgat
St. Elmusvuur
corposant
Staalvisserij
Stabiliteitsgegevens
Stakellicht
Stand by
Stapel
Steekbakens
Steurharing
Steven
Stijf
Stilliggend schip
Stoomboot
Stoot
Stootkussen
Stootrand
17-04-07
stootwil | fender | wil |
wrijfhout
Afkorting
93 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Corposant
Stand by
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Stormwaarschuwing
Stortgoed
Stouwen
stuwen
Stranden
Strandvonderij
Strijkend tij
neergaand tij
Stroombult
Stukgoed
Sturen
Stuurautomaat
Stuurboord
Stuurlast
Heklastig | achterlastig
Stuurman
Stuursnelheid
Stuwadoor
Surfen
17-04-07
surfriding
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Waarschuwing via voor windsnelheden van 6
Beaufort en meer
in één of meerdere van de volgende districten:
Vlissingen, Hoek van Holland, IJmuiden, Texel, Rottum
en IJsselmeer.
in tegenstelling tot stukgoed.
Dit werk wordt onder leiding van de stuwadoor gedaan.
Lading die gestort wordt, zoals graan
Het oordeelkundig plaatsen van de lading in de
ruimen.
Vastlopen op het strand.
Ambtelijke instelling die uit zee aangespoelde
voorwerpen moet beheren.
De strandvonder of strandvoogd is meestal de
burgemeester. Hij oefent toezicht uit op gestrande
schepen, aangespoelde goederen en het verlenen van
hulp en berging. De strandvonder heeft recht op
beheerloon, dat wordt betaald uit de opbrengst van
goederen. Het zich toeëigenen van op het strand
gevonden voorwerpen is officieel verboden.
Situatie waarbij stroom en wind uit dezelfde
richting komen.
Ondiepte die zich soms zo'n vijftig meter achter
de sluis bevindt.
Goederen die bij het stuk, dat wil zeggen per colli in tegenstelling tot stortgoederen.
ten vervoer worden aangegeven
Volgens het BPR is dit `het zelfstandig bepalen
Degene die slechts handelt onder direct toezicht van een
van koers en snelheid van het schip'.
ander, die onmiddellijk het sturen van het schip kan
overnemen, is niet degene die het schip krachtens het
reglement stuurt. Het sturen van een varend schip moet
worden verricht door een daartoe bekwaam persoon van
tenminste 1jaar oud. Voor snelle motorboten geldt de
minimumleeftijd van 18 jaar. De bepaling omtrent de
leeftijd geldt niet voor een klein motorschip met een
lengte van minder dan 7 meter, dat niet sneller dan 13
km. per uur kan varen, een klein zeilschip van minder dan
7 meter en een klein door spierkracht voortbewogen
schip.
Automatische stuurinrichting.
De rechterkant van een vaartuig wanneer men
van achteren naar voren kijkt.
De mate waarin het schip achter dieper steekt
dan voor.
Scheepsofficier die met de navigatie is belast.
Hij of zij dient met goed gevolg bepaalde examens aan
de zeevaartschool te hebben afgelegd.
Minimum snelheid door het water die men nodig
heeft om het roer te kunnen sturen.
Deze zorgt in de haven voor de overslag en
Men kent stukgoed-stuwadoors, multi-purposeopslag van goederen.
stuwadoors, massagoed-stuwadoors,
containerstuwadoors en ro/ro-stuwadoors.
Zich met hoge snelheid op een surfplank op de
94 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Surfen
Synodische getijden
Windsurfen
dubbeldaags getij
Taan
cachou | run
Taats
Taatspot
Tagrijn
shipchandler
Tall ship
Tallyen
Tanker
Telex Over Radio
Bevoorradingsschip
Teredo Navalis
Paalworm
Tewaterlating
Thuishaven
Tilling
Tochtsloot
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
golven van de branding naar het strand laten
glijden.
plankzeilen.
Getijden waarin de twee weken durende cyclus
van springtij en doodtij overheersen.
Ontsmettende, conserverende bruingele verfstof,
een aftreksel van eikeschors, waarmee visnetten
en zeilen werden behandeld.
Elk van de pennen waarop een sluisdeur draait.
Holte waarin de taats draait
Handelaar in (soms tweedehands)
scheepsbenodigdheden.
Elk van de traditionele zeilende zeekastelen die
de oceanen bevaren
De lading (met name stukgoederen) controleren
en registreren.
Schip dat speciaal voor het vervoer van
onverpakte vloeibare lading is ingericht.
Communicatiemiddel voor schepen
Tender
Thunnus alalunga
Tijdbevrachting
Afkorting
Albacore
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Op de Noordzee is sprake van synodische getijden.
shipchandler
zoals clippers, windjammers, schoeners en barken.
Tall ship
Wordt gedaan door de tallyman, de ladingschrijver.
Wordt voornamelijk gebruikt voor het transport van
aardolieprodukten. Boven de 200.000 ton spreekt men
van VLCC's, boven 350.000 ton van ULCC's.
Het bericht wordt in deeltjes verzonden. Na ontvangst van
elk deeltje antwoordt het station. Is het bericht goed
overgekomen, dan wordt het volgende deeltje verzonden.
Zo niet, dan wordt het slecht overgekomen deeltje
nogmaals verzonden.
Boot die bemanning, passagiers en bagage van
een op de rede of in de haven liggend schip
afhaalt, of van de wal aan boord brengt.
Dit dier boort, net als de boordpissebed, gaten in
het hout van schepen, en kan worden opgespoord
door te kloppen en te prikken.
Het te water laten van een schip, nadat de
werkzaamheden op de werf gereed zijn.
De haven waar een schip volgens de registers
thuishoort en die doorgaans onder de naam van
het schip op de kont staat vermeld.
Witte tonijn
Hierbij wordt een schip voor een bepaalde
De huurder betaalt de huurprijs, de havenkosten, de
time charter
periode gehuurd.
loodskosten, de kanaalgelden en de brandstof, terwijl de
kosten van bemanning, voeding, onderhoud en
verzekering voor rekening van de verhuurder komt.
De hoek tussen de scheepsbodem en het
horizontale vlak.
Hoofdafvoersloot die het polderwater, aangevoerd
door de zij- en kavelsloten, naar het
95 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
ton
Tonnagedek
Tonnenmaat
meetdek
tonnage
Toom
Toplicht
Stoomlicht
Afkorting
uitwateringskanaal of de uitwateringssluis voert.
Duizend kilo.
Dek vanwaaraf de tonnage wordt gemeten.
De inhoudsmaat van een schip uitgedrukt in
brutoregisterton of gross tonnage.
Trampschip
Dit wil zeggen dat de boot vervoerbaar is per
trailer, aan de trekhaak van de auto.
general-service ship |
vrachtschip
Transportschip
Traverseren
Trawl
Trekschuit
17-04-07
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Onder nettotonnenmaat verstaat men de
brutotonnenmaat verminderd met de inhoud van het schip
dat in gebruik is voor voortstuwing, bemanningsverblijven
enzovoort.
TSS
Transit
Trawler
Toelichting
Rijke visgrond.
Wit licht dat zichtbaar is over een boog van de
horizon van 225E, van recht vooruit tot 22,5
graden achterlijker dan dwars naar beide zijden
van het vaartuig. Het wordt gevoerd aan of voor
de mast en ten minste 1 meter hoger dan de
boordlichten.
Radiografisch plaatsbepalingssysteem.
Kruisnet, waarmee onder andere op spiering en
paling werd gevist.
Toran
Totebel
Traffic Separation Scheme
Trailerbaar
Omschrijving/definitie van het begrip
treiler | trolder
De maximale breedte van de boot mag de 2,50 m. niet
overschrijden, want anders mag zij niet zonder
begeleiding over de weg worden vervoerd. Een boot die
niet trailerbaar is moet met een dieplader worden
vervoerd.
Vrachtzoeker; schip dat in verschillende havens
op zoek is naar lading.
trampship |
general-service
ship
Het tijdstip van de dag waarop de zon het hoogst
staat.
Schip voor het vervoer van personen en
materieel.
oversteken van stromend water door schuin tegen
Ferry
de stroming in te varen.
Zakvormig sleepnet, dat bij de bodemtrawlvisserij Bij de pelagische trawlvisserij wordt een zwevend net
over de zeebodem wordt gesleept, om garnalen, gebruikt om haringachtigen te vangen. Enkele typen
platvis, rondvis en haring te vangen.
trawls: de boomtrawl, die geschikt is voor platvis en
kabeljauw, en de veel bredere ottertrawl, die voor platvis
minder geschikt is. Net als bij de zegen wordt bij het
vissen met de trawl de vis achtervolgd.
Vaartuig dat met een trawl vist en waarop vaak
Men maakt onderscheid tussen hektrawlers en trawlers
ook verwerking van de vis plaatsvindt.
die over het zijboord vissen. De lengte van trawlers
varieert nogal. Ze zijn er van 12 meter, maar ook van 90
meter.
Tot het begin van deze eeuw gebruikt
binnenvaartuig voor het vervoer van personen en
goederen, dat door een paard over het jaagpad of
96 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Trekvaart
Trim
Trimballast
Trimmen
Trimmen
Synoniem
kielballast
tremmen
Trog
trog
Trommel
Trommel
Tros
meertros
Tros
Tsoenami
tsunami | havengolf
Tuchtwet
Tui
Tuidreg
Tuigage
17-04-07
takelage
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
trekpad werd voortgetrokken.
Waterweg die werd gebruikt door trekschuiten.
Verschil in diepgang van voor- en achterschip.
Binnenballast waarmee een schip op de juiste
waterlijn wordt gebracht en de stabiliteit
verbeterd.
Een lading stuwen.
De ligging van een vaartuig in het water
veranderen door het aanbrengen, verwijderen of
verplaatsen van ballast.
Langwerpige, smalle, diepe inzinking in de
zeebodem.
Uitloper van een lagedrukgebied.
Het gedeelte van de lier waarom het touw zich
windt.
Trechtervormig binnennet van een kor
Elke landvast van een aanzienlijk
beroepsvaartuig.
Uit drie tot zes strengen gevlochten touw.
Enorme golf, vaak meer dan 15 meter hoog,
veroorzaakt door een aardbeving, zeebeving of
vulkaanuitbarsting. In open water kan een
tsoenami de vorm aannemen van verschillende
golven achter elkaar, die zich met een snelheid
van tientallen kilometers per uur (soms 800
kilometer per uur!) maar een amplitude van niet
meer dan een meter voortbewegen, waardoor zij
op de oceaan doorgaans niet worden opgemerkt
door schepen. Langs de kust en in zeeëngten
neemt de tsoenami echter in snelheid af, om in
hoogte toe te nemen. Zodoende ontstaan golven
van tientallen meters hoog, die ver landinwaarts
kunnen worden geworpen en daar enorme
schade aanrichten. Een tsoenami kondigt zich
soms aan door een plotseling terugtrekken van
het water aan de kust.
Wet waarin wordt geëist dat er een strafregister
wordt bijgehouden en waarin de functie van de
kapitein als hulpofficier van justitie wordt
geregeld.
Landvast.
Lichte dreg.
Het samengesteld stelsel van rondhouten,
staand- en lopend want en zeilen dat dient om het
vaartuig met behulp van windkracht voort te
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Langs de trekvaart liep een jaagpad.
Bij zeeschepen materiaal in ballasttanks, bij zeiljachten
vaak als loodballast in of onder de kiel
Hawser
Ook wordt hiertoe het tuig gerekend dat deel uitmaakt
van het eigen laadgerei en de sloepen.
97 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
ULCC
stuwen en het te laten ankeren.
Krachtmachine die wordt gedreven door
We onderscheiden water-, gas- en stoomturbines.
stromingsenergie van water of stoom.
Grens van de territoriale wateren op twaalf mijl uit
de kust.
Daarvan is sprake wanneer wind of stroom het
schip in een andere richting sturen dan hij volgens
de stand van het roer zou moeten varen.
Naar zee brengen.
Sleepboot die een schip naar zee brengt.
Het van de werf of uit het dok in het vaarwater
brengen van een (nieuw) schip.
Schepeling die vanuit een daartoe geschikte plek Er dient te allen tijde een goede uitkijk te worden
aan boord alles scherp in de gaten houdt.
gehouden.
Drijver of vlerk van een prauw.
Wachtschip in de monding van een rivier.
Naar zee varen; de reis beginnen.
De kleinste afstand van het uitwateringsdek tot de
waterlijn waartoe een schip mag worden geladen.
Het bovenste doorlopende gesloten dek, van
waaraf de uitwatering gemeten wordt.
Elk der lijnen die deel uitmaken van een
uitwateringsmerk.
Dient om de grootste geoorloofde inzinking van
Het merk wordt op het vrijboord aan bak- en stuurboord
het water aan te geven in verschillende
aangebracht, op het midden van de scheepslengte.
jaargetijden, verschillende vaargebieden en
eventueel voor bepaalde wijzen van belading.
Ruimte die boven vloeibare lading wordt
vrijgelaten om expansie te kunnen opvangen.
Mammoettanker boven 350.000 ton
Turbine
Twaalfmijlsgrens
Uit het roer lopen
Uitbrengen
Uitbrenger
Uithalen
Uitkijk
Uitlegger
Uitlegger
Uitvaren
Uitwatering
vrijboord
Uitwateringsdek
Uitwateringslijn
Uitwateringsmerk
Plimsollmerk
Ullage
Ultra Large Crude Carrier
UNCLOS
Zeerechtconventie van de Verenigde Naties.
Universal Time Coordinated
UTC
US National Ocean Service
US National Oceanic and
Atmospheric Administration
Vaandel
Vaarbelasting
NOS
NOAA
Vaarboom
17-04-07
boom
Tijdseenheid gebaseerd op atoomtijd
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Ultra Large
Crude Carrier
Deze organisatie maakt zich onder andere sterk voor
internationale samenwerking tot behoud van de visstand.
Het verschil tussen UTC en GMT is minder dan een
Universal Time
seconde.
Coordinated
Hoeveelheid haring, minstens 200 stuks.
Speciale belasting op het bezit en gebruik van
pleziervaartuigen.
Stok waarmee een schip voortbewogen kan
Wordt ook gebruikt om te steken.
worden door de voet op de bodem van het
vaarwater te plaatsen en tegen het andere einde
98 van 123
pole
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Vaarsimulator
brugsimulator
Vaart
vaart
vaart
Vaartijdenboekje
vaarwater
Vadem
Valwind
Vangschip
vaam
Vangstquota
varen
Varen
Varend schip
Variatie
Varrel
Vastmakers
roeiers | roeiersvastmakers | bootsmannen
| vletterlieden
Veem
Veerpont
veger
Veiligheidsverkeer
Venturi-effect
17-04-07
pont
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
te duwen.
Installatie waarmee maritieme officieren in
opleiding op het droge kunnen oefenen.
De scheepvaart in het algemeen.
De verheid per uur
Vaarroute tussen twee plaatsen
Boekje van de BBZ waarin de bemanningsleden
van een zeilend charter-passagiersschip hun
vaardagen bijhouden, om na verloop van tijd een
diploma te kunnen halen.
De gevolgde vaarroute van een schip.
Dieptemaat, 6 voet of 1.8288 meter.
Van boven invallende wind.
Schip waarmee men walvissen vangt, in
tegenstelling tot het moederschip.
De maximale hoeveelheid vis die per jaar
tijdseenheid (meestal per jaar) mag worden
gevangen.
Het beroep van zeeman uitoefenen.
Het zich verplaatsen over het water.
Volgens het BPR: een schip dat noch ten anker of
gemeerd ligt, noch is vastgevaren.
De hoek tussen de ware noord-zuidlijn en de
richting van de kompasnaald.
Vijftig haringen.
Vaklieden die zich bezighouden met het vast- en
losmaken van schepen.
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
We onderscheiden onder andere de droge vaart, de natte
vaart en de wilde vaart.
uitgedrukt in knopen.
Hiervoor kan ook het diensttijdenboekje van het Centraal
Bureau Binnenvaart worden gebruikt.
Op zeekaarten nog gebruikt.
Kan onder andere afhankelijk zijn van de grootte van het
schip en bepaalde historische rechten.
roeiers in Rotterdam. In Antwerpen worden ze
`bootsmannen' genoemd en weer elders spreekt men van
`vletterlieden'.
Onderneming die goederen in bewaring neemt en Treedt ook op als expediteur en handelt
pakhuizen (onder andere vries- en koelhuizen)
douaneformaliteiten af.
exploiteert.
BPR: een schip dat een veerdienst onderhoudt,
waarbij de vaarweg wordt overgestoken en dat
door de bevoegde autoriteit als veerpont is
aangemerkt.
vlak boven stromend water hangende versperring meestal een boom,
Sweeper
die vaarders en/of kano's vast kan houden.
Heeft betrekking op de veiligheid van de navigatie bijvoorbeeld op gevaarlijke wrakken, stormen, drijvende
in het algemeen
mijnen en losgeslagen boeien. Hierbij wordt gebruik
gemaakt van het veiligheidssein SÉCURITÉ. Niet te
verwarren met spoed- en noodverkeer.
In een trechtervormige vernauwing neemt de
snelheid van een onsamendrukbare vloeistof toe
99 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
en neemt de druk af.
Het omrekenen van de kompaskoers naar de
ware koers.
Dood door te langdurige onderdompeling in een
vloeistof, bijvoorbeeld zeewater.
Het schip door middel van touwen naar een
andere ligplaats overbrengen zonder de zeilen of
de motor te gebruiken.
De afstand die een schip in zekere tijdsduur heeft
afgelegd.
Geeft op zeekaarten aan dat men in dit gebied
verplicht is via de kortste weg (dus haaks) over te
steken.
Installatie voor het lozen van water.
Iets in een ander schip laden, of overladen in een
voertuig.
Naar lij afzakken
Verbeteren
Verdrinking
Verhalen
Verheid
Verkeersscheidingsstelsel
Verlaat
Verladen
overladen
Verlijeren
Vermoedelijk overlijden
Verrekijker
Verschansing
reling
verschepen
Verschepen
Verschepingsopgave
Verslechteren
Verstekeling
Verwachte tijd van
aankomst
Very Large Crude Carrier
verzekeringsbewijs
17-04-07
Omschrijving/definitie van het begrip
Blinde passagier |
passevolant
ETA
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
Bij de mens duurt het ongeveer vijf minuten voordat er
sprake is van `te langdurige onderdompeling'.
Kedge
VSS
Zijwaartse verplaatsing van een boot als deze in een wind Crab
vaart die een hoek vormt met de koers.
Bijzondere rechterlijke verklaring ten aanzien van De verklaring kan vijf jaar na de laatste dag waarop
een vermist persoon, bijvoorbeeld na een
betrokkene in leven is gezien worden aangevraagd door
scheepsramp.
belanghebbenden.
Optisch instrument om voorwerpen waar te
nemen die zich op verre afstand bevinden.
Vaste wand rondom het dek.
Op een passagiersschip moeten alle voor passagiers
opengestelde dekken zijn voorzien van een verschansing
van ten minste één meter hoog.
Het overladen van goederen uit het ene schip in
het andere.
Per schip verzenden van goederen.
Lijst van gegevens betreffende de te verschepen
shipping note
goederen, te verwerken in het connossement.
Het omrekenen van de ware koers naar de
kompaskoers.
Iemand die zich heimelijk aan boord van een
De kapitein kan worden verplicht de verstekeling terug te
vaartuig heeft begeven met de bedoeling een land brengen naar het land waar deze aan boord is gekomen.
illegaal te verlaten of binnen te komen, dan wel
zich te laten vervoeren zonder daarvoor te
betalen.
Radiotelefonieterm
Estimated Time
of Arrival
Erg grote tanker, met zo'n 250.000 ton
Very Large
laadvermogen of meer.
Crude Carrier
Insurance
certificate
100 van 123
Versicherungs
police
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Vieren
Vierling
Vis
Visafslag
Visfraude
vismijn | afslag
Vissen
Visserij
Visserijband
MF-band
Visserijoorlog
Visserijoorlog
Vissersmand
Vissersmerk
Vissersvaartuig
Viszegen
Vlaggenalfabet
Vlagvertoon
Vlak
Vleet
17-04-07
denning
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Verminderen van de kracht op een touw.
Vijftig pond
Verkoopeenheid voor spiering.
Volgens de Visserijwet is dit: aangewezen vissen
+ delen + kuit en broed; aangewezen schaal-,
schelp- en weekdieren + delen + broed en zaad;
zeesterren; zee- of koraalmos.
De plaats waar de vis wordt verkocht bij afslag
Fraude met de administratie van de visafslag
waardoor vis buiten de boeken wordt gelaten en
de quoteringsregeling voor de visvangst wordt
ontdoken.
Hieronder verstaat de Visserijwet: 1. Het te water
Halieutics
brengen, te water hebben, lichten of ophalen van
vistuigen, alsmede het aanwenden van enig
ander middel om vis te bemachtigen. 2. Het
uitzaaien van oesters of mosselen.
De uitoefening van het vissersbedrijf
In Nederland wordt de visserij in open zee uitgeoefend
door trawlers, loggers en kotters.
De radiofrequentie boven 1605 KHz. voor het
verkeer van en met vissersschepen.
Conflict tussen vissers van een bepaald land en Niet zelden worden hierbij vissersschepen opgebracht en
de regering van een dat land of een ander land, aan de ketting gelegd.
meestal over vangstquota en overbevissing.
Conflict tussen vissers van verschillende landen,
doorgaans over het recht om in een bepaald
gebied te mogen vissen.
Wettelijk voorgeschreven dagmerk voor
De mand wordt doorgaans in het voorstag gehesen.
vissersschepen die aan het vissen zijn.
Eigendomsmerkteken.
Volgens de wet: elk vaartuig dat gebezigd wordt
voor het vangen van vis, walvissen, zeehonden,
walrussen of andere levende rijkdommen van de
zee. Volgens het BPR: een schip dat vist met
netten, lijnen, sleepnetten of ander vistuig, die de
manoeuvreerbaarheid beperken.
Volgens de Visserijwet elke zegen die geen
aalzegen is.
Bestaat uit seinvlaggen.
Elke vlag symboliseert een letter van het alfabet.
Het laten zien van de vlag als natie, door een of
meer oorlogsbodems naar het buitenland te
sturen.
Vlakke gedeelte van het onderwaterschip; bodem
van het schip.
Het geheel van uitgeschoten haringnetten van
een schuit, 90 tot 150 netten van elk 31,5 m.
101 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Vleugelkuil
Vlie
Vliedberg
Franse kuil
vliet
vlieter
Vliet
Vloot
vloot
vlot
vlot
Vlot
Voet
Volgstroom
Voorliggende koers
Vooronder
Voorzorgsmaatregelen
Vormstabiliteit
Voyage charter
Vrachtschip
Vriesschip
Vriesschip
17-04-07
foot
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
lengte, dat als een gordijn in het water staat.
Kuil met uitgesneden boven- en onderzijde.
Zeegat achter Terschelling en Vlieland.
Kunstmatige heuvel waarop men bij
overstromingen kan vluchten.
Plaatselijke sterke stroming, geul waarin het water
snel stroomt
Bekade inham van de Schelde.
Groep samenvarende schepen.
Het totale schepenbestand van een rederij of
natie
Drijvend samenstel van balken, planken,
stammen, vaten of ander materiaal.
Drijvende steiger of ponton voor het verrichten
van werkzaamheden op het water.
Opblaasbaar reddingsmiddel voor
schipbreukelingen.
Oude lengtemaat
30,5 centimeter
Meelopende stroom als gevolg van de achter het
varende schip ontstane kuil.
Komt niet per definitie overeen met de koers over
de grond.
Ruimte voor in het schip achter de voorpiek
Artikel 1.04 van het BPR luidt: `Een schipper van
een schip moet, ook bij het ontbreken van
uitdrukkelijke voorschriften in het reglement, alle
voorzorgsmaatregelen nemen die volgens goed
zeemanschap of door omstandigheden waarin het
schip zich bevindt in het belang van de veiligheid
en de goede orde van de scheepvaart zijn
geboden.'
Vorm van stabiliteit waarbij het
gewichtszwaartepunt van het schip ten opzichte
van het drukkingspunt relatief hoog ligt, zodat de
vorm van het schip (breedte!) sterk tot stabiliteit
moet bijdragen.
Hierbij wordt het schip voor een bepaalde reis of Meestal wordt de verhuurder per dag betaald.
meerdere identieke reizen gehuurd.
Volgens het schepenbesluit elk schip geen
passagiersschip of vissersvaartuig zijnde.
Schip met faciliteiten om de gevangen vis te
bevriezen.
Schip met vriesinstallaties voor het vervoer van
bevroren levensmiddelen.
102 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Heading
Voyage charter
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Vrijhaven
Vuilwaterpomp
Vulling
Vuurtoren
lichttoren
Waadbroek
waadpak
Waal
waal
Wacht
Wachtschip
waker
Wad- en Sontvaarder
Beltvaarder
Waddenzee
Waker
Waladres
Walkapitein
Walmachinist
Wals
Walschipper
walvisvaarders
Walvisvaarders
17-04-07
Dambaas
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Gebied dat voor grensrechten als buitenlands
grondgebied wordt beschouwd, zodat de
douaneformaliteiten pas vervuld hoeven te
worden als de bestemming van de goederen
vaststaat.
Installatie die dient om het `huishoudelijk
afvalwater' van jachten uit de vuilwatertanks te
pompen, zodat zwemmers niet worden omgeven
met ronddrijvende drollen.
Dat gedeelte binnenin de romp waar
bilges
binnengedrongen water zich verzamelt.
Toren langs de kust, als drager van een voor
Elke vuurtoren heeft een eigen karakteristiek lichtsignaal.
oriëntatie op zee bestemd licht.
De oudste Nederlandse vuurtoren is de Brandaris op
Terschelling.
Waterdichte broek met rubberlaarzen en een
gebruikt bij het waden door betrekkelijk diep water.
borststuk
Diepe waterkolk, door een dijkbreuk ontstaan.
Met palen omgeven ruimte waarbinnen schepen
in een zeehaven veilig kunnen liggen.
De tijdsindeling aan boord van een schip of de
Er zijn zes wachten van elk vier uur (acht glazen), te
indeling van bemanning in groepjes die
beginnen met twaalf uur 's nachts: hondewacht,
achtereenvolgens het werk aan boord verrichten. dagwacht, voormiddag, achtermiddag, platvoet en eerste
wacht.
Doorgaans een afgekeurd oorlogsschip dat bij
een haven, riviermonding of zeegang de wacht
houdt.
Kustvaarder bedoeld voor de vaart in niet al te
diep water, zo dicht mogelijk onder de kust.
Ondiepe, bij eb deels droogvallende binnenzee
tussen Den Helder en Esbjerg, van de Noordzee
afgescheiden door de Nederlandse, Duitse en
Deense Waddeneilanden.
Klos die moet verhinderen dat een sluisdeur te
ver opengaat.
Adres van een zeeman aan de wal.
Meestal bij familie.
Persoon die zicht houdt op het kadebedrijf van
vaak een voormalige zeekapitein.
een rederij, een werf of een havenonderdeel
Inspecteur van de machines en hoofd van het
technisch personeel in dienst van een rederij.
Een ronddraaiende, aan de stroming
tegengestelde beweging van het water.
Walkapitein van de visserij of de binnenvaart.
Schepen die worden gebruikt voor de walvisvaart.
whaler
Vissers die zich bezighouden met de walvisvaart.
103 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Walvisvaart
Want
Want
Ware koers
Rechtwijzende koers
Ware wind
Waterboot
Waterbouwkunde
Watercamper
Waterlijn
Waterloop
Waterscheidingsfilter
Waterschout
Waterski
Waterskiën
Waterstaat
Waterverplaatsing
Weergebieden
Werkkanaal
17-04-07
Deplacement
WK
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Bedrijfstak die zich richt op het vangen van
walvissen.
Alle kabels en touwen gebruikt voor het steunen
en bedienen van mast en zeilen.
Vistuig
De hoek tussen de langsscheepse as (kiellijn) van Ware koers = kompaskoers + deviatie + variatie.
een varende boot en de ware noord-zuidlijn.
De windrichting die men waarneemt op een stil
liggend vaartuig of op een vast punt aan de wal.
Boot die drinkwater levert aan schepen die in de
haven of op de ree liggen.
Kennis van en leer omtrent het ontwerpen en
met name van dijken, zeeweringen, sluizen en dergelijke.
aanleggen van werken die dienen om
waterstromen of de zee binnen vooraf
aangewezen grenzen te beperken of te leiden
Soort varende camper, met zeer stevige
Vooral gebruikt door de verhuurbranche.
stootrand, voor de binnenwateren.
Grens tussen het gedeelte onder water en dat
erboven als de boot rechtop ligt.
Openingen in of onder spanten en wrangen,
waardoor ruimwater naar het diepste punt van de
romp kan lopen.
Filter om water uit de brandstof te verwijderen.
Rijksambtenaar die onder andere de monsterrol
controleert.
Elk van de twee ski's die worden gebruikt voor het Doorgaans gemaakt van versterkt fiberglas, plastic of
waterskiën.
hout. De maten variëren nogal, maar bedragen
gemiddeld 1,75 m. bij 15 cm.
Het zich met behulp van speciale ski's achter een Daarbij worden vaak spectaculaire toeren uitgehaald, al
snelle motorboot laten voortglijden op het water. dan niet met behulp van springschansen.
De overheidsdienst en de daartoe behorende
Er kunnen de Rijkswaterstaat en provinciale waterstaten
ambtenaren belast met de zorg over en het
onderscheiden worden
beheer van de waterstand, de waterlopen en alle
werken die deze leiden en beteugelen, alsook met
de zorg over de naleving der wetten en
verordeningen die daarop betrekking hebben.
Het gewicht van de hoeveelheid water die door
Het is gelijk aan het gewicht van het vaartuig en alles wat deplacement
een drijvend vaartuig wordt verplaatst.
het bevat.
Gebieden zoals zij zijn ingedeeld door
Nederland hanteert de volgende weergebieden:
meteorologische instituten.
Vlissingen, Hoek van Holland, IJmuiden, Texel, Rottum
en IJsselmeer. In Engeland zijn voor het Nederlands
gedeelte van de Noordzee vooral de Britse weergebieden
German Bight, Humber en Thames van belang.
In principe elk kanaal dat bestemd is voor
dus niet voor noodverkeer of schip-schipverkeer.
normaal openbaar schip-walverkeer
104 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Werplijn
Westerschelde
Oeververbinding
Wilde vaart
WOV
Trampvaart
wildwater
Wind
Windgenerator
roos
Windstilte
Winterberging
Wonderkuil
Woonschepenwet
Wrak
Wrakdrift
Wreed
Wrikken
Yle
Zate
17-04-07
Toelichting
Lange, dunne lijn met aan het uiteinde een
werplijnknoop.
Dient om grotere afstanden te overbruggen. Het andere
eind wordt aan het oog van een zware tros geknoopt, die
naar de wal of een sleepboot kan worden gehaald zodra
iemand daar de werplijn heeft gevangen.
Toltunnel onder de Westerschelde tussen
Terneuzen en Ellewoutsdijk
Ongeregelde vaart, waarbij allerlei vracht voor
iedere opdrachtgever naar elke willekeurige
haven wordt vervoerd.
turbulent water met veel lucht erin, dat daardoor
minder opwaarts vermogen heeft.
Bewegende lucht.
Door de wind aangedreven dynamo, doorgaans
voorzien van vijf of zes bladen.
Zeer krachtige, in een soort slurf ronddraaiende
wind, die veel schade kan aanrichten.
Windhoos
Windroos
Omschrijving/definitie van het begrip
grote kuil | moordkuil |
langskuil
Plaat die met het kompas meedraait en waarop
de horizon is verdeeld over 32 windstreken
Engels begrip
(gedeeltelijk)
De schepelingen van de wilde vaart leiden daardoor een
zeer wisselvallig bestaan.
White water
Doorgaans wordt er een natuurlijke, verticale luchtstroom
mee bedoeld. Wind wordt veroorzaakt door verschillen in
de atmosferische druk, die op hun beurt voornamelijk het
gevolg zijn van temperatuurverschillen.
Wekt stroom op, waardoor de accu kan worden
opgeladen.
De doorsnee van de slurf beperkt zich doorgaans tot
enkele honderden meters. Gaat meestal gepaard met
zware neerslag en onweer.
te weten de vier kwadranten (noord, oost, zuid en west),
die elk in acht gelijke streken van 11°15' zijn
onderverdeeld.
Toestand waarin er geen wind is.
Doorgaans open terrein, waar boven tijdens het Soms ook overdekt en zelfs verwarmd.
winterseizoen jachten op bokken worden gestald
Zeer groot, door twee botters voortgesleept
Heet zo omdat het erg veel vis vangt. Leidt echter tot
kuilnet, met nauwe mazen en een zeer wijde
doodvissen van het viswater.
mond.
Wet van 1918 betreffende de regelgeving rondom
woonschepen.
Elk onbruikbaar, beschadigd schip dat verlaten op
zee drijft, gestrand of gezonken is.
Het drijven van wrakken op zee of over de
zeebodem.
Wordt gezegd van een schip dat veel slingert en
stampt.
Een vaartuig voortbewegen met één riem die aan
de spiegel bevestigd is, waarbij met de wrikriem
achtjes in het water worden gemaakt.
Haring die kuit of hom geschoten heeft en
doorgaans alleen in het najaar gevangen wordt.
Plaats waar in getijwater een schip kan worden
drooggezet.
105 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Zeeaanvaringsreglement
Zeeberg
Zeebeving
Zeebrief
vlaggebrief
Zeedag
Zeedagenregeling
Zeeg
Zeegaand jacht
Zeehaven
Zeeijs
Zeekaart
Zeeklit
Zeeman
Zeemanschap
Zeemansgids
17-04-07
Nautische kaart
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
ZAR
Internationaal reglement met bepalingen ter
voorkoming van aanvaringen op zee
Onderzeese berg, meer dan een kilometer hoog,
met een scherpe kam, in tegenstelling tot een
guyot.
Aardbeving waarvan het epicentrum onder het
zeeoppervlak ligt.
Nationaliteitsbewijs van een zeegaand schip.
Een soort paspoort van het schip, verstrekt door de
Certificate of
regering van het land waar het schip geregistreerd staat. Registry
Op de koopvaardij moet het bij binnenkomst in een haven
door de kapitein getoond worden aan de autoriteiten.
Zeebrieven worden uitgegeven door het ministerie van
Verkeer en Waterstaat.
Elke dag dat men met een schip op zee is.
Wettelijke regeling van het aantal dagen dat
vissersschepen op zee mogen verblijven.
Het verloop van de snijlijn van de huid en het dek Is de zeeg voor en achter hoger dan in het midden, dan
van een vaartuig, van opzij gezien.
noemt men hem positief of hol; is hij in het midden het
hoogst, dan spreekt men van een negatieve zeeg of een
`katterug'.
Elk jacht dat als zeegaand jacht door de KNWV Erkende zeegaande jachten worden gelijkgesteld met
als zodanig is erkend.
zeeschepen.
Haven aan of in de directe nabijheid van de zee,
die daarmee een directe scheepsverbinding heeft.
Bevroren zeewater.
De ijskristallen hebben een zoutgehalte van 5 tot 10‰.
Het zeeijs heeft een relatieve dichtheid van 0,92.
Kaart waarop alle diepten, vaargeulen, betonning,
bakens, wrakken, blinde klippen en getijden staan
aangegeven, alsmede vaste oriëntatiepunten aan
de wal, zoals vuurtorens, kerktorens en andere
hoge objecten.
Diertje, behorend tot de groep van de zeeëgels, Wordt door het waterbeheer ingezet voor het bepalen van
de giftigheid van (haven)slib. Als een zeeklit zich prettig
dat voor de Nederlandse kust leeft.
voelt, graaft hij zich namelijk in de zeebodem in, zo niet
dan blijft hij op de bodem liggen.
Iemand die voor zijn beroep op zee vaart, of als
zodanig heeft gevaren.
De veelzijdige kundigheid en vaardigheid met
betrekking tot de navigatie, de omgang met het
schip waarop men vaart en alle andere factoren
die nodig zijn om schip en bemanning zo veilig
mogelijk op de plaats van bestemming te kunnen
brengen
Uitgave van de afdeling Hydrografie van het
ministerie van Defensie, waarin een schat aan
106 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
Schiffsmeßbrie
f
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Zeemijl
Synoniem
Zeemist
Minuutmijl | internationale
nautische mijl | nautische
mijl
advectiemist
Zeepok
Balanoïdea
Zeerecht
Zeerook
Zeeroverij
Zeesleper
Zeevaartonderwijs
Nautisch onderwijs
Zeevaartschool
Zeevast zetten
zeevasten
Zeevlam
Zeevogels
Zeewaardigheid
17-04-07
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
gegevens staat vermeld die de aandacht van de
lezer behoeven of die niet goed uit de zeekaarten
kunnen worden opgemaakt.
De lengte van een meridiaanminuut.
De Britse Admiralty mijl is 1853,18 meter. De
internationale zeemijl is 1852 meter.
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Admiralty mile |
international
nautical mile
Mist die op zee vooral in het late voorjaar en de
vroege zomer optreed
Rankpootkreeft, uit de onderorde der
Hecht zich aan alles wat stevig is, dus ook aan schepen.
Balanomorpha, familie der Balanidae.
De internationale regels die betrekking hebben op De belangrijkste regel van het publiekrechtelijk zeerecht
het gebruik van de zee.
is de vrijheid van de volle zee, waarmee bedoeld wordt
dat alle staten het recht hebben vrijelijk gebruik te maken
van de zee en haar natuurlijke rijkdommen. In het
privaatrechtelijk zeerecht wordt het gebruik van de zee
door particulieren geregeld. Het spitst zich toe op het
vervoer van personen en goederen overzee.
Soort mist die ontstaat wanneer zeer koude lucht
over aanmerkelijk minder koud water stroomt
Het vanaf één of meerdere schepen in open zee Vindt nog steeds regelmatig plaats, met name in
Zuidoost-Azië en Afrika.
plegen van geweld tegen de opvarenden van
andere schepen, zonder dat daartoe machtiging is
verleend door een oorlogvoerende mogendheid.
Sleepboot voor de zeescheepvaart.
Cider barrel
Technisch beroepsonderwijs, gegeven aan
Het hoger nautisch onderwijs leidt onder andere op voor
zeevaartscholen, visserijscholen, scholen voor de de functies van stuurman op de grote handelsvaart,
kustvaart en scholen voor de Rijn- en
scheepswerktuigbouwkundige en radio-officier, het
middelbaar nautisch onderwijs leidt onder andere op voor
binnenvaart.
de functies van stuurman, kapitein en
scheepswerktuigbouwkundige op de kleine handelsvaart,
de Rijn- en binnenvaart, de visserij en het baggerbedrijf,
en het lager nautisch onderwijs leidt onder andere op
voor de functies van scheepsgezel en scheepskok.
Instituut voor zeevaartonderwijs.
Voor men het zeegat uit gaat alles wat kan vallen
of verschuiven vastzetten of vastsjorren.
Snel vanuit zee opkomende koude mist.
De belangrijkste zeevogels zijn de albatros (fam.
der Diomedeidae), de stormvogel (fam. der
Procellariidae), de meeuwstormvogel (genus
Fulmarinae) en de pijlstormvogel (genus
Puffinus).
Het in alle opzichten geschikt zijn van een schip
om een voorgenomen reis te volbrengen,
passagiers, bemanning en lading zonder
107 van 123
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Zeewezen
Zeewind
Zeeziekte
Naupathie
Zegelkast
zegelkamer
Zegen
zeegnet
Zeil
Zeilen
Zeiler
Zeilschool
Zendbereik
zendcapaciteit
Zeng
Zicht
Zinken
Zodiakaallicht
Zolderschuit
Zootje
Zuiderlicht
17-04-07
aurora australis | poollicht
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
aanmerkelijke schade te vervoeren en de te
verwachten gevaren te doorstaan.
Al wat betrekking heeft op de zeevaart en de
vloot.
Koele wind die in de zomer in de loop van de dag
opsteekt van zee naar het land, doordat de lucht
boven het land wordt opgewarmd en opstijgt en
aldus plaats maakt voor de zeewind.
Ziekte die veroorzaakt wordt door een verstoring
van de evenwichtsorganen
Ruimte aan boord met alle artikelen die ten lande De ruimte wordt verzegeld door de douane en het zegel
vallen onder de bepalingen inzake de douane en mag pas buiten de territoriale wateren worden geopend.
de accijnzen, de wapenwet en de narcoticawet. In de praktijk bevat de ruimte shag, sigaretten en sterke
drank voor de bemanning, alsmede eventuele
vuurwapens en geneesmiddelen.
Lap netwerk van zeer grote lengte en naar
Dit gaand viswant bestaat uit twee vleugels, die soms
verhouding geringe hoogte, waarmee men de vis uitlopen in een kuil, een diepe `zak'. Aan beide vleugels is
achtervolgt.
met sprenkels een lijn bevestigd, en door die in te halen
wordt de zegen over de zeebodem gesleept.
Doek van sterk linnen of kunststof, doorgaans uit
verscheidene kleden bestaande en aan de rand
met touwen (lijken) benaaid, dienend voor het
vangen van wind, ter voortstuwing van een
vaartuig.
Het voortstuwen van een boot door middel van
windkracht, uitgeoefend op de zeilen.
Persoon die de zeilsport beoefent.
School waar men kan leren zeilen.
De capaciteit van een zender om ontvangers op E.e.a. is afhankelijk van het zendvermogen (het aantal
afstand te kunnen bereiken.
Watts van de zender), de lengte en de hoogte van de
antenne en de positie van het vaartuig.
Plotseling kortstondige versterking van de wind
vaak voorkomend bij het passeren van een koufront.
Afstand waarop overdag voorwerpen zichtbaar
zijn.
Toestand waarbij een deel van een vaartuig of het
hele vaartuig vol water loopt, niet meer blijft
drijven en naar de bodem zinkt.
Een zeldzame, op het noorderlicht lijkende
Komt in het begin van de lente en van de herfst voor
zwakke, kegelvormige lichtschemering, ter
zonsopgang en na zonsondergang voor.
weerszijden van de zon.
Breed, lang vaartuig met plat, laag dek.
Verkoopeenheid voor spiering
60 à 70 stuks
Lichtverschijnsel dat men in de buurt van de
Wordt veroorzaakt door elektrische ontladingen bij lage
zuidpool kan waarnemen.
luchtdruk.
108 van 123
Engels begrip
(gedeeltelijk)
Duits begrip
(gedeeltelijk)
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip
Synoniem
Afkorting
Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Zuiderzee
Vroegere binnenzee, inham van de Noordzee.
In 1932 afgesloten door de Afsluitdijk. Heet sindsdien
IJsselmeer. Grotendeels ingepolderd.
Zwarte vis
Zwemmen
Vis die buiten de boeken wordt gelaten.
Zich door bepaalde geordende bewegingen in het
water drijvend houden en voortbewegen.
Persoonlijk reddingsmiddel dat de drager extra
drijfvermogen geeft en daardoor het zwemmen
gemakkelijker maakt.
Waterdoorlatend obstakel in snelstromende rivier
Zwemvest
Zwever
Engels begrip
(gedeeltelijk)
De drenkeling moet zelf actief bewegen om met het
aangezicht boven water te blijven, in tegenstelling tot bij
het Reddingsvest.
bijvoorbeeld een boom.
Duits begrip
(gedeeltelijk)
snag
Overige websites en informatiebronnen
begrip volledig
Microfytobenthos
Risicocontour
Kortsluitgeulen
Zeegras
Inlagen
1% norm
17-04-07
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Microfytobenthos bestaat uit microscopisch kleine plantjes
(algen, voornamelijk diatomeeën) die op en in de bovenste
centimeters van de bodem leven
Bij het individueel risico geldt in Nederland als norm de
risiscocontour 10-6.
Bron
oorspronkelijke
definitie
Delta wateren
Dat betekent dat in een jaar tijd één op de miljoen
Delta wateren
mensen een kans mag lopen te overlijden door een
scheepsongeval met gevaarlijke stoffen.
Kortsluitgeulen doorsnijden het plaatgebied tussen hoofd- en Kenmerkend is dat ze zich hierbij verplaatsen
Delta wateren
nevengeul.
(migreren) en uiteindelijk verzanden.
Zeegrassen zijn planten die aangepast zijn aan leven
Er zijn twee soorten te onderscheiden, Klein zeegras Delta wateren
(Zostera noltii) en Groot zeegras (Zostera marina). Hiervan is
ondergedompeld in brak of zout water.
Klein zeegras de talrijkste soort, Groot zeegras komt slechts
in beperkte mate voor.
Diepgelegen, natte, brakke natuurgebieden tussen de dijk en De gebieden zijn ontstaan door het afgraven van klei. Delta wateren
de binnendijk.
Als de klei in deze gebieden is afgegraven om de
binnendijk te versterken (en dus afkomstig uit polders)
noemen we de gebieden karrevelden, als de
afgegraven klei werd gebruikt voor de aanleg van de
binnendijk, dan noemen we de gebieden inlagen. In
sommige gevallen, bij lage ligging van het gebied is er
sprake van zoute kwel (vooral op Schouwen en bij
Scherpenisse) in andere gevallen is er sprake van
brakke of zoete gebieden, vooral op Noord-Beveland.
De gebieden zijn belangrijk voor vogels om te
foerageren (voedsel zoeken) broeden en ‘overtijen’
(=wachten tot het weer eb is).
Delta wateren
De 'Overeenkomst inzake watergebieden die van internationale
betekenis zijn, in het bijzonder als woongebied voor
watervogels' is beter bekend als de 'Ramsar-Conventie',
genoemd naar het Iraanse stadje waar de overeenkomst in
1971 werd opgesteld.
Deze conventie beoogt het wereldwijd behoud en duurzaam
109 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
classificatie verontreinigd slib
Broedval
Pootvis
Blauwe vlag
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
beheer van waterrijke gebieden (wetlands) en werd van kracht
in 1975. Een wetland wordt beschouwd als internationaal
belangrijk als het regelmatig meer dan 20.000 watervogels
herbergt of als er regelmatig minstens 1 % van de individuen
van een geografische populatie van één of meer
watervogelsoorten aanwezig is (het zogenaamde 1 % criterium).
Er worden vier soorten slib onderscheiden:
- Klasse 1: voldoet aan de algemene milieukwaliteitsnorm;
schoon tot licht verontreinigd.
- Klasse 2: overschrijdt de algemene milieukwaliteit; licht tot
matig verontreinigd.
- Klasse 3: overschrijdt de toetsingswaarde; matig tot ernstig
verontreinigd.
- Klasse 4: overschrijdt de saneringswaarde; ernstig tot zeer
ernstig verontreinigd.
Overgang van schelpdierlarven vanuit de waterfase naar de
bodem.
Pootvis is jonge vis die wordt opgekweekt alvorens ergens te
worden uitgezet.
De blauwe vlag is ingesteld door de FEE (Foundation for
Environmental Education) om internationaal de kwaliteit van
zwemwater te kunnen vergelijken.
Zeesla
Zeesla is een eenjarig groenwier, dat vrij algemeen in de
getijdengebieden rond de Noordzee voorkomt.
Karrevelden
Diepgelegen, natte, brakke natuurgebieden tussen de dijk en
de binnendijk
17-04-07
Bron
oorspronkelijke
definitie
Vervuild slib kan ernstige gevolgen hebben voor het
Delta wateren
milieu. Effecten op planten en dieren zijn al merkbaar
bij klasse 2 - slib. Vervuild slib kan zich door
opwerveling makkelijk van de ene naar de andere plek
verplaatsen en op een andere plaats schade
aanrichten. Ook kan op langere termijn het grondwater
verontreinigd raken.
Delta wateren
Delta wateren
Om voor een blauwe vlag in aanmerking te komen
Delta wateren
moet een zwemlocatie voldoen aan strenge eisen op
gebied van waterkwaliteit en veiligheid. De
waterkwaliteit moet voldoen aan de streefwaarden die
gesteld in de Europese zwemwaterrichtlijn.
Streefwaarde zijn, de term zegt het al, waarden
waarnaar gestreefd wordt, een soort ideale waarden.
Er zijn ook grenswaarden in de Europese
zwemwaterrichtlijn gesteld en deze grenswaarden zijn
de eisen waaraan het water minimaal moet voldoen.
Een water kan dus voldoen aan de Europese richtlijnen
en toch geen Blauwe Vlag krijgen.
Het begint te groeien in april en kan in enkele maanden Delta wateren
geweldige afmetingen (tot één vierkante meter)
bereiken. Het wier hecht zich vast maar kan
gemakkelijk losscheuren. Losgeraakt zeesla zet zijn
leven drijvend voort en blijft groeien. Vroeg of laat
spoelen ze aan op de kust, waar ze snel uitdrogen en
vergaan. In de nazomer liggen op veel plaatsen bij de
hoogwaterlijn geweldige hoeveelheden van dit wier te
rotten. Het bodemleven onder deze wiervelden stikt.
De gebieden zijn ontstaan door het afgraven van klei. Delta wateren |
Als de klei in deze gebieden is afgegraven om de
www.scheldenet.nl
binnendijk te versterken (en dus afkomstig uit polders)
noemen we de gebieden karrevelden, als de
afgegraven klei werd gebruikt voor de aanleg van de
110 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Afvoergebied
Een cluster van peilgebieden met als gemeenschappelijk
kenmerk dat ze via een gemeenschappelijk punt hun water
lozen op een hoofdsysteem.
ecologisch maaibeheer
In gebieden waar ecologisch maaibeheer wordt toegepast,
wordt bij het maaien rekening gehouden met de aanwezige
flora en fauna. Zitten er bijvoorbeeld veel padden in het water,
dan wordt niet in een keer al het riet weggehaald, maar blijft er
altijd wat riet staan, zodat de padden hun schuilplek voor
vogels behouden.
De kwaliteit van een plas, singel of sloot hangt onder meer
samen met de soort en de hoeveelheid vissen die aanwezig
zijn in dat water. Daarom wordt bij diverse projecten gekeken
wat de optimale visstand voor de waterkwaliteit zou zijn en
worden er maatregelen genomen om dat te realiseren.
Een hoogheemraad is een lid van het dagelijks bestuur van
een hoogheemraadschap.
Met ingezetenen bedoelen we de inwoners van het
beheersgebied van een overheid
Het dijkleger bestaat uit vrijwilligers die in geval van hoog water
opgeroepen kunnen worden om de dijken te bewaken. Zij
controleren dan waar risico's ontstaan, zodat het waterschap
adequate maatregelen kan nemen.
Eigenaren van huizen of ander onroerend goed krijgen naast
de ingezetenenomslag ook de waterschapsomslag opgelegd.
Deze belasting komt ten goede aan de zorg voor de
waterkwantiteit en de zorg voor de waterkeringen. De WOZwaarde van het onroerende goed dient als uitgangspunt voor
de berekening van de hoogte van de aanslag. Dit geldt ook
voor glastuinbouwbedrijven. Voor grond waar niet op gebouwd
is, is het aantal hectare uitgangspunt.
Verzoek tot afwijking van een keur
Het algemeen bestuur van een waterschap wordt eens in de
vier jaar gekozen door de belastingbetalers (burgers en
bedrijven).
In oppervlaktewater is vaak afval te vinden, doordat mensen dit
in het water of op straat gooien. Dit drijfvuil is nadelig voor de
visstandbeheer
hoogheemraad
ingezetene
Dijkleger
waterschapsomslag
keurvergunning
bestuursverkiezing
Drijfvuil
17-04-07
Bron
oorspronkelijke
definitie
binnendijk, dan noemen we de gebieden inlagen. In
sommige gevallen, bij lage ligging van het gebied is er
sprake van zoute kwel (vooral op Schouwen en bij
Scherpenisse) in andere gevallen is er sprake van
brakke of zoete gebieden, vooral op Noord-Beveland.
De gebieden zijn belangrijk voor vogels om te
foerageren (voedsel zoeken) broeden en ‘overtijen’
(=wachten tot het weer eb is).
HDSR
wat men vroeger, in bemalen Nederland, een polder
noemden. Voert af op bv boezem, rivier of kanaal.
STONE-mensen stellen afvoergebied synoniem aan
afwateringseenheid; dit is niet juist.
HHSK
111 van 123
HHSK
HHSK
HHSK
HHSK
HHSK
HHSK
HHSK
HHSK
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
kern- en beschermingszone
waterkering
donk
rivierduin
kronkelwaardgeul
meanderen
kronkelwaardrug
kribvak
grindvloer
Rijswaard
oeverwal
degenereren
expositie
helofyt
kloon
regenereren
rhizoom
17-04-07
Toelichting
kwaliteit en het ziet er gewoon slordig uit.
Watergangen, zoals sloten en singels, zijn bedoeld om
overtollig regenwater af te voeren naar gemalen. Watergangen
die voor de afvoer erg belangrijk zijn worden
hoofdwatergangen genoemd. Over het algemeen zijn deze
watergangen wat breder en dieper dan overige watergangen.
Dit is een strook grond aan weerszijden van een waterkering
die belangrijk is voor de stabiliteit en erosiebestendigheid van
waterkeringen. In deze zone gelden beperkingen voor
bebouwing en beplanting.
rivierduin ontstaan in het Pleistoceen door verstuiving van zand
ui de rivierbedding van vlechtende rivieren
Duin op de rivieroever
Ontstaan door verstuiving van zand uit de bedding
hoofdwatergang
geslachtelijke voortplanting
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
generatieve voortplanting
Bron
oorspronkelijke
definitie
HHSK
HHSK
morfologie natuurlijk
(RIZA)
morfologie natuurlijk
(RIZA)
sikkelvormige laagte in een uiterwaard in de binnebocht van
morfologie natuurlijk
een sterk gekromde rivier
(RIZA)
het slingeren van rivieren
Hierdoor vindt aanwas plaats in de binnenbocht en
morfologie natuurlijk
afslag in de buitenbocht. Hierdoor kunnen de bochten (RIZA)
steeds groter worden of opschuiven.
hoogte ontstaan door schoksgewijze sedimentatie in de
morfologie natuurlijk
(RIZA)
binnenbocht van een sterk gekromde rivier
rivierbodem tussen twee kribben
morfologie natuurlijk
(RIZA)
concentratie van grind aan het oppervlak
Ontstaat doordat bij verstuiving zand wegwaait en grind morfologie natuurlijk
niet
(RIZA)
Jonge opslibbende uiterwaard die met wilgen beplant is
morfologie natuurlijk
(RIZA)
Relatief hoge, zandige delen van rivieroevers.
Ontstaan door sedimentatie van zand tijdens
morfologie natuurlijk
hoogwaters
(RIZA)
Achteruitgaan of afsterven
oeverplanten (RIZA)
De mate waarin een bepaalde plaats is blootgesteld aan wind,
oeverplanten (RIZA)
golven of instraling van de zon
Meerjarige moerasplant, die in de waterbodem wortelt en
oeverplanten (RIZA)
waarvan de overblijvende knoppen zich onder de waterspiegel
bevinden, maar de bladeren en bloeiwijzen boven het water
uitsteken
Groep organismen die uit één enkele ouder is ontstaan door
Is dus genetisch identiek
oeverplanten (RIZA)
vegetatieve voortplaning
voortplanten of het weer aangroeien van delen van een
oeverplanten (RIZA)
organisme of een organisme in zijn geheel
Stengel die meestal horizontaal onder de grond groeit.
Rhizomen kunnen dienen als orgaan om te
oeverplanten (RIZA)
overwinteren of voor de vegetatieve vermeerdering, of
beide.
Voortplanting waardoor er genetisch gezien een uniek, nieuw
oeverplanten (RIZA)
individu ontstaat
112 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
ongeslachtelijke voortplanting
vegetatieve voortplanting
Adventiefwortels
rivierdynamiek
klinkhout
ecologisch netwerk
bronpopulatie
tweehuizig
worteluitlopers
Achterlandverbinding
Boven-Zeeschelde
Estuarien Systeem
Herstelmaatregelen
Langetermijnvisie Scheldeestuarium
Maricultuur
Mondingsgebied Schelde
OEI-leidraad
Permanente Commissie van
toezicht op de scheldevaart
Programmamanager
Projectleider
17-04-07
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Asexuele voortplanting waardoor de nakomelingen identiek
aan de ouder zijn
Wortels die ontstaan aan bovengrondse plantedelen, onder
invloed van bijzondere omstandigheden
Bron
oorspronkelijke
definitie
oeverplanten (RIZA)
Bijzondere omstandigheden zijn bv overstroming. Door oeverplanten (RIZA)
middel van deze wortels kunnen planten
voedingsstoffen en zuurstof opnemen uit het water. De
opbouw van deze wortels verschilt dan ook sterk van
gewone wortels
ooibos (RIZA)
Veranderlijkheid van de hydrologische en morfologische
kenmerken van een rivier
hout dat in het water terecht gekomen is, verzadigd is met
water en het habitat vormt voor organismen
Ruimtelijke samenhang van gebieden waartussen uitwisseling
van populaties plaatsvindt
Groep individuen van waaruit de kolonisatie van onbevolkte
gebieden plaatsvindt
binnen een soort bestaan mannelijke en vrouwelijke individuen
Plantenwortels die uitgroeien tot een zelfstandige plant.
Hierdoor kan het contact met de ouderplant
uiteindelijke verbreken
de transportverbinding tussen havens en regio’s in het
achterland.
de Schelde tussen Gent en de Rupelmonding.
het geheel van structuren (zandplaten, schorren, geulen) en
processen (fysisch, chemisch en biologisch) dat door het getij
wordt beïnvloed van de rivier tot in de zee.
maatregelen die nodig zijn om de achteruitgang van het
estuarium door bepaalde ingrepen teniet te doen.
in 2001 politiek vastgesteld document van de Vlaamse en
Nederlandse regering waarin het streefbeeld voor 2030
vastgelegd is. De onderdelen zijn: instandhouden van de
fysieke systeemkenmerken van het estuarium, maximale
bescherming tegen overstromingen, optimale toegankelijkheid
voor de Scheldehavens en een gezond en dynamisch
ecosysteem.
De kweek en/of de ontginning van schelpdieren op zee, in de
directe omgeving van de kustlijn (8 à 10km).
de Schelde zeewaarts vanaf Vlissingen.
Sinds 2005 hanteert Nederland een nieuwe leidraad bij haar
Ze staat voor Onderzoek, Effecten en
politieke besluitvorming
Infrastructuurwerken.
België en Nederland zijn de verplichting aangegaan de
Voor het toezicht op de scheepvaart bestemd voor
Westerschelde bevaarbaar te houden, elk voor zijn gedeelte
Vlaamse Scheldehavens (Scheldevaart) is in 1839 de
van de Schelde en daar de nodige tonnen en boeien te
Belgisch-Nederlandse Permanente Commissie van
Toezicht op de Scheldevaart opgericht.
plaatsen.
de programmamanager is verantwoordelijk voor de
procesbewaking van de projecten en maatregelen.
de projectleider draagt onderzoek op, zorgt voor begeleiding
113 van 123
ooibos (RIZA)
ooibos (RIZA)
ooibos (RIZA)
ooibos (RIZA)
ooibos (RIZA)
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Schelde-estuarium
Schelde-Landschapspark
Sigmaplan
Stortstrategie
(onderhoudsbaggerwerk)
Streefbeeld
Technische Scheldecommissie
TSC
Zeereservaat
Zeescheldebekken
Benelux Economische Unie
Grote Eenheden Natuur
Grote Eenheden Natuur in
Ontwikkeling
Departement Leefmilieu en
Infrastructuur van het Ministerie
van de Vlaamse Gemeenschap
Natuurontwikkelingsplan
Memorandum van
Overeenstemming
Overleg Adviserende Partijen
Onderzoek naar Economische
Effecten van Infrastructuur
17-04-07
BEU
GEN
GENO
Toelichting
Bron
oorspronkelijke
definitie
van dit onderzoek, begeleidt de procedures en de inbreng van
belanghebbenden en verzorgt de communicatie over hun
project.
deel van de Schelde onder invloed van het getij, bestaande uit
PROSES2010
de Boven- en Beneden-Zeeschelde, de Westerschelde en het
mondingsgebied.
het Schelde-Landschapspark is een forum van
Deze bestuurlijke samenwerking moet ertoe leiden dat PROSES2010
samenwerkende Vlaamse gemeenten, provincies en het
projecten op gebied van natuur, landschap,
Vlaams Gewest.
stedenbouw, landbouw en infrastructuur versneld
kunnen worden uitgevoerd.
het Vlaamse Sigmaplan werd in 1978 opgesteld omdat het
Het plan moest ervoor zorgen dat het gehele
PROSES2010
veiligheidsniveau tegen overstromingen rond de Zeeschelde Zeescheldebekken is beschermd tegen stormvloeden.
onvoldoende was.
Dit plan wordt thans geactualiseerd.
de manier waarop er omgegaan wordt met de stort van het
PROSES2010
baggerwerk dat nodig is om een afgesproken vaardiepte te
kunnen handhaven.
een door de regeringen vastgesteld toekomstbeeld voor het
PROSES2010
estuarium, dat richtinggevend is voor het handelen op de korte
en middellange termijn.
is het ambtelijk overleg tussen Vlaanderen en Nederland over De Technische Scheldecommissie functioneert in haar PROSES2010
alle technische aangelegenheden van het Schelde-estuarium. huidige samenstelling als voorportaal voor het overleg
tussen de bewindslieden van Vlaanderen en Nederland
en bereidt de besluitvorming van dit overleg voor. De
bewindslieden zijn voor Nederland de Minister en
Staatssecretaris voor Verkeer en Waterstaat en voor
Vlaanderen is dit de Minister van Openbare Werken,
Energie, Leefmilieu en Natuur.
met het oog op natuurwaarden beschermd zeegebied.
PROSES2010
Het Zeescheldebekken omvat de Zeeschelde, de Durme vanaf
PROSES2010
Lokeren, de Zenne vanaf Vilvoorde, de Dijle vanaf Werchter,
de Kleine Nete vanaf Grobbendonk, de Grote Nete vanaf
Oosterlo en de Rupel inclusief de bijhorende valleigebieden.
PROSES2010
PROSES2010
PROSES2010
LIN
PROSES2010
NOP
MvO
PROSES2010
PROSES2010
OAP
OEEI
PROSES2010
PROSES2010
114 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Ontwikkelingsschets2010
Schelde-estuarium
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
OS2010 een plan met daarin een samenhangend pakket van
maatregelen en projecten voor de ontwikkeling van het
Schelde-estuarium op korte en middellange termijn (2010).
PMVC
Provinciale
Milieuvergunningscommissie
Projectdirectie
ontwikkelingsschets Scheldeestuarium
Ruimtelijk Structuurplan
Vlaanderen
Spelregelkader Natte
InfrastructuurProjecten
bewortelingsdiepte
Mediaan zandfractie
bovengrond
horizont
bodemgeschikheidskaart
grondwatertrappenkaart
17-04-07
Bron
oorspronkelijke
definitie
PROSES2010
PROSES2010
ProSes
PROSES2010
RSV
PROSES2010
SNIP
PROSES2010
eolisch
guanotrofiëring
fluctuatie
Toelichting
grondwaterstandsfluctuatie
M50 |
M502000
Diepte waarop een één- of tweejarig volgroeid gewas nog juist
voldoende wortels in een 10% droog jaar kan laten doordringen
om het aanwezige vocht aan de grond te onttrekken, ook wel
'effectieve bewortelingsdiepte' genoemd.
Door de wind gevormd, afgezet.
Eutrofiëring van een voedselarm milieu door uitwerpselen van
vogels.
Het stijgen en dalen van de grondwaterstand. Soms wordt
deze term in kwantitatieve zin gebruikt als het verschil tussen
GLG en GHG.
Het getal dat die korelgrootte aangeeft waarboven en
waarbeneden de helft van de massa van de zandfractie ligt.
www.bodemdata.nl
www.bodemdata.nl
www.bodemdata.nl
www.bodemdata.nl
www.bodemdata.nl
Bovenste horizont van het bodemprofiel die meestal een
www.bodemdata.nl
relatief hoog gehalte aan organische stof bevat. Komt
bodemkundig in het algemeen overeen met de A-horizont,
landbouwkundig met de bouwvoor.
Laag in de grond met kenmerken en eigenschappen die
www.bodemdata.nl
verschillen van de erboven en/of eronder liggende lagen; in het
algemeen ligt een horizont min of meer evenwijdig aan het
maaiveld.
Kaart met daarop aangegeven de gebruiksmogelijkheden voor
www.bodemdata.nl
verschillende vormen van bodemgebruik.
Kaart met vermelding en omgrenzing van grondwatertrappen. Naast de aard van de grond is (met name in
www.bodemdata.nl
zandgebieden) de stand en fluctuatie van het
grondwater bijzonder belangrijk. Door de sporen die het
op en neer gaande grondwater in de grond achterlaat
(o.a. kleurverschillen) is het voor de bodemkarteerder
mogelijk een schatting van de diepte van de
grondwaterstandfluctuatie te maken. De kaart waarop
deze gegevens zijn vermeld en omgrenst heet een
grondwatertrappenkaart. In Nederland worden op de
bodemkaart meestal ook de grondwatertrappen
115 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Bron
oorspronkelijke
definitie
vermeld.
1. Voor de podzolgronden: een moerige bovengrond, of www.bodemdata.nl
een moerige tussenlaag, en/of geen ijzerhuidjes op de
zandkorrels onmiddelijk onder de Bh of Bws; 2. Voor de
brikgronden: in een grijze E en in de Bt komen
roestvlekken en mangaanconcreties voor; 3. Voor de
eerdgronden en de vaaggronden: een Cr-horizont
binnen 80 cm diepte beginnend, en/of een niet-gerijpte
ondergrond, en/of een moerige bovengrond, en/of een
moerige laag binnen 80 cm diepte beginnend, bij
zandgronden met een A dunner 50 cm: geen
ijzerhuidjes op de zandkorrels onder de A-horizont, bij
zavel- en kleigronden met een A dunner dan 50 cm:
roest- en/of reductievlekken beginnend binnen 50 cm
diepte. Volgens dit concept worden de hydrogronden
onderscheiden van hun tegenhanger de xerogronden.
www.bodemdata.nl
hydromorfe kenmerken
Kenmerken in de grond veroorzaakt door bodemvocht en
grondwaterbeweging.
grondwaterklasse
Een ad hoc vastgestelde klasse die gedefinieerd wordt door
een GHG en/of GLG-traject afwijkend van de trajecten van de
grondwatertrappen.
Onder invloed van getijdenbewegingen afgezet.
www.bodemdata.nl
De laag bestaande uit moedermateriaal die direct onder het
www.bodemdata.nl
gedeelte ligt wat bodem heet
Klasse die gedefinieerd wordt door een zeker GHG- en GLGwww.bodemdata.nl
traject.
Verschijnselen veroorzaakt door periodieke verzadiging van de Verschijnselen veroorzaakt door periodieke verzadiging www.bodemdata.nl
grond met water.
van de grond met water. In het profiel zijn deze
verschijnselen waarneembaar in de vorm van blekingsen gleyverschijnselen, roest en 'reductie'-vlekken en
een totaal 'gereduceerde' zone. In ijzerhoudende
gronden worden deze verschijnselen meestal gley of
gleyverschijnselen genoemd.
www.bodemdata.nl
marien
ondergrond
grondwatertrap
gleyverschijnselen
grondwaterverschijnselen |
hydromorfe verschijnselen
gerichte waarneming
In tijdig in gereedheid gebrachte en over het
gebied verspreid liggende boorgaten wordt de
grondwaterstand gemeten op het moment dat
in één of meer van de geselecteerde
meetpunten de grondwaterstand de GHG of
GLG bereikt.
Gemiddelde hoogste
wintergrondwaterstand
17-04-07
GHG
De GHG is gedefinieerd als de statistische
verwachtingswaarde van de HG3's gegeven het
grondwaterregime en het klimaat.
De GHG is gedefinieerd als de statistische
www.bodemdata.nl
verwachtingswaarde van de HG3's gegeven het
grondwaterregime en het klimaat. De precieze waarde
hiervan zal in de praktijk uiteraard onbekend blijven,
maar deze waarde kan geschat worden uit
halfmaandelijkse waarnemingen over een aantal jaren,
116 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
gemiddeld laagste
zomergrondwaterstand
GLG
gemiddelde
voorjaarsgrondwaterstand
Hoogste drie grondwaterstanden
GVG
HG3
Laagste 3 grondwaterstanden
Maatschappelijke KostenBatenanalyse
Deelbekken
Rivierbekken
Bekkencomité (in Vlaanderen)
Beloodsing
17-04-07
MKBA
Toelichting
Bron
oorspronkelijke
definitie
waarin het grondwaterregime niet door ingrepen is
gewijzigd.
De GLG is gedefinieerd als de statistische verwachtingswaarde De GLG is gedefinieerd als de statistische
www.bodemdata.nl
van de LG3's gegeven het grondwaterregime en het klimaat. verwachtingswaarde van de LG3's gegeven het
grondwaterregime en het klimaat. De precieze waarde
hiervan zal in de praktijk uiteraard onbekend blijven,
maar deze waarde kan geschat worden uit
halfmaandelijkse waarnemingen over een aantal jaren,
waarin het grondwaterregime niet door ingrepen is
gewijzigd.
Langjarig gemiddelde van de grondwaterstand op 1 april.
www.bodemdata.nl
Het gemiddelde van de hoogste drie grondwaterstanden die in
www.bodemdata.nl
een winterperiode (1 oktober-1 april) zijn gemeten. Hierbij
wordt uitgegaan van metingen op of omstreeks de 14e en 28e
van elke maand in geperforeerde buizen van 2-3 m lengte.
Het gemiddelde van de laagste drie grondwaterstanden die in
www.bodemdata.nl
een zomerperiode (1 april-1 oktober) zijn gemeten. Hierbij
wordt uitgegaan van metingen op of omstreeks de 14e en 28e
van elke maand in geperforeerde buizen van 2-3 m lengte.
Wordt bij grote projecten uitgevoerd. De voor- en nadelen van
www.scheldenet.nl
een project voor de omgeving worden daarbij in geld
uitgedrukt, zodat een goede afweging gemaakt kan worden of
het project wel of niet door kan gaan.
De rivierbekkens worden opgedeeld in deelbekkens.
Net als voor de bekkens, gebeurt de afbakening op
www.scheldenet.nl
basis van hydrologische en geomorfologische
kenmerken.
Land dat door een rivier en haar bijrivieren gedraineerd wordt. Het Scheldebekken omvat 21.863km2.
www.scheldenet.nl
Het bekkencomité verenigt vertegenwoordigers van de
Het grondgebied van het Vlaamse Gewest wordt
www.scheldenet.nl
bestuursniveaus actief binnen het bekken en heeft de
ingedeeld in deelstroomgebieden of rivierbekkens. Er is
goedkeuring van de dossiers als taak
sprake van 11 bekkens: het Ijzerbekken, het Bekken
Brugse Polders, het Bekken Gentse kanalen, het
Leiebekken, het Bovenscheldebekken, het
Benedenscheldebekken, het Denderbekken, het
Bekken Dijle en Zenne, het Demerbekken, het
Netebekken en het Maasbekken. Van deze 11
bekkens, behoren enkel het Ijzerbekken, het Bekken
Brugse Polders en het Maasbekken niet tot het
Scheldestroomgebied.
Voor de kust van Oostende en Westkapelle zijn opstapplaatsen Voor de Belgische havens geldt geen loodsdwang.
www.scheldenet.nl
voor zeeloodsen. Bij Vlissingen nemen rivierloodsen het roer Loodstarieven worden in overleg met de ministeries (Nl
over. Loodsplicht geldt voor schepen langer dan 80 meter. Via en Be) bepaald. Tarieven en loodsplicht staan
een walraderketen langs de Westerschelde is ‘loodsen op
tegenwoordig ter discussie (2001).
afstand’ mogelijk. Loodsen hebben kennis van getijden,
stromingen, vaargeulen en communicatieprocessen in de
havens.
117 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Komberging
De mogelijkheid voor stromend water om bij opstuwing (door
bijvoorbeeld vloed) een 'uitweg' te vinden.
Decreet
Verordening van overheidswege.
Dukdalf
Zware, houten paalconstructie in een haven die dient om aan
te meren of om de vaargeul aan te duiden.
Betrekking hebbend op een estuarium.
Regering van een gemeenschap of gewest in België.
Gebieden waar de diepte van het water is tussen -2 meter en 5 meter N.A.P.
Ontstaat door vermenging van zoet en zout water in het
Schelde-estuarium. Het zoutgehalte neemt van Vlissingen
(meer dan 15 gram per liter) af naar Gent (minder dan 0,7
gram per liter) Op basis van deze verschillen kan het estuarium
verdeeld worden in een mariene zone (Vlissingen Hansweert), brakke zone (Hansweert - Rupelmonde) en zoete
zone (Rupelmonde - Gent). Verschillen in zoutgehalte
fluctueren met de water afvoer.
Plant die op sterk zouthoudende grond kan leven.
Een verhoogde drinkput in een lage en, in het algemeen, zoute Hollestellen komen voor in buitendijkse
omgeving.
(schor)gebieden.
Naar aanleiding van inspraak door burgers en overheden
In Nederland volgt na publicaie van de MER, inspraak
kunnen er nog wijzigingen worden meegenomen in concept- door burgers en daarna vaststelling door de minister.
besluiten.
Vlaanderen kent geen officiële inspraak van de
bevolking op de MER, maar een openbaar onderzoek
(=consultatie van overheden).
De gemiddelde weersituatie van een bepaalde streek
Met name afwisseling warme en koude perioden
gedurende een lagere periode (meestal minstens 30 jaar).
(glacialen en interglacialen) zijn van betekenis voor de
ontwikkeling van het Schelde-estuarium.
Het binnendringen van zeewater via de ondergrond.
Door een rif of schoorwallen bijna of geheel afgesloten deel
van de zee.
Polders die onstaan als op- of aanwas.
Aanvankelijk als kleine bedijkte delen die bij het
oudland werden gevoegd, later (vooral na 1500)
volgens plan ontwikkelde en bedijkte grotere gebieden.
De gebieden die als eerste bedijkt werden in Zeeland /
Ze bestaan uit lage, natte poelgronden en hoger
Vlaanderen (vanaf ongeveer 1100 na Chr.)
gelegen kreekruggen. Omdat het getij hier nauwelijks
invloed had, waren met name de kreekruggen de
eerste bewoonde delen van Zeeland, die tezamen met
de poelgronden, omdijkt konden worden.
Estuarien
Executieve
Ondiepwatergebied
Zoutgradiënt
Halofyt
Hollestelle
Inspraak
Klimaat
Zoute kwel
Lagune
Nieuwland
Oudland
17-04-07
Bron
oorspronkelijke
definitie
www.scheldenet.nl
Door het vastleggen van rivierarmen met getijdewerking moet eenzelfde hoeveelheid water met een
kleinere stroombedding genoegen nemen. Een
oplossing om voor meer komberging te zorgen, en dus
het gevaar voor dijkdoorbraken te verkleinen, kan
ontpolderen zijn.
In België: met wet op gelijke hoogte gestelde
www.scheldenet.nl
verordening uitgevaardigd door gemeenschapsraad en
- executieve of door gewestraad en - executieve.
Een enkele paal noemt men meerpaal.
www.scheldenet.nl
118 van 123
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Grensmilieu
Moerneren
Ontpolderen
Prehistorie
Vogel- en Habitatrichtlijn
Richtlijnen
Kreekrug
Scaldis
Boven-Schelde
Zeeschelde
Schelde m.e.r.-commissie
Sedimentatie
Meergeulenstelsel
17-04-07
VHR
Toelichting
Bron
oorspronkelijke
definitie
www.scheldenet.nl
Een afscheiding in het landschap tussen zones, welke van het Bij een vage en geleidelijke overgang (gradiënt) van
ene systeem naar het andere gaat.
het ene milieu in het andere, treffen we de grootste
diversiteit van soorten aan.
Een activiteit waarbij een zouthoudende laag wordt
In Zeeland is dat meestal het veen dat onder de jonge www.scheldenet.nl
afgegraven.
zeeklei ligt. Door verbranden van het gedroogde veen
blijft zout over. Moerneren gebeurde hier al sinds de
achtste eeuw, maar beleefde haar hoogtepunt rond de
vijftiende eeuw.
Een poldergebied weer teruggeven aan de zee / zee-arm
Het kan een manier zijn om de komberging van de zee- www.scheldenet.nl
waardoor het invloed ondergaat van de getijden.
arm te vergroten en daarmee de kans op
dijkdoorbraken te verkleinen. De polder zal veranderen
in een nieuw schorren- en slikkengebied.
De geschiedenis van de mens vóór het bestaan van
Meestal tot de komst van de Romeinen.
www.scheldenet.nl
geschreven documenten.
Europese richtlijnen uit 1979 (Vogel) en 1992 (Habitat), die zich
www.scheldenet.nl
richten op bescherming van gebieden die vanuit het behoud
van vogels en bepaalde leefgebieden van andere plant- en
diersoorten een bijzondere status hebben gekregen.
Randvoorwaarden waaronder de onderzoeken moeten
www.scheldenet.nl
plaatsvinden.
Lage wal, die zijn ontstaan dankt aan de in en langs de
www.scheldenet.nl
bedding van een kreek optredende relatief sterke sedimentatie
en/of ontstond doordat bij de vorming van de kreek ter
weerszijden daarvan veenmassa's voor de erosie gespaard
bleven en vervolgens door ontwatering of bedekking (of
moernering) gingen inklinken.
Oudste naam voor de Schelde genoemd door de Romeinen.
www.scheldenet.nl
Kan afkomstig zijn van het Germaanse ‘Scald’, dat ‘ondiep
water’ betekent.
De Schelde van bron (Franse Gouy - ca.100 meter boven de Geen invloed van het getij.
www.scheldenet.nl
zeespiegel) tot Gent (ca. 185 km).
De Schelde tussen Gent (ca. 65 m breed) en de Vlaamslengte is ongeveer 100 kilometer. Tijverschil =
www.scheldenet.nl
Nederlandse grens (ca. 450 m breed).
ongeveer 5 meter bij Antwerpen en 2 meter bij Gent.
Ook in de zijrivieren is een tijverschil merkbaar.
Gemeenschappelijke commissie die het bevoegd gezag in
www.scheldenet.nl
Nederland en Vlaanderen advies geeft voor het opstellen en
vaststellen van richtlijnen.
Het door bewegend ijs, stromend water of de wind achterlaten Sedimentatie treedt op als de genoemde media niet
www.scheldenet.nl
van het door deze transporterende media meegenomen los
meer in staat zijn het materiaal verder te vervoeren,
materiaal.
wat bijvoorbeeld weer het geval is als hun snelheid
vermindert of ze grotere hoeveelheden puin krijgen te
verwerken.
De Westerschelde bestaat uit een meergeulenstelsel: zowel
www.scheldenet.nl
voor het opkomende als voor het afgaand water zijn er
afzonderlijke eb- en vloedgeulen. Tussen deze twee
119 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Steltlopers
Dijkval
Verdieping
Vlaams Integraal
Wateroverlegcomité.
Vlaamse Vallei
VIWC
Territoriale wateren
Zeehonden
Beneden-Zeeschelde
Gecontroleerd
overstromingsgebied
Fysieke systeemkenmerken
17-04-07
GOG
Toelichting
Bron
oorspronkelijke
definitie
hoofdgeulen in ontstaan zandplaten, zelf doorsneden met een
wirwar van kleinere geulen. Bij de aansluiting van de
vloedgeulen op de ebgeul, daalt de stroomsnelheid. Hierdoor
bezinkt het opgewerveld sediment en vormen ze er ondiepe
plekken of drempels. Stroomopwaarts van Antwerpen gaat het
meergeulenstelsel over in één enkele geul.
Vogelsoort die voedselgebieden vindt op slikken, platen en
Ze eten vooral bodemdiertjes. De vorm van de snavel www.scheldenet.nl
schorren.
is aangepast aan de prooi. Met hun lange poten
(stelten) kunnen de vogels langer op de zandplaten
blijven als het hoogwater wordt. Daarna zullen ze een
hoogwatervluchtplaats (vaak karrevelden en inlagen)
zoeken om te overtijen. Voorbeelden van steltlopers;
scholekster, grutto, wulp, kluut en zilverplevier.
Afschuiving of verzakking van een dijkvak door onderspoeling. Meestal ontstaan doordat een diepe geul dicht langs de www.scheldenet.nl
kust stroomt en bij eb de druk wegvalt zodat het zand
onder de dijk in een vloeibare massa verandert.
Het dieper maken van de vaargeul.
www.scheldenet.nl
www.scheldenet.nl
De naam van een grotendeels opgevuld rivierdal dat zich
Vlaamse Vallei werd uitgeschuurd (tot ca. 25 meter
www.scheldenet.nl
uitstrekt ten noorden van Gent tussen Zomergem en Stekene onder huidige zeepeil) tijdens verschillende ijstijden.
en diepe uitlopers heeft in de huidige rivierdalen van het
Scheldebekken (Leie, Schelde, Dender, Zenne, Rupel, Dijle en
Demer).
Wateren grenzend aan een land tot een bepaalde afstand
www.scheldenet.nl
waarbinnen dit land zijn wetten zelf kan bepalen, en waarbij de
rechtspraak in zijn bevoegdheid ligt.
Zeezoogdier
Er zijn in totaal bijna 30 verschillende soorten van dit www.scheldenet.nl
zoogdier. In het Schelde-estuarium komt de Gewone
zeehond (Phoca Vitulina) voor. Sporadisch (in
tegenstelling tot vroeger) kan de Grijze Zeehond
voorkomen. Voor de Gewone Zeehond is het Scheldeestuarium (met name de Westerschelde) het
zuidelijkste leefgebied in West-Europa, op een groep
van ongeveer 100 zeehonden in de Bay de Somme in
Frankrijk na.
De Zeeschelde wordt in sommige rapporten opgedeeld in
Er worden twee grenzen gebruikt. De Schelde tussen www.scheldenet.nl /
Beneden-Zeeschelde en Boven-Zeeschelde
de Rupelmonding en de Belgisch-Nederlandse grens Proses2010
(fysisch) of de Schelde tussen de BelgischNederlandse grens en het opwaarts einde van de Rede
van Antwerpen (juridisch).
Onbewoond laaggelegen landsgedeelte langs een tijrivier dat
www.scheldenet.nl |
Proses2010
op gecontroleerde wijze wordt gebruikt als
overstromingsgebied.
De kenmerken van het estuarium zoals het meergeulenstelsel,
www.scheldenet.nl |
het getij en de zandhuishouding.
Proses2010
120 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Monitoringsprogramma
Externe veilgheidsrisico's
Westerschelde
accumulatie
anorganisch
analysecertificaat
eural
bodemtype correctiefactoren
afvalstroomformulier
in situ
T-klassen
17-04-07
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
Toelichting
Vastgesteld programma van metingen om de effecten van
maatregelen en ingrepen te kunnen volgen.
Risico’s als gevolg van ongevallen die kunnen plaatsvinden
tijdens productie, opslag, verwerking en transport van
gevaarlijke stoffen.
Schelde van de Belgische grens tot de monding
Bron
oorspronkelijke
definitie
www.scheldenet.nl |
Proses2010
www.scheldenet.nl |
Proses2010
Totale lengte ongeveer 60 kilometer. Tijverschil =
www.scheldenet.nl |
ongeveer 4 meter bij Vlissingen en ongeveer 5 meter Proses2010
bij Antwerpen. Breedte ca 500 m (Belgische grens) tot
5 km (monding)
Ophoping
Wanneer een opname van (gif)stoffen groter is dan de www.waterbodem.nl
afbraak of uitscheiding, treedt accumulatie op. Dit kan
ook optreden als de bodem meer van een stof ontvangt
dan dat er verdwijnt door uitspoeling, afbraak of
opname door gewassen.
Letterlijk: niet organisch
Hiermee wordt aangeduid dat een verbinding niet uit
www.waterbodem.nl
plantaardig of dierlijk leven voortkomt maar uit de
"dode" natuur. Tot de anorganische verbindingen
behoren onder meer metalen, zouten en gesteenten
inclusief klei zand en grind.
Een door het laboratorium afgegeven uniek officieel document
www.waterbodem.nl
waarop de analyseresultaten en de gebruikte methode vermeld
staan.
Europese afvalstoffenlijst.
www.waterbodem.nl
Dit zijn een aantal factoren die in een formule worden gebruikt Deze gehalten verschillen per type bodem.
www.waterbodem.nl
waarmee voor een aantal verontreinigingen de concentratie
kan worden berekend die van nature voorkomt (de
referentiewaarde). Dit is nodig omdat de referentiewaarde
afhankelijk is van het organische stof- en lutum gehalte van de
betreffende bodem.
Formulier waarmee toestemming wordt verleend voor het
www.waterbodem.nl
ontdoen van bedrijfsafval of gevaarlijk afval.
Letterlijk betekent dit "ter plekke". Het geeft aan dat iets ter
Een bekend voorbeeld is het bepalen van het volume www.waterbodem.nl
plekke voorkomt of gebeurd.
slib "in situ", dus de hoeveelheid zoals het er op dat
moment ligt. Met zet dit er expliciet bij omdat
afhankelijk van de baggermethode het volume slib vaak
toeneemt (water toevoeging, uit elkaar brokkelen).
Dit is een indeling om aan te geven in hoeverre stoffen bij een Hiertoe worden stoffen ingedeeld in de klasse 1T
www.waterbodem.nl
bodemsanering tot een gezondheidsrisico kunnen leiden.
(schadelijk), 2T (giftig) en 3T (zeer giftig). Dit leidt tot
een voorlopige klasse indeling. Tijdens de
bodemsanering wordt in het veld bekeken hoe groot de
is op een actuele aanwezigheid of blootstelling aan
giftige stoffen. Afhankelijk van de uitkomst wordt de
voorlopige klasse gehandhaafd of met een klasse
verhoogd of verlaagd. Iedere klasse heeft zijn eigen
specifieke pakket van beschermingsmaatregelen. (zie
ook F-klasse)
121 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
F-klassen
actualisatie-onderzoek
organoleptisch
protocol
Reinigbaarheid
resistentie
actuele risico's
worst-case scenario
Service Centrum Grond
afbreekbaarheid van een stof
gehaltetoets (zout)
verspreiding
17-04-07
SCG
Toelichting
Bron
oorspronkelijke
definitie
www.waterbodem.nl
Dit is een indeling om aan te geven in hoeverre stoffen bij een De stoffen worden op grond van hun vlampunt
bodemsanering tot een veiligheidsrisico (explosie) kunnen
ingedeeld in klasse 1F (ontvlambaar) of 2F (licht/zeer
leiden.
licht ontvlambaar) Dit leidt tot een voorlopige klasse
indeling. Bij het uitvoeren van de bodemsanering wordt
in de veldsituatie bepaald hoe groot de kans op actuele
aanwezigheid van een explosief mengsel of een
ontsteking is. Afhankelijk hiervan wordt de voorlopige
klasse gehandhaafd of met een klasse verlaagd. Dit
leidt tot een definitieve klasse indeling die ieder een
specifiek pakket van beschermende maatregelen
vereisen. (zie ook T-klassen waarin het
blootstellingrisico wordt uitgedrukt)
Onderzoek dat wordt uitgevoerd om te controleren of oudere
www.waterbodem.nl
gegevens van de kwaliteit van de waterbodem nog geldig zijn.
Hieronder verstaat men datgene wat men met de zintuigen
Het wordt onder ander gebruikt bij het veldwerk als een www.waterbodem.nl
eerste beoordeling van mogelijk aanwezige
(reuk, zicht) kan waarnemen.
bodemverontreinigingen.
Een voorschrift waarin beschreven staat hoe een onderzoek
Een bekend voorbeeld is het protocol voor nader
www.waterbodem.nl
dient plaats te vinden.
onderzoek.
Houdt in dat het zandpercentage in baggerspecie hoger ligt
www.waterbodem.nl
dan zestig procent.
Het weerstandsvermogen van een organisme tegen bepaalde De resistentie kan worden verhoogd door vaak
www.waterbodem.nl
stoffen bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen.
dezelfde stoffen toe te passen.
De daadwerkelijk optredende risico’s van een aanwezige
www.waterbodem.nl
verontreiniging voor mens en milieu, waarbij rekening wordt
gehouden met het feitelijk gebruik van de locatie door de mens,
de aanwezige soorten in het ecosysteem en lokaal optredende
verspreidingsprocessen met betrekking tot het grond- en
oppervlaktewater.
Scenario dat uitgaat van de minst gunstige
www.waterbodem.nl
verontreinigingssituatie en –omstandigheden.
is belast met het beoordelen van de reinigbaarheid van grond
www.waterbodem.nl
en baggerspecie en het afgeven van een verklaring van nietreinigbaarheid.
Dit heeft betrekking op de snelheid waarmee een stof door
Bij een volledige afbraak wordt een stof van een
www.waterbodem.nl
micro-organismen of door chemische reacties wordt
organische naar een anorganische vorm omgezet.
afgebroken.
Stoffen die moeilijk afbreken worden persistent
genoemd. Deze stoffen kunnen lange tijd in het milieu
verblijven en daar eventueel accumuleren.
Productnorm die bepalend is of zoute baggerspecie in zoute
www.waterbodem.nl
wateren verspreid mag worden.
Het transport van verontreinigende stof(fen) in de bodem, naar Het thema Verspreiding betreft bijna alle milieu
www.waterbodem.nl
het oppervlaktewater, de atmosfeer of andere media.
gevaarlijke stoffen (circa 100.000) en van genetische
gemodificeerde organismen in het milieu. Het gaat om
stoffen die door de mens geproduceerd of gebruikt
worden, de afbraakproducten van deze stoffen en de
122 van 123
RfC 0702-0010 Begrippen uit diverse bronnen
Versie 1.0 Definitief
Auteur IDsW
begrip volledig
Synoniem
Afkorting Omschrijving/definitie van het begrip
lijnvormige wateren
Wet belasting op milieugrondslag
Wbm
Toelichting
Oppervlaktewateren waarvan de lengte aanzienlijk groter is
dan de breedte
In deze wet is een heffing opgenomen voor het storten van
"reinigbare" baggerspecie
vervalproducten van radio-actieve stoffen.
sloten, kanalen, rivieren, beken.
Vervallen begrippen
Er vervallen geen bestaande begrippen als gevolg van dit wijzigingsvoorstel.
17-04-07
123 van 123
Bron
oorspronkelijke
definitie
www.waterbodem.nl
www.waterbodem.nl

Vergelijkbare documenten